TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/
KARAR NO: 2024/
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... -
VEKİLLERİ: Av. ...
DAVALI : ...
VEKİLİ: Av. ...
İLİŞKİLİ KİŞİ : ...
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 17/07/2012
KARAR TARİHİ: 02/05/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 20/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE SAVUNMA:
Davacı vekilinin dava dilekçesi özetle ; Davalı 'e ait ... İli İlçesi Mah. Sokak No: adresinde ve tapuda ada , Parselde kayıtlı bulunan eski eserin davacı şirket tarafından restorasyonu için taraflar arasında 2007 yılında sözlü anlaşma yapıldığını, sözleşme gereği işin bir kısmının maliyeti ... kredisi ile karşılanacağını, kalan kısmını mal sahibi davalı tarafın nakit olarak ödeyeceğini, ancak davacı yüklenici ilk iki ... hakedişini bankadan vekalet ile almasına karşılık davalının vekaletnameden azletmesi nedeniyle 27.000,00 TL tutarındaki son hakedişi alamadığını davalının işin başlangıcından itibaren ... ödemeleri dahil 152.490,50 TL ödeme yaptığını, başkaca hiç bir ödeme yapmadığını, ... 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2010/ Değişik İş sayılı dosyasından yapılan tensipte dava konusu 2,5 katlı 250 m2 net alanlı ahşap yapının 2008 yılı maliyeti KDV dahil 390.228,85 TL belirlendiğini, bu bedel üzerinden davalıya 08/03/2010 tarihinde ihtarname gönderildiğini, ihtarnameye cevap verilmediğini, 2010 yılında yapılan tespite göre 152.490,50 TL'lik ödemenin haricinde davacının 237.738,35 TL bakiye alacağı bulunduğunu belirterek fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile restorasyon işindeki imalatların karşılığı olarak şimdilik 10.000,00 TL'nin 08/03/2010 tarihinden itibaren hesaplanacak avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmişlerdir.
Davalı vekilinin cevap dilekçesi özetle ; Anlaşmanın davalı şirket ile yapılmadığını, dava dışı ... ile yapıldığını, ... 8.Noterliğinde yapılan 01/03/2010 tarih ve yevmiye nolu vekaletnamenin ... adına düzenlendiğini, taraflar arasında 2006 yılında yapılan sözlü anlaşma gereği dava konusu taşınmazın restorasyonu için 170.000,00 TL bedelle yapılacağının belirlendiğini, davalının toplam 159.000,00 TL ödediğini, davacı yüklenicinin işi 2006 yılında bitireceğini taahhüt etmesine rağmen üç sene sonra işi eksik olarak teslim ettiğini, işin sonlandırılmaması nedeniyle kalan 11.000,00 TL'nin ödenemediğini, ... 1.Asliye Hukuk Mahkmesinin 2010/ D.İş dosyasından yapılan tespiti kabul etmediklerini, anlaşmanın 2006 yılı şartlarında yapıldığını, ... Koruma Bölge Kuruluna yapılan hakediş başvurularının 2007 yılında yapıldığını, 2008 yılı rayiçleri üzerinden talepte bulunulmasının haksız ve yersiz olduğunu, davalının ... 2.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/... D.İş sayılı dosyası ile tespit yaptırdığını, bu tespitte davalıdan değerinin üstünde para alındığının belgelendiğini, tespitte işin başlama ve bitirme tarihleri ile iş süresinin dikkate alınması gerektiğini, davacının iddialarını kabul etmediklerini restorasyon işi ile ilgili olarak ... 2.Asliye Hukuk Mahkemesine sunulan listedeki işleri dava dışı ...'nin yaptığını, diğer işleri davalı mal sahibinin yaptığını davacı şirket ile yazılı bir anlaşmanın olmadığını, dava dışı ... ile anlaşma yapıldığını, davalının tüm borcu ödemesine rağmen anlaşma şartlarının çok üstünde alacak talep edildiğini belirterek davanının husumetten ve zamanaşımı yönünden reddini, mahkemeninin aksi kanaati durumunuda davanının esastan reddini talep etmişlerdir.
DELİLLER:Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, beyan dilekçeleri, ... ---. İcra Müdürlüğünün ----- sayılı icra takip dosyası, ticari defterler, faturalar, bilirkişi raporu, yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı.
KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME :Dava taraflar arasında sözlü olarak akdedilen eser sözleşmesine dayalı alacak istemidir. Davacı yüklenici, davalı ise iş sahibidir. Mahkememizden verilen 2016/... esas 2018/ karar sayılı kararı ... 15. Hukuk Dairesi 2018/ esas 2019/ karar sayılı ilamıyla bozulmasına karar verilmiş ve mahkememizin 2020/... esasına kaydı yapılıp yargılama bu esas numarasından devam etmiştir.... 15. Hukuk Dairesi 2018/ esas 2019/ karar sayılı ilamıyla "O halde mahkemece yapılacak iş, 6100 sayılı HMK’nın 281/3 maddesi uyarınca önceki bilirkişilerden farklı ve konusunda uzman olan üç kişilik yeni bir bilirkişi heyeti oluşturularak bozma ilamı gereğince ve 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 366. maddesi uyarınca davacının yaptığı imalâtın bedelini hesaplayan gerekçeli ve denetime elverişli rapor almak, belirlenen iş bedelinden ödendiği ispatlanan 157.405,50 TL'yi mahsup ederek davacının kalan alacağını belirlemek, belirlenen bu alacağın ise 15.03.2010 tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte tahsiline karar vermekten ibarettir. " şeklinde hüküm kurulmuştur. ... ilamına uyulmasına karar verilmiştir.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı değerlendirildiğinde;Dava taraflar arasında sözlü olarak akdedilen eser sözleşmesine dayalı alacak istemidir. Davacı yüklenici, davalı ise iş sahibidir. Eser sözleşmesi herhangi bir şekil şartına bağlı olmadığından yazılı veya sözlü olarak kurulabilmektedir. Bu bakımdan tarafların birbirlerine uygun irade beyanlarını açıklamakla eser sözleşmesi kurumuş sayılacaktır. Yüklenicinin bu sözleşmedeki borcu sözleşmeye konu eseri imal etmek, iş sahibinin borcu ise sözleşmede kararlaştırılan bedeli ödemektir. Bu iki unsur bir sözleşmenin eser sözleşmesi olabilmesinin zorunlu unsurlarıdır. Yani eser bir ücret karşılığında yapılmalıdır. Dava dosyamızda yazılı bir eser sözleşmesi bulunmamaktadır. Taraflar arasında işin yapıldığı konusunda ihtilaf bulunmamaktadır fakat eser sözleşmesinin bedeli konusuna ihtilaf bulunduğundan yapılan işin bedelinin belirlenmesi gerekmektedir. Taraflar arasındaki ihtilaf noktası da budur. Buna göre sözleşme tarihi de dikkate alındığında bu tarihte yürürlükte bulunan 818 sayılı B.K 366.maddesine göre iş bedeli mahalli piyasa rayiçlerine göre belirlenecektir. Bozma önceki mahkememiz kararına dayanak teşkil eden bilirkişi raporları arasında çelişki olduğundan bahisle çelişkilerin giderilmesi için mahkememiz kararı bozulmuştur. ... bozma ilamı doğrultusunda dosya bilirkişiye tevdi edilmiştir.Bilirkişi heyet raporunda özetle: İmalatların yapıldığı yıllara göre serbest piyasa rayiç fiyatları bulunarak hesaplamalar yapıldığı, 2007 Yılı İmalat Gerçekleşme İmalat Tutarı: 1.180,00TL X 9413.02 X 250,10M2 — 38.424,36 TL, 2008 Yılı İmalat Gerçekleşme İmalat Tutarı: 1.255,00TL X 9442.33 X 250,10 M2 — 132.863,49 TL, 2009 Yılı İmalat Gerçekleşme İmalat Tutarı: 1.375,00TL X 9444,65 X 250,10 M2 — 153.545,76 TL, toplam Gerçekleşen İmalat Tutarı: 324.833,61 TL Olarak Bulunduğu, Bilirkişi raporunda 2. alternatif (yapı alanının ruhsatında olduğu gibi 242,00m2 üzerinden) 2007 Yılı İmalat Gerçekleşme İmalat Tutarı: 1.180,00TL X 9413.02 X 242,00 M: 37.179,91 TL, 2008 Yılı İmalat Gerçekleşme İmalat Tutarı: 1.255,00TL X 9442.33 X 242,00 M2 128.560,44 TL, 2009 Yılı İmalat Gerçekleşme İmalat Tutarı: 1.375,00TL X 444,65 X 242,00 M2 148.572,88 TL, Toplam Gerçekleşen İmalat Tutarı: 314.313,23 TL Olarak Bulunduğu, davacı taraf KDV bedelinin de eklenmesi gerektiğini belirtilerek itiraz ettiği, kök raporda da belirtildiği gibi yapılan iş KDV den muaftır. İşin KDV den muaf olması demek yapılan iş tutarına KDV hesaplanmayacağını, işi yapan firmanın bu işi