TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/16 Esas
KARAR NO: 2021/3
HAKİM : ....
KATİP: ... ...
DAVACI /
KARŞI DAVALI : ...
VEKİLLERİ: Av. .....
DAVALI /
KARŞI DAVACI : ...
VEKİLİ: Av. ......
DAVA: Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 21/09/2015
KARAR TARİHİ: 05/01/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Dava dilekçesinde özetle: Davacı-Karşı Davalı vekili, dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 10/07/2009 tarihli '' ... Götürü Bedel Usulü ile Anahtar Teslimi İnşaat Yapım Sözleşmesi'' düzenlendiği, sözleşmede müvekkili şirketin yüklenici, davalı kooperatifinde arsa sahibi sıfatını taşıdığı sözleşmenin davalı tarafa ait Bursa ili, .... ilçesi, ... Beldesi, ... ada, . parsel sayılı taşınmaz üzerinde yapılacak 60 adet dairenin kaba ve ince imalatlarının anahtar teslimi inşaat işinin yapımı hükümlerini içerdiği, sözleşmenin imzalanmasının ardından tarafların bu kez 19/08/2010 tarihli ikinci bir sözleşme düzenleyerek bu sözleşme ile de yüklenici şirketin kooperatif inşaatının çevre perdeleri, istinat perdeleri, yüzme havuzu, otopark, çevreden binalara gelen ısıtma hatları ile kazan dairesi yapımı işini üstlendiği, tarafların 21/09/2013 tarihinde yeniden bir araya gelerek sözleşmeler harici imalat fazlalık ve farklarının tespiti ve kabulüne ilişkin bir protokol düzenledikleri, buna göre tarafların bu protokolde sözleşme harici imalat fazlalık ve farklarının neler olduğu belirtilerek toplam bedellerinin 485.000,00 TL olduğu hususunda mutabakata vardıkları, protokol tarihinde kooperatif uhdesinde bulunup boş olan hisselerden B1, C1, E2 nolu bağımsız bölümlerin toplam bedeli 383.500,00 TL olarak kabul ve tespit edildiği, protokolün imzalanmasının ardından bağımsız bölümlerin bedelleri olarak belirlenen toplam 383.500,00 TL yüklenicinin imalat, fazlalık ve farkları alacağından bağımsız bölümlerin yüklenici veya yüklenicinin bildireceği 3.kişiler adına ortaklık kaydı yapılarak tescil işleminin yapılmasının ardından mahsup edilmiş kabul edileceği, mahsup işlemi sonrası yüklenicinin bakiye kalan 101.500,00 TL imalat, fazlalık ve farkları alacağının ise kooperatif genel kurulunda alınacak karar ile oluşturulacak ek bütçeden karşılanacağı, taraflar arasında son olarak 22/07/2014 tarihli protokol düzenlendiği, bu protokol ile tarafların daha önceki tarihlerde imzalanmış olan sözleşme ve protokollerde yer alan bazı imalat ve inşaat kalemlerinin çıkarılarak yapım ve teslim süreçlerinden yükleniciyi ödeme yükümlülüğünden de kooperatifi muaf tutarak yüklenicinin yapmakla mükellef olduğu bedeli sözleşme içerisinde bulunan asansör işinin tamamını protokol ile sözleşme dışı bırakılarak toplam 6 bloğun asansörlerinin kooperatif tarafından yaptırılacağı, bunun karşılığında 120.000,00 TL bedelin yüklenici alacağından mahsup edileceği, yapı müteahhidinin bu işleri yapmaktan muaf olup; bu konudaki herhangi bir eksiklikten sorumlu tutulmayacağı mevcut asansör projesine göre tadilat gerektirecek herhangi bir imalat gerekmesi halinde proje masraflarının kooperatifçe karşılanacağı, yapı sahibi ile müteahhit arasında 10/07/2009 tarihinde imzalanan inşaat yapım sözleşme ısınma tesisatının tek ısı merkezi şeklinde olması ve gelişen süreç içerisinde tesisat üzerinde yapılan değişiklikler ile ısı tesisat sisteminini her blok için münferit olarak yaptırılmasına karar verilmesi üzerine yapı müteahhidinin yapmakla mükellef olduğu ve ücreti sözleşme tarihinde olan ısı tesisatı işlerinin bloklar ve dairelerin iç işleri ve bağlantıları haricindeki protokol ile sözleşme dışı bırakılacağı, protokolün imzalanması ile yapı müteahhidinin toplam 6 bloktan oluşan ısı tesisatı işlerinden daire içinde yapılması gereken tüm işleri yapıp teslim edeceği, ısı tesisatının makine, cihaz ve tüm bağlantılarının yapı sahibi tarafından kendi imkanları ile yaptırılacağı, bu işlerin tamamı için 55.000,00 TL bedelin inşaat yapım sözleşmesi toplam bedelinden düşüleceği ve yapı müteahhidine ödenmeyeceği, yapı müteahhidinin bu işleri yapmaktan muaf olup; kendisinin bu konudaki herhangi bir eksiklikten sorumlu tutulmayacağının kararlaştırıldığı;
Müvekkili yüklenici şirketin tüm bu sözleşmeler ve protokoller çerçevesinde yükümlendiği işleri ortak yeşil alanların çimlendirilmesi ve havuzun ince işçiliği dışında yerine getirmiş iken davalı kooperatif başkanlığının 26/04/2015 tarihinde gerçekleştirmiş olduğu genel kurulda taraflar arasındaki sözleşmenin feshi ve kalan işlerin kooperatif başkanlığınca tamamlanması yönünde karar alındığı, karar ile birlikte müvekkili şirketin koopratif alanında imalat yapmasına izin verilmediği, taraflar arasında imzalanan sözleşme ve protokoller doğrultusunda davalı kooperatif tarafından müvekkili şirkete bir kısım ödemeler yapıldığı, müvekkili şirketin üzerine düşen yükümlülükleri yukarıda belirtilen iki istisna dışında yerine getirdiği, bu kez kendileri tarafından davalı kooperatif başkanlığına ....Noterliğinin 21/05/2015 gün ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesinin keşide edilerek müvekkili şirketin bakiye alacağından şimdilik 294.000,00 TL'nin ihtarnamenin tebliğinden itibaren 7 gün içerisinde ödenmesi talep edilmiş ve fiyat farkı talebinde bulunma hakkının saklı tutulduğuna dair ihtarnamenin 28/05/2015 tarihinde davalı tarafa tebliğ olunduğu, davalı kooperatif tarafından ise alacak kalemleri ile ilgili olarak herhangi bir ödeme yapılmadığı, 15/07/2009 tarihli sözleşmenin D-6.maddesine göre; sözleşmenin herhangi bir tarafça sebepsiz yere feshedilmesi halinde fesheden tarafça işin keşfinin %5'i oranında tazminat ödeyeceğinin kararlaştırıldığı, ..... ATM 'nin... D.İş sayılı dosyası ile yapılan bilirkişi incelemesinde bilirkişi kurulunun inşaat işlerinin %97.75, çevre işlerinin ise %84 oranında tamamlandığının rapora bağlandığını, her ne kadar bu rapora da itiraz etmiş iseler de; bu oranların müvekkilinin sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirdiği, davalı kooperatifin ise yükümlülüklerini yerine getirmemiş olup; yapmış oldukları feshin haksız olduğu nedeni ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 68.000,00 TL sözleşme hükümlerine göre yapılan imalat ve harcama bedelleri ile sözleşme hükümleri dışında fazla yapılan imalat ve harcama bedellerinin 06/06/2015 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek reeskont-avans faizi ile birlikte 1.000,00 TL fiyat farkı alacağının ve yine fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak 1.000,00 TL haksız fesih tazminatı alacağının dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont- avans faizi ile birlikte davalıdan alınmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı karşı davacı cevap dilekçesinde özetle; Davalı - Karşı Davacı vekili cevap ve karşı dava dilekçesinde özetle; müvekkili kooperatifin davacı ... İnşaat Ltd. Şti ile 10/07/2009 tarihinde Bedel Karşılığı Anahtar Teslimi İnşaat Yapım Sözleşmesi imzaladığı, buna göre ....yüklenici olarak arsa sahibi kooperatife ait taşınmazdan 60 adet dairenin kaba ve ince imalatlarının müştemilatları dahil, elektrik ve tesisat, anahtar teslimi, inşaat işişni üstlendiği, aynı sözleşmede iş bu konutların proje yapı denetim ücretleri ve KDV dahil fiyatının teslime kadar sabit olmak üzere 5.599.440,00 TL olduğu, işin tamamlanma tarihinin 20 ay olduğu, inşaatın sözleşme ekinde düzenlenen mahal listesi ile İmar Deprem Yönetmeliği dahil yasal düzenlemelere uygun yapılacağı ve özellikle yüklenici müteahhidin SGK Mevzuatı gereğince ilişik kesme dahil tüm işlemleri süresinde ve tam olarak gerçekleştireceğinin tarflarca kabul edildiği, tarafların 10/07/2009 tarihli sözleşmenin devamı olarak daha sonra ek sözleşmeler yaptığı ve iş bu sözleşmelerde proje ve yapı denetim ücretlerine ilişkin 289.000,00 TL'nin kooperatifçe ödeneceği, bu tutarın ilk sözleşme bedelinden düşüleceği, ana sözleşmenin D bendinde yer alan tüfe oranına ilişkin düzenlemenin sözleşmeden çıkarılmasını kabul ettikleri, müvekkili kooperatif ile .... Ltd. Şti'nin 19/08/2010 tarihinde tekrar bir araya gelerek bu defa kooperatif tarafından yaptırılmakta olan çevre perdeleri, istinat perdeleri, yüzme havuzu, otopark çevre perdeleri, çevreden binaya giden ısıtma hatları ile kazan dairesi ısıtma hatları dahil işlerin yapımının da teknik şartname kapsamında..... Şti tarafından 1.333.300,00 TL bedel karşılığında üstlenilmesi konusunda anlaştıkları, sözleşmeler gereği üstlenilen inşaat işlerinin müteahhit .... Firmasının sorumluluklarını zamanında ve tam olarak yerine getirmemesi gibi nedenlerle sürekli olarak uzaması sonucunda tarafların 21/09/2013 tarihinde yeniden bir araya gelerek harici imalat, fazlalık ve farklarının tespiti başlıklı yeni bir sözleşme düzenleyerek imalat fazlalıklarının karşılıklı 485.000,00 TL olacak şekilde tespit ettikleri, aynı sözleşme ile iş bu bedelin 383.000,00 TL'lik kısmının kooperatife ait B1, C1, E2 nolu bağımsız bölümlerin devri ile ödenmesi konusunda anlaştıkları, yüklenici ......şti'nin taahhütlerini sürekli aksatmaya devam etmesi ve hakedişlerini almasına rağmen sözleşmeye aykırılıkları gidererek inşaatı tamamlamaması karşısında daha fazla gecikmeye de sebep olmamak için 22/07/2014 tarihli protokolün imzalanarak; asansör ve ısı sistemlerinin inşasının kooperatifçe üstlenilmesi, bu inşaatların karşılığı olan toplam 175.000,00 TL bedelin sözleşme toplam bedelinden düşülmesi, .... Ltd. Şti'nin SGK Yükümlülüklerini ve ilişik kesme işlemlerini tamamlaması, taşınmazlarda eksik ve kusurlu inşaatlarını bitirmesi ile binayı enerji verimliliğine ilişkin mevzuat gereğince kimlik belgesi almaya ve teslime hazır hale getirmesi konusunda anlaştıkları, tarafların iş bu protokolün 4.maddesi ile önceki tüm sözleşmeler dahil aralarındaki ilişkiye ait vade ve teslim tarihinin 15/10/2014 tarihi olarak belirlenmiş olup; bu tarihten öncesi için gecikme, tazminat dahil hiçbir talepte bulunmayacaklarının kabul edildiği;
