TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/
KARAR NO: 2024/
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI: ...
VEKİLLERİ: Av.
Av.
DAVALI: 1-
VEKİLİ: Av.
DAVALILAR:2-
3-
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 02/09/2020
KARAR TARİHİ: 11/06/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 30/08/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava dilekçesinde özetle; davacı şirket sigortalısı ... Lojistik Ve Taşımacılık Ltd. Şti. tarafından üstlenilen nakliye işlemlerine konu emtiaların ... nolu Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi ile davacı şirket tarafından sigortalandığını, sigortalı şirketin , muhtelif ketçap-mayonez emtiasının ...’ta bulunan ... Gıda San.ve Tic. A.Ş. fabrikasından alınarak, ... ... deposuna taşınmak üzere nakliye komisyoncusu ... ile anlaştığını, nakliye konusu emtianın 15.04.2019 tarihinde ... tarafından temin edilen, davalılardan ...'nın maliki, ... ...'un işleteni bulunduğu, ... isimli şöförün yönetimindeki ... plakalı araca yüklendiğini, aracın normal şartlarda 16.04.2019 tarihinde ...'da olması ve taşınan malların teslim edilmesi gerekirken, malların teslim edilmediğini, sigortalı tarafından yapılan suç duyurusu sonrası ... Plakalı araç, şöför ... ile birlikte 18.04.2019 tarihinde başka bir yük taşıması esnasında çevirmede yakalandığını, şöför ... yapılan sorgulamasında ; ...'tan yüklenerek, ...'ya taşınması gereken malları ismini vermediği kişilerle birlikte İstanbul'a getirerek ...'da bulunan ... Sitesinde sattığını ve 4.500,TL para aldığını itiraf ettiğini, yapılan incelemeler sonucu çalınan emtia ların bedelinin TL.117.936,00 (KDV hariç ) olduğunun belirlendiğini, sigorta poliçesi gereği %1 tenzili muafiyet uygulandığını ve zararın %25 oranına sözleşme gereği sigortalı koasürör olduğundan, zararın %25 ine sigortalı katlandığını, %75 hasar tutarı olan 87.567,47 TL’nin 25.07.2019 tarihinde davacı ... şirketi tarafından sigortalısına ödendiğini, sigorta teminatı kapsamında sigortalısının zararını tazmin eden davacı şirket, TTK 1472 Maddesi uyarınca sigortalısının haklarına halef olduğunu dava konusu zarara neden olan davalılar aleyhine ... 6.İcra Müdürlüğü'nün 2019 / ... sayılı dosyası ila ilamsız icra yolu ile icra takibine başlatıldığını, davalılar tarafından takibe ve borca itiraz edilmiş olup, icra takibinin durdurulmasına karar verildiğini ileri sürerek davanın kabulünü talep etmiştir.
Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; Nakliyecilik yaptığını, ... salça fabrikasının nakliyesini yapan ...’in kendisinden nakliye için kamyon temin etmesini istediğini, davalının da kamyon temin ettiğini, belli bir ücret karşılığında nakliyeyi yapması için kamyonu ...’e verdiğini, ancak daha sonra nakliye konusu malların çalındığını öğrendiğini, hırsızlık olayı ile ilgisinin bulunmadığını, herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu olayların dosyaya yanlış aktarıldığını, davalı müvekkilinin, ne sigortalı şirket ne nakliye komisyoncusu ... ne de söz konusu emtiaları çaldığını açıkça beyan eden şoför ... ile herhangi bir bağlantısı veya iş ilişkisinin bulunmadığını, davalı müvekkilinin fatura koçanının ... plakalı araçta unutulması nedeniyle ... ve ismini vermediği diğer şahıslar tarafından kullanıldığını, davaya konu emtialarin çalinmasi olayinda davali müvekkilinin herhangi kusuru veya ihmali ve de sorumluluğunun bulunmadığını, davalı müvekkilinin söz konusu fatura koçanının kaybolduğunu anlaması üzerine 18.04.2019 tarihinde zayi ilani verdiğini, davalı müvekkilini, diğer davalı ... adına kayıtlı araçla iş yaptığını, daha sonrasında araç ... plakalı aracın ... 7. Noterliği'nin 11.04.2019 tarih ve ... yevmiye nolu kira sözleşmesi ile ...'ya kiraya verildiğini ve teslim edildiğini, teslim sonrasında davacı tarafından belirtilen hırsızlık olayının meydana geldiğini, ancak dava dilekçesinde iddia edildiği gibi davali müvekkilini söz konusu aracın işleteni olmaıdığını, dava konusu olay nedeniyle ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2019/... Soruşturma sayılı dosyası açıldığını, söz konusu dosyanın akıbetinin beklenilmesi gerektiğini, ayrıca dava konusu olayda davacı ... şirketinin sigortalısı ... Lojistik ve Taşımacılık Ltd. Şti. Yetkililerinin de ihmali bulunduğunu, lojistik firmaları tarafından kendi araçları dışında araç kiralama işlemi yapılması halinde araç şoförünün araç sahibi/kiracısı ile ayni kişi olmamasi halinde şoförün araç sahibinin/kiracısının yanında çalıştığına ilişkin belge ibrazı zorunlu olduğunu, ancak sigortalı lojistik firması yetkilileri tarafından, araç sahibi farklı fatura sahibi farklı kiracısı farklı ve şoförü farklı olan bir araca sorgusuz bir şekilde emtiaları teslim ettiğini, ayrıca ...’nın ... Sulh Ceza Hakimliği'nde ....04.2020 tarih 2019/... Sorgu numarasıyla alınan ifadesinde "ehliyetinin yetersiz olduğunu" açıkça beyan ettiğin, bu durumun da söz konusu olayda sigortalanan şirketin ihmalkar davrandığının da açıkça göstergesi olduğunu, ayrıca icra takip dosyası içerisinde sunulan ... ... Sevk Fişi incelendiğinde görüleceği üzere Ruhsat Sahibi davalı müvekkili adına düzenlendiğini, davalı müvekkili adına kayıtlı olmayan araçla ve müvekkilinini çalışanı olmayan bir şoförün çaldığı emtiaların sorumluluğunun davalı müvekkiline yükletilmesinini hakkaniyete aykırı olduğunu ileri sürerek davanın reddinin talep etmiştir.