yaparken aldığı malzemelerin de muaf olduğu anlamını taşımayacağını, işi yapan firma kullandığı malzeme için vermiş olduğu KDV yi mevzuat gereği gerekli olan tablo ve belgeleri hazırlayıp sunarak vergi idaresinden nakden ya da mahsuben talep edebileceğini, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında teslimler için KDV İstisnasının yasal dayanağı yukarıda da belirtildiği üzere 3065 sayılı KOV Kanunu 17/2-d bendidir. Söz konusu bentte, “2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamındaki tescilli taşınmaz kültür varlıklarının rölöve, restorasyon ve restitüsyon projelerine münhasır olmak üzere, bu projelendirmelerden yararlananlara verilen mimarlık hizmetleri ile projelerin uygulanması kapsamında yapılacak teslimler.” denilerek ilgili teslimler istisna kapsamına alındığı, maddenin (d) bendinde buna ilave olarak istisna kapsamına girecek mal ve hizmetler ile bunların asgari standartları ve bu bendin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar belirleme yetkisi Maliye Bakanlığına verildiğini, söz konusu istisna düzenlemesine dair açıklayıcı hükümler ise Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliğinini 2 3“Sosyal ve Askeri Amaçlı İstisnalarla Diğer İstisnalar” başlıklı F kısmının 2.7 bendinde yer aldığını, davalı tarafça davacı yükleniciye iş imalatlar bedeli olarak ödenen miktar 157.405,S0TL olduğu, ... Bozma İlanımda belirtildiği 818 Sayılı Borçlar Kanunu'nun 366.maddesi uyarınca yapılan hesaplama sonucu bulunan iş imalat bedellerinden davacıya ödenen bedelin mahsubundan sonra davacı yüklenicinin talep edebileceği bakiye iş imalat bedeli alacağının: 314.313,23TL - 157.405,50TL olmak üzere 156.908,73 TL olduğu mütalaa edilmiştir.
Dosyamızda bilirkişi heyetinden imalatın yapıldığı yıl piyasa rayiçlerine göre bilirkişi raporu alınmış ayrıca davacı tarafın dosyaya sunduğu emsal olacak nitelikteki taşınmazlardaki imalat bedelleri ile hakedişler de dikkate alınarak rapor tanzim edilmiştir.O halde yapılan yargılama ve toplanan delillerden kapsamı, ... Bozma ilamı, alınan bilirkişi raporları hep birlikte değerlendirildiğinde; ... Bozma İlanımda belirtildiği 818 Sayılı Borçlar Kanunu'nun 366.maddesi uyarınca yapılan hesaplama sonucu bulunan iş imalat bedellerinden davacıya ödenen bedelin mahsubundan sonra davacı yüklenicinin talep edebileceği bakiye iş imalat bedeli alacağının: 314.313,23TL - 157.405,50TL olmak üzere 156.908,73 TL olduğu anlaşılmakla, davanın kısmen kabul kısmen reddi ile 156.908,73 TL alacağın 15/03/2010 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmekle, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-Davanın kısmen kabul kısmen reddi ile 156.908,73 TL alacağın 15/03/2010 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-Fazlaya ilişkin talebin reddine,
3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 10.718,43 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 3.026,95 (peşin+ıslah) TL'nin mahsubu ile bakiye 7.691,48 TL harcın davalıdan tahsiliyle hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan bilirkişi gideri, posta, tebligat gideri olan 8.819,60 TL ve 3.505,75 TL harç olmak üzere toplam 12.325,35 TL yargılama giderinden; davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 10.831,28 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri davanın kabul red oranına göre hesaplandığında cüzi miktar olduğundan takdiren davalı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 25.105,40 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı ... vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 15 günlük yasal sürede ... temyiz yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 02/05/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır.
Hakim ...
¸e-imzalıdır.