TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/12 Esas
KARAR NO: 2021/1173
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - ... ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI : 1- ... - ...
VEKİLİ: Av. ... -
DAVALI : 2- ... - ...
VEKİLLERİ: Av. ... - ...
Av. .
DAVA: Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 13/03/2017
KARAR TARİHİ: 18/11/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 18/11/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde ; Müvekkil şirket 11.EE.349 plakalı ,BMV marka 525D tipi dizel aracı davalılardan .. .. Servis Akaryakıt Tur. San. ve Tic. A.Ş' den 29.12.2014 tarihinde satın aldığı. Diğer davalı ...ise; BMW firmasının Türkiye Distribütörü olduğu. Müvekkilin almış olduğu bu araç üretim hatasından kaynaklanan nedenlerle garanti süresi içerisinde arıza yaptığı ve arıza neticesinde, aracın motoru tamamen garanti kapsamında değiştirildiği. Aracın motorunun garanti kapsamında değiştirilmiş olması meydana gelen arızanın üretim hatasından kaynaklandığını ispat ettiği. Ayrıca aracın bütün bakımları ... .. . Akaryakıt Tur. San. ve Tic. A.S nin Eskişehir şubesinde zamanında yapıldığı. Bakımınla ilgili sıkıntı olsa bile yine davalıların sorumlu olduğu. 2015 yılında trafiğe çıktığı ve piyasa değeri 250.000 TL. nin üzerinde olan bir aracın motorunun tamamen garanti kapsamında bile değişmesi piyasa değerinin düşüreceği açık olduğu. Çünkü uyum sağlayıp sağlamayacağı, ayni arızayı tekrar yapıp yapmayacağı, orijinalliğinin değişmiş olması gibi etmenler piyasa değerini düşüreceği. Dolayısı ile motoru tamamen değişmiş araçların ancak piyasa fiyatının altında satılması durumunda satılabildiklerimde gerçek olduğu. Çünkü mantıklı hiç kimse 2015 model daha 55-60 bin Km'de motorunda hiç bir sorun çıkmamış bir araçla, sorun nedeni ile motoru tamamen değişmiş bir araca ayni parayı vermeyeceği. Nitekim müvekkil şirket söz konusu aracı satmak istediğinde alıcı olan kişiler , aracın motorunun komple değişmesi neticesinde ya alımdan vazgeçmekte, yada piyasa fiyatının çok altında bedeller önermekte oldukları, Yukarıda izah edilen nedenlerle sıfır olarak alınan aracın, garanti süresi içerisinde üretim hatası nedeniyle motorunun tamamen değişmesi sonucu meydana gelen değer kaybı için müvekkil aracı satın aldığı firmaya ve aracı ithal eden Türkiye distribütörüne dava açma zaruretinin hasıl olduğu. Çünkü meydana gelen arıza hatalı üretim neticesinde, garanti süresi içerisinde meydana geldiği. Garanti süresi içerisinde , müvekkil şirketin hiç bir kusuru olmaması nedeni ile üretim hatasından meydana gelen arızların araçta değer kaybına neden olması durumunda ,hem üretici hem de satışı yapan firmalar müştereken ve müteselsilden sorumlu oldukları. Davacı da , üretici firmanın Türkiye sorumlusu ve aracı satan firmalar oldukları Yukarıda izah edilen ve resen taktir edilecek nedenlerle fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydı ile 10.000.00 TI. sının, dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faiz ile birlikte davalılardan müşlereken ve müleselsileri tahsiline dava masrafı ve ücreti vekaletin davalı ttaraflara tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde; Söz konusu aracın motor arızasının 30/08/2016 tarihinde yapıldığını, davacı tarafın motor değişimi yapıldıktan 7 ay sonra davayı açtığını, davanın zamanaşımına uğradığını, ayrıca davacının yasadan kaynaklanan seçimlik hak olan ücretsiz onarım hakkını kullandığını, ayıp oranında bedelden indirim hakkını kullanmak istemediğini, onarım hakkını kullandıktan sonra bu seçimlik hakkının değiştirilmesinin mümkün olmadığını, ayrıca aracın başka yerde onarım görüp görmediğinin belirlenmesi için tramer kayıtlarının celbinin gerektiğini, bu nedenle davanın öncelikle zamanaşımı yönünden, aksi halde davanın reddine karar verilmesini talep ettiği. Dava dosyasında bulunan servis kayıtlarında dava konusu aracın bütün bakım ve onarımlarının yetkili servisçe olduğu Dava dosyasında bulunan ... OTO A.Ş ye ait 19.12.2014 tarihli faturada aracın satış değerinin 267.520,00 TL ye olduğu belirtildiği. Bu nedenlerle davanın usul yönünden zamanaşımı nedeniyle reddine, Esas yönünden haksız ve mesnetsiz davanın reddine, Davacı tarafça bildirilecek olan delillere karşı delil bildirme hakkımızın saklı tutulmasına, Yargılama giderleri ve vekil ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesin talep etmişlerdir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
İncelenen dosya kapsamına göre;
Dava konusu ... plaka sayılı BMW marka aracın henüz 55-60 bin km'de iken motorunda meydana gelen sorun nedeniyle davalı tarafça motorun orjinali ile değiştirildiği bu nedenle araçta motoru değişmemiş bir aracın piyasa değeri ile motoru değişmiş aracın piyasa değeri arasındaki fark tutarınca değer kaybının bulunduğu ve bu oranda zararlarının bulunduğundan bahisle alacak talebi ile dava açılmıştır
Taraf vekilleri delil olarak, araç motorunun değişişimine ilişkin belgeler, aracın satış faturası, servis bakım belgelerini, , servis kayıtları ve faturaların incelenmesi keşif ve bilirkişi incelemesini göstermişlerdir.
