TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2020/
KARAR NO : 2025/
HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...
DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI :
VEKİLLERİ : Av.
Av.
DAVA : Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 20/08/2020
KARAR TARİHİ : 13/03/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 28/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava vekili dava dilekçesinde özetle; Davalıya ait olan ... marka ürünlerin satılması ve ... şirketinden hisse senedi satın alınarak şirkete ortak olunacağı hususlarında 2020 yılının Ocak ayında anlaşmaya vardıklarını, anlaşma gereğince davalı ... marka ürünler gönderecek olup davacı da havale/eft ya da kredi kartıyla ödeme yapacak ve gönderilen ürünleri ...'da tekel olarak satışını yapacağını, yanı sıra davacıya kira yardımı yapılacağını ve ... hisselerinden verileceğini, buna dayanarak 8 yıllığına iş yeri kiraladığını ve ... aldığı ürünleri sigortalattığını, ... İlinin Merkez satış noktası olduğunu; Şirketin İl Cirosunun %3(KDV hariç)'ü, il cirosunun %5/aktif olarak çalışan nokta satış yerlerine pay edilmesi ve Noktalardan teslim edilen ürünlerin (internet yoluyla satılan ürünlerin alıcılara teslim edilmesidir) satış bedelinin %2'si olarak aylık fatura edilerek müvekkiline ödeneceğini, 29.01.2020 tarihinden beri davalı şirkete 292.103,00 t şirketin hesaplarına havale/eft yoluyla, 81.074,83 TL ise kredi kartı ile şirket hesaplarına toplamda 373.177,83 TL ödeme ödeme yaptığını ve fakat davalının sadece 241.281,00 TL değerinde ürün gönderdiğini, Söz konusu bu ürünlerin müvekkilinin uhdesinde belirlenen şekilde ve şirkete iade edilmek üzere ayrıca muhafaza edildiğini, davalının hisse senedi vermediğini, davalı şirket cirosundan alması kararlaştırılan payı ödemediğini ve düşük ödemelerde bulunduğunu, bu sebeple davalıya ... 10. Noterliği 25.06.2020 tarih ve 10386 yevmiye numaralı ihtarname keşide ederek sözleşmeden vazgeçmek istediğini bildirdiğini, buna rağmen davalının anlaşmaya yanaşmadığını, beyanla fazlaya ilişkin talep ve dava haklarının saklı kalması kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL alacağın ihtarname tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalı şirketten tahsilini, yargılama giderlerinin ve ücreti vekâletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: 29.01.2020 tarihinden bu yana davacının 373.177,83 TL ödeme yaptığı iddiası var ise de bu doğru olmadığını, davacı tarafından müvekkili şirkete sadece 220.000,00 TL ödeme yapıldığını, söz konusu ödemelerin tüm kayıt ve belgeleri mevcut olduğunu, davacı tarafından izafi sayılabilecek nedenlerden dolayı müvekkili şirket ile çalışmayı bırakacağı beyan edilmiş ve ayrıca Şubat, Mart, Nisan ayları içerisinde fatura edilen 67.027,98 TL'lik hizmet bedelleri karşılığı da talep edildiğini, verilen hizmete mukabil alınan bedele, hizmet bedeli denmekle birlikte, davacı tarafından hiçbir hizmet sunulmadan sadece zaman geçmesiyle hizmet bedeline hak kazanacağı şeklindeki talepleri de haksız olduğunu, taraflar arasında yapılan anlaşmaya göre davacıya ait iş yeri açılarak müvekkiline ait ürün satışı yapılacağı, bu amaçla davacıya 480.000,00 TL'lik ürün iskontolu bir şekilde 240.000,00 TL bedel karşılığında satıldığını, davacı tarafından ise bu bedel tam olarak ödenmediğini, sadece 220.000,00 TL'lik kısmı ödenmiş olup müvekkiline halihazırda borcu bulunduğunu, davacı tarafından kendisine satılan ürünleri satma koşuluyla müvekkiline toplamda 71.927,55 TL hizmet bedelli