Davacı ......Ltd. Şti'nin ise; 22/07/2014 tarihli protokolde belirlenen 15/10/2014 tarihine kadar yükümlülüklerini yerine getirmeyip temerrüde düştüğü, .... Ltd. Şti yetkilisi ....'in bazı kooperatif üyelerinden aidat karşılığı olarak yüklenici firma adına teamüllere aykırı şekilde ödemeler almış olduğunun tespit edildiği,... Ltd. Şti tarafından yerine getirildiği iddia edilen inşaatların daire kullanımı dahi engelleyecek oranda eksik, kusurlu, hatta imara ve projeye aykırı olması ... Firmasının sorumluluğunda bulunan SGK ödemeleri, su faturaları gibi yasal pek çok sorumlulukların yerine getirilmemesi nedeni ile kooperatifin icraya verilmek sureti ile yasal yaptırımlara karşı karşıya kalması durumunda kooperatifin 26/05/2015 tarihli ilk genel kurulunda; davacı şirket yetkilisi....'in de huzurunda sözleşmenin ifasının tüm kooperatif için beklenemez ve çekilmez bir durum oluşturduğu, ... Ltd. Şti'nin temerrüde düşmesine rağmen edimlerini tamamlayamayacağının anlaşılması karşısında, yapılan sözleşmelerin feshedilip kalan işlerin kooperatif tarafından tamamlanmasına karar verildiği, genel kurul kararının ardından davacı şirket tarafından müvekkili kooperatife 21/05/2015 tarih 17585 nolu ihtarname keşide edilerek; hakedişler, yapılan fazla imalat bedelleri konusunda.... ATM'nin... D.İş sayılı dosyası ile tespit yaptırıldığı ve bilirkişi raporu alındığı, bu süreçte kooperatif tarafından yüklenicinin eksik ve kusurlu imalatlarının tespiti için .... ATM'nin..... D.İş sayılı dosyası ile tespit işlemi gerçekleştirilerek; yüklenicinin yaptığı eksik ve kusurlu imalatlar ve imara aykırılıkların giderilmesi için yapılacak masrafın proje masrafları hariç %9 eksik imalat oranı üzerinden 533.949,60 TL olduğu, ayrıca mantolama için yapılacak nefaset bedelinin ise en az 30.000,00 TL olduğunun tespit edildiği, davacı tarafça yaptırılan tespit işleminde ise; konut inşaatlarının %97,75 oranında çevre inşaatlarının ise %84 oranında tamamlandığı, bu oranların parasal karşılığının ise 6.448.514,60 TL olduğu tespit edildiği ve bu rapora her iki tarafça itiraz edildiği, yaptırılan tespit işlemi ile davacı müteahhit tarafından yapılan dava konusu inşaat ile ilgili eksik ve ayıplı imalatların tam olarak tespit edildiği, yüklenicinin kusuru ile sona eren inşaat sözleşmesine ilişkin ortaya çıkacak tüm haksız ve fazla ödemelerin iadesi için fazlaya ilişkin hakları saklı tutulmak kaydı ile şimdilik 1.000,00 TL'nin kendilerine ödenmesini talep ettiklerini, davacı taraf ile ilgili sözleşmenin feshinin haklı olup; davacı tarafça ayıplı, eksik ve kusurlu imalatlar yanında, SGK ödemeleri gibi üzerine düşen ödemeleri de yerine getirmediğin, feshin haklı bulunduğunu, davacı tarafın fiyat farkı ev fazla imalatlar yönünden talepte bulunmasının mümkün olmadığını, 22/07/2014 tarihli protokol gereği birbirlerinden fazla imalat dahil gecikme ve tazminat konularında talepte bulunamayacaklarının kararlaştırıldığı, zira fiyat farkı talep edilecek bir inşaat talebi bulunmadığını, yapılan imalatların düşük kaliteli malzemelerle yapıldığını;
Müvekkilinin fesih kapsamında davacının kusurlu hareketleri nedeni ile sözleşmenin sona ermesinden dolayı uğramış olduğu zararlarının imara aykırılıkların giderilmesi için yeniden proje düzenlenmesi ve eksiklikler için yeni inşaatların yapılması, SGK ödemelerinin yapılması, eksik imalatlar için yeni yükleniciler ile anlaşılması, döviz kurundaki dalgalanmalar nedeni ile maliyetlerin artması, yüklenicinin fazla ödemeleri iade etmemesi nedeniyle kooperatifte ödeme sıkıntılarının oluşması, kooperatifin uzayan inşaat süreci nedeni ile tasfiyesinin gecikmesi nedeni ile kooperatif üyelerinin taşınmazlarının inşaat süresince teslim alınamayıp en az 2 yıl süre daha bağımsız bölümlerin satışlını yapmak ya da kiraya vermek haklarından mahrum kaldıklarını, bu nedenle davacı tarafça açılan ve yerinde olmayan davanın reddi ile karşı davaları kapsamında yüklenicin kusuru ile sona eren inşaat sözleşmesine ilişkin olarak yapılan tüm haksız ve fazla ödemeler için fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak 1.000,00 TL alacağı ile sözleşmenin sona ermesi nedeniyle oluşan maddi zararlara ilişkin olarak 1.000,00 TL maddi tazminatın 26/04/2015 tarihinden itibaren işleyecek reeskont-avans faizi ile birlikte davacı-karşı davalı ....... Ltd. Şti'den alınarak müvekkiline verilmesine karar verilmesi talep, beyan ve dava etmiştir.
Delillerin incelenmesi ve Gerekçe:
Mahkememizin 23/10/2018 tarih ve ... E. Ve.... K. Sayılı kararı Bursa BAM .... Hukuk Dairesi 19/11/2020 tarih ve.... E. Ve ... K. Sayılı kararıyla kaldırılmasına karar verilerek mahkememize gönderilmiştir.
Bursa BAM ..... Hukuk Dairesi 19/11/2020 tarih ve ... E. Ve ... K. Sayılı kaldırma kararı doğrultusunda görevli mahkemenin uyuşmazlık eser sözleşmesinden kaynaklı olduğu bu nevi davaların ticari dava olduğuna ya da Asliye Ticaret Mahkemelerinde görüleceğine ilişkin bir yasal düzenleme bulunmadığı gerekçe gösterilerek görevin kamu düzenine ilişkin olduğu taraflarca ileri sürülmese dahi resen dikkate alınması gerektiği mahkemece işin esası incelenmeksizin davanın görev yönünden reddine karar verilmesi gerekeceğinden ve bu hususun celse açılmasında usul ekonomisi gereğince gerekli olmadığı bölge adliye mahkemelerinin kararlarının kesin olduğu dikkate alınarak;
Ticaret Mahkemelerinin görevi TTK.nun 4. ve 5.maddelerinde gösterilmiş olup, bu maddelerde belirtilen dava ve işlere bakmaya görevlidir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan gerekçe ve nedenlerle;
1-Davada mahkememizin görevsizliğine ve Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli bulunması nedeniyle ; davanın HMK'nun 114/1-c maddesi delaleti ile 115/2.maddesi gereğince davanın usulden (görev yönünden) reddine,
2-Karar kesinleştiğinde ve HMK'nun 20. Maddesinde öngörülen iki haftalık kesin süre içerisinde müracaat edilmesi halinde dosyanın görevli Bursa Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,
3-Yasal süresi içerisinde gönderme talebinde bulunulmadığında dosya üzerinden davanın açılmamış sayılacağına karar verileceğinin hatırlatılmasına,
4-Yargılama harç ve giderlerinin esas hakkında karar verecek mahkemece hüküm ve nazara alınmasına,
Dair davacı vekili ile davalının yokluğunda kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içinde İstinaf Yargı Yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 05/01/2021
Katip ...Hakim ...
e-imzalıdır e-imzalıdır
*Bu belge 5070 Sayılı Kanun Hükümlerine göre e-imza ile imzalanmıştır.*