T.C. BURSA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/352
KARAR NO: 2023/608
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - ... Cevizli Mah.Fatih Cad.No.17 Kat 1.Depo Maltepe/İSTANBUL
VEKİLİ: Av. ... -
DAVALI : ... - ... Altınşehir Mahallesi 218.(280) Sk. No: 9 Nilüfer/Bursa Tlf 0 224 453 .... Nilüfer/BURSA
VEKİLİ: Av. ... - ...
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 09/04/2021
KARAR TARİHİ: 11/05/2023
KARAR YAZIM TARİHİ : 16/05/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE SAVUNMA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili şirket ile davalı firma arasında 11.09.2018 Tarihli Müşteri Taşıt Tanıma Sözleşmesi imzalandığını, imza altına alınan iş bu sözleşmeye istinaden, müvekkil şirketin araçlarına taşıt tanıma sistemi kurularak, davalı firmanın sağlamış olduğu hizmetten sözleşmenin uzatılmayacağına ve fesih olunacağına dair gönderilen ihtara kadar faydalanıldığını, ancak müvekkil şirket yetkililerince, davalının tahakkuk ettirmiş olduğu faturaların geçmişe doğru incelenmesi akabinde, taraflar arasında kararlaştırılan iskonto bedel oranının %5 olarak uygulanmadığı tespit olunduğunu, bu suretle davalı şirket ile müvekkil firma arasında gerçekleştirilen görüşmeler neticesinde taraflar arasında sözleşmeyle belirlenen iskonto bedelllerinin %5 oranından %0,007 oranına düşürüldüğü bilgisi edinildiğini, ancak davalı firma iskonto bedellerinin düşürüldüğüne yönelik herhangi bir bildirim yapmadığı gibi müvekkil şirketin bu hususla ilgili bir muvafakatı da bulunmadığını, ayrıca davalı şirket EPDK kurul kararlarına aykırı hareket ederek faturaları tahakkuk ettirdiğini, davalı şirketin iskonto oranını ciddi anlamda düşürmesi, müvekkilin menfaatini ziyadesiyle zedelemiş, sözleşmenin esaslı unsurlarından biri müvekkil firma aleyhine uygulandığını, taraflar arasında imza altına alınan sözleşmenin müvekkil firma nezdinde sürdürülmesinin bir anlamı kalmamış, müvekkil şirket ticari olarak kayba uğradığını, bu suretle müvekkil firma yetkililerince alınan karar doğrultusunda 11.09.2020 tarihli Müşteri Taşıt Tanıma Sözleşmesi’nin uzatılmayacağını, sözleşme bitim tarihi itibariyle taraflar arasındaki ticari ilişkinin sonlandırılacağını, sözleşmenin fesih olacağını ve sözleşmede belirtildiği üzere araçlara kurulan taşıt tanıma cihazlarının davalı firmaya iade edileceğini yönelik ihtarname gönderilmiş ve mail yoluyla da davalı şirket yetkilileri bilgilendirildiğini, müvekkili firma tarafından 11.09.2018 Tarihli Müşteri Taşıt Tanıma Sözleşmesi'nin uzatılmayacağı ve fesih olunacağına yönelik davalıya gönderilen ihtarname Covid-19 Pandemi sürecinde gerçekleştirildiğini, bilindiği üzere yaşamış olduğumuz Pandemi Sürecinde tüm hukuki süreçler 3 ay ertelenmiş, durdurulmuş olmasına rağmen müvekkil ilk fırsatta ihtarnameyi davalıya firmaya gönderdiğini, ancak müvekkil şirket tarafından hukuka ve sözleşmeye uygun olarak sözleşmenin uzatılmayacağı ve fesih edileceği bildirilmiş olmasına rağmen davalı firma haksız olarak cezai şart bedeli faturaları düzenlemiş ve müvekkil firmanın DBS sisteminden 15.000,00 TL tahsilat gerçekleştirildiğini, davalı firma, müvekkilden haksız ve hukuka aykırı bir şekilde 15.000,00 TL tahsilat gerçekleştirdiğini, bu nedenlerle müvekkili şirket ile davalı şirket arasında imza altına alının sözleşmeyle belirlenen iskonto bedellerinin %5 oranında gerçekleştirilmesi gerekirken, sözleşmeye, EPDK kararlarına ve hukuka aykırı bir şekilde %0007 ve daha düşük oranlar üzerinden iskonto oranı gerçekleştirilmesi nedeniyle tüm haklarımız saklı kalmak kaydıyla müvekkil firmadan fazlaca gerçekleştirilen tahsilatların şimdilik 1.000,00 TL'nin yasal faiziyle birlikte davalı şirketten alınarak müvekkil şirkete ödenmesine ve müvekkil şirket tarafından sözleşmenin uzatılmayacağına ilişkin ihtarname gönderilmesi rağmen haksız olarak tahsil edilen 15.000,00 TL cezai şart bedelin müvekkil firmaya yasal faizleriyle birlikte ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı şirkete yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, tarafların karşılıklı beyan dilekçeleri, 11/09/2020 tarihli müşteri taşıt tanıma sözleşmesi, ihtarname örneği, fatura örnekleri, Akbank DSB sisteminden çekilen 15.000 TL'ye ilişkin dekont örneği, arabuluculuk anlaşmazlık tutanağı, bilirkişi raporu, yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı.
KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME :
Dava, taraflar arasında imzalanan sözleşmeyle belirlenen iskonto bedellerinin daha düşük oranlar üzerinden gerçekleştirilmesi nedeniyle davacıdan fazladan tahsil edilen bedelin davalıdan tahsili ile sözleşmenin uzatılmayacağına ilişkin ihtarname gönderilmesine rağmen haksız olarak tahsil edilen 15.000 TL cezai şart bedelinin davalıdan tahsili istemine ilişkindir.
Taraflara usulüne uygun davetiye tebliğ edilerek, taraf teşkili sağlanmıştır.
Mahkememiz yargılaması sırasında tarafların ticari defterleri talep edilmiş olup, taraflarca ibraz edilen ticari defterler 1 SMMM ve 1 Ticaret Hukukçusu bilirkişiye tevdi edilmiştir.
SMMM bilirkişinin mahkememize sunmuş olduğu bilirkişi raporunda özetle: Davacı şirketin ticari defterlerinin tarafımca incelenmesinden, ticari kayıtlarda davacı şirketin davalı şirketten 30.000,00 TL alacaklı (08.12.2020 tarihli 202067 nolu faturadan 15.000,00 TL ve 15.12.2020 tarihli 202068 nolu faturadan 15.000,00 TL olmak üzere toplam 30.000,00 TL) olduğu, davacı ... Gıda Dağıtım Turizm Restaurant Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'nin 2018, 2019, 2020 yılları noter tasdiği zorunlu olan ticari defterlerden, 2018 yılı yevmiye defteri ve envanter defteri, 2019 yılı yevmiye defteri, 2020 yılı yevmiye defteri, kebir defteri ve envanter defterinin zorunlu olan açılış noter tasdikleri ile 2020 yılı yevmiye defterinin zorunlu olan kapanış noter tasdikinin zamanında yapıldığı, davacı şirketin 2018 ve 2019 yılları yevmiye defterlerinin zorunlu olan kapanış noter tasdiklerinin yapılmadığı, davacı şirketin 2018 yılı kebir defteri ile 2019 yılı kebir defteri ve envanter defterinin bilirkişi incelemesine sunulmadığı, bilirkişi incelemesine ibraz edilen ticari defterlerinin ise yasaya uygun olarak tutulduğu mütalaa edilmiştir.
Mahkememizce dosya SMMM ve Ticaret Hukukçusu bilirkişiye tevdi edilerek, bilirkişilerden fesih süresinde ve gereği gibi yapılıp yapılmadığı, davalı tarafın tek başına iskontodan indirim yapma hakkının olup olmadığı, indirimin gerekli olup olmadığı, tarafların sözleşmeye uygun davranıp davranmadığı, cezai şart bedelinin koşullarının oluşup oluşmadığı, cezai şartın tahsilinde tarafların haklılık durumunu hususlarında rapor tanzim edilmesi talep edilmiştir.
SMMM ve Ticaret Hukukçusu bilirkişinin mahkememize sunmuş olduğu bilirkişi raporunda özetle: Rapor içeriğinde ayrıntılı olarak anlatıldığı gibi, davalının iskontoyu revize etme hakkı doğmuş olmakla birlikte maddde3-12 belirtilen koşullar oluşmadığı, davalının sözleşme hükümlerine aykırı olarak iskontoyu düşürmesi davacıya sözleşmeyi feshetme hakkı doğurmuş ve sözleşmenin amacı nın kalmadığı gerekçesi ile sözleşmeyi uzatmayacağını ihtar ettiği, davalı bunun üzerine 3-10 maddedeki hükme dayanarak sözleşmenin sona ermesinden önce feshedilmesi gerekçesi ile 15,000,00-TL fatura kesmiş ve tahsil ettiği, öncelikle davacı sözleşmeyi önceden feshetmemiş uzatmayacağını bildirdiği, 3 ay öncesinden yapmamış bu nedenle sözleşmenin uzatılmaması konusundaki ihtarı buna dayanarak geçerli olmadığı, ancak davalının haksız olarak indirdiği iskonto oranlarının davacıya sözleşmeyi uzatmama hakkını sağladığı, dolayısıyla faturayı davalının haksız olarak kestiği mütalaa edilmiştir.
Tarafların bilirkişi raporuna karşı beyan ve itirazları kapsamında dosya önceki bilirkişiye tevdi edilerek, ek rapor tanzimi talep edilmiştir.
Bilirkişi heyetinin mahkememize sunmuş olduğu ek bilirkişi raporunda özetle: Hesaplanan İskontolar nedeniyle davacı firmadan fazla alınan tutar 2,165,60-TL olduğu mütalaa edilmiştir.
Davacı vekili tarafından mahkememize sunulan ıslah dilekçesinde; Dava dilekçesinde talep etmiş oldukları 1.000,00 TL alacağın, 1.165,60 TL arttırarak, toplam 2.165,60 TL olarak ıslah etmiştir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) hükümlerine göre: Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir. (HMK 222/1) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK 222/2). Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması ve defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiği ise üçüncü fıkrada düzenlenmiştir. Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur (HMK 222/4).
O halde yapılan yargılama ve toplanan delillerden, davacı tarafından taraflar arasında imzalanan sözleşmeyle belirlenen iskonto bedellerinin daha düşük oranlar üzerinden gerçekleştirilmesi nedeniyle davacıdan fazladan tahsil edilen bedelin davalıdan tahsili ile sözleşmenin uzatılmayacağına ilişkin ihtarname gönderilmesine rağmen haksız olarak tahsil edilen 15.000 TL cezai şart bedelinin davalıdan tahsili istemine dava açıldığı, tarafların ticari defterleri üzerinde ve taraflar arasında düzenlenen sözleşme gereği tarafların sözleşmeye uygun davranıp davranmadığı, fesih süresinde ve gereği gibi yapılıp yapılmadığı, davalı tarafın tek başına iskontodan indirim yapma hakkının olup olmadığı, indirimin gerekli olup olmadığı, cezai şart bedelinin koşullarının oluşup oluşmadığı, cezai şartın tahsilinde tarafların haklılık durumu hususlarında rapor tanzim edilmesi talep edildiği, bilirkişi heyetinin mahkememize sunmuş olduğu raporda; davalının iskontoyu revize etme hakkı doğmuş olmakla birlikte maddde3-12 belirtilen koşullar oluşmadığı, davalının sözleşme hükümlerine aykırı olarak iskontoyu düşürmesi davacıya sözleşmeyi feshetme hakkı doğurmuş ve sözleşmenin amacı nın kalmadığı gerekçesi ile sözleşmeyi uzatmayacağını ihtar ettiği, davalı bunun üzerine 3-10 maddedeki hükme dayanarak sözleşmenin sona ermesinden önce feshedilmesi gerekçesi ile 15,000,00-TL fatura kesmiş ve tahsil ettiği, öncelikle davacı sözleşmeyi önceden feshetmemiş uzatmayacağını bildirdiği, 3 ay öncesinden yapmamış bu nedenle sözleşmenin uzatılmaması konusundaki ihtarı buna dayanarak geçerli olmadığı, ancak davalının haksız olarak indirdiği iskonto oranlarının davacıya sözleşmeyi uzatmama hakkını sağladığı, hesaplanan iskontolar nedeniyle davacı firmadan fazla alınan tutar 2,165,60 TL olduğu anlaşıldığından, mahkememizce aldırılan kanaat verici bilirkişi raporuna itibar edilerek, davacı vekilince sunulan ıslah dilekçesi kapsamında davanın kabulü ile 17.165,00 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilerek, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-Davacının davasının KABULÜ ile 17.165 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 1.172,54 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 273,24 TL ve ıslah harcı 179,90 TL olmak üzere toplam 453,14 TL'nin mahsubu ile bakiye 719,40 TL nispi karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
4-Arabuluculuk Ücret Tarifesi kapsamında Maliye Hazinesinden karşılanan arabuluculuk ücreti olan 1.320,00 TL'nin davalıdan alınarak hazineye ÖDENMESİNE,
5-Davacı tarafından yapılan; bilirkişi gideri 1.800,00 TL, posta, talimat ve tebligat gideri 270,50 TL olmak üzere toplam 2.070,50 TL yargılama gideri ve peşin alınan 273,24 TL ve ıslah harcı 179,90 TL olmak üzere toplam 453,14 TL harç olmak üzere toplam 2.523,64 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
7-Davacı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine,
Dair, davacı vekili ve davalı vekili yüzüne karşı, verilen karar kesinlik sınırının altında olduğundan kesin olarak karar verildi. Verilen karar açıkça okunup usülen anlatıldı. 11/05/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır.
Hakim ...
¸e-imzalıdır.
Güvenli elektronik imza ile onaylanmıştır.
Aslının aynı olduğu tasdik olunur.
Katip ...
¸E-imzalıdır.