TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/37 Esas
KARAR NO: 2021/14
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI :... - ...
VEKİLİ:Av. ...
DAVALI :...
...
VEKİLİ:Av. ...
DAVA: Alacak (Kooperatif Aidat Borcundan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 18/01/2016
KARAR TARİHİ: 13/01/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 26/02/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Kooperatif Aidat Borcundan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde ;davacının davalı kooperatifle yaptığı daire satış vaadi sözleşmesi gereğince bir adet bağımsız bölümü anahtar teslimi üyelik yoluyla peşin para ödeyerek satın aldığını, bu sebeple de davalı kooperatife üye olarak kaydedildiğini, kendisi gibi peşin ödeme yaparak anahtar teslimli bağımsız bölüm satın alan başkaca üyelerinde bulunduğunu, 2009 yılında yapılan sözleşme ve ödeme sonrasında 2012 yılına kadar peşin ödeme yapan üyelerden bir şey talep edilmediğini ancak daha sonra yönetim değişince bu üyelerden aidat talep edilmeye başlandığını, aynı durumdaki üyelerin açtığı benzer davaların halen ... Asliye Ticaret Mahkemelerinde görülmeye devam ettiğini, davalı kooperatifin aynı durumdaki bazı üyelere dairelerini teslim etmiş ve tapusunu vermiş olmasına rağmen davacıya ait bağımsız bölümün bulunduğu blokun temelinin dahi atılmadığını, buna rağmen kendisininden aidat istendiğini, aynı durumdaki üyeler arasında eşitsiz işlem yapan kooperatifin bundan sorumlu olacağını, bazı üyelere 2010 yılında bağımsız bölümünün teslim edildiği nazara alındığında davacı üyenin o tarihten bugüne kira kaybına uğradığını, bağımsız bölüm teslimi ve tapuların verilmesine yönelik taleplerin genel kurulda reddedildiğini ileri sürerek 2011 yılı için 7.200-TL , 2012 yılı için 8.400-TL , 2013 yılı için 9.600-TL, 2014 Yılı için 10.800-TL, ve 2015 yılı için 12.000-TL olmak üzere toplam 48.000,00-TL kira bedelinin davalıdan tahsiline , her dönem için yıl sonu itibariyle yasal faiz uygulanmasına karar verilmesini talep etmektedir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın reddi gerektiğini, kooperatifin üyesi bulunduğunu ikrar eden davacının aidat ödeme yükümlülüğünden kurtulamayacağını, davaya beyan tutulan gayrimenkul satış vaadi sözleşmesinin şekil şartına uygunsuzluk sebebiyle geçersiz olduğunu, kooperatif yöneticilerinin anahtar teslimi satış ve aidat bedeli alınmaması yolunda karar ve işlem yapamayacağını, bu konuda genel kurulda verilmiş bir yetki bulunmadığını, davacı üyenin yükümlülüklerini yerine getirmemesi sebebiyle açılan davanın ....Asliye Ticaret Mahkemesinin.... esas sayılı dosyası ile derdest olduğunu, hak ve vecibelerde eşit olan ortakların aidat ödemekten kaçınamayacağını, geç ödemeler için faiz uygulanacağını, davacı dışında 45 üyenin peşin para ile üyelik aldıklarını ileri sürdüklerini, bunlardan 21 tanesinin hisselerine isabet eden peşin ödemeleri yaptığını, 9 üyenin ödeme yapmaması sebebiyle üyelikten çıkarıldığını, davacı gibi ödeme yapmayıp bağımsız bölüm talep eden 15 üye hakkında yasal yollara başvurulduğunu, davacının ileri sürdüğü kira bedelleri talebinin kooperatifler kanununu ve dürüstlük ilkelerine aykırı olduğunu, eldeki davanın....Asliye Ticaret Mahkemesinin .... esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmesini talep etmektedir.
Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe:Dava, kendisine konut verilmeyen üyenin kira kaybı istemine ilişkindir.
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda, davacının yönetim kurulu kararı ile kooperatife üye alındığının sabit olduğu, davacı taraf üyeliğin peşin ödemeli ortaklık olduğunu iddia etmiş ise de, yönetim kurulunun genel kurul kararı olmaksızın peşin ödemeli ortak kaydetme yetkisinin bulunmadığı, ancak bu hususun davacının üyeliğinin geçersizliği sonucunu doğurmayıp normal üyelik olduğunun kabulünü gerektiği, bu durumda ise davacının aidat ödemelerinden muafiyetine dair genel kurul onaylı bir karar mevcut bulunmadığından bakiye aidat yükümlülüğünün devam edeceği, dolayısıyla da uğradığı kira kaybı bedelinin tahsili için icra takibinde bulunamayacağı gerekçesiyle davanın reddine dair verilen karar Bursa Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesinin ... tarih .... Esas .... Karar sayılı ilamı ile;" Dosya kapsamında davacının kooperatif üyesi olduğu sabittir.
