TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/364 Esas
KARAR NO: 2020/442
HAKİM: ...
KATİP:...
DAVACI :...
VEKİLİ: Av....
DAVALI : ...
DAVA: Menfi Tespit ve Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımlı))
DAVA TARİHİ: 15/07/2020
KARAR TARİHİ: 16/07/2020
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 16/07/2020
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit ve Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımlı)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde ;Bo-Tek Metal İşleme ve İmalat isimli işletmenin sahibi 07/04/2020 tarihli fatura ile davalı şirkete KDV hariç 45.000,00 TL bedelli 1 adet Kalıpçı Frezesi ile KDV hariç 45.000,00 TL bedelli 93 Model Tezsan Tos Torna sattığını ve sevk irsaliyesi ile 07.04.2020 tarihinde davalı tarafa sevk ve teslim ettiğini, Davalı şirket ve davacı şirket arasında bu satıştan kaynaklanan KDV dahil 97.200 TL alacak doğduğunu, Davalı bu satıştan kaynaklı 97.200 TL borca karşılık ... Özel Eğitim Danışmanlı Bilgi Tek. Ders. Tic. Ltd. Şti (VKN: ...) tarafından keşide edilen 45.000 TL bedelli 05/07/2020 keşide tarihli Ziraat Katılım Bankasına ait ... seri nolu ve diğeri yine ... Özel Eğitim Danışmanlık Bilgi Tek. Ders. Tic. Ltd. Şti. Tarafından keşide edilen 65.000 TL bedelli 10/07/2020 keşide tarihli Ziraat Katılım Bankasına ait ... seri nolu çekleri davacıya ciro edilmek üzere ödeme yaptığını, Davalı tarafından cira edilen çeklerin toplam bedelinin 110.000,00 TL olması nedeniyle davacı ile davalı arasındaki borç ilişkisinden 97.200 TL bedel mahsup edildiği, aradaki farkın tamamlanması için davaya konu Türkiye İş Bankası 2211 şube kodlu Ertuğrulgazi/Bursa şubesine ait Bursa keşide yerli 20/07/2020 keşide tarihli lehtarı davalı olan 12.800 TL bedelli çek davalıya davacı tarafından keşide edildiği dava konusu çek davalıya keşide edilirken davacıya makine satışından kaynaklanan alacağa ilişkin kendisine ciro edilen çeklerin sahte olup olmadığını araştırmış ve keşideci formadan '...' GSM nolu kişi ile görüşerek çekin kendilerine ait olduğuna ilişkin teyit aldığını, çek üzerindeki imzanın banka tarafından belirtildiği gibi keşideciye ait olmadığı kabul edilirse, konusu suç teşkil eden sahte çek kullanılarak müvekkilin dolandırıcılık amacı bulunduğu görüldüğünü, davacının bu çeklerin gerçek olduğuna güvenerek dava konusu çeki keşide ettiğini, bu nedenle borcun olmadığının tespiti ile dava konusu çekin iptali ile İİK 72/2 maddesi gereğince çek üzerine tedbir konulmasını talep ve dava etmiştir.
Bilindiği üzere dava şartları resen dikkate alınabilecek şartlardan olup dava şartının bulunmaması halinde dava dava şartı yokluğundan usulden reddedilecektir. 7155 sayılı yasanın 20. maddesi ile değişik T.T.K. 5/A maddesine göre dava konusu bir para alacağı olduğunda, arabuluculuğa başvuru dava şartı olarak kabul edilmiştir. Bu dava şartı giderilebilir bir şart değildir. Dava açılmadan evvel yerine getirilmesi gerekir.
Menfi tespit davalarının arabuluculuk dava şartına tabi olup olmadığı uygulama ve doktrinde tartışmalara sebep olmuştur. Kanun metninin lafzi yorumuna bağlı kalındığında menfi tespit davaları kapsam dışında görünmektedir. Ancak unutmamak gerekir ki menfi tespit davası bir olumsuz alacak davasıdır. Esasen tartışılan husus bir alacağın varlığı veya yokluğudur. Alacak davası olumlu bir tespite dayalı alacak hükmü kurulmasını gerektirir ve bir tarafı para ödemeye mahkum eder. Menfi tespit davası ise olumsuz tespit içeren alacak davası olup bir tarafı para ödemekten kurtarır. Hatta menfi tespit davası sonuçlanmadan veya henüz açılmadan alacak tahsil edilirse menfi tespit davası istirdada yani bir alacak davasına dönüşür. Davanın tabiatı bu biçimde tavsif edildiğinde kanun koyucunun amacına yönelik bir yorumla menfi tespit davalarının da arabuluculuk dava şartına tabi olduğu kabul edilmelidir.
Eldeki dava yasanın yürürlüğe girmesinden sonra 20/03/2019 tarihinde açılmış olduğundan dava şartı yokluğunda davanın usulden reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın dava şartı yokluğundan usulden REDDİNE,
Harçlar Yasası gereğince alınması gerekli 54,40 TL harcın başlangıçta alınan 218,60 peşin harçtan mahsubu ile artan 164,20-TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
Kesinleşme süreci tamamlana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine dair tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde Bursa Bölge Adliye Mahkemelerinde İstinaf yolu açık olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda karar verildi. 16/07/2020
Katip ...
E-imzalıdır
Hakim ...
E-imzalıdır