Deliller; ... 6. İcra Dairesi'ne, ... CBS Hazırlık Bürosu'na, ... CBS'ye yazılan müzekkereye cevap verildiği cevabi yazının dosya arasında olduğu anlaşılmaktadır. Karayolları Taşımacılığı Uzmanı, Gıda Mühendisi ve Nitelikli Hesaplama Uzmanı Bilirkişilerinin Raporunun Sonuç Kısmı: "6.1. Dava konusu taşıma işi sırasında ziyaya uğrayan emtia bedelinin 117.936,00 TL (KDV hariç ) olduğu, 6.2. Hasarın davacı ... şirketi tarafından no.lu 15/10/2018-15/10/2019 tarihli Emtia Nakliyat Sigorta poliçesi teminatı kapsamında olduğu, davacının sigortalısına 25/07/2019 tarihinde 87.567,48TL öedme yaptığı ödemenin hasar ve poliçe limitleri ile uyumlu olduğu, 6.3. Davalı ...’nın dava konusu aracın maliki olduğu ancak, Noter kanalı ile aracı diğer davalı ...’a kiraladığı, 3 yılı aşkın bir süredir davalı tarafından kiraya verildiği, aracın işleteni ve/veya fiili kullanıcısı olmadığı, ayrıca taşıma işini sigortalıya karşı üstlendiği yönünde dosya kapsamında herhangi bir somut delil de tespit edilemediği, bu durumda davalının dava konusu taşıma işinden sorumlu tutulamayacağı, 6.4. Davalı ...’nın taşıma işleri komisyoncusu sıfatıyla dava konusu emtianın ziyasından sorumlu olduğu, 6.5. Davalı ...’un aracın uzun süreli işleteni olması, aracın olay tarihinde fiili hakimiyetinde bulunması, dava konusu taşımaya ilişkin adına fatura kesilmiş olması dikkate alındığında alt taşıyıcı sıfatıyla dava konusu emtianın ziyasından sorumlu olduğu, 6.6. Davalı ... ve ...’un davacı ... şirketine karşı takip tarihi itibariyle 87.567,48TL asıl alacak ve 4.874,99 TL işlemiş avans faizi ile birlikte sorumlu olduğu kanaatimizdir." şeklindedir.Tanık ...'in beyanı; "Ben davalılardan ...'yı ... da nakliye işi yapması nedeni ile tanırım, ben de ...' da nakliyecilik yapıyorum doğuya araç lazım olduğunda biz ...' dan aracı temin ederiz, çalışanı olduğum ... Lojistik isimli firma ... da bulunan ... gıda fabrikasından alınan ketçap ve mayonezi ... ... Deposuna taşımak üzere davalılardan ...'dan ... plakalı aracı kiraladı, biz araca yükü yükledik daha sonra yükün ulaşmadığı bilgisi gelince ... Jandarma Komutanlığına haber verdik ve ... yı da aradık, o da bu durumdan haberi olmadığını söyledi daha sonra aracın şoförünü yakaladılar." şeklindedir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ, HUKUKİ KABUL VE GEREKÇE
Dava, halefiyet ilkesine göre sigortalıya ödenen bedelin rücuen tahsili talebine yönelik başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Davacı ... şirketi; dava dışı sigortalısına ait olan ve Nakliyat Emtea Sigorta Poliçesi ile teminat altına aldığı malların hırsızlanması sonucunda sigortalısına ödediği bedelin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline yönelik icra takibi başlatmıştır. Davalılar, davanın reddini talep etmiştir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davaya konu zayi olduğu iddia olunan eşyanın nasıl ve ne şekilde zayi olduğu, eşyanın zıyaının dosya kapsamından açık bir şekilde anlaşılıp anlaşılamadığı, dava dışı sigortalı ile davalılardan ... arasında bir taşıma sözleşmesinin söz konusu olup olmadığı, davalı ...'nın ve diğer davalıların konumunun ne olduğu, davalı ...'nın taşıma komisyoncusu ya da taşıyıcı olup olmadığı, eşyanın zıyaından tüm davalıların kusursuz sorumluluklarının olup olmadığı, tümünün sorumlu olmaması halinde hangi davalının eşyanın zıyaından sorumlu olduğu, davacının sigortalısına ödediği sigorta bedeline ilişkin dosya kapsamında ödeme belgesi olup olmadığı ve ödenen sigorta bedelinin gerçek zarara ve piyasa koşullarına uygun olup olmadığı, davacı ... şirketinin dava dışı sigortalısına halef olarak davalıların tümünden rücuen tazminat talep edip edemeyeceği ya da hangi davalıdan rücuen tazminat isteminde