T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/243 Esas
KARAR NO: 2021/1261
BAŞKAN: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - ... ...
VEKİLİ: Av. .......
DAVALI : ... - ... ...
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 10/03/2021
KARAR TARİHİ: 07/12/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; Davacı-alacaklı ... ... vekili Av. ..., borçlu ...'den 9.175,64 TL Toplam alacağın, icra masrafı, asıl alacağa işleyecek değişen oranlarda Yıllık (%9) Adi Kanuni faizi ve vekalet ücretinin tahsili talebi ile, “...Toplam 6.750,00 TL 7 adet senet alacağına dayalı olarak borçlu davalı aleyhine Bursa 17. İcra Müdürlüğü 2015/... E. Dosyasından takip başlattıklarını, İtiraz üzerine takibin durdurulduğunu, borçlunun itirazı, Bonoların vadesi geçtiğinden ve bono vasfı taşımadığına yönelik olduğunu, Borcun kendisine itiraz etmediğini, ödendiğini iddia etmemiş ve ispatlayamadığını, Takibin hukuka uygun, ilamsız icra takibi olarak açıldığını, Kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibi yapılmadığını, Senetlerin dayanağı alacağın Bursa 13. Noterliği 29318 yevmiye nolu 01.08.2011 tarihli ... Plaka sayılı araç satışından kaynaklandığını, senetlerde cirosu bulunan ve hakkında icra takibi kesinleşmiş olan ... Grufp Yapı Dek. Şirketi yetkilisinin de davalı-borçlu ... olduğunu, açıklanan nedenlerle İtirazın iptaline, takibin devamına karar verilmesini..." dava ve talep etmiştir.
Davalının cevap dilekçesinde; Davalıya, usulüne uygun olarak tebligat yapılmasına rağmen davaya cevap vermediği gibi delil de bildirmedikleri görüldü.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
İncelenen dosya kapsamına göre;
Derdest dava ilamsız takibe itirazın iptali davasıdır. ilamsız takibe dayanak Toplam 6.750,00 TL 7 adet senet alacağına dayalı olarak borçlu davalı aleyhine Bursa 17. İcra Müdürlüğü 2015/... E. Dosyasından takip başlattıldığı İtiraz üzerine takibin durdurulduğunu, borçlunun itirazı, Bonoların vadesi geçtiğinden ve bono vasfı taşımadığına yönelik olduğunu,Takibin hukuka uygun, ilamsız icra takibi olarak açıldığını, Kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibi yapılmadığını, Senetlerin dayanağı alacağın Bursa 13. Noterliği 29318 yevmiye nolu 01.08.2011 tarihli ... Plaka sayılı araç satışından kaynaklandığını, senetlerde cirosu bulunan ve hakkında icra takibi kesinleşmiş olan ... Grufp Yapı Dek. Şirketi yetkilisinin de davalı-borçlu ... olduğunu, açıklanan nedenlerle alacağın olduğu ileri sürülmektedir.
Kural olarak ispat külfeti davacı taraf üzerindedir.
Davacı tarafın bilirkişi incelemesi deliline dayandıkları nazara alınarak dosya kapsamı üzerinde inceleme yapılmıştır. inceleme sonucunda düzenlenen bilirkişi raporunda özetle ;Takip ve Ödeme Emrindeki Alacak Dayanağı Senetlerin 1- 01.08.2011 düzenleme, 30.09.2011 ödeme tarihli, 1.000,00 TL miktarlı Senet,2- 01.08.2011 düzenleme,30.10.2011 ödeme tarihli, 1.000,00 TL miktarlı Senet,3- 01.08.2011 düzenleme,30.11.2011 ödeme tarihli, 1.000,00 TL miktarlı Senet,4- 01.08.2011 düzenleme,30.12.2011 ödeme tarihli, 1.000,00 TL miktarlı Senet,5- 01.08.2011 düzenleme,30.01.2012 ödeme tarihli, 1.000,00 TL miktarlı Senet,6- 01.08.2011 düzenleme,30.02.2012 ödeme tarihli, 1.000,00 TL miktarlı Senet,7- 01.08.2011 düzenleme,30.03.2012 ödeme tarihli, 750,00 TL miktarlı Senetler Olduğu, ... Grup Yapı Dek. İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti.
