T.C. BURSA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2020/856 Esas - 2023/915
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/856
KARAR NO: 2023/915
HAKİM: ....
KATİP: ....
DAVACILAR: 1- ... - ...
2- ... - ......
3- ... - .....
VEKİLİ: Av..... - [16064-60554-...] UETS
DAVALI: 1- ... SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ - ....
VEKİLİ: Av..... - [16462-64650-....] UETS
DAVALILAR: 2- ...- ..... Yediselviler Mah. Samanlı Sk. No:3 İç Kapı No:1 Yıldırım/ BURSA
3- ... - .... Yediselviler Mah. Samanlı Sk. No:3 İç Kapı No:1 Yıldırım/ BURSA
VEKİLİ: Av. .... - [16880-88462-...] UETS
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 16/12/2020
KARAR TARİHİ: 06/07/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 11/10/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava dilekçesinde özetle; davacıların murisi ... ...’nın 11.01.2020 tarihinde geçirdiği trafik kazasında vefat ettiğini, kazanın oluşumunda davalı sürücünün kusurlu olduğunu, müteveffanın 60 yaşında vefat ettiğini geride eşi ve iki kızını bıraktığını, davacı eş ile 16 yaşında bulunan kızları ...’nin destekten yoksun kaldıklarını, her bir davacı için 500 TL den toplam 1.000 TL destekten yoksun kalma tazminatı ile toplam 120.000 TL manevi tazminatın davalılardan tahsili ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Sigorta cevap dilekçesinde özetle; davayı kabul etmediklerini, davacıların gerekli evraklar ile başvuru yapmadıklarını, kazanın oluşumunda müteveffanın tam ve asli kusurlu olduğunu, kusur raporunun ATK dan alınması gerektiğini, SGK tarafından rücuya tabi bir ödeme var ise bunun mahsup edilmesi gerektiğini, faizin dava tarihinden işletilmesi gerektiğini manevi tazminattan sorumlu olmadıklarını davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılar ... ...- ... ... cevap dilekçesinde özetle; Davaya konu olayda müteveffanın kusurlu olduğunu, davacıların maddi ve manevi tazminat taleplerinin fahiş olduğunu, davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Deliller;
Bursa 4. Çocuk Mahkemesi'ne, Bursa SGK İl Müdürlüğü'ne, Bursa İl Emniyet Müdürlüğü'ne, Yıldırım İlçe Emniyet Müdürlüğü'ne yazılan müzekkereye cevap verildiği cevabi yazının dosya arasında olduğu anlaşılmaktadır.
İstanbul Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Kurulu'nun raporunun sonuç kısmı; "A)-Sürücü ...' in % 60 ( yüzde altmış ) oranında kusurlu olduğu, B)-Yaya ... ...' nın % 40 ( yüzde kırk ) oranında kusurlu olduğu kanaatini bildirir müşterek rapordur." şeklindedir.
Hesap bilirkişisinin raporunu sonuç kısmı;"1-Dava konusu 11.01.2020 tarihinde meydana gelen olayda, müteveffanın %40 oranında kusurlu olduğu ve pasif dönem (61 yaş) içinde olması sebebiyle gelirinin asgari ücret olarak kabul edildiği, 2-Davalı sigorta şirketinin ZMMS poliçe/sorumluluk kapsamında hesaplanan maddi zarardan kaza tarihi itibariyle poliçe limiti olan 410.000 TL den sorumlu olduğu, davacılara yönelik sorumluluk miktarının garameten hesaplandığı, 3-AYİM kararlarına göre davacı eşin yaşı itibariyle evlenme ihtimali indirimi yapılmadığı, 4-Davacılardan ...’nın eğitim hayatına devam edip etmediği ve yüksek öğrenim görüp görmediğinin dosya kapsamına göre tespit edilemediğinden her iki duruma göre talep edebileceği maddi tazminat miktarının tablo halinde ve ayrı ayrı gösterildiği, 5-Davacıların talep edebileceği destekten yoksun kalma tazminatına dair rapor; a-Davacı ...’nin yükseköğrenim görmüyor olması halinde davacıların zararı; DAVACI Zarar Toplamı ZMMS Sorumluluk ... 456.206,22 TL 368.965,97 ... 50.736,33 TL 41.034,03 TOPLAM 506.942,55 TL 410.000,00 b-Davacı ...’nin yükseköğrenim görmesi halinde davacıların zararı; DAVACI Zarar Toplamı ZMMS Sorumluluk ... 437.831,54 TL 341.719,08 ... 87.485,71 TL 68.280,92 TOPLAM 525.317,25 TL 410.000,00 TL olacağı kanaatimdir." şeklindedir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ, HUKUKİ KABUL VE GEREKÇE
Dava, trafik kazasından kaynaklı maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
Davacılar; 11/01/2020 tarihli trafik kazasında hayatını kaybeden ... ...'dan kaynaklı destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat talep etmektedirler.
Dava dilekçesinde maddi tazminat talepleri yönünden fazlaya ilişkin haklar saklı tutulduğundan ve davanın belirsiz alacak davası olduğu açıkça belirtilmediğinden dava, kısmi dava olarak kabul edilmiştir.
Eldeki davaya konu trafik kazası ile ilgili somut değerlendirmeye yer vermeden önce, davalıların sorumluluğunun hukuki temeli ile ilgili kısa açıklamalara değinmekte fayda vardır.
Trafik kazası nedeniyle üçüncü kişilerin uğradığı zararlardan; sürücü TBK m.49'da ifadesini bulan haksız fiil hükümlerine göre, işleten ise KTK m.85'te ifadesini bulan tehlike sorumluluğu hükümlerine göre, sigorta şirketi ise KTK m.91 hükmü gereğince sözleşme hükümlerine göre sürücünün kusuru oranında müteselsilen sorumludur. Burada dikkat edilmesi gereken husus, işleten ve onun sorumluluğunu üstlenen sigorta şirketinin sürücünün kusuru oranında zarardan sorumlu olmalarıdır. Araç sürücüsünün kusursuz olması halinde, sürücü haksız fiil hükümlerine göre zarardan sorumlu olmayacağından işleten ve sigorta şirketinin de zarardan sorumlulukları doğmayacaktır. Bu bağlamda davamıza konu trafik kazasında, kazaya karışanların kusurlu hareketleri ve kusur oranlarının belirlenmesi; sürücü, işleten ve sigorta şirketinin sorumluluğunun belirlenmesi yönünden önem arz etmektedir.
Bu açıklama ışığında dosyamıza konu trafik kazası değerlendirildiğinde, mahkememizce öncelikle kusur değerlendirmesi yapılmış ve ATK'dan kusur raporu alınarak, kazaya karışanların kusurlu hareketleri ve kusur oranları belirlenmiştir.
11.01.2020 tarihinde saat 20:00 sıralarında sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı motosiklet ile Çiçek caddesini takiben İş Merkezi istikametinden Teleferik meydanı yönüne seyir halinde iken kaza mahalli olan kavşak mahalline geldiği esnada aracının ön kısmıyla; seyir istikametine göre sol tarafından sağ tarafına doğru karşıdan karşıya geçiş yapmak isteyen yaya ... ...'ya çarpması ile neticelenen dava konusu trafik kazası meydana gelmiştir.
Söz konusu kazada davalı sürücü ..., sevk ve idaresindeki motosiklet ile olay mahalli kavşak çıkışı ve ışıklı yaya geçidi yaklaşımındaki kesime geldiğinde dikkatini yola vermesi ve her an tedbir alabilecek şekilde bu mahalden geçişini sürdürmesi gerekirken bu hususa yeteri kadar riayet etmediği, kavşak mahallinden karşıdan karşıya geçiş yapmak isteyen yayaya önlemsizce çarptığı anlaşılmakla kazanın oluşumunda % 60 kusurludur.
Müteveffa yaya ..., kavşak mahallinden karşıdan karşıya geçişini yaparken duramayacak kadar yanaşmış olan araçların varlığını dikkate alması ve koşmaması gerekirken bu hususlara riayet etmediği, koşarak karşıdan karşıya geçişini sürdürmek istediğinde ise sürücü ... idaresindeki motosikletin çarpmasına maruz kaldığı anlaşılmakla kazanın oluşumunda % 40 kusurludur.
Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinden alınan kusur raporu, kazanın oluş şekline, kaza tespit tutanağına, ceza dava dosyasına ve kaza ile ilgili belge delillerine uygun olarak hazırlandığından mahkememizce hükme esas alınmıştır.
Davalı sigorta şirketinin akdettiği poliçede kaza halinde kişi başına ölüm teminatının 390.000,00 TL olduğu görülmektedir. Ancak poliçenin tanzim tarihini takip eden yılda kaza meydana geldiğinden 2020 limitlerinin dikkate alınacağı anlaşılmakla; poliçe limitinin 410.000,00 TL olduğu anlaşılmaktadır.
Davacılardan ... ve ... destekten yoksun kalma tazminatı talep etmekte, diğer davacı ... ise destekten yoksun kalma tazminatı talep etmemektedir.
Müteveffanın hizmet dökümü, maaş bordrosu, ATK kusur raporu ve tüm dosya kapsamı incelenmek suretiyle davacılardan ... ve ...'nın TRH 2010 Yaşam Tablosu ve Prograsif Rant Yöntemi kullanılarak varsa destekten yoksun kalma tazminatlarının hesaplanması için dosya aktüerya bilirkişisine tevdi edilmiştir.
Mahkememizce alınan aktüerya raporunda davacı ...'nin yüksek öğrenim görüp görmemesine göre iki ihtimal dahilinde davacıların destekten yoksun kalma tazminatları hesaplanmıştır.
Mahkememizce yaptırılan sosyal ve ekonomik durum araştırmasında davacı ...'nin yüksek öğrenim görmediği belirtilmektedir. Fiili ve gerçek durum dikkate alınarak, davacı ...'nin yüksek öğrenim görmediği ihtimaline göre yapılan hesaplama mahkememizce dikkate alınmıştır.
Aktüerya raporu sonrasında davacılar ile davalı sigorta şirketi ödeme sebebiyle davacılar vekilinin sigorta şirketine karşı talep edilen maddi tazminat taleplerinden feragat ettiği ve sigorta şirketinin de feragati kabul ettiği sunulan dilekçelerden anlaşılmaktadır. Her ne kadar davacı vekili feragat ibaresini kullanmış ise de davalı sigorta şirketi tarafından ödeme yapıldığından davanın konusuz kalmasından bahisle karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir. Davacılar ve davalı sigorta şirketinin birbirlerinden yargılama gideri ve vekalet ücreti talep etmemeleri dikkate alınarak hüküm kurulmuştur.
Davacılar vekili ıslah dilekçesi sunmuş ve ıslah dilekçesi taraflara tebliğ edilmiştir.
Davacı ...'nın sosyal ve ekonomik durum araştırmasında eğitim düzeyinin lise olarak yer aldığı ve davacı ...'nin yüksek öğrenim görmediği anlaşılmaktadır. Bu bağlamda davacı ...'ın toplam zararının 456.206,22 TL, davacı ...'nin ise toplam zararının 50.736,33 TL olduğu aktüerya raporunda görülmektedir. Poliçe limitleri dahilinde davacılara ödeme yapıldığından; yapılan ödemelerin her bir davacının ZMMS sorumluluk limitlerinde yapıldığı kabulü ile davacı ...'ın ödenmemiş bakiye destekten yoksun kalma tazminatının 87.240,25 TL, davacı ...'nin ise ödenmemiş bakiye destekten yoksun kalma tazminatının 9.702,30 TL olduğu anlaşılmaktadır. Davacılar vekili ıslahını davacı ...'nin yüksek öğrenim görmesi ihtimaline göre yapmış, ancak sosyal ve ekonomik durum araştırmasında davacı ...'nin yüksek öğrenim görmediği sabit olduğundan; davacı ... lehine 87.240,25 TL, davacı ... lehine ise ıslah talebi aşılmayarak 2.703,16 TL destekten yoksun kalma tazminatına hükmedilmiştir. Davacı ...'ın fazlaya ilişkin talebi reddolunmuştur.
Manevi tazminat talebi ile ilgili; kazada müteveffanın kusurunun % 40 olması, davalı sürücünün kusurunun ise % 60 olması, davacılar ... ve ...'ın gelirlerinin olmaması, ancak davalılardan ...'nin düzenli gelirinin olması, davacı ...'ın eşini ve diğer davacıların da babalarını kaybetmelerinden kaynaklı duydukları üzüntü ve paranın alım gücü dikkate alınarak; davacı ... lehine 35.000,00 TL, davacı ... lehine 25.000,00 TL ve davacı ... lehine de 25.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmiştir.
Mahkememizin kısa kararının 3 numaralı bendinde, davacı ... ile ilgili "fazlaya ilişkin talebinin reddine" ibaresi sehven duruşma zaptında kalmış, davacı ...'nin davanın kısmi dava olarak açılması ve ıslah ile hesap edilenden daha az talep edildiğinden fazlaya ilişkin 6.999,14 TL destekten yoksun kalma tazminatı hakkı olduğu hususu hükmün 3 numaralı fıkrasında belirtilmiştir.
Davalı sigorta şirketi yönünden her ne kadar davanın konusuz kalmasından bahisle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş ise de davanın davalı sigorta şirketi yönünden zorunlu arabuluculuğa tabi olması nedeniyle zorunlu arabulucuya suç üstü ödeneğinden ödenen ücretin davalı sigorta şirketinden alınarak, hazineye irat kaydına karar vermek gerekmiştir.