bulunabileceği, davacının rücuen ne kadar tazminat talebinde bulunabileceği hususlarında toplanmaktadır.Mahkememizce uyuşmazlık konuları bilirkişilere tek tek sayılarak rapor düzenlenmesi istenmiştir. Bilirkişi raporunda; zıyaa uğrayan emtea bedelinin KDV hariç 117.936,00 TL olduğu, sigorta şirketinin sigortalısına 87.567,48 TL ödeme yaptığı, hasarın sigorta şirketi tarafından teminat altına alındığı, sigorta şirketinin ödediği sigorta bedelinin piyasa koşullarına uygun olduğu, davalı ...'nın aracın maliki olmasına rağmen aracı davalı ... ...'a 3 yılı aşkın bir süre kiraladığı ve davalı ...'nın taşıma işini üstlendiğine dair bir delil sunulmadığı, davalı ... ...'un aracın işleteni olduğu ve olay tarihinde aracı fiili hakimiyetinde bulundurduğu, ayrıca dava konusu taşıma işinin faturasının ... ...'a kesildiği, bu sebeple ... ...'un alt taşıyıcı konumunda olduğu ve hasardan sorumlu olduğu, davalı ...'nın ise taşıma komisyoncusu olduğu, taşıma komisyoncusunun taşıyan gibi hasardan sorumlu olduğu ve bu nedenle davalı ...'nın hasardan sorumlu olduğu, davacı ... şirketinin ödeme tarihinden itibaren avans faizi talep edebileceği belirtilmiştir. Bilirkişi raporu; belge delilleri dikkate alınarak; davalıların eşyanın zıyaından sorumluluklarının sebepleri tartışılarak hazırlanmış olduğundan mahkememizce hükme esas alınmış ve bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kabulü ile itirazın iptaline karar verilmiştir. Davacı tarafından icra inkar tazminatı talep edilmediğinden; talebe bağlılık ilkesi gereğince bu hususta bir karar verilmemiştir. Ayrıca, bilirkişi raporunda da değinildiği üzere aracın uzun süreli kiralanmış olması ve taşıma işinin üstlenilmemiş olması sebebiyle davalı ... yönünden itirazın iptali talebinin reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntısı ve yasal gerekçesi izah edildiği üzere;
1-Davalılar ... ve ... yönünden, davanın Kabulü ile; ... 3. Genel İcra Dairesinin 2023/... Esas sayılı icra dosyasında davalılar ... ve ...'un yaptıkları İtirazın ayrı ayrı İptaline ve davalılar ... ve ... hakkında yürütülen icra takibinin 87.567,48 TL asıl alacak ve 4.874,98 TL işlemiş faiz üzerinden üzerinden takip talebindeki şartlar dahilinde aynen devamına,
2-Davalı ... yönünden itirazın iptali talebinin reddine,
3-Hüküm tarihi itibariyle alınması gereken 6.314,74 TL karar ve ilam harcından; 1.578,69 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 4.736,05 TL karar ve ilam harcının davalılar ... ve ...'tan müştereken ve müteselsilen alınarak, hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 1.578,69 TL peşin harç, 54,40 TL başvurma harcı, 6.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 534,20 TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 8.167,29 TL yargılama giderinin davalılar ... ve ...'tan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine,
5-Davalı ... tarafından yapılan 30,25 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak, davalı ...'ya verilmesine,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT m.13 hükümlerine göre hesaplanan 17.900,00 TL nispi vekalet ücretinin davalılar ... ve ...'tan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine,
7-6325 sayılı Kanunun 18/A maddesinin 12 ve 13. Fıkralarına göre; suç üstü ödeneğinden zorunlu arabulucuya ödenen 1.320,00 TL'nin davalılar ... ve ...'tan müştereken ve müteselsilen alınarak, hazineye irat kaydına,
8-HMK m.333 gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
9-Gerekçeli kararın talep halinde taraflara tebliği ile tebliğ giderinin eksik olması halinde giderin talepte bulunandan alınmasına,
Dair; kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 11/06/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır