....
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/34
KARAR NO: 2022/72
HAKİM: ....
KATİP: ....
DAVACI: ....
DAVALI:1 ....
VEKİLİ: Av. ....
DAVALI: 2- ....
DAVA: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 15/02/2018
KARAR TARİHİ: 01/02/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 15/02/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı tarafından müvekkili aleyhine Edremit 1. İcra müdürlüğünün 2013- ... E, sayılı dosyası ile bonodan kaynaklı ödeme emri ile icra takibi başlattığını, müvekkiline yapılan tebligatın 10.04.2013 tarihinde tebliğ olduğunu, söz konusu borcun kaynağı olan bono ilişkisinin söz konusu bononun 14.10.2009 tanzim tarihli 30.11.2012 vadeli olup müvekkilinin uzun yıllar uğraşıp, inşaatlarda çalışarak biriktirip kazandığı paralar ile davalı kooperatife ait taşınmazlardan bir adet yer alabilme amacı ile kooperatife ödemeler yaptığını, ancak bir türlü taşınmazın devrinin yapılmadığını, kooperatif başkanı olan ... ...'ın tapu devri yapılacağı gün kooperatifin ihtiyaçları olduğunu, tapu bedeli dışında kooperatifin çevre düzenlemesinin yapılacağından bahisle işbu davaya konu seneti imzalamadığını, takibe konu senetin miktar yönünden karalama yapıldığını, alacaklının kooperatif olduğunu ve senet metninde malen kaydı olduğunu, çevre düzenlemesi yapılacağından bahisle tapunun devir gününde müvekkile imzalatılan senette alacaklı olan kooperatifin malen kayıt ile alacaklı ise bunun kooperatif karar defterine işlenmesi gerektiğini, icra dosyasında müvekkiline ait taşınmazın kıymet takdirinin yapıldığını ve satış aşamasına geldiğini, tedbir kararı verilmesini talep ettiklerini, müvekkiline ilgili senetin çevre düzenlemesi karşılığı olarak imzalatıldığını ancak çevre düzenlemesi yapılmadığını, alacaklı olan kooperatif üyelerden bu miktarın para toplanacağına ilişkin bir genel kurul kararının da alınmadığını, sonuç olarak müvekkilinin davalıya borcu olmadığının tespit edilmesine ve mevcut hacizlerin kaldırılmasına, haksız ve kötü niyetli takip yapmış olmasının taşınmazın haczi yapılmış olması nedeni ile takip miktarının %20'si üzerinden kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı cevap dilekçesinde özetle;Davacının dairesini kooperatif eski ortağı ... ...'den satın aldığını, ... ...'nin söz konusu dairenin içini kendisi yaptırdığını, satış konusu kooperatif yapımı halen devam etmekte iken yönetime bildirildiğinde her iki taraf için yönetimce gerekli olan işlemler yapıldığını, Kooperatif Yönetimi Genel Kurulunda alınan kararlar doğrultusunda işlem yapıldığını, Kooperatif ortaklarının 19.06.2010 tarihli Genel Kurulunun madde 12'de tapusunu almak isteyen ortaklardan 5.000.TL Teminat senedi alınması kararı verildiğini, bu karara istinaden kendisinin yönetime sunduğu 14.10.2009 tarihli istemi ile yönetime verdiği 5.000.TL senet ile tapusunun kendisine verilmesini istediğini ve kooperatif tapusunun kendisine verildiğini, Davacının Kooperatife verdiği senedini ödemediği ve kooperatife olan yükümlülüklerini ve edimini yerine getirmediğinden senedi tahsil için işleme konduğunu, senet hakkında yalan beyanda bulunduğunu bu nedenle kendisinin iyi niyetli olmadığını, Davacının 2009 yılında 40.545.TL ödeme ile hisse devraldığını, devraldığı hissenin aidat bedelinin 2017 yılı sonu itibarı ile 49.195.TL olduğunu, davacının arada geçen zaman süresinde aidat ve faiz ödemesi yapmadığını, sonuç olarak açılan davanın haksız olduğunu, açılan davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderlerinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:
Edremit 1.İcra Müdürlüğünün 2013/... esas sayılı takip dosyasının uyap kayıtları dosyamız içine alınarak incelenmiş, yapılan incelemede: alacaklısının...Yapı Koop. İzafeten ... ... olduğu, borçlusunun ... ... olduğu, borç miktarının 5.214,66 TL olduğu görülmüştür.
