T.C. BURSA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2020/586 Esas - 2020/816
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/586
KARAR NO: 2020/816
BAŞKAN:
ÜYE:
ÜYE:
KATİP:
DAVACI: ..... MÜHENDİSLİK İNŞAAT TURİZM DIŞ TİCARET VE SANAYİ LİMİTED ŞİRKETİ
VEKİLİ: Av.
DAVALILAR: 1- .... SİGORTA A.Ş.
VEKİLİ: Av. ŞEVKET BURAK TÜTER
2- ... SİGORTA A.Ş
VEKİLİ: Av.
3- .... SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ
VEKİLİ: Av.
DAVA: Sigorta (Mal Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 05/12/2018
KARAR TARİHİ: 04/12/2020
Mahkememizde görülen davanın açık yargılamasında,
DAVACININ TALEBİ: Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili tarafından yürütülmekte olan Bandırma-Bursa-Ayazma-Osmaneli Hızlı Tren Projesi kapsamında davalı sigorta şirketleri ile 02.06.2017 tarihli İnşaat All Risk sigorta sözleşmesi yapıldığını, söz konusu projeye ait şantiyede müvekkili şirkete ait ve poliçe kapsamında olan iş makinelerinden olan ekskavatörün gerçekleşen heyelan sonucunda kaza geçirdiğini, kaza sonrasında hasar dosyası açılarak iş makinesinin tamiratının ... Makinede gerçekleştirildiği, eksper tarafından çıkarılan 408.500,00 TL’nin ... Makineye ödenmesi sonrasında dosyanın 16.04.2018 tarihinde kapatıldığı ancak taraflarına bir ödemenin yapılmadığım, bunun üzerine 23.10.2018 tarihli ihtarname ile ödeme yapılması hususunda davalı sigorta şirketlerine ihtarda bulunulduğu, yürürlük tarihi 01.02.2009 olan İnşaat Sigortası Genel Şartlarında (Bütün Riskler) sigortanın kapsamı “Bu sigorta, konusunu teşkil eden değerlerin teminat müddeti içinde, inşaat sahasında bulunduğu sırada, inşaat süresinde bu poliçede gösterilen istisnalar dışında kalan, önceden bilinmeyen ve ani bir sebeple herhangi bir ziya ve hasara uğraması halini temin eder.” açıklamasına yer verildiğini belirterek fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak üzere müvekkili şirketin iş makinesinde meydana gelen hasar bedelinin 10.000,00 TL’sinin kaza tarihi olan 04.01.2018 tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline karar verilmesi isteğinde bulunmuş, davacı vekili 17/09/2019 tarihli dilekçesi ile dava değerini 331.712,18-TL'ye artırarak ıslah harcını ikmal etmiştir.
DAVALILARIN CEVAPLARI : Davalı ... Sigorta vekili cevap süresinin uzatılmasına ilişkin dilekçe sunmuş; işbu dilekçesinde rizikonun sigortacıya bildirilmesi ve sigorta tazminatı talebi amacıyla öngörülen hak düşürücü sürelerin geçtiğini, davaya konu talebin zamanaşımına uğradığını, tüm davalılar açısından ortak yetki yerinin hem de poliçedeki riziko adresi olduğundan yetkili mahkemenin Bursa Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, davacının aktif dava açma ehliyeti bulunmadığından davanın reddine karar verilmesi isteğinde bulunmuş, esasa ilişkin olarak da; davacının somutlaştırma külfetini yerine getirmediğini, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla koasürör olan müvekkili şirketin sorumluluğunun sigorta genel şartları ve sigorta poliçesinde belirtilen şartlar ve teminatlar ile sınırlı olduğunu belirterek hak düşürücü süreler yönünden, zamanaşımı yönünden ve işbu davada Bursa Asliye Ticaret Mahkemesi yetkili olduğundan yetkisizlik yönünden, aktif dava ehliyeti bulunmadığından ve esasa ilişkin olarak da haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesi isteğinde bulunmuştur.
Davalı Güneş Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; olayın Bursa ilinde gerçekleştiğini, müvekkili şirketin genel müdürlük adresinin Şişli / İstanbul olduğunu, hem olayın gerçekleştiği yerin Bursa olması hem de müvekkili şirketin kazanın gerçekleştiği bölgede bölge müdürlüğünün bulunması hem de müvekkili şirketin merkez adresinin İstanbul olması sebebiyle Ankara Mahkemelerinin yetkisiz olduğunu, davanın yetki yönünden reddedilmesi ve Bursa Mahkemelerinde dava açılmasını istediklerini, esasa ilişkin olarak da; kaza tespit tutanağına göre iş makinesinin heyelan sonucunda kaza geçirdiğini, sigorta poliçesinde “Toprak Kayması Sonucunda Enkaz Kaldırılması İle İlgili Özel Şartlar” başlıklı Kloz 11/l’e göre sigortalının önlemleri almamış veya zamanında almamış olması halinde, eğimli arazilerin veya tesviye edilmiş kısımlarından dolayı uğranılacak zararlar ve bunların onarılması için yapılan giderler için herhangi bir tazminat ödemesinin yapılmayacağının belirtildiğini, bunlar dışında inşaattaki tüm doğal kusurlardan dolayı uğranılacak zararların da teminat dışı tutulduğunu, poliçe kapsamına girmeyen taleplerin yerine getirilmesinin sözleşmeye aykırı olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesi isteğinde bulunmuştur.
Davalı Allianz Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; davaya konu tazminat talebinin, zararın ve dolayısıyla rizikonun meydana geldiği yer olan Bursa ilinde davanın görülmesi gerektiğini belirterek yetki itirazında bulunmuş, dava konusu talebin zamanaşımına uğradığını, hak düşürücü sürelerin de dolduğunu, davacı şirketin aktif dava ehliyeti bulunmadığını belirterek zamanaşımı, hak düşürücü süre ve aktif dava ehliyeti nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi isteğinde bulunmuş, esasa ilişkin olarak da; zeyilnamenin riziko meydana geldikten sonra eski tarihli yapıldığını, eksper raporunda izah edildiği üzere poliçenin 19.04.2017 - 05.04.2021 tarihleri arasında geçerli olduğunu, rizikonun gerçekleştiği tarihin 04.01.2018 olduğunu, kaza geçiren iş makinasının satış faturasının 15.05.2017 tarihi olduğunu, makine tescil belgesinin 26.05.2017 tarihli olduğunu, kaza geçiren makinenin poliçe kapsamına alınan iş makinelerinden olmadığını, davacı şirket tarafından yapılan kazı çalışmalarının şevin taşıma kapasitesinin zayıflamasına neden olduğunu, davacının müterafik kusurunun poliçe özel şartlan içerisindeki hüküm ile tümüyle teminat kapsamı dışında bırakıldığını, kontrolsüz patlatma nedeniyle kaymış olduğunu, zemin etüd raporlan ile birlikte yapılacak değerlendirme ile kazanın patlatma ile ilişkili olup olmadığının ortaya çıkacağını, üçüncü şahıs mesuliyet teminatına dair istisnaların işaret edildiğini, işin bölümler halinde yapılması taahhüdüne dair poliçe sayfa 8’de yer alan Kloz 106’da işaret edilen “azami kısım / kesit uzunluğu : 8 x 500 metre” koşuluna uyulmaması sebebi ile hasann sigorta teminatı dışında kaldığını, zararı azaltma ve arttırmama yükümlülüğüne ilişkin poliçe sayfa 17’de yer alan 21 nolu paragrafta bu hususa işaret edildiğini, bu bağlamda hesaplanacak tazminattan orantılı indirim yapılması gerektiğini, yine aynı paragrafın ikinci bendinde “sorumlu kişinin kastı ve ağır kusurundan kaynaklanan hasarların teminat harici olduğunun” işaret edildiği, kazı esnasında yeterli önlemleri almayan, talimat ve uygulama standartlarına uymayarak iş makinesinin hasarlanmasına neden olan operatör ve işverenin ağır kusurlu olması nedeniyle sigorta teminatının devreye girmeyeceğini, şevde meydana gelen kaymanın yöredeki 20 yıllık ortalama yağış rakamları ile öngörülebilir olup olmadığının tetkik edilmesinin gerektiğini, AFAD’tan 04.01.2018 tarihinde meydana gelen deprem heyelan, aşın yağış gibi tabiat olaylarının sorulmasının istendiğini, şev çalışması yapılan arazi için zemin etüd raporlarının talep edildiği, kazaya ilişkin iş güvenliği uzmanı tarafından tutulan raporun talep edildiğini belirterek esastan da davanın reddine karar verilmesi isteğinde bulunmuştur.
DELİLLER ve GEREKÇE: Dava; davacı şirket tarafından yürütülmekte olan Bandırma-Bursa-Ayazma-Osmaneli Hızlı Tren Projesi kapsamında meydana gelen heyelan sonucunda kaza geçiren ekskavatör ile ilgili olarak hasar bedelinin İnşaat Bütün Riskler Sigorta Poliçesi kapsamında davalılardan tahsili isteğine ilişkindir.
Davalılar vekilleri, süresi içerisinde sundukları dilekçeleri ile yetki itirazında bulunduklarından Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesince yetkisizlik kararı verilmiştir.
Davada; davacı şirket tarafından yürütülmekte olan Bandırma - Bursa - Ayazma - Osmaneli Hızlı Tren Projesi kapsamında meydana gelen heyelan sonucunda iş makinelerinden olan ekskavatörde oluşan hasar bedelinin İnşaat All Risk sigorta sözleşmesi kapsamında davalılardan tahsili talebinde bulunulduğu anlaşılmaktadır
İnşaat Bütün Riskler Sigortası Genel Şartlar C.9 Yetkili Mahkeme başlıklı olup, "bu poliçeden doğan ihtilaflar sebebiyle sigorta şirketi aleyhine açılacak davalarda yetkili mahkemenin sigorta şirketi merkezinin veya sigorta akdine aracılık yapan acentenin ikametgahının bulunduğu veya hasarın vukuua geldiği, sigorta şirketi tarafından açılacak davalarda ise davalının ikametgahının bulunduğu yerin ticaret davalarına bakmakla görevli mahkemesidir." düzenlemesi yer almaktadır. Sözleşmenin düzenlediği yerin İstanbul, hasarın vukuu bulduğu yerin Bursa olması nedeniyle yargılamada mahkememiz görevlidir.
Jeoloji mühendisi, makine mühendisi, sigorta bilirkişisi ve iş güvenliği uzmanından rapor alınmış, makinede oluşan hasarın 368.569,09 TL olduğu belirlenmiştir. İş ğüvenliği uzmanınca hasar bedelinin 331.712,18 TL olduğu hesaplanmıştır. Ayrıca hasarın meydana gelmesinde alt yüklenici ve çalışanlarınında kusuru olduğu belirtilmiştir. Sigorta poliçesinin özel şartlar bölümünde 21. Madde hasar bedelinden tenzilat yapılmasına ilişkin düzenleme bulunmaktadır. Bu sebeple hasarın meydana gelmesinde alt yüklenici ve çalışanlarınında kusuru olduğu anlaşıldığından hasar tutarından indirim yapılması hakkaniyete uygun olacağından 257.369,74 TL üzerinden davanın kısmen kabulüne kerer verilmiştir. Sigorta poliçesinde belirlenen sorumluluk oranlarına göre Güneş Sigorta AŞ'nin sorumluluğunun 128.684,87 TL ile .... Sigorta AŞ'nin sorumluğunun 95.226,80 TL ile Ray Sigorta AŞ'nin sorumluluğunun 33.458,06 TL ile sınırlı tutulmasına karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
Davanın kısmen kabul kısmen reddi ile 257.369,74 TL sigorta bedeli alacağın 28/10/2018 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine,
Güneş Sigorta AŞ'nin sorumluluğunun 128.684,87 TL ile Allianz Sigorta AŞ'nin sorumluğunun 95.226,80 TL ile Ray Sigorta AŞ'nin sorumluluğunun 33.458,06 TL ile sınırlı tutulmasına,
Fazlaya ilişkin talebin reddine,
Alınması gereken 17.580,92-TL harçtan peşin yatırılan 170,78-TL ve ıslah sırasında yatırılan 5.495-TL harcın mahsubu ile bakiye 11.915,14-TL harcın davalılardan müteselsilen tahsili ile hazineye irad kaydına, Güneş Sigorta AŞ'nin sorumluluğunun 5.957,57 TL ile Allianz Sigorta AŞ'nin sorumluğunun 4.408,60 TL ile Ray Sigorta AŞ'nin sorumluluğunun 1.548,96 TL ile sınırlı tutulmasına,
Davacı tarafça yapılan 3.396-TL yargılama giderinden kabul-red oranına göre hesaplanan 2.634,89 TL'sinin davalılardan müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
Davacı vekili lehine kabul edilen miktar üzerinden takdir olunan 26.465,88 -TL ücret-i vekaletin davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, Güneş Sigorta AŞ'nin sorumluluğunun 13.232,94 TL ile Allianz Sigorta AŞ'nin sorumluğunun 9.792,37 TL ile Ray Sigorta AŞ'nin sorumluluğunun 3,440,54 TL ile sınırlı tutulmasına
Reddedilen kısım üzerinden davalı vekili lehine takdir olunan 10.464,52TL ücret-i vekaletin davacıdan alınarak davalılara verilmesine, Güneş Sigorta AŞ'nin alacağının 5.232,26 TL ile Allianz Sigorta AŞ'nin alacağının 3.871,87 TL ile Ray Sigorta AŞ'nin alacağının 1.360,38 TL ile sınırlı tutulmasına
Davacı tarafça başlangıçta yatırılan 170.78-TL harç ile ıslah sırasında yatırılan 5.495 -TL harcın davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine dair gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar davacı vekilinin yüzüne karşı oyçokluğu ile açıkça okundu, anlatıldı.04/12/2020
İş bu kararın gerekçesi 04/12/2020 tarihinde yazılmıştır.
Başkan 125321
e-imzalıdır
MUHALİF OY
Üye 196023
e-imzalıdır
Üye 215947
e-imzalıdır
Katip 167697
e-imzalıdır
MUHALEFET GEREKÇESİ: Dava İnşaat Bütün Riskler Sigorta Poliçesi kapsamında davalılardan hasar bedelinin tahsili istemine ilişkindir. Aktif ve pasif husumet ehliyetinin yani davanın taraflarının belirlenmesini sigorta poliçesi belirleyecektir.
Sigorta poliçesinde sigortalı ve sigorta ettiren dava dışı Cengiz İnşaat Sanayi ve Ticaret AŞ'dir. Her ne kadar sözleşmenin özel notlar kısmında sigortalı olarak bir kısım kimseler sayılmış ise de bu maddeden anlaşılması gereken alt yüklenici sıfatıyla işi gerçekleştirenlere ait malların da sigorta kapsamında alındığı fakat aktif husumet ehliyetinin sigortalı olan Cengiz İnşaat San Tic AŞ'ye ait olduğudur. Uyuşmazlığa konu makine sigotanın konusu olan Bandırma-Bursa-Ayazma-Osmaneli Hızlı Tren Projesi kapsamında kullanılan ve hasarlanan makine olması dolayısıyla sigorta teminatı kapsamındadır. Ancak hasar gören makinenin malikinin davacı olması sigorta poliçesi kapsamında aktif husumet ehliyetinin oluşmasına neden olmayacaktır. Aktif husumet ehliyetini poliçe hükümleri belirleyecektir, Sözleşmenin Koasürans şartlarını düzenlendiği üçüncü maddede başvuru ihbar ve başvurununda güneş Sigorta AŞ'ye sigorta ettirenin yapabileceğinin belirtildiği görülmektedir. davacının aktif husumet ehliyeti bulunmadığı, poliçe şartları bir bütün olarak değerlendirildiğinde aktif husumet ehliyetinin dava dışı sigorta ettirende olduğu anlaşılmakla davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken kısmen kabulüne dair çoğunluk görüşüne katılmıyorum.
Muhalefet Şerhi : Sigorta poliçesinde sigortalı ve sigorta ettiren dava dışı Cengiz İnşaat Sanayi ve Ticaret AŞ'dir. Her ne kadar sözleşmenin özel notlar kısmında sigortalı olarak bir kısım kimseler sayılmış ise de bu maddeden anlaşılması gereken alt yüklenici sıfatıyla işi gerçekleştirenlere ait malların da sigorta kapsamında alındığı fakat aktif husumet ehliyetinin sigortalı olan Cengiz İnşaat San Tic AŞ'ye ait olduğu, sözleşmenin Koasürans şartlarını düzenlendiği üçüncü maddede başvuru ihbarın da güneş Sigorta AŞ'ye sigorta ettirenin yapabileceğinin belirtilmesi karşısında davacının aktif husumet ehliyeti bulunmadığından davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken kısmen kabulüne dair çoğunluk görüşüne katılmıyorum.
Başkan 125321