....TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/238 Esas
KARAR NO: 2022/374
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ...-...-
VEKİLİ: Av. .....
DAVALI : ...- ...
VEKİLİ: Av. ... ....
DAVA: Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak)
DAVA TARİHİ: 29/05/2020
KARAR TARİHİ: 23/03/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 31/05/2022
Mahkememizde görülmekte olan Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde;Davacı müvekkili ... Ltd ŞTi., 25.11.2015 tarihli Genel Kredi Sözleşmesi kapsamında davalı bankadan krediler kullandığı, kullandığı kredilere teminat olarak da taşınmaz teminatı verdiği, davalı bankanın tahsis ettiği kredilerin limitlerinin revize dönemi geldiğinde, ipotekli fabrikasını büyütmek ve yeni bir depo yapmak ve boyahane açarak yeni yatırımlar yapmak isteyen müvekkil şirket 2020 ve 2021 yılları için daha fazla kredi kullanımına ihtiyaç olabileceğini düşündüğünden, ipotekli taşınmazın değeri ile ilgili yeni bir ekspertiz yapılmasını talep ettiğini, yeniden yapılan ekspertiz değerlendirmesinde taşınmazın değerinin bir önceki yıla göre düştüğünü, daha önce 9.100.000.00 TL olan kredi limitini 5.325.000.00 TL düşürünce, müvekkil banka yeni bir banka arayışına girdiğini ve Halkbank ile çalışmaya başladığını, Halkbank ile çalışmaya başladığı için davalı ...A.Ş. nezdindeki kredilerini kapatmak isteyen şirkete pek çok problem çıkartıldığı, ticari kredilerin kapatılması için bakiye kredi borcunun %10 kadar erken ödeme komisyonu tazminatı talep edildiğini, Şube yetkilileri ile yapılan görüşmelerde erken kapama komisyonunun fahiş olduğunu, bankacılık uygulamalarına aykırı olduğu anlatılmış ise de, davalı bankanın kararlı tutumundan vazgeçmediğini, erken ödeme komisyonunu tahsil etmediği sürece taşınmaz üzerindeki ipoteği fek etmediğinden, Halk Bankası tarafından taşınmaz üzerine ipotek tesis edilmemiş ve dolayısıyla da yeni kredi kullandırılmadığı ve müvekkil şirketin faiz zararına uğramasına sebebiyet verildiğini, bu nedenle davacı müvekkil şirket 06.02.2020 ve 07.06.2020 tarihlerinde; 0036-0811-0008206 nolu kredi hesabına bağlı kullandırılan krediden kalan 45.924.64 Euro üzerinden 1.390.12 TL ve BSMV, 2906244 nolu kredi hesabına bağlı kullandırılan krediden kalan 790.638.95 TL üzerinden 79.063.89TL ve BSMV, 6380556 nolu kredi hesabına bağlı kullandırılan krediden kalan 629.649.75 TL üzerinden 62.964.97 TL ve BSMV, 1290644 nolu kredi hesabına bağlı kullandırılan krediden kalan 1.675.151.93 TL üzerinden 167.515.19 TL ve BSMV olmak üzere toplam 326.411.37 ve 4.592.46 TL %10 erken kapama komisyonu ödeme yapmak zorunda kaldığını, Genel Kredi Sözleşmesinde erken kapama komisyon oranı sözleşmede boş bırakıldığı sözleşmede kararlaştırılmadığı halde, %10 erken kapama komisyonu tahsil etmesi fahiş ve hukuka aykırı olduğunu, Yargıtay Kararından bahisle, davanın kabulünü, fazla ilişkin haklarının saklı kalması kaydıyla 261.129.10 TL ve 3.673.97 EURO erken kapama komisyonunun ve Bsmv'sinin Türk lirası olarak ödenen kısım için ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ve Euro olarak ödenen kısım için ödeme tarihinde Euro' ya develet bankalarınca uygulanan en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte davalı bankadan iadesi arz ve talep edilmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde;Davacı müvekkilin yerleşim merkezinin bulunduğu yerin İstanbul İli olduğunu, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, yetkisizlik nedeniyle davanın reddinin gerektiğini, kabul anlamına gelmemek üzere, davacının talep ettiği alacak sözleşmeden doğan alacak niteliğinde olduğundan zaman aşımına uğrayan alacağa ilişkin davanın reddini talip talep ettiklerini, müvekkili Bankanın Yalova Yolu Şubesi müşterisi olan davacının, müvekkil banka ile imzaladığı Genel Kredi Sözleşmesine istinaden krediler