tarafından ...'e ciro edilmiş olduğu tespiti yapıldığı, bononun zorunlu (Kesin) Şekil Koşullarının 1-“Bono” ya da “emre muharrer senet” sözcüğü (TY. mad. 688/I-1) :"Bu sözcüklerden birisi senet metninde yer almalıdır. Senedin altına ya da üstüne yazılayacağı, yasa yapıcının bu husustaki titizliğinin nedeni, bir “adi senet”e sonradan “bono” (ya da “emre muharrer senet”) sözcüklerinin eklenmek suretiyle adi senedin kambiyo senedi haline getirilmesini önlemek olduğu 2- Koşulsuz olarak (kayıtsız şartsız) belirli bir para ödeme vaadi (TY. Mad 688/I-2) :“Ödeme vaadi” ,a) hem koşulsuz (kayıtsız şartsız) olmalı ve;b) Hem de belirli bir bedele (yani paraya) ilişkin olmalıdır. Bonoda yer alan “ödeme vaadi” genellikle “bu bono karşılığında X.Y.’ye ...TL. -($), (DM) vs.- ödeyeceğim.” şeklinde ifade edileceği, 3- Kime ya da kimin emrine ödenecekse onun adı ve soyadı (lehtarın ismi) (TY. mad 688/I-5) :"Bono, kime ya da kimin emrine düzenlenmişse, onun gerçek kişi ise;“adı ve soyadı”, tüzel kişi ise; “ticaret ünvanı” (ticaret şirketlerinde), “adı” (derneklerde) belirtilmelidir. Lehtarın ismi, bononun herhangi bir yerinde -hatta senedin arka yüzünde bileyazılı olabilir". 4. Keşidecinin imzası (TY. mad. 688/I-7) :"Bonoyu düzenleyen kişinin, bunu “el yazısı ile” imzalaması gerekir (TY. Mad. 668/I). 5. Düzenlenme (tanzim) tarihi (TY. mad. 688/I-6) :"Düzenlenme tarihi bulunmayan senet “bono” niteliğini taşımaz 75. “Adi senet” Sayılır". takip dayanağı senetlerin TTK'nun 691/1. ve İİK'nun 167/II. Maddesi kapsamında, ödeme vaadi niteliğinde kambiyo senedi olduğu, bağımsız borç ikrarını içerdikleri tespiti yapılmış, ancak zamanaşımı incelendiğinde; Kambiyo Senetlerinde Zaman aşımının TTK’nın 690. maddesi gereğince poliçedeki zamanaşımına ilişkin 661-663. madde hükümleri bonolar hakkında da geçerlidir. TTK’nın 661. maddesinin 1. fıkrası “Poliçeyi kabul edene karşı açılacak davalar vadenin geldiği tarihten itibaren 3 yıl geçmekle müruruzamana uğrar” şeklindedir. Diğer taraftan, TTK m. 691 f. 1 ise “Bir bonoyu tanzim eden kimse tıpkı bir poliçeyi kabul eden gibi mesuldür” şeklindedir. Bu hükümler neticesinde, poliçeyi kabul eden muhataba (bonoyu düzenleyene) karşı yapılacak takiplerde zamanaşımı müddeti vadeden itibaren 3 yıl olacağı Zamanaşımı Süreleri (TTK m.749):Bonoda 3 türlü zamanaşımı süresi olduğu *Düzenleyene Karşı İleri Sürülecek Talepler Yönünden:"Vadesi gelmiş fakat ödenmeyen bir bononun hamili, düzenleyene karşı kambiyo senetlerine mahsus icra yoluyla takip talebinde bulunabilir. Hamilin düzenleyene (asıl borçlu) karşı ileri süreceği talepler yönünden zamanaşımı süresi 3 yıldır. Düzenleyen için zamanaşımı süresi vadeden itibaren işlemeye başlar. .(TTK m.749/1) *Hamilin Kendisinden Önce Gelen Müracaat Borçlularına Karşı İleri Süreceği Talepler Yönünden: Vadesi geçmiş bir bononun hamili, elindeki bonoya dayanarak kendisinden önce gelen müracaat borçlularına başvurabilir. Bu başvuru için zamanaşımı süresi 1 yıldır. Hamilin müracaat borçlularına karşı ileri süreceği talepler yönünden zamanaşımı protesto tarihinden itibaren işlemeye başlar. (TTK m.749/2) *Ödeyen Müracaat Borçlusunun, Kendinden Önce Gelen Müracaat Borçlularına Karşı İleri Süreceği Talepler Yönünden: Bir bonoyu ödeyen müracaat borçlusu, kendinden önce gelen müracaat borçlularına rücu edebilir. Ancak kanun, bu ihtimaldeki zamanaşımı süresini diğer ihtimallere göre daha kısa tutmuştur. Buna göre, bono bedelini ödeyen müracaat borçlusunun, kendinden önce gelen müracaat borçlularına karşı ileri sürebileceği talepler yönünden zamanaşımı süresi, ödeme tarihinden itibaren 6 aydır.