fatura kesildiğini davacıya ilgili ödeme yapıldığını, davacının vaat ettiği satışı gerçekleştirmediği ve üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmediği, ürünlerin tamamının satışını yapmadığı müvekkiline gönderilen ihtarnameden de açıkça anlaşıldığını, ortada sunulmuş bir hizmet ve karşılığında hak edilmiş herhangi bir ücret olmadığını, davacı taraf müvekkili şirketle imzalamış olduğu Danışmanlık Sözleşmesi hükümlerine uymayıp aykırı davranışlar içerisinde bulunduğunu, müvekkilinin sözleşme gereklerine uyduğunu ve tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini, müvekkilinin davacıya herhangi bir borcu olmadığını, aksine alacaklarının olduğunu beyanla davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizde açılan işbu dava taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin geçerli olup olmadığı, davacının bir alacağının doğup doğmadığının tespiti talebine ilişkindir. Dava ve cevap dilekçeleri, 21/06/2021 tarihli bilirkişi raporu, 21/10/2021 tarihli ek bilirkişi raporu, 16/06/2023 tarihli bilirkişi raporu, 30/09/2023 tarihli bilirkişi ek raporu, tanık beyanları, taraflara ait ticari defter kayıtları, ... yazı cevabı, ... Vergi Dairesi yazı cevabı, ... yazı cevabı, ... Bankası yazı cevabı, ... Bankası yazı cevabı, ... Bankası yazı cevabı, dosyamız içerisine alınmıştır. Sözleşmenin geçerliliği ve alacağın varlığının tespiti amacıyla dosya bilirkişiye tevdi edilmiş ve alınan 16/06/2023 tarihli bilirkişi raporunda "Davalı vekili 24.02.2023 tarihli dilekçesi ile Franchıse sözleşmesini dava dosyasına sunulan sözleşmede Franchise Alan olarak- Davacı firmanın ismi bulunmadığı, Sözleşmede tarih bulunmadığı, Sözleşmenin Online olarak onaylandığı tarih bulunmadığı, Sözleşmenin onaylamasını belgeleyen evraklar davalı vekili tarafından sunulmadığı, Taraflar arasında yazılı bir sözleşme de bulunmadığı, Davacı taraf 2020 yılı yevmiye defterini dava dosyasına sunulduğu, Davacı taraf resmi olarak 17.03.2020 tarihinde yevmiye defterini tasdik ettirdiği, Yevmiye defterinin kapanış onayı da bulunmadığı, Davacı taraf, Davalı şirketle ticari ilişki başladıktan sonra vergi mükellefiyet kaydı yaptırdığı ve resmi defter tasdik ettirdiği, Davacının resmi defterlerine göre; Davacının, davalıdan 63.491,41 TL alacaklı gözüktüğü, bu alacak tutarının davacının, davalıya düzenlediği faturalarından oluştuğu, Davacının ticari (yevmiye) defterinin usulüne uygun tutulmadığı, Tacirlerin resmi defter kayıtlarını belge bazında belgeye dayanarak ve net anlaşılabilir bir şekilde tutmaları gerektiği, Davalı şirketin resmi defterlerine göre dava tarihinde; davalı şirketin, davacı firmaya 58.356,37 TL borçlu gözüktüğü, Davalı şirketin, davacı firmaya prim ödemelerini yapmadığı, ¸Davacı firma, davalı şirkete düzenlediği faturaları dava dosyasına sunmadığı, Davacı firma tarafından düzenlenen prim faturalarının hangi aylara ait olduğu ve hesaplama ile ilgili verilerde mevcut olmadığı, Davalı şirket ... ilindeki internet satışlarına ait ve perakende toptan satışlarına ait aylık olarak düzenlenmiş listeleri mahkemenin verdiği ara karara rağmen dava dosyasına sunmadığı, Davacı tarafından, davalı şirkete düzenlenen prim faturaları ve davalı şirket tarafından, davacı şirkete yapılan prim ödemeleri ve tanık beyanları dikkate alındığında davacı firmanın, davalı şirketle prim sistemi ile anlaştığının net bir şekilde anlaşıldığı, Davalı şirket ... İli cirosu ile İlgili detaylı dökümler ve hesaplamaları Mahkeme dosyasına sunmadığı, Alınan ve yukarıda açıklanan bilirkişi raporundan ve dosya kapsamından da anlaşılacağı üzere Davacı firmanın, Davalı şirketten 209.288,53 TL alacaklı olduğu" tespit edilmiştir. Usul ve yasaya uygun görülen bilirkişi raporu doğrultusunda davacı vekili davasını ıslah ederek bakiye harcı tamamlamıştır. Taraflar arasındaki temel uyuşmazlığın sözlü olarak yapılan franchise sözleşmesindeki edimlerin yerine getirilmemesinden kaynaklı zararlar ile prim ödemelerine ilişkin olduğu anlaşılmıştır. Dosya kapsamında uyuşmazlığın çözümü için raporlar alınmış olup, somut durumun ticari ve hukuki olarak raporda detaylıca yer aldığı, tarafların dosyaya sunduğu bilgi ve belgelerin değerlendirildiği16/06/2023 tarihli bilirkişi raporu ile 30/09/2023 tarihli bilirkişi ek raporu hükme esas alınmıştır. Bu raporlar dışındaki raporlar ise denetime ve hüküm kurmaya elverişli görülmediğinden bu raporlara itibar edilmemiştir.Söz konusu raporlar incelendiğinde, davacının davalıya 326.826,03 TL ödeme yaptığı, 132.219,00 TL prim alacağının olduğu, davalının ise davacıya toplamda 249.756,50 TL ödeme yaptığı ve neticeten davacının davalıdan 209.288,53 TL alacaklı olduğu rapor edilmiştir. Raporda prim hesabı davalı BS formları ile davacının beyanına göre belirlenmiş olup, davalı şirkete bilirkişi incelemesinden önce birden fazla kez prim hesabına esas olmak ... ilindeki şirket ciroları konusunda belgeleri sunmak için süre verildiği verilen süre içerisinde davalı tarafça belgelerin sunulmadığı anlaşılmakla HMK 220/3 maddesi gereğince dosya kapsamındaki BS formları ile davacının beyanı doğrultusunda prim hesabı yapılmasında usule ve yasaya aykırılık görülmemiş, yine tanık beyanlarında da taraf arasındaki uyuşmazlığın prim oranı üzerinden olduğu, davalı şirketin davacıya franchise sözleşmesi ile satış yetkisi verdiği halde prim oranı üzerinde anlaşamdığını beyan etmişler, dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler doğrultusunda davacıya ... ilindeki ciro bilgisinin verilmediği buna bağlı olarak sözleşme ile kararlaştırılan primlerin ödenmediği anlaşılmakla davacının sözleşmeyi haklı sebeple fesih ettiği, bu sebeple davalıya yaptığı ödemelerin davalıdan tahsili ile davacının prim alacağının doğacağına kanaat edinilmiş olmakla, 16/06/2023 tarihli raporda hesaplanan fatura ve prim alacağı üzerinden davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile 209.288,53 TL'nin 05/08/2020 (arabuluculuk son tutanağı tarihi) tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Davacının bu dava sebebiyle yaptığı toplam yargılama gideri 10.002,50 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Alınması gereken 14.296,49 TL karar harcından peşin alınan 54,40 TL ve 1.846,00 TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 12.396,09 TL'nin davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
4-Peşin harç 54,40 TL ve tamamlama harcı 1.846,00 TL ve 54,40 TL başvuru harcı olmak üzere toplam 1.954,80 TL'nin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre hesaplanan 33.486,16 TL vekalet ücretinin davalıdan taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,
6-Arabuluculuk Ücret Tarifesi kapsamında ... Hazinesinden karşılanan arabuluculuk ücreti olan 1.320,00 TL'nin davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
7-Taraflarca yatırılan gider avansının bakiye kısmının karar kesinleştiğinde 6100 sayılı HMK'nun 333 maddesi uyarınca taraflara iadesine,
Dair; kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde ... olmak üzere karar verildi. 13/03/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır