T.C. BURSA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2021/335 Esas - 2023/211
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/335
KARAR NO: 2023/211
HAKİM: ......
KATİP: ......
DAVACI: ... - ......
VEKİLİ: Av. ...... -
DAVALI: 1- ... ÖZEL GÜVENLİK VE KORUMA HİZMETLERİ ANONİM ŞİRKETİ - ......
VEKİLİ: Av. ........ -
DAVALI: 2- ... KATILIM SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ - ....... [25969-44563-....] UETS
VEKİLİ: Av. ....... - [16085-80986-.....] UETS
DAVALI: 3- ... - ... Yiğitler Mah. 336. Sk. No:30 İç Kapı No:3 Yıldırım/ BURSA
DAVA: Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)
DAVA TARİHİ: 05/04/2021
KARAR TARİHİ: 16/02/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 25/05/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin kendisine ait ... plakalı araç ile 25/11/2020 tarihinde ... Özel Güvenlik ve Koruma Hizm.A.Ş.ne ait ... tarafından sürülen 16 TAJ 72 plakalı aracın çarpışması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, davalı sürücünün tam kusurlu olduğunu, açıklanan nedenle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla; 1.000,00.-TL aracın değer kaybından kaynaklanan maddi zararın 25.11.2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, işyerine gidiş gelişlerinde kullandığı ve ödediği taksi ücretleri v.b. maddi zarar için 1.000,00 TL ile 5.000,00 TL manevi tazminatın 25/11/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalılar ... Özel Güvenlik ve Koruma Hizm. A.Ş.ve ...'ten müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Özel Güv. A.Ş. cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin aracını kullanan davalı ..., sağa sinyalini verdiğini ve sağa dönmek isterken, davacının çok hızlı bir şekilde gelip fren dahi yapmadan davalının aracının sağ arka tamponuna ve sağ ortasına çarptığını, müvekkili şirketin bir kusurunun olmadığını, açıklanan nedenle davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılar ... ve ... Sigorta A.Ş.'nin cevap dilekçesi sunmadıkları anlaşılmıştır.
Deliller;
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne, ... Katılım Sigorta A.Ş'ye, ... Oto Pazarlama ve Ticaret A.Ş'ye yazılan müzekkereye cevap verildiği cevabi yazının dosya arasında olduğu anlaşılmaktadır.
Mahkememizce Adli Trafik Bilirkişisi ve Makine Mühendisi Bilirkişi refakate alınarak 20/04/2022 tarihinde Keşfe çıkıldığı anlaşılmaktadır.
Adli Trafik Uzmanı ve Makine Mühendisi Bilirkişilerinin Raporunun Sonuç Kısmı: "1-) ... Plaka Sayılı Kamyonet Sürücüsü ...’ in: Dava konusu trafik
kazasının oluşumunda 2918 Sayılı K.T.K.’ nın '' Trafik Kazalarında Sürücü Kusurlarının
Tespiti ve Asli Kusur Sayılan Haller '' başlıklı 84/j '' Manevraları Düzenleyen Genel
Şartlara Uymama '' maddesini ihlal ettiğinden % 100 (Yüzde Yüz) oranında kusurlu
olduğuna,
2-) ... Plaka Sayılı Otomobil Sürücüsü ...’ nın: Dava konusu trafik
kazasının oluşumunda 2918 Sayılı K.T.K.’ nun ve bu kanuna bağlı Trafik Yönetmeliği’ nin
herhangi maddesini ihlali etmediğinden (Atfı Kabil Kusuru) olmadığına,
3-) Trafik kazası nedeniyle davacının aracında oluşan toplam zarar-ziyan miktarının
31.957,09 TL olduğuna ilişkin kanaatimizdir." şeklindedir.
Davalı Tanığı ...'in beyanı: " Ben Fiyorina marka aracın içerisinde sağ arka koltukta oturmaktaydım, Carrefour mevkiinde sağ tarafa dönüşte sağa sinyal verdiğimiz esnada arka sağ taraftan vurarak bizi tahmini birkaç metre sürükledi, şiddetli bir şekilde bize vurdu, araçta 3 kişiydik, ben tutanağa ismimin tanık olarak yazılacağını bilmiyordum, başımıza bu mahkeme işlerinin geleceğini bilmiyorduk" şeklindedir.
Davalı Tanığı Günay Çil'in beyanı: "Ben ... Özel Güvenlik Şirketine ait aracın sağ ön kısmında oturuyordum, Carrefour'a dönüş kısmında sağ yöne doğru sinyal verdik, sağ arka taraftan lastiğin üst kısmından araca hızlı bir şekilde vurdu, ben kafamı iki kere cama vurdum, herkes araçtan çıktıktan sonra ben araçtan ancak çıkabildim, o anki şokla kendimi tanık olarak yazdırmadım, kimse bana tanık olarak yazılmamı talep etmedi" şeklindedir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ, HUKUKİ KABUL VE GEREKÇE
Dava, trafik kazasından kaynaklı değer kaybı alacağı ve araç mahrumiyet zararı istemine ilişkindir.
Eldeki davaya konu trafik kazası ile ilgili somut değerlendirmeye yer vermeden önce, davalıların sorumluluğunun hukuki temeli ile ilgili kısa açıklamalara değinmekte fayda vardır.
Trafik kazası nedeniyle üçüncü kişilerin uğradığı zararlardan; sürücü TBK m.49'da ifadesini bulan haksız fiil hükümlerine göre, işleten ise KTK m.85'te ifadesini bulan tehlike sorumluluğu hükümlerine göre, sigorta şirketi ise KTK m.91 hükmü gereğince sözleşme hükümlerine göre sürücünün kusuru oranında müteselsilen sorumludur. Burada dikkat edilmesi gereken husus, işleten ve onun sorumluluğunu üstlenen sigorta şirketinin sürücünün kusuru oranında zarardan sorumlu olmalarıdır. Araç sürücüsünün kusursuz olması halinde, sürücü haksız fiil hükümlerine göre zarardan sorumlu olmayacağından işleten ve sigorta şirketinin de zarardan sorumlulukları doğmayacaktır. Bu bağlamda davamıza konu trafik kazasında, kazaya karışanların kusurlu hareketleri ve kusur oranlarının belirlenmesi; sürücü, işleten ve sigorta şirketinin sorumluluğunun belirlenmesi yönünden önem arz etmektedir.
Bu açıklama ışığında dosyamıza konu trafik kazası değerlendirildiğinde, davalı ...'in araç sürücüsü olduğu ve davacının da sürücü olduğu ve 25/11/2020 tarihinde maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği anlaşılmaktadır.
Kazaya karışanların kusurlu hareketleri ve kusur oranlarının öncelikle belirlenmesi gerekmektedir. Mahkememizce 20/04/2022 tarihinde keşfe çıkıldığı, keşif esnasında davalı sürücünün de keşifte hazır bulunduğu ve taraf tanıklarının da beyanlarının duruşmada alınması akabinde dosyanın kusur bilirkişisine tevdi edildiği anlaşılmaktadır.
Her ne kadar davalı işleten vekilinin keşif gününün tebliğ edilmediği ve savunma hakkının kısıtlandığına ilişkin savunması söz konusu olsa da keşfe davalı sürücünün katılmış olması, davalı sürücünün cevap dilekçesi sunmayarak tüm vakıaları inkar etmiş olması ve yeni vakıa ortaya koyamayacağı dikkate alındığında savunma hakkının kısıtlanması sonucunu doğuracak bir işlem yapılmadığı kanaatine varılmıştır.
Davamıza konu trafik kazası; Sürücü ...'in idaresindeki ... plaka sayılı kamyoneti ile, ortası refüj ile bölünmüş, dört şeritli İzmir Yolu Caddesinin orta refüje yakın ikinci şeridi üzerinden seyirle ... Market karşısındaki ... Petrol İstasyonu önüne geldiğinde yan yola girmek için sağa manevra yaptığı esnada kamyonetinin sağ yan orta kısımlarıyla, bu şerit üzerinde düz doğrultuda seyreden sürücü Hakim'in idaresindeki ... plaka sayılı otomobilin sol ön kısımlarının çarpışması sonucu iki araçlı, yandan çarpma türündeki maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiştir.
Sürücülerin kendi aralarında düzenledikleri kaza tespit tutanağında davalı sürücüye % 100 kusur yükledikleri görülmüştür.
Kazanın oluş şekli, tanık anlatımları, kaza tespit tutanağı ve mahkememizce yapılan keşif sonrasında düzenlenen kusur raporu gereğince; ... Plaka Sayılı Kamyonet Sürücüsü ...'in dava konusu trafik kazasının oluşumunda, 2918 Sayılı KTK m.84/j maddesinde düzenlenen Manevraları Düzenleyen Genel Şartlara Uymama maddesini ihlal ettiğinden % 100 kusurlu olduğu mahkememizce kabul edilmiştir.
Araçta meydana gelen değer kaybı ve araç mahrumiyet zararının hesaplanması için dava dilekçesinin ekinde sunulan belgeler, ... Oto şirketine yazılan müzekkere cevabı ve Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinin müzekkere cevabı incelenecek şekilde makine mühendisinden bilirkişi raporu alınmıştır.
Bilirkişi raporunda değer kaybı alacağı ile ilgili aracın kazadan önceki hasarsız hali ile kazadan sonraki onarım görmüş piyasa fiyatı arasındaki fark esasına göre değer kaybı alacağı hesaplanmıştır. Araçta meydana gelen hasarın niteliği de dikkate alınarak, davacının aracında 30.000,00 TL değer kaybı olacağı hesaplanmıştır. Aracın hasarına göre onarımı için geçecek süre dikkate alınarak, davacının aracının onarımının 30 gün süreceği ve bu 30 günlük süre için araç mahrumiyet zararı olarak 9.000,00 TL hesaplanmıştır. Hesaplama Yargıtay kararlarında belirtilen ilkeler doğrultusunda yapıldığından mahkememizce hükme esas alınmıştır.
Dava dilekçesinde de belirtildiği üzere davacıya dava açılmadan önce davalı sigorta şirketince 7.042,91 TL değer kaybı alacağı ödenmiştir.
Davalı sigorta şirketi, dekont örneğini de sunarak davacının kasko şirketine 33.957,09 TL hasar bedeli ödediğini ve poliçe limitinin dolduğunu ifade etmiştir. Davalı aracın sigorta poliçesine bakıldığında araç başına maddi klozunun 41.000,00 TL, kaza başına maddi klozunun 82.000,00 TL olduğu görülmektedir. Davacı taraf işbu dosyamızda kaza başına maddi klozunun uygulanması gerektiğine dair beyan dilekçesi sunmuştur.
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2021/19625 Esas ve 2022/982 Karar sayılı ilamında aynen,
"Somut olayda iki taraflı trafik kazasında davacı malik, karşı aracın zorunlu trafik sigortacısı olan davalı ... Sigorta A.Ş.’den 9.031,00 TL değer kaybı, karşı aracın ihtiyari mali mesuliyet sigortacısı olan davalı ... Sigorta A.Ş.’den ise 1.969,00 TL değer kaybı talep etmiştir. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacının toplam değer kaybı zararı 11.000,00 TL olarak hesaplanmıştır. Karşı aracın zorunlu trafik sigortacısı olan davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından aynı kaza nedeniyle davacının 19.969,00 TL araç hasar bedelinin karşılandığı anlaşılmıştır. 29/11/2015 kaza tarihi itibariyle araç başına maddi zarar zorunlu trafik sigorta poliçe limiti 29.000,00 TL’dir. Davalı ... Sigorta A.Ş. 19.969,00 TL hasar bedeli ödediğinden, bakiye poliçe limiti 9.031,00 TL’dir. Dolayısıyla toplam değer kaybı zararı olan 11.000,00 TL’den 9.031,00 TL düşüldüğünde davacının zorunlu trafik sigortası poliçe limitini aşan bakiye 1.969,00 TL değer kaybı zararı kalmaktadır. İhtiyari mali sorumluluk sigorta poliçesinde kaza başına maddi ihtiyari mali sorumluluk limiti 50.000,00 TL’dir. Bu durumda mahkemece davacının 9.031,00 TL üzerinde kalan değer kaybı zararı için zorunlu trafik sigorta poliçe limiti dolduğundan, aşan 1.969,00 TL değer kaybı zararı için ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı olan diğer davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden de davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile davalı ... Sigorta A.Ş. sanki davacının aracının kasko sigortacısı imiş gibi, değer kaybından sorumlu olmadığından bahisle davanın reddine karar verilmesi doğru olmadığından, 6100 Sayılı HMK'nun geçici 3/2 maddesi delaletiyle 1086 sayılı HUMK'nun 429. maddesi gereği kanun yararına bozma isteminin kabulüne karar vermek gerekmiştir." şeklinde, iki aracın karıştığı trafik kazasında zorunlu trafik sigortasının sorumluluğunun araç başına maddi klozuna göre dikkate alınması gerektiğini ifade etmiştir.
Davalı sigorta şirketinin davacının kasko şirketine ödediği hasar bedeli ve davacıya ödediği değer kaybı alacağı dikkate alındığında araç başına maddi hasarlarda ödemekle yükümlü olduğu poliçe limitinin dolduğu anlaşılmaktadır. Davalının aracının zarar verdiği tek bir araç söz konusudur ve burada davacının aracındaki maddi hasarlar yönünden davalı sigorta şirketi araç başına maddi klozu kadar sorumlu olduğundan ve bu klozdaki poliçe limiti dolduğundan davalı sigorta şirketi yönünden talep edilen değer kaybı alacağı talebinin reddine karar verilmiştir.
Araç mahrumiyet zararından davalı sürücü ve işletenin sorumlu olmaları dikkate alınarak, sürücü ve işleten aleyhine araç mahrumiyet zararına hükmedilmiş, ayrıca davacının aracındaki bakiye değer kaybı zararı yönünden aynı şekilde davalı sürücü ve işletenin sorumlulukları dikkate alınarak kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte değer kaybı alacağına hükmedilmiştir. Davacının aracının ticari olmaması sebebiyle avans faizine hükmedilmemiştir.
HÜKÜM: Ayrıntısı ve yasal gerekçesi izah edildiği üzere;
Davanın Kısmen Kabulü ve Kısmen Reddi ile;
1-Değer kaybı alacağı yönünden; 22.957,09 TL değer kaybı alacağının, kaza tarihi olan 25/11/2020 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... Özel Güvenlik Ve Koruma Hizmetleri Anonim Şirketi ve ...'ten müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine,
2-Araç mahrumiyet bedeli yönünden; 9.000,00 TL araç mahrumiyet bedelinin, kaza tarihi olan 25/11/2020 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... Özel Güvenlik Ve Koruma Hizmetleri Anonim Şirketi ve ...'ten müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine,
3-Davalı sigorta şirketi yönünden poliçe limitinin dolmuş olması sebebiyle talep edilen değer kaybı alacağı yönünden davanın reddine,
4-Hüküm tarihi itibariyle alınması gereken 2.182,98 TL karar ve ilam harcından; 119,55 TL peşin harç ve 515,00 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 1.548,43 TL karar ve ilam harcının davalılar ... Özel Güvenlik Ve Koruma Hizmetleri Anonim Şirketi ve ...'ten müştereken ve müteselsilen alınarak, hazineye irat kaydına,
5-Davacı tarafından yatırılan 119,55 TL peşin harç ve 515,00 TL ıslah harcının davalılar ... Özel Güvenlik Ve Koruma Hizmetleri Anonim Şirketi ve ...'ten müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 59,30 TL başvurma harcı, 571,90 TL keşif harcı ve 2.718,60 TL tebligat, müzekkere ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.349,80 TL yargılama giderinin davalılar ... Özel Güvenlik Ve Koruma Hizmetleri Anonim Şirketi ve ...'ten müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine,
7-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT m.13 hükümlerine göre hesaplanan 9.200,00 TL nisbi vekalet ücretinin davalılar ... Özel Güvenlik Ve Koruma Hizmetleri Anonim Şirketi ve ...'ten müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine,
8-Davalı ... Katılım Sigorta Anonim Şirketi kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT m.13 hükümlerine göre hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak, davalı ... Katılım Sigorta Anonim Şirketi'ne verilmesine,
9-6325 sayılı Kanunun 18/A maddesinin 12 ve 13. Fıkralarına göre; suç üstü ödeneğinden zorunlu arabulucuya ödenen 1.360,00 TL'nin davalılar ... Özel Güvenlik Ve Koruma Hizmetleri Anonim Şirketi ve ...'ten müştereken ve müteselsilen alınarak, hazineye irat kaydına,
10-HMK m.333 gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
11-Gerekçeli kararın talep halinde taraflara tebliği ile tebliğ giderinin eksik olması halinde giderin talepte bulunandan alınmasına,
Dair; davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı, davalı sigorta şirketi vekilinin ise yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.16/02/2023
Katip .....
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır