...
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/46
KARAR NO: 2020/676
BAŞKAN: ... ...
ÜYE: ... ...
ÜYE: ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ......
VEKİLİ: Av. ....
DAVALI : ...
VEKİLİ: Av. .......
DAVA: İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 08/02/2020
KARAR TARİHİ: 04/11/2020
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 12/11/2020
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili beyanlarında ; davalı aleyhine Bursa 10 .İcra Müdürlüğünün 2019/... sayılı takip dosyası ile icra takibi başlattıklarını, takip konusu alacağın Çorum 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/323 esas sayılı dosyasında tasarrufun iptaline ilişkin ilam bedeli ile davalı tarafından başlatılan takipte haciz baskısı altında toplamda 367.275,00 TL tutarında üç adet çek verildiğini, takibe konu ilamın Bölge Adliye Mahkemesi kararıyla ortadan kaldırıldığını, davalıya verilen çeklerin davacıya iade edilmediği gibi üçüncü bir şahsa ciro edilmesi nedeniyle davacı adına başlatılan takiplerde tüm ferileri ile birlikte ödendiğini, bu sebeple davalının ödeme emrine itirazının iptali ile takibin devamına %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili beyanlarında ; yetkili icra dairelerinin İstanbul İcra Daireleri ve yetkili mahkemelerin İstanbul Mahkemeleri olduğunu, yine davacı tarafça icra takibi başlatılmadan önce arabuluculuğa başvurulduğunu, bu durumun derdestliğe neden olduğunu, yine söz konusu çeklerin sözleşme serbestisi içerisinde davalıya verildiğini, basiretli tacir gibi davranması gereken davacının buna uygun davranmadığını yine BAM kararıyla kaldırılan Çorum 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/180 Esas (Eski Esas 2012/323) esas sayılı dava dosyasının bekletici mesele yapılmasını belirterek davanın reddini istemiştir.
Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe ;
Dava Bursa 10.İcra Müdürlüğünün 2019/... sayılı takip dosyasında davalının itirazının iptali davasıdır.
Takip konusu alacağın davacı tarafından ödenen çeklerin bedeline ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.
Davalı tarafından dava dışı ... ... ... aleyhine Çorum 5.İcra Müdürlüğünün 2018/... sayılı takip dosyasıyla icra takibi başlatıldığı ve bu takip kapsamında Çorum 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/323 esas sayılı dosyası ile davalı tarafça tasarrufun iptali davası açıldığı anlaşılmaktadır. Bu davanın davalılarından biri de dosyamız davacısı ......'dir.
Çorum 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/323 esas sayılı dosyasında davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ve takip borçlusu tarafından dosyamız davacısı ... ... devredilen 73,74 ve 1571 parsel sayılı taşınmazlar yönünden tasarrufun iptaline karar verilmiş, bu karar sonrası davalı taraf Çorum 5.İcra Müdürlüğünün 2018/... sayılı takip dosyası üzerinden işlemler yapmıştır. Davacı tarafta haciz işlemleri sırasında davalıya toplamı 367.275,00 TL olan üç adet çek vermiştir.
Bu çekler davalı tarafından dava dışı ... ... A.Ş'ye ciro edilmiş, bu hamil tarafından yapılan takipler nedeniyle çek bedelleri davacı tarafça ödenmiştir.
Daha sonra Çorum 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/323 esas sayılı dosyasında verilen karar Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1.Hukuk Dairesinin 17/05/2019 tarih 2019/1030 karar sayılı ilamıyla kaldırılmıştır. Kaldırma gerekçesinde zorunlu dava arkadaşlığı bulunmayan davalılar yönünden tefrik kararı verilmesi gerektiği, ayrıca esas yönünden de davalı takip borçlusunun aciz halinde olup olmadığı belirlenmeden eksik incelemeyle hüküm kurulmuş olması gösterilmiştir.
Taraflar arasında toplam 367.275,00 TL olan üç adet çekin kaldırılan mahkeme ilamının icrası sırasında davalıya verildiği konusunda bu çeklerin dava dışı üçüncü kişiye ciro edilip bedellerinin davacı tarafından ödendiği konusunda ihtilaf bulunmamaktadır. Bu sebeple bunlara ilişkin bir delil araştırması yapılmamıştır.
Taraflar arasındaki ihtilaf Çorum 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/180 esas sayılı dava dosyasının bekletici mesele yapılıp yapılmayacağı, davacının çekle yaptığı ödemeyi sözleşme serbestisi kapsamında iradi olarak gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği noktasında toplanmaktadır.
Davacının ödediği sözleşme serbestisi kapsamında kendi iradesiyle ödeyip ödemediğine yönelik ihtilaf yönünden değerlendirilme yapılacak olunursa;
Davacının çekle ödemeyi Çorum 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/323 esas sayılı dosyasında verilen ilam neticesinde bu ilamın icraya konulması sonucunda gerçekleştirdiği tartışmasızdır. Yani davacının yaptığı bu hukuksal davranış icra baskısı altında yapılan bir davranıştır. Şayet bir kimse icra baskısı altında borçlu olmadığı bir şeyi öder ise bunun istirdatını karşı taraftan talep edebilir. Her ne kadar bu ödeme davacının idaresiyle gerçekleşmiş olsa da icra baskısı sonucunda ödemenin yapılmış olduğu tartışmasız bir gerçektir. Nitekim İİK istirdat davası ile bu durum özel düzenleme altına almıştır.
Diğer uyuşmazlık noktası Çorum 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/180 esas (2012/323 eski esas) sayılı dosyasının bekletici mesele yapılması gerekip gerekmediğidir.
Bilindiği üzere somut uyuşmazlıkta davacı tasarrufun iptaline dayanak olan icra dosyasında takip borçlusu değildir ve sonucu beklenmesi istenen dava dosyası da takipteki bu alacağı yargılayan bir dava değildir. Davacı takipte tarafı olmadığı bir dosya borcu için davalı tarafından açılmış olan tasarrufun iptali davasında davalı olarak yer almış ve bu mahkemece verilen tasarrufun iptali kararı sonrası dosya borcunu ödemiştir. Yani davacının söz konusu ödeme işlemini gerçekleştirmesine neden olan takip dosyasına ilişkin borçtan sorumluluk olmayıp bir hukuki nitelendirme sonucu açılan tasarrufun iptali davasında davalı olarak yer almasından kaynaklanmaktadır. Davacının davalı olarak yer almasına neden olan ve aleyhine haciz işlemi yapılması sonucunu doğuran bu mahkeme ilamı Bölge Adliye Mahkemesi kararıyla kaldırılmıştır. Kaldırma gerekçesinin temas ettiği nokta da tasarrufun iptali davasının temel koşullarından biri olan takip borçlusunun aciz halinde olup olmadığı ile ilgilidir. Doyasıyla davacı takipte borçlu olarak yer almamasına rağmen bu ödemeyi mahkeme ilamı nedeniyle yapmıştır. Bu mahkeme ilamı da ortadan kaldırıldığına göre ödenmiş olan bedelin iadesi gerekmektedir. Bekletici mesele yapılması istenen dava dosyasında davacının takibe konu borcun borçlusu olup olmayacağı belirlenmeyecektir. Yalnızca takip alacaklısının yargılamaya konu taşınmazlar üzerinde satış yetkisi verilecektir. Davacının takibe konu borcun borçlusu olup olmadığının yargılanmadığı bir dava dosyasının bekletici mesele yapılmasına da gerek bulunmamaktadır. Bu sebeple davanın kabulüne karar verilmiştir. Alacak likit olduğundan ayrıca icra inkar tazminatına da hükmedilmiştir. Ön inceleme duruşma zaptında duruşmaya heyet halinde çıkılmış duruşma zaptının altında da üyelerin sicil ve imzaları yer almıştır, duruşma zaptının tüm sayfaları da mahkeme heyeti tarafından imzalanmıştır. Ancak UYAP'taki sistemsel hata sonucu zabıt başlığında duruşmaya katılan üye hakimler ... ve ... ... isimleri yer almamıştır.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ve nedenlerle;
1-Davanın kabulü ile Bursa 10.İcra Müdürlüğünün 2019/... sayılı takip dosyasında davalının ödeme emrine itirazının iptaline, takibin takip talebindeki kayıtlarla devamına,
367.275,00 TL'nin %20'si tutarında icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-Harçlar Yasası gereğince alınması gerekli 25.088,55 TL harçtan başlangıçta alınan 3.905,65 TL peşin harç ile icra veznesine yatırılan 2.366,49 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 18.816,41 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 3.960,05 TL harç ve 99,00 TL yargılama gideri toplam 4.059,05 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 34.159,25 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Kesinleşme süreci tamamlana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal sürede Bursa Bölge Adliye Mahkemelerinde istinaf yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.04/11/2020
Başkan ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Katip ...
e-imza