kullandığını, kullandığı bu ticari kredileri erken kapatmak istediğini, müvekkil banca kendisinde erken kapama komisyonu talep edildiğini, müvekkili banka tarafından tahsile edilen erken kapama komisyonu hukuka, kanuna, Yargıtay Kararlarına ve sözleşmeye uygun olduğunu, davacı taraf kredi kapama tutarına bir itirazda bulunmaksızın, kredi borcunu kendi rızası ile vadesinden önce erken ödeme yaparak, taraflar arasındaki kredi ilişkisinin sona erdiğini, davacının imzalamış olduğu Genel Kredi Taahhütnamesinde yer alan 2.8.1. Nolu "Erken Ödeme Komisyonu başlıklı maddesi ile davacı; erken ödeme komisyonu ödemeyi ve komisyon oranını peşin olarak kabul ettiğini, yine sözleşmenin "Delil" başlıklı 6.1.maddesinde ise ;müşteri ile kefeller ve banka arasında çıkacak her türlü anlaşmazlıkların tarafların defter ve kayıtları mikro filmlerden v.s...delil olacağını kabul eder. Hükmünün yer aldığını, davacı taraftan alınan erken ödeme komisyonu , diğer bankalar tarafından alınan erken ödeme komisyonları ile karşılaştığında, gayet hakkaniyet ilkesine uygun olduğu, Zira diğer bankalar tarafından alınan erken ödeme komisyon oranları %10-%20 lere varmakta iken müvekkil banka tarafından davacıdan hakkaniyet ilkesine uygun oranda erken ödeme komisyonu alındığını, ayrıca komisyon alınması sadece davacıya uygulanmış bir düzenleme ve uygulama olmayıp, bankacılık uygulamasında var olan yasal bir düzenleme olduğunu müvekkili bankanın müşterisine kullandırdığı kredinin de kendisine bir maliyeti olduğu, kullandırdığ ı krediği dış yollarla temin ettiği, erken kapamada faiz gelir kaybının olduğu,
Müvekkil banka davacıya kredi kullandırırken bu kredinin karşılığını ayırmakta, kredi limitini doldurmakta, davacıya kredi kullandırdığı için başka firmaya kredi kullandıramayacaktır. Bu hususların hepsinin müvekkil bankanın finansal kaybının hesaplanmasında etken olduğu, bankalar tacir olup kar elde itme amasıyla faaliyet gösterdikleri, kedinin Ahde Vefa ilkesi doğrultusunda erken ödenmeksizin vade sonuna kadar düzenli olarak ödenmesi bankanın sözleşmeye göre en doğal hakkı olduğunu, 6102 sayılı TTK gereğince de müvekkil bankanın verdiği hizmet karşılığında ücret isteme hakkı bulunduğunu, Bankacılık Kanun ve ilgili Merkez Bankası tebliğ hükümleri gereğince de müvekkil bankanın ücreti isteme hakkı olduğu, 4077 sayılı kanunu kapsamında tüketici durumunda bulunmayan tacirler için bankalarla imzalanan sözleşmelerin genel işlem koşulları kapsamında değerlendirilmesi mümkün olmadığını, Ticari kredilerde ticari kredi kullandırım komisyon oranı/tutarı belirlenirken; müşterinin riskliliği (ratingi), müşteri ilişki düzeyi, tutar, vade, döviz cinsi, müşterinin teminatları, müşterinin mevcut işlem hacmi, vb. Unsurları ile beraber değerlendirilmesi sonucunda bir fiyatlamanın yapıldığını, Yargıtay kararlarından bahisle alınan erken kapama komisyonunun yasal olduğunu, davanın reddine karar verilmesi arz ve talep edilmiştir.
Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe; Türk Borçlar Kanunu erken ifayı düzenleyen 96. maddesi; “ Sözleşmenin hükümlerinden veya özelliğinden ya da durumun gereğinden tarafların aksini kasdettikleri anlaşılmadıkça borçlu, edimini sürenin sona ermesinden önce ifa edebilir. Ancak, kanun veya sözleşme ya da adet gereği olmadıkça borçlu, erken ifada bulunması sebebiyle indirim yapamaz” hükmünü havidir.
09.12.2006 tarihli Resmi Gazete’de Merkez Bankası tarafından yayınlanan ve 2014/6 sayılı Tebliğ ile güncellenen 2006/1 sayılı Tebliğin 3. maddesinde, bankalarca mevduata uygulanacak sabit veya değişken faiz oranlarının serbestçe belirleneceği, 4. maddesinde ise reeskont kaynaklı krediler dışındaki kredilere uygulanacak faiz oranları ile faiz dışında sağlanacak diğer menfaatlerin ve tahsil olunacak masrafların nitelikleri ve sınırlarının, serbestçe belirleneceği kabul edilmiştir.
