...
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/1325
KARAR NO: 2022/585
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI: ... - ...
VEKİLİ: Av. ... ...
DAVALI: ... - ... ...
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 30/12/2021
KARAR TARİHİ: 12/05/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 16/05/2022
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin dava dışı 3.şahıs olan davaya konu çekin keşidecisi ... Alışveriş Merk. Gı. Tem. İnş. Kuy. San. Ve Tic. Ltd. Şti ile yapmış olduğu ticari iş neticesinde davaya konu çeki aldığını, QNB Finansbank A.Ş. Demirtaş Şubesine ait Keşidecisi ... Alışveriş Merk. Gı. Tem. İnş. Kuy. San. Ve Tic. Ltd. Şti olan ... seri nolu 31/10/2021 keşide tarihli 53.500,00 TL bedelli çekin kaybolması neticesinde müvekkil tarafından 31/03/2021 tarihinde Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/317 Esas sayılı dosyası ile Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davası ikame edildiğini, müvekkili şirketin çeki ibraz eden şahısla herhangi bir ticari ilişkilerinin olmadığını, davalı tarafın kaybolan çek nedeni ile müvekkili şirket aleyhine haksız kazanç sağlamaya çalıştığını, yukarıda açıklanan ile dava konusu edilen QNB Finansbank A.Ş. Demirtaş Şubesine ait keşidecisi ... Alışveriş Merk. Gı. Tem. İnş. Kuy. San. Ve Tic. Ltd. Şti olan ... seri nolu 31/10/2021 keşide tarihli 53.500,00 TL bedelli çekin davalıdan istirdatı ile müvekkil şirketin yasal ve haklı hamil olduğunun tespiti ile çekin müvekkiline iadesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı yana tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı 12/04/2022 tarihli duruşmadaki beyanında; çeki bankaya ibraz ettikten sonra banka tarafından çekin geçersiz olduğunun belirtilmesi üzerine çeki yırtıp attığını, çekin kendisinde olmadığını beyan etmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:
İncelenen dosya kapsamına göre;
Dava QNB Finansbank A.Ş. Demirtaş Şubesine ait Keşidecisi ... Alışveriş Merk. Gı. Tem. İnş. Kuy. San. Ve Tic. Ltd. Şti olan ... seri nolu 31/10/2021 keşide tarihli 53.500,00 TL bedelli çekin istirdatı ile çek dolayısıyla davalıya borçlu olmadığının tespiti davasıdır.
Davaya konu edilen QNB Finansbank A.Ş. Demirtaş Şubesine ait Keşidecisi ... Alışveriş Merk. Gı. Tem. İnş. Kuy. San. Ve Tic. Ltd. Şti olan ... seri nolu 31/10/2021 keşide tarihli 53.500,00 TL bedelli çekin kaybolması neticesinde davacı tarafından 31/03/2021 tarihinde Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/317 Esas sayılı dosyası ile Kıymetli Evrak İptali davası ikame edilmiştir.
Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/317 Esas sayılı dosyasına ibraz olunan Yapı ve Kredi Bankası A.Ş.nin cevabi yazısında; "FİNANSBANK ait; ... seri numaralı 31.10.2021 keşide tarihli 53.500,00 TL bedelli çek 01.11.2021 tarihinde TCKN/VKN (...) ... tarafından ibraz edilmiş" olduğu belirtilmiştir.
Davacı söz konusu çekin akıbeti davalı ...'dan 12/04/2022 tarihli celsede sorulmakla; ''ben bankaya çeki ibraz ettikten sonra çekin geçersiz olduğunu belirtmeleri üzerine çeki yırtıp attım çek bende değildir'' şeklindeki beyanı ile davacı tarafından Bursa CBS na yapılan resmi belgede sahtecilik suçuna ilişkin olarak alınan ifadesinde; Yapıkredi bankası çalışanı çeki bana teslim ettiler, ben de çekle beraber bankadan ayrıldım. O an sinirle bahse konu çeki ne yaptığımı nereye koyduğumu hatırlamıyorum. Çeki tüm aramalara rağmen bulamıyorum , çeki bulursam savcılık makamına teslim edeceğim ''şeklinde çelişkili beyanlarda bulunmuştur.