Kooperatif ortağının kendisine daire tahsis ve tescilini isteyebilmesi için öncelikle kooperatife karşı akçalı yükümlülüklerini yerine getirmesi gerekir. Ancak 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu 23.maddesinde "ortaklar bu kanunun kabul ettiği esaslar dahilinde hak ve vecibelerde eşittir" ibaresine yer verilmiştir. Kooperatifler hukukunda mutlak değil nispi eşitlik ilkesi geçerlidir. Eşitlik ilkesi gereği ortaklara konut teslimini aynı tarihte ve emsal üyelerin ödemeleri nazara alınarak aynı nitelikte yapılması gerekir. Dairelerin teslim edildiği tarih ve teslim edilme anındaki niteliği eşiklik ilkesi uyarınca değerlendirilmeli, bu kapsamda kira kaybı isteminin yerinde olup olmadığı irdelenmelidir. (Yargıtay ...Hukuk Dairesi ...-2.. E.K.)
Somut olayda, davacı kendisi gibi peşin satış suretiyle kooperatif üyesi olan ve aidat ödemeyen bir kısım üyelere dairelerinin teslim edildiğini iddia etmekte ve bilirkişi raporu ile bu husus doğrulanmakta ise de, dosya kapsamından bu şekilde daire tahsisi yapılan üyelerin kooperatiften ihracına karar verildiği ve tapularının iptali için dava açıldığı anlaşılmaktadır. Ancak yargılama sonucunda tapuların iptaline karar verilmesi halinde dahi iptal kararı kesinleşinceye karar bu üyelerin tahsis edilen konutlar nedeniyle yarar elde edeceklerdir. Bu nedenle yukarıda yapılan açıklama ve yerleşik Yargıtay kararları doğrultusunda eşitlik ilkesi gereğince davacının durumunun değerlendirilerek kira alacağının belirlenmesi gerekir." gerekçeleriyle kaldırılmıştır.
Bu itibarla 12/07/2016 tarihli bilirkişi raporunda dava konusu taşınmazın getirebileceği kira bedeli hesaplanmıştır.
Bu rapora göre davacının talep edebileceği geriye dönük 5 yıllık kira bedeli;
18/01/2016-18/01/2015 arası 950,00x12=11.400,00 TL
18/01/2015-18/01/2014 arası 850,00x12=10.200,00 TL
18/01/2014-18/01/2013 arası 850,00x12=9.600,00 TL
18/01/2013-18/01/2012 arası 750,00x12=9.000,00 TL
18/01/2012-18/01/2011 arası 700,00x12=8.400,00 TL olmak üzere toplam 48.600,00 TL olarak hesaplanmıştır. Ancak davacının talebi 2015 yılının sonuna kadardır. Bilirkişi hesabına baktığımızda ise 18/01/2016 tarihine kadar bir hesaplama yapmıştır. Bu nedenle bu 18 günlük kira getirisi( 950,00 TL x 18 gün/30 gün=570,00 TL)
taleple bağlılık gereği mahsup edilmiştir.
Davacı vekili her dönem için yıl sonu itibariyle yasal faiz uygulanmasını istemiş ise de; talep konusu bir ecrimisil alacağı değildir. Davalı kooperatifin taşınmaz tahsis ve tesliminde gecikmesinden kaynaklanmaktadır. Talebin dayanağı özü itibariyle bir haksız fiile dayanır. Bu nedenle faiz başlangıcında davacı tarafın davalı kooperatife gönderdiği ihtarname esas alınmıştır.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1-Davanın KABULÜ ile 48.000,00 TL kira alacağının 06/04/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
2-Harçlar Yasası gereğince alınması gerekli 3.278,88 TL harçtan başlangıçta alınan 819,72TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 2.459,16 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafça yapılan 848,92 TL harç, 1.125,30 TL yargılama gideri toplam 1.974,22 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 7.040,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
Kesinleşme süreci tamamlana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,
Dair davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 13/01/2021
Katip ...
✍ e-imzalıdır.
Hakim ...
✍ e-imzalıdır.