(TTK m.749/3) şeklinde olduğu, dava konusu ve takip dayanağı 7 adet senetlerin usul ve yasaya uygun olarak düzenlenmiş oldukları tespiti yapılmış, ancak zamanaşımı yönünden ise; düzenleme tarihleri 01.08.2011 ve vade tarihleri; 30.09.2011, 30.10.2011, 30.11.2011, 30.12.2011, 30.01.2012, 30.02.2012, 30.03.2012 olması (30.02.2012 vade tarihinin hatalı olduğu, olması gereken tarihin 28.02.2012 olacağı) dolayısıyla düzenlenen senetlerin, özel yani şahıslar arasında alışverişten kaynaklı düzenlenmiş adi senet olmaları, bu tip senetlerin 3 yıllık zaman aşımına tabi olması, anılan senetlerin vade tarihleri üzerinden 3 yıldan fazla bir zaman geçmiş oldukları anlaşılmakla, Dava konusu ve takip dayanağı Senetlerin, Vadesi geçmiş, vasıflarını yitirmiş senet oldukları kanaatine varıldığı Ayrıca ;Vade tarihi üzerinden 3 yıl geçmiş bir senet işleme koyulabilir. Örneğin alacaklı, vade tarihi üzerinden 3 yıl geçmiş olan bir senede ilamsız icra takibi başlatabilir. Borçlunun da bu durumda bu borca 1 hafta içinde itiraz etmesi gerekir. İtiraz etmediği, borcu kabul ettiği anlamına geleceği için 1 hafta içinde herhangi bir itiraz davası açılmaması durumunda bu borcu kabul etmiş sayılır ve tekrar ödemekle yükümlü olabileceği - Davacı-alacaklı ..., Bursa 17. İcra Müdürlüğü 2015/... E. Sayılı dosyasında zamanaşımına uğramış 7 adet adi senet alacağına dayalı olarak İlamsız İcra takibinde bulunmuştur. Davalı-borçlu ..., "Bonoların vadesi geçtiğinden ve bono vasfını taşımadığından dolayı ilamsız icra takibi yapılamayacağına, borcun içeriğine, tamamına ve işlemiş faizlerine" itirazda bulunmuş, takibin durduğu, İcra takip dosyasında Takip alacaklısı ..., borçlu ... aleyhine alacağından dolayı haciz yolu ile İlamsız takibe geçtiği, davalı/borçlu borçlu ... e ödeme emrinin, 22.06.2016 tarihinde tebliğ edildiği,
dava konusu ve Takip dayanağı 7 adet senetlerin usul ve yasaya uygun olarak düzenlenmiş adi senet oldukları, TTK’nın 690. maddesi gereğince poliçedeki zamanaşımına ilişkin 661-663. madde hükümleri bonolar hakkında da geçerlidir. TTK’nın 661. maddesinin 1. fıkrası “Poliçeyi kabul edene karşı açılacak davalar vadenin geldiği tarihten itibaren 3 yıl geçmekle müruruzamana uğrar” denildiğinden, Düzenleme tarihleri 01.08.2011 ve vade tarihleri; 30.09.2011, 30.10.2011, 30.11.2011, 30.12.2011, 30.01.2012, 30.02.2012, 30.03.2012 olan (30.02.2012 vade tarihinin hatalı olduğu, olması gereken tarihin 28.02.2012 olacağı), Dolayısıyla düzenlenen 7 adet sertlerin özel yani şahıslar arasında alışverişten kaynaklı düzenlenmiş adi senet olmaları, bu tip senetlerin 3 yıllık zaman aşımına tabi olması, anılan senetlerin vade tarihleri üzerinden 3 yıldan fazla bir zaman geçmiş olması, "zamanaşımına uğrayan bir kambiyo senedinin İİK'nun 68. maddesi anlamında bir belge olmadığından" Dava konusu ve takip dayanağı Senetlerin, Vadesi geçmiş, vasıflarını yitirmiş senet oldukları, dolayısıyla Davacı-alacaklının, davalı-borçludan alacaklı olamayacağı, yönünde rapor tanzim edilmiştir. Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş. Taraflar süresi içinde rapora karşı beyanda bulunmuşlardır.
Bu nedenle mahkememizce yapılan değerlendirmede; tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilmiş bilirkişi raporu ve Yargıtay kararı (Hukuk Genel Kurulu Esas No : 2011/12-338 Karar No : 2011/378" sayılı karar ) da dikkate alındığında, davacının takibe konu senetlerinin zamanaşımına uğradığı, zaman aşımına uğrayan bir kambiyo senedinin İİK'nun 68. maddesi anlamında bir belge olmadığından üzere, davacının, davalıdan alacaklı olamayacağı, aldırılan bu rapor davalının iddiasını doğrular mahiyettedir ve hüküm kurmaya elverişlidir. Dava yeterince ispat edilmiştir. Bu nedenlerle davanın reddine karar vererek aşağıdaki gibi hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1-Davanın REDDİNE,
2-Haçlar Yasası gereğince alınması gerekli 59,30-TL harcın başlangıçta alınan 445,43 TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 386,13-TL bakiye harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına
4- Dava şartı arabuluculuk kapsamında hazine tarafından ödenen 1.320,00 TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
7-Kesinleşme süreci tamamlana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile Bursa Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 07/12/2021
Katip ...
E-İmzalıdır
Hakim ...
E-İmzalıdır