Eldeki davada üç davacı bulunmaktadır ve davacılardan üçü de manevi tazminat talep etmiş, ancak iki davacı yönünden maddi tazminat talep edilmiştir. Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinde maddi ve manevi tazminatlar yönünden ayrı ayrı vekalet ücreti takdir edilmesi gerektiği kuralına uyularak her bir davacının kabul edilen ve reddedilen maddi ve manevi tazminat talepleri dikkate alınarak vekalet ücretlerine hükmedilmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntısı ve yasal gerekçesi izah edildiği üzere;
1-Davalı sigorta şirketinin poliçe limiti ile sınırlı olarak yaptığı ödeme dikkate alınarak, davalı sigorta şirketi yönünden dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına,
2-Davacı ... yönünden; 87.240,25 TL destekten yoksun kalma tazminatının, kaza tarihi olan 11/01/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ...ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak, davacı ...'ya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
3-Davacı ... yönünden; 2.703,16 TL destekten yoksun kalma tazminatının, kaza tarihi olan 11/01/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ...ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak, davacı ...'ya verilmesine,
4-Davacı ...'nın fazlaya ilişkin 6.999,14 TL destekten yoksun kalma tazminatı talep hakkının davalılar ...ve ... yönünden saklı tutulmasına,
5-Davacı ...'nın manevi tazminat talebi yönünden; 35.000,00 TL manevi tazminatın, kaza tarihi olan 11/01/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ...ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak, davacı ...'ya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
6-Davacı ...'nın manevi tazminat talebi yönünden; 25.000,00 TL manevi tazminatın, kaza tarihi olan 11/01/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ...ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak, davacı ...'ya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
7-Davacı ...'ın manevi tazminat talebi yönünden; 25.000,00 TL manevi tazminatın, kaza tarihi olan 11/01/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ...ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak, davacı ...'a verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
8-Hüküm tarihi itibariyle alınması gereken 11.950,38 TL karar ve ilam harcından; 413,28 TL peşin harç ve 362,00 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 11.175,10 TL karar ve ilam harcının davalılar ...ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak, hazineye irat kaydına,
9-Davacı tarafından yatırılan 413,28 TL peşin harcın ve 362,00 TL ıslah harcının davalılar ...ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
10-Davacı tarafından yapılan 54,40 TL başvurma harcı, 1.500,00 TL bilirkişi ücreti, 311,60 TL posta ve tebligat gideri ve 910,00 TL ATK rapor gideri olmak üzere toplam 2.776,00 TL yargılama giderinden maddi tazminat yönünden davanın kabul ve ret oranına (%84,89 kabul) göre hesaplanan 2.356,54 TL yargılama giderinin davalılar ...ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak, davacılara verilmesine, kalan kısmın davacılar üzerinde bırakılmasına,
11-Davalılar tarafından herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
12-Davacı ... kabul edilen maddi tazminat talebi yönünden kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT m.13 hükümlerine göre hesaplanan 13.086,03 TL nisbi vekalet ücretinin davalılar ...ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak, davacı ...'ya verilmesine,
13-Davalılar ...ve ... davacı ...'nın reddolunan maddi tazminat talebi yönünden kendilerini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT m.13 hükümlerine göre hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacı ...'dan alınarak, davalılar ...ve ...'e verilmesine,
14-Davacı ... kabul edilen maddi tazminat talebi yönünden kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT m.13 ve m.13/2 hükümlerine göre hesaplanan 2.703,16 TL nisbi vekalet ücretinin davalılar ...ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak, davacı ...'ya verilmesine,
15-Davacı ... kabul edilen manevi tazminat talebi yönünden kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT m.10 ve m.13 hükümlerine göre hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalılar ...ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak, davacı ...'ya verilmesine,
16-Davalılar ...ve ... davacı ...'nın reddolunan manevi tazminat talebi yönünden kendilerini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT m.10 ve m.13 hükümlerine göre hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacı ...'dan alınarak, davalılar ...ve ...'e verilmesine,
17-Davacı ... kabul edilen manevi tazminat talebi yönünden kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT m.10 ve m.13 hükümlerine göre hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalılar ...ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak, davacı ...'ya verilmesine,
18-Davalılar ...ve ... davacı ...'nın reddolunan manevi tazminat talebi yönünden kendilerini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT m.10 ve m.13 hükümlerine göre hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacı ...'dan alınarak, davalılar ...ve ...'e verilmesine,
19-Davacı ... kabul edilen manevi tazminat talebi yönünden kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT m.10 ve m.13 hükümlerine göre hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalılar ...ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak, davacı ...'a verilmesine,
20-Davalılar ...ve ... davacı ...'ın reddolunan manevi tazminat talebi yönünden kendilerini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT m.10 ve m.13 hükümlerine göre hesaplanan 5.000,00 TL vekalet ücretinin davacı ...'tan alınarak, davalılar ...ve ...'e verilmesine,
21-6325 sayılı Kanunun 18/A maddesinin 12 ve 13. Fıkralarına göre; suç üstü ödeneğinden zorunlu arabulucuya ödenen 1.320,00 TL'nin davalı sigorta şirketinden alınarak, hazineye irat kaydına,
22-HMK m.333 gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
23-Gerekçeli kararın talep halinde taraflara tebliği ile tebliğ giderinin eksik olması halinde giderin talepte bulunandan alınmasına,
Dair; kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 06/07/2023
Katip .....
¸e-imzalıdır
Hakim .....
¸e-imzalıdır