Bilindiği üzere kambiyo senetlerine karşı yazılı belge olması hasebiyle her türlü onun hüküm ve kuvvetini etkileyecek yada ortadan kaldıracak iddialar yazılı delille ispata muhtaçtır. HMK 201.maddesine göre senede karşı her çeşit iddiaya karşı ileri sürülen ve tüm iddiaların azaltacak nitelikte bulunan hukuki işlemlerin tanıkla ispatının mümkün olamayacağı gözetilerek yazılı delille ispatı gerekir. Bu konuda tanık dahi dinlenemez.
Davalı taraf takibe konu senedin ortaklık gelirlerinden öndendiği noktasında herhangi bir yazılı delil ortaya koymamıştır. Bir vakıadan lehine sonuçlar çıkaran taraf onu ispatla mükelleftir. Davalı taraf yargılama dosyamız bakımından savcılık dosyasındaki davacının beyanlarını delil olarak sunmuştur. Bilindiği üzeri kolluk veya savcılıkta verilen beyanlar mahkeme dışı ikrar niteliğinde olup bu durumun mahkeme huzurunda da tespit edilmesi gerekmektedir.
Taraflara dava dilekçesinde sunmuş oldukları ve gösterdikleri delilleri dosyaya sunulmayanlar bakımından sunmak, başka yerden getirtilecek belgelerin getirtilmesi amacıyla gereken açıklamayı yapmak üzeri iki haftalık kesin süre verilmiş bu bağlamada getirtilecek belgeler konusunda herhangi bir açıklama yapılmamıştır.
Davacı taraf tanık deliline dayanmışsa da yukarıda açıklandığı üzere HMK 201.maddesi uyarınca davalının tanık dinletme talebi reddedilmiştir.
Soruşturma dosyasındaki beyanlar ancak ve ancak mahkeme dışı ikrar niteliğinde olabileceğinden ve dava dosyamızda bu hususların tespiti gerekeceğinden davalının savunmaları bakımından taraflar arasındaki uyuşmazlıkta delil olarak nazara alınamayacaktır. Zira anılan ceza dosyasının konusu da tehdit, mala zarar verme, kişilerin huzur ve sükununu bozma niteliğindeki eylemlerdir. Soruşturma ve ceza dosyası içeriğinden de davalının savunmalarını doğruyacak ve ispatlayacak bir sonuca varmak bu bakımdan mümkün değildir.
Dava konusu uyuşmazlık bakımından yukarıda belirtildiği üzere ispat yükü davalı tarafı üzerindedir. Davalı taraf sunmuş olduğu ve gösterdiği delilerle savunmalarını ispatlayamadığı gibi kambiyo senedi ile ilgili karşı iddialarını doğruluyacak herhangi bir yazılı delil de sunmamıştır. Bu nedenle davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Davanın KABULÜ ile;
Dava konusu edilen QNB Finansbank A.Ş. Demirtaş Şubesine ait Keşidecisi ... Alışveriş Merk. Gı. Tem. İnş. Kuy. San. Ve Tic. Ltd. Şti olan ... seri nolu 31/10/2021 keşide tarihli 53.500,00 TL bedelli çekin davalıdan istirdatı ile davacı şirketin yasal ve haklı hamil olduğunun tespitine, çekin davacıya iadesine,
2-Alınması gereken 3.654,58 TL harçtan başlangıçta alınan 913,65 peşin harcın mahsubu ile eksik kalan 2.740,93 TL harcın davalıdan alınarak Hazineye Gelir Kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 972,95 TL harç ve 289,90 TL yargılama gideri toplamı 1.262,85 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davalı tarafından yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmekle hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 7.755,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Taraflar tarafından kullanılmayan artan gider avanslarının hükmün kesinleşmesine müteakip taraflara iadesine,
Dair gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile Bursa Bölge Adliye Mahkemesi İstinaf Yargı Yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.12/05/2022
Katip ...
¸(e-imzalıdır)
Hakim ...
¸(e-imzalıdır)