Yine aynı Tebliğin 6/2. maddesine göre; bankalar, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasına bildirdikleri azami oranları aşmamak kaydıyla, mevduat ve kredi işlemlerinde uygulayacakları faiz oranlarını ve katılma hesaplarında uygulayacakları kâr ve zarara katılma oranlarını vadelerine göre tüm şubelerinde halkın görebileceği şekilde ilan eder ve bu oranları internet sitelerinde yayımlar.
Bu durumda, ticari kredilerde bankalar tarafından alınacak olan masrafların hukukilik denetimi yapılırken öncelikle, kredi sözleşmesiyle belirlenen bir oran olup olmadığı araştırılmalı, olması halinde bu oran üzerinden masraf tahsil edilebileceği kabul edilmeli, sözleşmeyle bir oran belirlenmediğinin tespiti halinde ise, bankanın masraflara ilişkin olarak belirlediği ve ilan ettiği oranlar bulunup bulunmadığı tespit edilmeli, varsa yine bu oran üzerinden masraf tahsil edilebileceği kabul edilmeli, ilan edilen bir tutar bulunmaması halinde ise tahsil edilen masrafların emsal banka uygulamalarına göre orantılı olup olmadığı değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir. (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2018/4650 E., 2019/5901K. Sayılı içtihatı, Emsal nitelikteki aynı dairenin 15.04.2019 Tarih, 2019/1303 Esas- 2019/2961 Karar sayılı ilamı).
Somut olaya baktığımızda; 25.11.2015 tarihli Kredi Sözleşmesinde Erken Kapama Komisyon Oranının olmadığı, ancak davalı bankanın internet sitesinde, ticari müşterilerden alınabilecek ücret ve alt kalem başlığı altında %10 Erken Kapama Ücretinin yer aldığı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla davalı bankanın bu oran üzerinden masraf tahsil edebileceği kabul edilmelidir. Bilirkişi bu oran esas alındığında ( %10 Erken kapama komisyon oranına göre) talep edilebilir masraf tutarını "TL Krediler için; Emsal banka ortalamasına göre; 309.544.05TL komisyon, 15.477.20 TL BSMV, YP Kredileri için; 4.592.46 EURO komisyon ve 1.390.12 TL BSMV olarak " hesaplanmıştır.
Erken Kapamaya konu kredilerden,
0036-0811-0008206 no'lu kredi hesabına bağlı, 600.00.00 Euro kredi tutarlı 42 taksitli Euro Kredisi için son kalan 3 taksit olan 45.924.64 Euro üzerinden 4.592.46 Euro erken kapama komisyonu ve bu rakam üzerinden 1.390.12TL BSMV
2906244 no'lu kredi hesabına bağlı 1.000.000.00 TL kredi tutarlı toplam 24 taksitli- Taksitli Ticari Kredi için kalan 18 taksit bedeli olan 790.638.95 TL üzerinden 79.063.89 TL ve bu rakam üzerinden 3.953.19 TL BSMV
6380556 no'lu kredi hesabına bağlı 1.600.00.00 TL kredi tutarlı 36 taksitli- Taksitli Ticari Kredi için kalan 9 taksit bedeli olan 629.649.75 TL üzerinden 62.964.97 TL ve bu rakam üzerinden 3.148.25 TL BSMV
12906244 no'lu kredi hesabına bağlı 2.000.000.00 TL kredi tutarlı toplam 22 taksitli- Taksitli Ticari Kredi için kalan 18 taksit bedeli olan 1.675.151.93 TL üzerinden 167.515.19 TL ve bu rakam üzerinden 8.375.76 TL BSMV davacıdan tahsil edildiği rapor edilmiştir. Bakıldığında %10 Erken kapama komisyon oranına göre alınması gereken masraf tutarı kadar davalı banka masraf tahsil ettiği anlaşıldığından davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
Tüm bu gerekçelerle aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gereken 80,70-TL harcın 4.924,14-TL peşin harçtan mahsubu ile fazla alınan 4.843,44-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davalı vekili lehine takdir edilen 5.100,00-TL ücret-i vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafça yapılan muhkeme masrafının kendi üzerinde bırakılmasına,
Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzene karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile Bursa Bölge Adliye Mahkemesi İstinaf Yargı Yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 23/03/2022
Katip ...
☪e-imzalı
Hakim ...
☪e-imzalı