TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/279 Esas
KARAR NO: 2021/1064
HAKİM: ...
KATİP: ..
DAVACI : ....
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI : ....
DAVA: Menfi Tespit (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 17/04/2017
KARAR TARİHİ: 10/11/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 22/11/2021
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilleri ile Hür makine – ...arasında boy kesme hattı üretim işletme tesisi kurulması konusunda anlaşmaya varıldığını, makine imalatının 50 iş günü , montaj ve imalata alınma süresinin 4 gün olarak kararlaştırıldığını, makine maliyetinin 100.000,00.- TL olduğu, 50.000,00.-TL nakit verileceği, kalan için 7.000,00.-TL’sı olmak üzere 7 adet bono verileceğinin kararlaştırıldığını, müvekkilinin edimini yerine getirdiğini, davalının makinayı teslim etmediğini, bunun üzerine teslim süresini 30.09.2016 olarak güncellediklerini, teslim edilmemesi halinde günlük 1.000,00.-TL cezai şart belirlediklerini, bu geç teslim nedeniyle 7.000,00.-TL bedeli senedi iade ettiğini, süresinde teslim yapılmadığını, müvekkilinin tespit yaptırdığını, makinanın eksik aksamları ile ilgili alacağının tespit edildiğini, iade edilen senetlerden sonra eksik imalat nedeniyle şimdilik 10.000,00.-TL iş gücü kaybı ve cezai şart nedeniyle 1.000,00.-TL nin tespit tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile tahsiline ve 5 Mart 2017 , 5 Nisan 2017 ,5 Mayıs 2017 tarihli 7.000,00.-TL bedelli senetler yönünden borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde;Davalıya usule uygun dava dilekçesi tebliğ edilmiş, cevap dilekçesi verilmemiştir .
Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe;
Somut olayda, taraflar arasında boy kesme hattı üretim işletme tesisi kurulması hususunda sözleşme imzalanmıştır. Uyuşmazlık eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, bu nevi davaların ticari dava olduğuna ya da asliye ticaret mahkemelerinde görüleceğine ilişkin yasal bir düzenleme bulunmamaktadır.
Ticaret mahkemelerinin görevi TTK'nın 5. maddesinde düzenlenmiş olup maddenin 1. bendinde aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesinin tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevli olduğu düzenlenmiştir. Bir davanın ticari dava olup olmadığı ise TTK'nın 4. maddesinde gösterilen ilkelere göre belirlenmekte olup, ticari davalar kendi aralarında mutlak ticari davalar ve nispi ticari davalar olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Mutlak ticari davalar için tarafların sıfatlarına ve dava konusunun ticari işletme ile ilgili olup olmadığına bakılmazken, nispi ticari davalarda dava konusunun ticari işletme ile ilgili olup olmadığı kriter olarak kabul edilmiştir.
Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın sırf dava konusunun Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenmesi nedeniyle ticari sayılan davalardır. Nispi ticari davalar ise, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması hâlinde ticari nitelikte sayılan davalardır. TTK'nın 4/1. maddesine göre her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi hem de iki tarafın tacir olması gereklidir.
Taraflardan biri tacir değilse veya tacir olmasına rağmen uyuşmazlığın ticari işletmeyle ilgisi yoksa ticari davanın varlığından söz edilemez.
Davacı ile davalının tacir olup olmadıklarının tespiti, Bursa Ticaret ve Sanayi Odası Başkanlığı, Bursa Vergi Dairesi Başkanlığına ve Bursa Esnaf ve Sanatkarlar Odası Başkanlığı'na müzekkere yazılarak, ticari sicil kaydının ya da esnaf kaydının bulunup bulunmadığı ve tarafların vergi mükellefi olup olmadıkları ile vergi mükellefi olmaları halinde hali hazırda tutulan ticari defterlerin tespit edilerek ticaret mahkemesinin görevli olup olmadığı hususunun açıklığa kavuşturulması amacıyla gerekli yerlere müzekkereler yazılmış; davacının vergi mükellefiyet kaydının bulunmadığı, davalının da Bursa Demir ve Madeni İşler Sanatkarları Esnaf Odasına kaydının bulunduğu anlaşılmıştır. Bu anlamda davanın her iki tarafının da tacir olmaması karşısında görevsizlik kararı vermek gerekmiştir.
Tüm bu gerekçelerle aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
Davanın HMK'nun 114/1-c maddesi delaleti ile 115/2. Maddesi gereğince davanın usulden (görev yönünden) REDDİNE, görevli Mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğuna,
Karar kesinleştiğinde ve HMK'nun 20. Maddesinde öngörülen iki (2) haftalık kesin süre içerisinde müracaat edilmesi halinde dosyanın görevli Bursa Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine, kesinleşmeye mütakip süresi içerisinde gönderme talebinde bulunulmadığında dosya üzerinden davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin hatırlatılmasına,
Yargılama giderlerinin esas hakkında karar verecek mahkemece değerlendirilmesine,
Dair Davacı vekilinin yüzüne karşı karşı tarafın yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Yargı Yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 10/11/2021
Katip ...
☪e-imzalı
Hakim ...
☪e-imzalı