.....
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/123 Esas
KARAR NO: 2022/689
HAKİM: ... ...
KATİP: .....
DAVACI : ... - ...
VEKİLİ: Av. ... - ...
DAVALI : 1- ... - ...
VEKİLİ: Av. ... .....
DAVALILAR : 2- ... - ... ...
3- ... - ... ...
DAVA: Tazminat (Ticari Niteliktekinde Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç))
DAVA TARİHİ: 02/03/2020
KARAR TARİHİ: 09/06/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 09/06/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Niteliktekinde Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde ; Davacı sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile bayır sokak üzerinden Orhaneli caddesi kavşağı istikametine seyir halinde çok süratli bir şekilde giderken aracının hakimiyetini kaybederek kullandığı aracın ön kısımları ile kavşak içinde yolun sağ tarafında bulunan duvar kenarında park halinde bulunan davacı müvekkiline ait ... plakalı aracına çarparak müvekkilinin aracının pert durumuna gelmesine sebebiyet verdiği Bu kazada davalı sürücü tamamen kusurlu bulunduğu kazaya sebebiyet veren ... plakalı aracın bağlı bulunduğu davalı ...Ş ilgili müdürlüğü Eksper'inin hasar tespit çalışmaları sonucu onarım tutarının 28.499,14 TL olduğundan bahisle onarım işlemlerini kabul etmemeleri nedeniyle ve daha fazla bedel alacaklarının kanaatinde olduklarından dava haklarının saklı kalmak kaydı ile 30.09.2019 tarihli dilekçe ile davalı ...Ş 'ye başvurarak 28.499,14 TL ödentiyi teslim aldıkları Ancak müvekkiline ait ... plakalı vasıta pert olduğunu düşündüklerinden ve aracın halihazırdaki durumu tespit edilip karar verileceğine binaen ödenen 28.499,14 TL nin üzerinde fazla kısım için fazlaya mahsus haklarının saklı kalmak kaydı ile olay tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte orjinal değerine istinaden şimdilik 5.000,00 TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline Davalı ... şirketi muğlak olarak onarım tutarı bedelinin 28.499,14 TL olarak ekspertiz vasıtası ile hasar tespitini ifade etmişsede ... plakalı vasıtanın kaza sonucu orjinalliğini yitirmesi sebebiyle fazlaya mahsus hakları saklı kalmak kaydı ile 5.000,00 TL değer kaybını davalılardan müştereken ve müteselsilen olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline Davalı ...'ın sevk ve idaresindeki araçla sebebiyet verdiği trafik kazası sonucu davacı müvekkilinin ... plakalı aracında meydana gelen hasar nedeniyle öncelikle müvekkilinin ... plakalı aracının pert olup olmadığının tespiti ile pert kabul edilmesi halinde davalı sigortanın takdir ettiği onarım bedeli üzerinde daha fazla bedel alacağının fazlaya mahsus haklarının saklı kalmak kaydı ile olay tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte orjinal değerine istinaden şimdilik 5.000,00 TL maddi tazminatın ve kaza nedeniyle müvekkilinin uğradığı üzüntü elem sebebiyle 10.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline kaza sonucu müvekkiline ait ... plakalı vasıtasının orijinalliğini yitirmesi sebebiyle 5.000,00 TL değer kaybının davalılardan olay tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen fazlaya mahsus haklanının saklı kalmak kaydı ile tahsiline müvekkilin ... başkan emlak ticari ünvanla emlakçılık mesleğini icra ederken vasıtası ile her gün müşterilerine taşınmazları göstermek için götürüp getirmek amacıyla vasıtasını kullanamadığı süre nedeniyle uğradığı gelir kaybı şimdilik 2.500,00 TL 'nin fazlaya mahsus haklarının saklı kalmak kaydı ile olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili konusunda karar verilmesine dava giderlerinin davalılardan tahsili konusunda karar ittihazını talep ve dava etmişlerdir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde ; Dava trafik kazasından doğan bir haksız bir fiil isnadından ötürü müvekkil şirketin sigortalısının Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesinden teminatı ile sınırlı olarak talep edilmesine ilişkin olduğu zarar gören tarafların tacir niteliğini haiz olmamasının yanında söz konusu haksız fiilin ticari iş teşkil etmemesinin yanında ticari dava olarak da nitelendirilemeyeceği ve bu sebeple davanın mahkememizde görülmesinde görevli olmayacağı izahtan vareste olduğu bu bakımdan dava ticari iş ve ticari dava olmayıp dava bakımından görevsiz olduğuna karar verilmesini talep ettikleri asliye hukuk mahkemelerinin görev alanına girdiği, belirlenmesi imkansız olan dava değeri bakımından asgari bir tutar üzerinden belirsiz alacak davası ikame edilebilmesi mümkün olduğu başvuran tarafından başvuru tarihi itibariyle taleplerinin hesaplanabilir olmasına karşın zamanaşımı süresini kesecek şekilde belirsiz alacak davası ikame edilmiş olması başvuranın hukuki menfaati bulunmadığından hukuka aykırı olduğu, başvuranın hukuki menfaati bulunmamasına rağmen taleplerini belirsiz alacak davası olarak ikame edilmesi usul ve yasaya aykırı olduğu bu sebeple davanın hukuki yarar yokluğundan hareketle dava şartı yokluğundan reddi gerektiği üçüncü kişinin ağır kusurunun varlığı halinde müvekkil şirkete yöneltilen zarar talebine ilişkin illiyet bağı kesileceği her halükarda müterafik kusurun varlığı halinde başvuran lehine hükmedilecek tazminattan indirim yapılması gerektiği, Müvekkil şirketten söz konusu maddi zararla trafik kazasına ilişkin başvuran vekili tarafında manevi zarar talep edilmiş olsa da talep sigorta poliçesi teminatları dahilinde olmadığından müvekkil sigorta şirketin talebe ilişkin bir sorumluluğu bulunmadığı davayı kabul etmemek kaydıyla tazminat talebi katma değer vergisi dahil olarak istenmeyeceği, davayı kabul anlamına gelmemek üzere müvekkil şirket yalnızca dava tarihinden itibaren yasal faizden sorumlu olabileceği, Bu sebeplerle davanın görevsiz mahkemede açılmış olması nedeniyle Reddine, mahkeme aksi kanaatte olması halinde kusur ve tazminat miktarı yönünden bilirkişi incelemesi yapılmasına, başvuranın tazminat taleplerinin davacının kusur durumu ve poliçe teminat kapsamı dikkate alınarak Reddine, başvuran tarafça belirtilen faiz başlangıcının ve avans faizi talebinin reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin başvuran tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmişlerdir.
Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe:
İncelenen Dosya Kapsamına Göre
Derdest dava trafik kazası şeklinde ortaya çıkan tazminat davasıdır.
Haksız fiil sebebiyle tazminat davalarında temel olarak haksız bir fiilin varlığının ve haksız fiilde davalı tarafın kusurunun belirlenmesi gerekir.
Tramer'e sigorta şirketine yazı yazılarak poliçe ve hasar dosyası dosyamız içerisine getirtilmiş, davacı yana ait hasar bedelini talep edilen ... plakalı sayılı araca ilişkin önceki tarihli kazalarını, trafik sigortası, kasko sigortası, hasar, ekspertiz rapor bilgisi, kaza tespit tutanağı gibi bilgilerini içeren kayıtlar, Tramer - Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden getirtilerek dosyamız içerisine alınmıştır.
... Plaka Sayılı MinibüsSürücüsü ...' ın: Bursa ilinden verilme 67819 belge numaralı, B sınıfı yeterli sürücü belgesine sahip olduğu, idaresindeki ... plaka sayılı Mercedes marka 2015 model Minibüsün ... adına tescilli olduğu ve GüneşSigorta Anonim Şirketi tarafından 33153 Acente, 283037994 Poliçe numarasıyla 28.12.2018/28.12.2020 tarihleri arasında geçerli ZMSSigorta Poliçesinin olduğu ve kendisinin polis tarafından yapılan alkol kontrolünde 0.00 (Sıfır) promil alkolsüzolduğuanlaşılmaktadır.
