T.C. BURSA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/744
KARAR NO: 2022/41
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI: ...-
...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALILAR: 1- ... - ... ...
2- ... - ... ...
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 15/09/2014
KARAR TARİHİ: 20/01/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 11/02/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Davacı vekili dilekçesi ile; taraflar arasında imzalanan 27/12/2010 tarihli taşınmaz satış sözleşmesine göre davalıların Bursa 16. Noterliğinin 49934 yevmiye nolu 27/10/2010 tarihli Düzenleme Şeklinde Gayrimenkul Satış Vaadi ve Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesi ile Bursa ili Nilüfer İlçesi Görükle Sakarya Mahallesi 322 ada 4 parsel sayılı tapuya kayıtlı taşınmaz üzerinde yapacağı inşaattan kendi uhdesinde kalacak son kat 9 ve 10 nolu dubleks daireleri davacıya satıp satış bedelinin ise Bursa 13. İcra Müdürlüğünün 2009/79 ve 2009/83 sayılı icra dosyalarındaki davacının alacağına mahsup edilmek suretiyle tamamen ödendiğini, davacı yanın taşınmazların satış bedellerini bu şekilde davalı tarafa ödemek suretiyle edimini tamamen ifa etmiş olmasına rağmen davalıların sözleşmeden kaynaklı edimlerini yerine getirmediklerini, sözleşmenin 5/c maddesi ile "satıcı tarafından sözleşmeye konu taşınmazların kat irtifakı tapusu alıcıya ya da göstereceği bir başka kişiye 30/03/2011 tarihine kadar verilmez ise satıcı ve kefil 50.000,00 TL cezai tazminat ödemeyi kabul ve taahhüt eder" hükmünü içermekte olup, tapu kayıtlarından da görüleceği üzere müvekkili şirketin gösterdiği 3. Kişi olan Beril Ekinci adına tapuda devir işleminin kesin süre geçirildikten sonra 05/04/2011 tarihinde yapıldığını, yine sözleşmenin 5/a maddesinde belirtilen fiili teslim tarihi olan 30/09/2011 tarihine kadar tüm aboneliklerin çıkartılarak kullanıma hazır şekilde dairelerin teslim edilmeyip davacının tasarrufuna geçmesinin geciktiği, sözleşmenin 5/b maddesinde hüküm altına alınan Yapı Kullanma İzninin 30/03/2012 tarihine kadar alınması gerektiği halde yapı kullanma izninin alınmayıp davalıların edimlerini bu şekilde geç ya da eksik yerine getirmeleri sureti ile sözleşmeye aykırı hareket ettiklerinden cezai şartın tahakkuk etmesine neden olduklarından sözleşmenin 5. Maddesi gereği taraflar arasında belirlenen 50.000,00 TL cezai şartın edimini yerine getirmeyen davalılardan 30/03/2012 son vade tarihinden itibaren işletilecek yasal ticari faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılara usulüne uygun tebligat yapılmış davalılar davaya cevap vermedikleri gibi delil de bildirmemişlerdir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLER VE GEREKÇE;
Dava, sözleşmeden kaynaklı cezai şart alacağının davalılardan tahsili istemine dayanmaktadır.
Davacı tarafça daha önce Bursa 4. ATM'nin 2012/265 esasında kayıtlı dosya ile yine davalı Teknik -N Elektrik Elektronik Müh. Hiz. İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti ile ... aleyhine sözleşmeden kaynaklı 50.000,00 TL cezai şartın tahsili istemi ile 01/06/2012 tarihinde açılan davanın takipsiz bırakılması nedeni ile mahkemenin 20/03/2014 tarih 2014/99 karar sayılı kararı ile davanın açılmamış sayılmasına dair verilen kararın tarafların bir arada müracaatla hükmü temyiz etmeyeceklerine dair yazılı beyanları karşısında 17/06/2014 tarihinde kesinleştiği celbedilip incelenen dava dosyası içeriğinden anlaşılmıştır.
Taraflar arasında düzenlenen 27/12/2010 tarihli taşınmaz satış sözleşmesinin adi yazılı şekilde düzenlenmiş olup, davalı Teknik - N Elektrik Elektronik Müh. Hiz. İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti'nin yükleniciliğini yaptığı Bursa ili Nilüfer ilçesi Görükle Sakarya Mahallesi 322 ada 4 parsel sayılı taşınmaz ile ilgili olarak düzenlenen Bursa 16. Noterliğinin 27/10/2010 tarihli 49934 yevmiye numaralı düzenleme şeklinde gayri menkul satış vaadi ve kat karşılığı inşaat sözleşmesi ile kendi uhdesinde kalacak taşınmazlardan son kat 9 ve 10 nolu dubleks daireleri davacıya sattığı ve davacı yanın alacaklı olarak dava dışı ... Enerji Elektrik Taah. San. Tic. Ltd. Şti aleyhine yaptığı Bursa 13. İcra Müdürlüğünün 2009/79 ve 2009/83 esas sayılı icra dosyaları ile alacaklı olduğu tutarı davalı yana temlik etmek sureti ile davalıya olan satış bedeli ödeme yükümlülüğünü yerine getirdiği, konularında taraflar arasında uyuşmazlık bulunmayıp dava konusu taşınmazları sözleşmenin 5/c maddesi uyarınca davalı yanın davacı tarafın gösterdiği 3. Kişi olan Beril Ekinci adına 05/04/2011 tarihinde devir ve temlik ettiği ifanın davacı tarafça bu şekilde kabul edildiği, sözleşmenin anılan maddesinde öngörülen yükümlülüğün bu şekilde davalı tarafça ifa edilmiş olduğu 5 günlük gecikme süresinin ise davacı tarafça ifanın kayıtsız ve şartsız olarak kabul edilmesi karşısında bir önemi bulunmayıp sözleşmenin bu maddesi hükmüne dayalı olarak davacı tarafın davalı yandan cezai şartı talep edemeyeceği sonucuna varılmıştır.
Taraflar arasında düzenlenen Gayri Menkul Satış Sözleşmesinin resmi şekilde düzenlenmemekle birlikte bir nevi Gayrimenkul Satış Vaadi içerdiği ve alacağın temliki hükümlerini içerdiği görülmekle sözleşme içerisinde yer alan cezai şart maddelerinin de taraflar arasında geçerli ve bağlayıcı olduğunun kabulü gerekeceği bu kapsamda sözleşmenin 5/a maddesinde belirtilen fiili teslim tarihi olan 30/09/2011 tarihine kadar tüm aboneliklerin çıkartılarak kullanıma hazır şekilde dairelerin teslim edilmeyip davacının tasarrufuna geçmesinin geciktiği, sözleşmenin 5/b maddesinde hüküm altına alınan Yapı Kullanma İzninin 30/03/2012 tarihine kadar alınması gerektiği halde yapı kullanma izninin alınmayıp davalıların edimlerini bu şekilde yerine getirmedikleri nedeni ile davacı tarafın sözleşmenin ifadan bağımsız cezai şart olarak tazminat başlıklı 5. Maddesi hükmü uyarınca davalı taraftan 50.000,00 TL cezai şart tazminini talep edebileceği, mahkememizce yapılan araştırmada dava konusu bağımsız bölüm taşınmazların kurulu bulunduğu Bursa ili Nilüfer ilçesi Görükle Mahallesi 322 ada 4 parsel sayılı taşınmaza ilişkin tapu kayıtları ve yapı kullanma izninin celbi yönünden tapu müdürlüğüne ve Nilüfer Belediye Başkanlığına ayrı ayrı yazılar yazılmış, Nilüfer Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğünün 18/12/2015 tarihli yazı cevabında söz konusu taşınmaza ait yapı kullanma izninin verilmediği belirtilmiş olup, konu ile ilgili olarak mahkememizce resen bilirkişi olarak seçilen inşaat mühendisi Alper Dağdelen ve hukukçu bilirkişi Hakan Ödemiş tarafından mütalaa ve görüşlerini içerir bilirkişi raporu da aldırıldıktan sonra davacı yanın taraflar arasında düzenlenmiş taşınmaz satış sözleşmesi kapsamında dava tarihi itibari ile ve halen dava konusu taşınmazlara ilişkin yapı kullanma izinlerini almayan davalı tarafın sözleşmenin 5. Maddesi c bendi hükmü kapsamında cezai şartı ödemekle yükümlü bulunduğu anlaşılmış, davalı tarafın 17/05/2012 tarihinde sözleşmeye göre belirlenen 30/03/2012 tarihinden sonra ilgili belediyeye yapı kullanma izni alınmak üzere müracaat etmiş ise de, bilahare SGK ilişik kesme, Yeşil Vergi Dairesine harç yatırma gibi davalı taraf yükümlülüğünde olan hususların tamamlanmaması ve sonuçta takipsiz bırakılması nedeni ile işlemin tamamlanmamasında davacı tarafa atfedilecek herhangi bir kusurda bulunmadığından davalı taraflar inşaat yükümlüsü davalı şirket ile sözleşme kefili ... adına sözleşme ile ilgili hususlarda beyanlarına başvurulmak üzere çıkartılan isticvap davetiyesine de icabet etmemiş olduklarından davacı tarafça talep edilen 50.000,00 TL cezai şartın davalı tarafça edimlerin kısmen ifa edilmesi nedeni ile tenkis edilerek 25.000,00 TL cezai şartın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesinin 16/10/20200 tarih 2020/49 esas 2020/203 sayılı kararı ile ''...Sonuç olarak, taraflar arasında kararlaştırılan cezai şart miktarından indirime gidilebilmesi için borçlunun ekonomik durumu yönünden ayrıntılı bir inceleme yapılması ve kararlaştırılan cezai şartı ödemesinin ekonomik yönden mahvına sebep olup olmayacağı hususunun mahkemece belirlenmesi gerekmektedir. Türk Borçlar Kanunu'nun 182/son maddesi gereğince davalı asıl borçluya ait tüm ticari defter ve kayıtlar ile belgeler getirtilip, ticari defter ve kayıtları, bilançosu ve ekonomik durumunu etkileyen diğer unsurlar üzerinde bilirkişi incelemesi yapılması, yapılacak olan araştırma sonucunda, cezai şart miktarının borçlunun ekonomik yönden mahvına sebep olmayacağı kanaatine varıldığı taktirde 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 22. maddesi gereğince, cezai şarttan indirim yapılamayacağı, aksi yönde kanaate varılması halinde hal ve koşullara göre cezai şarttan indirime gidilmesi gerektiği gözetilerek..'' şeklinde kaldırılmasına karar verilmiştir.
Bu kez mahkemece esasa ilişkin olarak yapılan yargılama neticesinde; taraflar arasında kararlaştırılan cezai şart miktarından indirime gidilebilmesi için borçlunun ekonomik durumu yönünden ayrıntılı bir inceleme yapılması ve kararlaştırılan cezai şartı ödemesinin ekonomik yönden mahvına sebep olup olmayacağı hususunun Türk Borçlar Kanunu'nun 182/son maddesi gereğince davalı asıl borçluya ait tüm ticari defter ve kayıtlar ile belgeler getirtilip, ticari defter ve kayıtları, bilançosu ve ekonomik durumunu etkileyen diğer unsurlar üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiştir.
22.09.2021 tarihli bilirkişi raporunda; Davalı ... Elektrik Elektr. Müh. Hizm. Ltd. Şti. firmasının, defter inceleme gününde hazır olmaması ve ticari defterlerini sunmaması sebebiyle davalı tarafın ticari defterine ait tespitler yapılamamıştır. Davacı tarafın sunmuş olduğu 2010 ve 2011 yıllarına ait Ticari Defterlerin açılış tasdikinin T.T.K. ile V.U.K.’nun ilgili maddelerinde öngörülmüş olan esaslara uygun olarak yaptırılmış olduğu, yevmiye defterinin kapanış tasdikinin yaptırılmamış olduğu, Yevmiye ve Kebir defterlerinin kayıtlama sistemi olarak Tek Düzen Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’ne ve Muhasebe İlke ve Kurallarına uygun olarak tutulduğu tespit edildiği, davacı taraf 2010 yılına ait yevmiye defterini sunmamış, defter-i kebiri incelemeye sunulduğu, davacı tarafın 2010 ve 2011 yıllarına ait ticari defterlerinin incelenmesi sonucunda; Davacının ticari defterlerinde, davalı ... Elektrik Elektr. Müh. Hizm. Ltd. Şti. firması ile ilgili herhangi bir kaydın olmadığı, davalı firmaya ait herhangi bir ticari ilişki kaydının ticari defterlerde yer almadığı tespit edilmediği, firma yetkilileri; Dava dışı ... Enerji firmasına ve davalı tarafa yönelik icra takibi yapıldığını, 2009 yılında yapılan icra takibinin ilgili yıla ait ticari defterlerde kayıtlı olduğunu, 10 yıllık saklama süresi geçtiğinden dolayı 2010 yılı öncesine ait ticari defter ve belgeleri imha ettiklerini belirttiklerini bildirmişlerdir.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesinin 16/10/20200 tarih 2020/49 esas 2020/203 sayılı kararında Türk Borçlar Kanunu'nun 182/son maddesi gereğince davalı asıl borçluya ait tüm ticari defter ve kayıtlar ile belgeler getirtilip, ticari defter ve kayıtları, bilançosu ve ekonomik durumunu etkileyen diğer unsurlar üzerinde bilirkişi incelemesi yapılması, yapılacak olan araştırma sonucunda, cezai şart miktarının borçlunun ekonomik yönden mahvına sebep olmayacağı hususunun değerlendirilmesi istenmiş olduğu mahkememizce usulüne uygun olarak tebligat yapılarak davalının ticari defter ve kayıtlarını mahkememize incelenmek üzere belirlenen gün ve saatte hazır etmesi istenmiş ise de; davalının belirlenen gün ve saatte ticari defter ve kayıtlarını mahkememize sunmamıştır. Bu nedenlerle cezai şart miktarının borçlunun ekonomik yönden mahvına sebebiyet verip veremeyeceği tespit olunamamakla dosyada bilgi ve belgelere göre önceki alınan bilirkişi raporları doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın KABULÜ İLE,
50.000,00 TL Cezai Şart alacağının dava tarihinden itibaren işleyecek Avans faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
2-Alınması gereken 3.415,50 TL harçtan başlangıçta alınan 853,90 TL peşin harcın mahsubu ile eksik kalan 2.561,60 TL harcın davalıdan alınarak Hazineye Gelir Kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 906,80 TL harç ve 2.113,15 TL yargılama gideri toplamı 3.019,95 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davalı tarafından yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmekle hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 7.300,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Taraflar tarafından kullanılmayan artan gider avanslarının hükmün kesinleşmesine müteakip taraflara iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzünde davalıların yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstinaf Yargı yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu.20/01/2022
Katip ...
¸(e-imzalıdır)
Hakim ...
¸(e-imzalıdır)