Dosya kapsamı içeriğinden aracın motorunun sorun çıkarmış olması nedeniyle davalı tarafça yeni motor takılmak suretiyle onarımın gerçekleştirildiği anlaşılmaktadır. Bu aşamaya kadar taraflar arasında aracın motorunda ayıp bulunması konusunda bir ihtilaf yoktur. Davacı taraf gerek tüketicinin korunması hakkındaki kanunda gerekse borçlar kanunda ayıp nedeniyle alıcıya sağlanan haklardan biri olan onarım hakkını kullandığında şüphe yoktur. Taraflar arasındaki ihtilaf davacının seçimlik haklarından onarım hakkını kullandıktan sonra seçimlik haklardan diğerini kullanıp kullanamayacağı ve talebin zamanaşımına uğrayıp uğramadığı konusundadır. Bilindiği üzere gerek TKHK'da gerekse BK'da alıcıya ayıp dolayısıyla seçimlik haklar verilmiştir. Bu haklar onarım hakkı, sözleşmenin feshi ile bedelin iadesi hakkı ve bedelden indirim hakkıdır. TKHK ve BK tüketici ile tüketici olmayanlar arasında hakların kullanımı yönünden ayrı koşullar öngörmüştür. Davacı tüketici olmadığından burada TKHK hükümleri değil BK hükümleri nazara alınması gerekmektedir. Davacı bir kez seçimlik hakkını onarım hakkından yana kullanmakla ayıp dolayısıyla seçimlik hakkını tüketmiştir. Hem onarım hakkı hem bedelden tenzil isteme hakkı talep edilmesi mümkün değildir. Davacının talebi onarım dolayısıyla araçta meydana gelen değer kaybının tazmini istemidir. Bu zarar onarım hak kullanılmadan önce diğer seçimlik haklardan olan bedelin tenzili istemi kapsamındadır zira davacının seçimlik hakkı bedelin tenzili yönünden olsaydı zararı bu yönler dikkate alınarak hesaplanarak bedelden tenzil miktarı belirlenecek idi. Oysa davacı taraf bu hakkı kullanmak yerine onarım hakkını tercih etmiş davalı satıcıda bu seçimlik hakkı doğrultusunda motorun yenisiyle değiştirilmek suretiyle bu talebini yerine getirmiştir. Seçimlik hakların hep birlikte kullanılması gibi bir durumda yasal mevzuatımız çerçevesinde mümkün görülmediğinden davacının değer kaybına ilişkin davasının reddine dair hüküm kurulan Mahkememizin 24/10/2017 tarih ve 2017/373 Esas 2017/1151 sayılı kararı Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi'nin 06/11/2020 tarih ve 2018/2184 Esas 2020/1175 Karar sayılı bozma kararı gereğince "TBK'nun 227. Maddede ayıp halinde aracın sahip olduğu seçimlik haklar sayılmış, ardından ise alıcının genel hükümlere göre tazminat hakkının saklı olduğu belirtilmiştir. Buna göre, seçimlik hakkını onarım olarak kullanan davacı almış olduğu aracın motorunun yenisiyle değiştirilmesi nedeniyle araçta değer kaybı mevcut ise bunu genel hükümlere dayalı olarak davalı satıcıdan isteyebilecektir. Dolayısıyla davacının seçimlik hakkını tüketmiş olduğundan bahisle davanın reddine dair Yerel Mahkeme kararı yerinde değildir, bu nedenle davacının istinaf isteminin kabulüne karar verilmiştir. Yerel Mahkemece bilirkişi incelemesi yapılarak davacının aracında ayıp nedeniyle motor değişimi sonrasında değer kaybı olup olmadığının tespiti ve sonucuna göre karar verilmek üzere kararın kaldırılması gerekmiştir" denilerek eksik inceleme ve araştırma ile hüküm kurulduğundan bahisle bozularak mahkememize gönderilmiştir.
Mahkememizin 11/03/2021 tarihli duruşmasında verilen ara karar üzerine Bozma ilamı doğrultusunda ilamına uyularak dosya alanında uzman Makine Mühendisi bilirkişine tevdii edilerek rapor aldırılmıştır. bilirkişi raporunda yapılan değer kaybına ilişkin 07.06.2021 tarihli raporunda özetle; Dava konusu araçtaki gibi nadiren karşılaşılan bu durumun örneği aşağıda ekran görüntüleri verilmiştir. Dava konusu aracın emsali 2012 model bir aracın (motorun komple değiştirilmiş) satış bedeli 435.000,00 TL olduğu dava konusu aracın emsali 2012 model, 62.000 km de motoru değiştirilmemiş bir aracın satış bedeli 485.000,00 TL olduğu, dava konusu aracın emsali 2012 model, 110.000 km de motoru değiştirilmemiş bir aracın satış bedeli ise 418.000,00 TL olduğu, emsal bir araçta yani 62.000 km de araca göre, motorun komple değiştirilmesi ile bir aracın rayiç satış değerinde %10 kadar değer kaybı oluştuğu hesaplandığı, dava dosyasında bulunan ... Oto A.ş ye ait 19.12.2014 tarihli faturada aracın satış değerinin 267.520,00 TL ye olduğu belirtilmiş olduğu, dava konusu araçta arızanın oluştuğu 09.06.2016 tarihi itibarı ile aracın hasarsız hali ile kasko değerinin 304.000,00 TL olduğu tespit edildiği, dava konusu araçtaki motor değişimi nedeni ile 304.000,00 TL nin %10 kadar yani 30. 400,00 TL değer kaybı oluştuğu hesap edilmiştir. Dava dosyasında bulunan dilekçeler, servis kayıtları ve faturaların incelenmesi neticesinde; Dava konusu aracın motorunun arıza nedeni ile 51.601 km de garanti kapsamında yetkili servis tarafından komple değiştirilmiş olduğu, Dava konusu aracın motorunun komple değiştirilmiş olmasının, araçta fonksiyon kaybı, kullanım veya faydalanma eksikliğine neden olmayacağı, Dava konusu aracın motorundaki arızanın giderilme maliyetinin 51.726,24 TL olduğu, Bir aracın motorunun komple değişiminin ... açıdan araçta fonksiyon kaybı, kullanım veya faydalanma eksikliğine neden olmamasına rağmen, serbest piyasada motoru komple değişen bir aracın alım satımı sırasında değerinin %10 kadar azaldığının tespit edildiği, Dava konusu araçta arızanın oluştuğu 09.06.2016 tarihi itibarı ile aracın hasarsız hali ile kasko değerinin 304.000,00 TL olduğu, Dava konusu aracın motorunun değişimi nedeni ile dava konusu araçta 304.000,00 TL nin %10 kadar yani 30. 400,00 TL (otuzbin dört yüz Türk Lirası) değer kaybı olduğu, tespit edilmiştir
Bu nedenle mahkememizce yapılan değerlendirmede;
Dava, motor değişim nedeniyle araçta meydana geldiği iddia edilen değer kaybının tazmini istemine ilişkindir. Dava konusu aracın üzerindeki değer kaybı hesaplamasında, araçta 30. 400,00 TL değer kaybı olduğu, tespit edilmiştir.
Davacı vekili tarafından 08/09/2021 tarihli dilekçesi ile dava değerine yönelik talep artırım dilekçesini dosyaya sunduğu, taraflara tebliğ edildiği anlaşıldı.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş. Taraflar süresi içinde rapora karşı beyanda bulunmuşlardır. 07.06.2021 tarihli bilirkişi raporunun da hüküm kurmaya elverişli olduğu kanaatine varılmış olup meydana gelen motor değişim neticesinde araçta oluşan 30.400,00 TL değer kaybının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizle birlikte davalılardan tahsili ile davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1 Davanın KABULÜ ile,
30.400,00 TL'lik değer kaybının dava tarihinden tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsil edilerek davacıya ödetilmesine, ( Davacı tarafın ıslah dilekçesinde taleplerinde bağlı olarak)
4-Harçlar Yasası gereğince alınması gerekli 2.076,62 -TL harçtan başlangıçta alınan 170,78.-TL peşin ve 348,38.-TL ıslah harcı toplamı olan 519,16-TL'nin mahsubu ile bakiye 1.557,46-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
5-Davacı tarafça yapılan 170,78-TL peşin harç , 36,00-TL başvurma harcı + vekalet harcı, 348,38-TL ıslah harcı ve 903,00 TL yargılama gideri olmak üzere toplam 1.458,16-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
6- Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 4.560,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
7-Dava şartı arabuluculuk kapsamında hazine tarafından ödenen 1.320,00 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
8-Kesinleşme süreci tamamlana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,
Dair gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, anlatıldı.
18/11/2021
Katip ...
E-imzalıdır
Hakim ...
E-imzalıdır