Davacıya Ait ... Plaka Sayılı Otomobil'in:Park halinde, Renault marka, 2012 model olduğu ve ...adına tescilli olup, ... Anonim Şirketi tarafından 15253 Acente, ..... Poliçe numarasıyla 18.07.2019/18.07.2020 tarihleri arasında geçerli ZMSSigorta Poliçesinin olduğu anlaşılmaktadır.
Dava Dışı ... Plaka Sayılı Minibüs'ün:Park halinde, Renault marka, 2011 model olduğu ve ... ..... tescilli olup, Unko Sigorta Şirketi tarafından 515175 Acente, ..... Poliçe numarasıyla 08.11.2018/08.11.2019 tarihleri arasında geçerli ZMSSigorta Poliçesinin olduğu anlaşılmaktadır.
Eldeki dava trafik kazası biçiminde ortaya çıkan haksız fiil sebebiyle araçta meydana gelen değer kaybına ilişkin maddi tazminat davasıdır. Çözülmesi gereken hukuki sorun, kazada tarafların kusur durumu, değer kaybı tazminatı, ve bunun sigorta teminatı, kapsamında kalıp kalmadığının değerlendirilmesi, sigorta kapsamında ise ödenecek tazminatın belirlenmesidir.
Dava dilekçesi ve ekleri davalı tarafa tebliğ edilmiş, dilekçeler teatisi tamamlanarak ön inceleme aşamasına geçilmiştir 12/11/2020 tarihli ön inceleme duruşmasında uyuşmazlığın çözümü amacıyla kusur ve hasar ve değer kaybının belirlenmesi için hesap yönünden bilirkişi incelemesi için keşif yaptırılması uygun bulunmuştur.
Mahkemece keşif icrası yerine getirilerek alınan 08/03/2021 tarihli kök ve 27/10/2021 tarihli ek bilirkişi raporunda; kusur yönünden yapılan inceleme neticesinde; ... Plaka Sayılı Minibüs Sürücüsü davalı ...' ın:Dava konusu Trafik kazasında 2918 sayılı K.T.K.’ nın 52/1-a ve b Maddelerini ihlal ettiğinden % 100 (Yüzde Yüz) oranında kusurlu olduğuna, Davacıya Ait ... Plaka Sayılı Otomobil'in:Kaza mahalli noktada kurallara uygun şekilde park halinde bulunduğu ve dava konusu trafik kazasının oluşumuna herhangi bir etkisinin olmadığı tespit edilmiştir.
Yine aynı bilirkişi raporunda yapılan mahrumiyet bedeli ve hasar bedeline ilişkin yapılan inceleme neticesinde; dava konusu aracın üzerindeki hasarın genel toplamının 13.500.86 TL ( on üç bin beş yüz lira , seksen altı krş ) bakiye alacağının kaldığı, Dava konusu araçta PERT-TOTAL işlemine tabi tutulduğundan değer kaybı söz konusu olmadığı, ancak 3.750.00 TL araç mahrumiyet zararı mevcut olduğuna ; tespit edilmiştir.
Davacı vekili tarafından 15/02/2022 tarihli dilekçesi ile dava değerine yönelik ıslah dilekçesini dosyaya sunduğu, taraflara tebliğ edildiği anlaşıldı.
Sigorta Şirketi: Trafik kazasına karışan aracın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (Trafik Sigortası) veya poliçe kapsamına göre İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası (Kasko Sigortası) hangi sigorta şirketi tarafından yapılmışsa, o sigorta şirketi de ölüm, yaralama veya diğer zararlardan sorumludur (KTK md.91). Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1.maddesine göre, sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.
Davacı tarafın davalı ... şirketine başvuruda bulunduklarını ancak olumlu yanıt alamadıklarını belirttikleri, başvuru dilekçesinin ekinde yer alan gönderi formuna göre başvuruya davalı ... şirketi tarafından 03.10.2019 tarihinde ödeme aldıkları bu durumda, sigorta bedeli yahut tazminatı alacağı bu duruma ilişkin bildirim ve ödeme üzerine derhal muaccel
olacaktır.
Davacının kısmi ödeme aldıkları tarihinden itibaren temerrüt oluşacağı ve bu tarihten itibaren faiz talep
edilebilecektir.
Davacı tarafından talep edilen diğer bir hususta araç(işgücü kaybı) mahrumiyet bedelidir. Bu konuda KZMSSGŞ.nın A.6.maddesi Teminat dışında kalan haller başlığının ;“k) Gelir kaybı, kâr kaybı, iş durması ve kira mahrumiyeti gibi zarar verici olguya bağlı olarak oluşan yansıma veya dolaylı zararlar nedeniyle yöneltilecek tazminat talepleri, ”teminat dışı haller olarak belirlenmiştir. Bu nedenle dolaylı zararların sigorta şirketinden talebi söz konusu olmayacaktır. Davacının bu taleplerin KZMSS poliçesi kapsamında gerçek zarar olarak nitelendirilmediği anlaşılmaktadır. Bu nedenle bu tarz araç mahrumiyeti gibi zararlara ilişkin taleplerin sadece sigortalı araç maliki ve sürücüsü açısından sorumluluk doğuracağı anlaşılmaktadır.
Manevi tazminat istemi yönünden de, olayın meydana geliş şekli, tarafların ekonomik ve sosyal durumları, olay nedeniyle duyulan acı ve elemin derecesi ve B.K.nun 47.maddesindeki özel haller dikkate alınmış ; bilirkişi raporları ile birlikte değerlendirildiğinde kaza tarihinde davacının yaşı ve hasar mahrumiyet bedelini karşıladığının anlaşıldığından, olan davalı gerçek kişiler aleyhine manevi tazminata hüküm kurulamayacağı sonucuna varılmakla manevi tazminat yönden de davanın reddine karar verilmiştir.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş. Taraflar süresi içinde rapora karşı beyanda bulunmuşlardır. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilmiş, aldırılan bu rapor davalının iddiasını doğrular mahiyettedir ve hüküm kurmaya elverişlidir alınan 08/03/2021 tarihli kök ve 27/10/2021 tarihli bilirkişi raporunun da hüküm kurmaya elverişli olduğu kanaatine varılmış olup meydana gelen trafik kazası neticesinde araçta oluşan 13.500.86 TL ( on üç bin beş yüz lira , seksen altı krş ) Hasar Bedeli, 3.750.00 TL mahrumiyet bedeli sigorta şirketi açısından temerrüt tarihinden, davalılar açısından kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1-A-Davanın KISMEN KABULÜ İLE
2-Hasar bedeli olan 13.500,86 TL alacak yönünden sigorta şirketi açısından temerrüt tarihinden, davalılar açısından kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline,
3-Sigorta şirketinin poliçe limiti ile sorumlu tutulmasına
4-Mahrumiyet bedeli olan 3.750,00 TL alacak yönünden davalılar açısından kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline,
B- Davacı tarafın manevi tazminat talebinin REDDİNE,
5-Harçlar Yasası gereğince alınması gereken 922,24-TL karar harcının, başlangıçta alınan 256,17-TL peşin harç 166,52 TL ıslah harcından mahsubu ile bakiye 499,55 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
6- Davacı vekili lehine takdir edilen 5.100,00 TL ücret-i vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7- Reddedilen manevi tazminat yönünden davalı vekili lehine takdir edilen ( AAÜT 10/4 ve 13/2 maddeleri gereğince) 5.100,00 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Davacı tarafça yapılan 256,17 TL peşin harç, 62,20 TL başvurma harcı + vekalet harcı, 2.636,50 TL Yargılama gideri 166,52 TL ıslah harcı ve 419,90 TL keşif harcı olmak üzere toplam 3.541,29 TL yargılama giderinden kabul - red (%49,54 kabul - %50,46 red) oranına göre olmak üzere toplam 1.754,36 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, kalan bakiyenin davacı üzerinde bırakılmasına,
9-Kesinleşme süreci tamamlana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,
Dair davacı vekili yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda kararın tebliğinden itibaren iki hafta süre içinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Yargı Yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 09/06/2022
Katip .....
E-imzalıdır
Hakim ...
E-imzalıdır