Dava, kooperatif genel kurul kararı gereği tanzim edilen senet yönünden borçlu olunmadığının tespitine ilişkindir.
Davacının, kooperatifin eski ortağı ... ...'ye ait daireyi satın almak suretiyle kooperatifin A grubu üyesi olduğu, kooperatife sunduğu 14.10.2009 tarihli talep dilekçesi ile kooperatifin 26.04.2008 ve 30.06.2009 tarihli genel kurullarında alınan kararlar gereği her biri 5.000 TL bedelli 4 adet teminat senedi vermek istediğini beyan ettiği, bunun üzerine kooperatif ile arasındaki ilişkiden kaynaklı olarak tanzim edilen ve Edremit 1.İcra Müdürlüğü'nün 2013/... esas sayılı dosyasına müstenit 14.10.2009 tanzim 30.11.2012 vade tarihli 5.000 TL bedelli senedi keşide ederek kooperatife teslim ettiği iddia edilmiştir.
Dosyanın bahse konu senedin çevre ve havuz düzenlemesine ilişkin mi yoksa aidat borcuna ilişkin mi verildiğinin belirlenebilmesi için kooperatif defterleri üzerinde inceleme yapılarak davacının aidat borcunun bulunup bulunmadığı ve çevre ve havuz düzenlemesine ilişkin bir kararın alınıp alınmadığı, bu karara ilişkin üyelerden senet alınıp alınmadığının incelenmesine, kooperatif hukukunda uzman bir bilirkişinin seçilmesine karar verilerek dosya bilirkişiye tevdi edilmiştir.
30.05.2021 tarihli bilirkişi raporunda; Davalı kooperatif 2008-2009-2010-2011 ve 2012 yıllarına ait yevmiye ve kebir defterlerini ibraz etmiştir. İbraz edilen defterlerin açılış tasdiklerinin yasal sürelerinde yaptırıldığı 2008 yılında yevmiye defterin kapanış tasdikinin yaptırılmadığı 2009 yılında yasal süresinden sonra yaptırıldığı 2010 ve 2011 yıllarında yasal süreleri içinde kapanış tasdikinin yaptırıldığı görüldüğü, tasfiye halindeki kooperatif defterleri 2016 yılına kadar 2016 dahil ibraz edildiği, yasal süreleri içinde açılış tasdiklerinin yaptırıldığı yevmiye defterlerinin kapanış tasdiklerinin de yasal sürelerinde kapanış tasdiklerinin yaptırıldığı görüldüğü, rapor içeriğinde ayrıntılı olarak anlatıldığı gibi davacının istifasının noterden gönderilen ihtarnamenin tebliğ tarihinden itibaren geçerli olması gerekmekle birlikte bu durum davacının aidat ödemesine engel bir durum olmadığı, aidat ödemekten kaçınamayacağı, Genel kurul kararlarına göre aidatlar alınmaya devam edilmiştir. raporda yıl yıl aidat tutarları belirtildiği, davacı kooperatifin 2016 yılına kadar olan defterleri ibraz edildiği, dava konusu bonoya icra takibi 12.03.2013 tarihinde başlatıldığı, O tarihte davacının ödenmeyen borcu defter kayıtlarına göre 3.770.00-TL 2014 yılı sonunda aidat borcu 5.036 TL olarak kapanış maddesinde görüldüğü, ancak 01,06,2014 tarihinde yapılan genel kurulda 2014 yılında aidat alınmamasına karar verildiği halde hiçbir açıklaması olmayan tamamen usulsüz olarak düzenlenmiş bir yevmiye maddesi ile davacının borcu 5.036-TL olarak kaydedildiği, 2009 olağan genel kurulunda a ve b gurubu ortakların tapularının verilmesine teminat olarak 5000-TL senet alınmasına karar verildiği, 2012 yılında yapılan genel kurulda 10. Maddede tapular verilmiş ortakların üyelikten çıkma isteklerini görüşülmüş ortaklıktan çıkarılmamalarına karar verildiği, Davacı 31.03.2011 tarihli 03110 yevmiye nolu Edremit 2. Noterliğinden gönderdiği istifaname ile istifasını kooperatife bildirmiştir. Tebligat tarihi dosyada bulunmamakla birlikte noter tarafından gönderilen ihtarnamenin bir kaç gün içinde tebliğ edilmiş olması gerekmektedir. Davacının 2014 senesinde açıklaması yapılmamış 1266-TL borcu düşüldüğünde yıllar itibari ile borç durumu 2014 yılı 3770.00-TL+721,98-TL gecikme faizi: 4,491,98-TL ,2015 yılı 4.770.00-TL, 2016 Yılı 5.770.00-TL ,2017 yılı 6,770,00-TL ,2018 yılı sonu 9,770,00-TL, 2019 yılı sonu 12,770,00-TL, 2020 yılı sonu 14,720,00-TL olduğu, görüldüğü gibi takip tarihinde davacının faiz dahil borcu 4.491.98-TL olarak tespit edilmiştir.
Davalı asilin dosyaya sunduğu itirazların değerlendirilmesi için yeni bir bilirkişiye dosya tevdi edilmiştir. 26.09.2021 tarihli bilirkişi raporu; Edremit 1.İcra Müd. 2013/... sayılı takibi hakkında takipte 3.770,00 TL hariç tutularak 5.000,-TL - 3.770 TL = 1.230 TL ana para alacağı yönünden takibin iptaline, faiz hakkında doğru orantı ile 5.000 TL için 199,66 TL ise 3.770 TL için ne kadardır hesabıyla bulunan 150,54 TL mahsup edilerek 49,12 TL faizin iptaline , takibin yapıldığı tarihte 6102 sayılı T.T.K. yürürlükte olup, Mer'i T.T.K. da yer alan emremuharer senetler hakkında % 0,3 komisyon düzenlenmediğinden, takibin yapıldığı tarihte geçerli olan TTK hükmüne göre 15.00 TL komisyonun iptal edilmesi tespit edilmiştir.
Dosya bu kez faiz hususunun değerlendirilmesi için tekrardan ek rapora gönderilmekle düzenlenen 24.12.2021 tarihli bilirkişi raporunda; takip miktarı 3.770 ,00 TL asıl alacak olmalıdır. Bu sebeple davaya konu takip 5.000 TL ana parayı kapsadığından , 1.230,00 TL ana para fazla istenmiştir. İşlemiş ve işleyecek avans faizi talebi ve % 3 Komisyon talebi kanunlara uygun olmadığı, diğer deyişle 3.770 anapara , 1.230 TL işlemiş faizi , takibe konu 5.000 TL bono içinde bulunduğu , eğer ilamsız takip yapılsaydı takip değeri; 3.770 TL ana para ve 3.045 TL işlemiş faiz ( Genel kurul kararlarına ve yürürlükteki kanunlara göre ) toplam alacak olan 6.815 TL nin , icra masraf ve harçları, vekalt ücreti ile değişen oranlarda yasal faizin iki katını aşmayacak oranda faizi ile tahsili olması gerekirken ; kambiyo senetlerine dayanan takip yolu seçildiğinden ve takip ana para alacağı senet miktarı olan 5.000,00TL aşılamayacağından; 3.770,00 TL ana para alacağı , 1.230,00TL işlemiş faiz ve 199,66 işlemiş faiz talebi gereğince toplam 5.199,66 TL Sının , icra harç ve masrafları , vekalet ücreti ve ayrıca asıl alacak olan 3.770 TL'sına değişen oranlarda yasal faizin iki katını aşmayacak oranda işlemiş faizi ile tahsili ifadesiyle değiştirilmesi gerekeceği, davada red edilecek meblağ % 3 komisyon olan 15 TL olacağı tespit edilmiştir.
Dosya kapsamında alınan bilirkişi raporları değerlendirilmiştir. Bononun teminat amaçlı verildiğinin kabul edilebilmesi için, neyin teminatı olarak verildiğinin ya bononun önündeki veya arkasındaki yazılar veya ayrı bir belge ( İİK'nun 169/a maddesinde öngörülen ) ile teminat senedi olduğunun kanıtlanması gerekir. 19.06.2010 tarihli 2009 yılına ait Kooperatif Genel Kurulunun 12.md. yer alan ortaklardan 5.000,00TL lık teminat senedi alınacağına dair karar ile senedin 14.10.2009 olan düzenlenme tarihi ile 14.10.2009 tarihli yazılı belgenin 5.000 TL açık senedin teminat senedi olduğunu gösteren içerik incelendiğinde Edremit 1.İcra Müd. 2013/ ... sayılı dosyasına konu dava konusu senedin teminat senedi olduğu mahkememizce kabul edilmiştir. Ayrıca dosya kapsamında bu senedin teminat senedi olduğuna dair beyanlarda bulunmaktadır.
Diğer bir husus ise teminat senedinin amacıdır. Teminat senedi bir anlaşma uyarınca işin, verilen sözün, mal veya hizmetin eksiksiz tamamlanacağını, taahhüdün sorunsuz yerine getirileceğini,verilen taahhüdün yerine getirilmediği takdirde, şöyle bir sorumlulukla karşı karşıya kalacağını beyan eden tarafın imzaladığı şartlı-bedeldir.
Davacı icra takibine konu senedin çevre düzenlemesi için alındığı ve çevre düzenlemesi yapılmadığı ile alakalı " bedelsizlik" iddiasında bulunmuş ve dava dilekçesinde yer alan “bedeli malen alınmıştır” gibi bir bedel kaydını içeren kambiyo senedinin bedelsiz olduğunu, kendisine senet karşılığında mal teslim edilmediğini öne süren borçlu bu iddiasını kesin delillerle ispat etmek zorundadır. Ancak dosya kapsamından davacı ... ...'ın dava konusu ettiği "bedelsizlik" iddiasını kesin delille ispat edememiştir.
Davalı vekili tarafından dosyaya sunulan cevap dilekçesinde senedin tapuların alınması sırasında ileride kooperatife karşı oluşacak borçları karşılığında , kooperatif üyelerinden "teminat" olarak alındığı ve bu konuda 19.06.2010 tarihli Genel Kurul Tutanağının 12.maddesinde hüküm yer aldığını beyan ederek dava konusu senedin " teminat senedi olduğu" açıkça beyan etmiştir. Dosyada mevcut olan dava konusu senet ile aynı tanzim tarihini içeren 14.09.2009 tarihli yazılı belge de dava konusu senedin " teminat senedi" olduğunu doğrulanmıştır. Davalı Kooperatif , cevap dilekçesinde yer alan dava konusu senedin " teminat" senedi olduğunu savunmasını doğrulamıştır.
Davacının üyeliğinden Edremit 2.Noterliğinin 31.03.2011 tarih ve 3110 tarihli kooperatifin üyeliğinden istifa tarihine kadar üyelik aidatı ve üyelikten istifa tarihinden icra takibinin yapıldığı 12.03.2013 tarihine kadar Kooperatifler Yasasının 81.md. sinden doğan toplam borcunun 3.770,00 TL olduğunu tespit edilmekle davanın bu gerekçeler ile reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gereken 80,70 TL harçtan başlangıçta alınan 89,05 TL peşin harcın mahsubu ile fazla kalan 8,35 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davalı SS Altınyunus Konut Yapı Kooperatifi kendisini vekil ile temsil ettirmekle hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
6-Taraflar tarafından kullanılmayan artan gider avanslarının hükmün kesinleşmesine müteakip taraflara iadesine,
Dair gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile Bursa Bölge Adliye Mahkemesi İstinaf Yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.01/02/2022
Katip ....
¸(e-imzalıdır)
Hakim ....
¸(e-imzalıdır)