....
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/217 Esas
KARAR NO: 2022/364
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ...-...-
VEKİLİ: Av. .......
DAVALI : ...-...-....
VEKİLİ: Av. .......
DAVA: Mülkiyet (Tespit İstemli)
DAVA TARİHİ: 15/04/2020
KARAR TARİHİ: 25/03/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 30/05/2022
Mahkememizde görülmekte olan Mülkiyet (Tespit İstemli) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde;Müvekkili şirketin ... marka forkliftlerin satış, servis ve kiralanması alanlarında ticari faaliyet yürüten bir firma olduğunu, aynı alanda ticari faaliyette bulunan ... İş Makinaları Tic. Ltd. Şti. isimli şirket, 2017 yılı eylül ayında vekil edenlerinden kiralama amacıyla forklift talebinde bulunduğunu, talebe uygun bir makine bulmak amacıyla bayisi olduğu distribütörle görüşen müvekkili şirketin yetkilileri, dava konusu ... Marka 516327B00119 Seri nolu, RX 60-40 Akülü Forkliftin kendilerine satışı konusunda anlaşmış olduğunu ve bedelini ödeme öncesinde sözleşme düzenlemek üzere kiracı olacak bu şirketi davet etmiş olduğunu, müvekkilinin kiralama talebinde bulunan ... İş Makineleri Tic. Ltd. Şti ile makinenin kendisine satışı öncesinde 07/10/2017 günlü kiralama sözleşmesi yapıldığını, kira sözleşmesinin düzenlenmesi neticesinde makinenin tescil belgesiyle birlikte devrinin ithalatçı firmadan istendiğini ancak tescil belgesinin zayi olması nedeniyle işlemlerin uzadığını, kiracının mağdur olmaması amacıyla 27/11/2017 tarihinde dava konusu iş makinesinin müvekkiline fatura edildiğini, tescil devir işlemleri sonraya bırakılarak gerçekleşen bu satış işlemine müteakip iş makinesinin dava dışı ... İş Makineleri... Ltd. Şti ne kiracı sıfatıyla teslim edildiğini, sonradan dava konusu makinenin hukuka aykırı bir şekilde üçüncü kişiye fatura edildiğinin öğrenildiğini, forkliftin davalı uhdesinde olduğunu öğrendiklerini, davalının ihtara rağmen teslimden kaçındığını, kiracı şirket yetkilisinin cezalandırılması istemiyle savcılığa suç duyurusunda bulunduklarını, forkliftin yediemin sıfatıyla davalıya teslim edildiğini belirterek fazlaya ilişkin talep/dava/ıslah haklarının saklı kalınması şartıyla davalarının kabulü ile ihtilaf konusu ... Marka 516327B00119 Seri nolu, RX 60-40 akülü forkliftin Müvekkili şirkete aidiyetinin tespitini, eşyanın aynen müvekkiline iadesine karar verilmesini, eşyanın kullanım amacına uygun bir halde bulunmaması durumunda makine bedeline ihtarın tebliği olan 05/02/2020 tarihinden itibaren ticari işlerde uygulanan temerrüt faiziyle birlikte davalı taraftan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde; Davacının tescile ilişkin iddialarını kabul etmediklerini, davacı tarafından sunulan tescil belgesi incelendiğinde tescil tarihinin 09.01.2020 olduğunu, yani dava konusu forkliftin müvekkili tarafından satın alınmasından sonra olduğunu dolayısıyla davacının, müvekkil tarafından satın alınan ve buna ilişkin faturası bulunan bir menkulü kendi adına tescil ettirmesinin mümkün olmadığını, bu yüzden davacının tescilinin geçersiz olduğunu, ayrıca menkullere ilişkin mülkiyetin zilyetlikle geçeceği açık olup hali hazırda malı elinde bulunduranın müvekkili olduğunu, dava konusu forkliftin müvekkili tarafından satın alındığı tarihte davacı şirket adına tescil olmadığından müvekkilinin bu durumu gözetmesinin ve forkliftin davacıya ait olup olmadığını tespit etmesinin mümkün olmadığını, dava konusu ... Marka 516327BDD110 Seri Nolu, RX 60-40 akülü forklift Bursa Cumhuriyet Başsavcılığının 2019/87279 sayılı soruşturma dosyası kapsamında yed-i emin sıfatıyla müvekkiline teslim edilmiş olduğunu, dolayısıyla müvekkilin hem hukuki hem de cezai sorumluluğu mevcut olduğunu ve aksi bir karar bulunmadıkça malın teslim edilmesinin mümkün olmadığını, Forklift Karayolları Trafik Kanunu kapsamında değerlendirilecek iş makinelerinden olmadığını, transferlerinin kamyon-tır vb araçlar ile sağlandığını, getirildiği fabrika veya mağaza içerisinde herhangi bir sanayi makinesinden farkı olmaksızın kullanıldığını, bu nedenle de Karayolları Trafik Kanunu ve Yönetmelik kapsamında değerlendirilemeyeceğini, tescilinin yalnızca envanter niteliğinde olacağı görüşünde olduklarını, Forkliftin satışının menkullere özgü usulle yapılacağı, dolayısıyla tescil edilmeksizin devrinin mümkün olduğunu dile getirerek davanın reddini talep etmiştir.
Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe; Dava, forklift mülkiyetinin tespit ve tescili istemine ilişkindir.
Taraf ticari defter kayıtları incelenmiş; Davacı ... Marka 516327B00119 Seri nolu, RX 60-40 Akülü Forkliftin; ...SERVİS VE TİCARET A.Ş. firmasından 27.11.2017 tarih ve E-980355 Fatura seri numarası ile 16.557,76 EURO bedel ile satın aldığı, envanterine kayıt ettiği, davacı ile dava dışı olan ... İSTİF MAKİNALARI TİC. LTD. ŞTİ. firması arasında ... Marka 516327B00119 Seri nolu, RX 60-40 Akülü Forklifti kiraya vererek aylık kira bedeli tahsil ettiği, dava konusu malın satışının ... .... MAKİNALARI TİC. LTD. ŞTİ. firmasına yapılmadığı davacı ticari defter kayıtlarında görülmüştür. Davalının, dava dışı olan ... .... MAKİNALARI TİC. LTD. ŞTİ. firmasından 28.12.2018 tarihli A-01527 Fatura seri numarası ile 139.240,00 TL bedel ile dava konusu malı satın aldığı, envanter kayıtları ile fatura kayıtlarının bir biri ile uyumlu olduğu, dava konusu mala ait .... .... LTD.ŞTİ. firmasına teknik bakımının yaptırıldığı evrakın görüldüğü, dava konusu malın davalı envanterinde mevcut olduğu ve başka bir firmaya satışının yapılmadığı davalı defter kayıtlarında tespit edilmiştir. Yine dava konusu fork-lift çatallı kaldırıcının dava tarihi ( 15.04.2020 ) itibarı ile piyasa rayiç değerinin 125.000,00 TL KDV dahil ( yüz yirmi beş bin lira ) olduğu bilirkişi tarafından rapor edilmiştir.
MK. M. 762'ye göre; taşınır mülkiyetinin konusu, nitelikleri itibariyle taşınabilen maddi şeyler ile edinmeye elverişli olan ve taşınmaz mülkiyetinin kapsamına girmeyen doğal güçlerdir. MK m. 763/1'e göre ise; taşınır mülkiyetinin nakli için zilyetliğin devri gerekir. Taşınır mülkiyeti kural olarak zilyetliğin devri yoluyla kazanılır. Bir taşınırın zilyetliğini iyi niyetle ve malik olmak üzere devralan kimse, devredenin mülkiyeti devir yetkisi olmasa bile, zilyetlik hükümlerine göre kazanmanın korunduğu hallerde o şeyin maliki olur.
Dava konusu menkul mal hükmündedir. Ve zilyetlik mülkiyete karine teşkil eder. Ana kural bu olmakla davalı uhdesinde olduğu anlaşılan forkliftin satın alınmasında davacı, davalının ağır kusur ve kötüniyetini ispatla mükelleftir. Davacı adına forkliftin tescili (09/01/2020) davalının satın alım işleminden (28/12/2018) ve zilyetliğin davalıya geçişinden sonra olduğu, yine forklift için bilirkişinin belirlediği değer ile davalının satın almış olduğu değerin de birbiriyle örtüştüğü anlaşılmaktadır. Davacı davalının forklifti satın almasında ağır kusurlu davrandığını ya da kötüniyetli olduğunu ispata yarar deliller sunamamıştır.
Mülkiyet karinesinin davalı lehine olduğunun kabulü gerekeceğinden tüm bu gerekçelerle aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gereken 80,70-TL harcın 170,78-TL peşin harçtan mahsubu ile fazla alınan 90,08-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davalı vekili lehine takdir edilen 5.100,00-TL ücret-i vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafça yapılan muhkeme masrafının kendi üzerinde bırakılmasına,
5- Davalı tarafça yapılan 50,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzene karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile Bursa Bölge Adliye Mahkemesi İstinaf Yargı Yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 25/03/2022
Katip ...
☪e-imzalı
Hakim ...
☪e-imzalı