TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/360
KARAR NO: 2021/629
BAŞKAN:....
ÜYE: ...
ÜYE: ...
KATİP: ...
DAVACI: ...
VEKİLİ: Av. İ...
DAVALILAR:..
VEKİLİ: Av....
.....
....
....
DAVA: Tapu İptali Ve Tescil (Yükleniciden İşyeri Alımına Dayalı)
DAVA TARİHİ: 15/09/2014
KARAR TARİHİ: 09/06/2021
Mahkememizde görülmekte olan Tapu İptali Ve Tescil (Yükleniciden İşyeri Alımına Dayalı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili beyanlarında; davalılar arasında yer alan şirketlerin ortak girişim yoluyla TOKİ'ye ait iki ayrı işte müteahhitlik yaptığını, yapılacak inşaatların konut bölümlerinin elektrik işlerinin davacı tarafça yapılmasına dair anlaşma sağlandığını, davacının edimlerini yerine getirmekteyken mali sıkıntıya düştüğünü, bu sebeple bir kısım malzemele alımının davalı şirketlerce yapılmasına ilişkin ek protokol imzalandığını, protokol uyarınca iş bitiminde çözülmesi kaydıyla davacıya ait bir taşınmazın davalı şirketlerden birinin yetkilisi olan ... ... lehine ipotek ettirildiğini, davacının yarım bıraktığı işlerin üçüncü kişilere tamamlattırıldığını, ve işin TOKİ'ye teslim edildiğini ancak davacının taşınmazı üzerindeki ipoteğin kaldırılmadığını, hatta kötü niyetli biçimde ipoteğin paraya çevrildiğini, cebri icra satışında taşınmazın alacağa mahsuben Avukat ... ... tarafından satın alındığını, davalı ... İnşaat ortaklarından ...'ın kaynı ve çalışanı olan ... .... satıldığını, ......'ın da taşınmazı .. ... isimli kişiye sattığını, ... İnşaat yetkililerinin ... ...'ı yine bir akrabalarına borçlandırarak icra takibi başlattığını, açılan tasarrufun iptali davasıyla ... ... isimli kişinin de mağdur edildiğini, davacı tarafın Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2010/... esas sayılı dosyasıyla sözleşmeden kaynaklanan alacak davası açtığını, bu davada alınan bilirkişi raporuna göre davacının davalı şirketlerden 199.362,90 TL alacaklı olduğunun tespit edildiğini, bu durumda ipoteğin haksız biçimde paraya çevrildiğinin ortaya çıktığını ileri sürerek Bursa ili Bağlarbaşı Mahallesi .. Ada ... Parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline, tescil talebi yerinde görülmezse taşınmaz bedelinin davalılardan müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... İnşaat San ve Tic Ltd. Şti ile Şira Elektrik San Tic. Ltd. Şti beyanlarında ; davanın reddini savunmuş, davanın ipotekli malın satışından 7 yıl sonra açıldığını ve kötü niyetli olduğunu, dava hakkının zaman aşımına uğradığını, dava için Ankara Mahkemelerinin yetkili olduğunu, tapu iptali ve tescil talebinin ancak malike karşı ileri sürülebileceğini, ipotek alacaklısına karşı ileri sürülemeyeceği için davanın hususmet yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı tarafın sözleşme gereğince üstlendiği edimleri tamamlayamadığını, bu sebeple 17/05/2007 tarihli protokol gereğince kalan işlerin kendileri tarafından tamamlandığını, işçilik ve malzeme bedellerinin de ... İnşaat tarafından karşılandığını, buna rağmen davacının maddi sıkıntıya girdiği gerekçesiyle şirkette nakit talebinde bulunduğunu, TOKİ ihalelerinde sorun yaşamamak için davacının talebinin yerine getirildiğini ve imalat - hakedişler dışında davacıya borç para verildiğini, 13/03/2007 tarihli protokol gereğince de dava konusu taşınmaz üzerine ipotek konulduğunu, davacının edimlerini yerine getirmemesi üzerine noterden ihtar gönderilerek ödeme için süre verildiğini, ödeme yapılmazsa ipoteğin paraya çevrileceğinin ihtar edildiğini, istirdat talebinin hak düşürücü süreye tabi olduğunu ve sürenin geçtiğini, sebepsiz zenginleşme söz konusu ise bunun da zaman aşımına uğradığını ileri sürmüştür.
Diğer davalılar davaya cevap vermemiştir.
Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe:
Dava tapu iptali ve tescil istemine bu kabul edilmediği takdirde taşınmaz bedelinin istirdatı istemine ilişkindir.
İşin esasına girilmeden önce yetki ilk itirazının değerlendirilmesi gerekmektedir. Davacının öncelikli talebi tapu iptal tescil istemidir. Taşınmaz Bursa ili Bağlarbaşı Mahallesi ... Ada ... Parselde kayıtlı olduğundan taşınmazı aynına ilişkin davalarda taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinin yetkisi kesin olacağından Davalı ... İnşaat Ltd Şti'nin yetki itirazı yerinde görülmemiştir.
Davalılar ... İnşaat San. Ve Tic. Tur.ltd.şti ve Şira Elektrik İnş. Taah. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin yer aldığı ortak girişim TOKİ'ye ait iki ayrı işte müteahhitlik yapmış olup davalıların müteahhitliğini yaptığı inşaatların konut bölümlerinin elektrik işleri davacı tarafça yapılması konusunda davacı ile adı geçen davalı şirketler arasında sözleşme yapılmıştır. Kısacası davacı davalı şirketlerin üstlendiği işin elektrik işlerin taşeron olarak yapmıştır.
Taraflar arasında işin yapımı sırasında ticari ilişki kapsamında davacının bir kısım borçlanmaları olmuştur. Bu kapsamda davacı ile davalı şirket arasında 13/03/2007 tarihli protokol düzenlenmiştir. Bu protokolde davalı ... İnşaat ... Ltd Şti yetkilisi ... ... ipoteği alan olarak imza etmiştir. Yine alınan ipoteğin davacının üstlendiği ve ... İnşaat ... Ltd Şti'nin işi için yapılan ve davacının alacağına dayanak olan işlerle ilgili olduğu anlaşılmaktadır. Burada davacının ... İnşaat ... Ltd Şti'ne yapılan işlerin sıhhatli yürüyebilmesi için malzeme ihtiyacı olduğunu bildirmesi üzerine anılan tutanağın imza altına alındığı ve bu kapsamda 120.000,00 TL miktarlı olarak ipoteğin davalı şirket yetkilisi adına tescil edileceği kararlaştırılmıştır.
Davacıya ait Bağlarbaşı Mah. ... ada parsel sayılı taşınmazın ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla Bursa 12.İcra Müdürlüğünün 2008/... sayılı takip dosyasında başlatılan icra takibi sonucunda satılarak paraya çevrildiği ve alacağa mahsuben Av.... ... tarafından satın alındığı daha sonra bu taşınmazın ... ...'a ondan da dosya davalısı ... ...'a satıldığı anlaşılmaktadır.
Davacı taraf ipoteğin dayanağı olan borcun esasında bulunmadığını, paraya çevrilme işleminin hukuka aykırı olduğunu, buna bağlı olarak yapılan tescil işlemlerinin de hukuka aykırı olduğunu ileri sürmektedir.
Davacının tapu iptal tescil istemi konusunda, gerek taşınmazın satışının icra marifetiyle yapılıp tescil işleminin buna istinaden yapılmış oluşu ve davalı ... ...'ın kötü niyetine dair dosyaya yansıtılmış bir somut olgu ve delil bulunmaması karşısında tapu iptali tescil isteminin kabulü mümkün değildir.
Ancak davacı taraf aynı zamanda taşınmazın icra yoluyla satışının hukuka aykırı olduğunu, ipoteğin kaynağı olan borç ilişkisine yönelik menfi tespit iddiası ve tapu iptal tescil istemi kabul görmediği takdirde taşınmazın değerinin tahsilini istemesinin menfi tespit ve istirdat yönünden değerlendirmek gerekmektedir. Bilindiği üzere istirdat davaları bir yıllık hak düşürücü süreye tabi davalardandır. Dosya arasına alınan Ankara 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2010/... esas sayılı dosyasında davacı taraf davalı ... İnşaat aleyhine yapılan işlerle ilgili olarak alacak davası açmış olup bu davada davacı lehine 16/09/2014 tarihli ilam ile alacağa hükmedilmiştir. Bu kararda belirtilen 199.362,92 TL alacak belirlenirken ... Elektrik tarafından düzenlenen ve davacı tarafından kabul edilen 101.117,10 TL fatura bedelinin ve yine Önder Nalburiye tarafından ödenen 1.560,00 TL tutarın bu alacaktan mahsup edildiği açıkça belirlenmiştir.
Taraflar arasında düzenlenen 13/03/2007 tarihli protokolde ki burada davalı ... İnşaat ... Ltd Şti yetkilisi ... ... ipoteği alan olarak imza etmiştir. Yine alınan ipoteğin davacının üstlendiği ve ... İnşaat ... Ltd Şti'nin işi için yapılan ve davacının alacağına dayanak olan işlerle ilgili olduğu anlaşılmıştır. Burada davacının ... İnşaat ... Ltd Şti'ne yapılan işlerin sıhhatli yürüyebilmesi için malzeme ihtiyacı olduğunu bildirmesi üzerine anılan tutanağın imza altına alındığı ve bu kapsamda 120.000,00 TL miktarlı olarak ipoteğin davalı şirket yetkilisi adına tescil edileceği kararlaştırılmıştır. Dolayısıyla Ankara 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2010/... esas sayılı dosyasında yapılan 101.117,10 TL ve 1.560,00 TL olmak üzere toplam 102.677,10 TL'lik mahsubun dayanağının da 13/03/2007 tarihli tutanakla belirtilen malzemelere ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.
İcra yoluyla satışı yapılan ipoteğin temelindeki borcun 13/03/2007 tarihli ipotek olduğunda kuşku bulunmadığına ve bu tutanakta belirlenen malzeme teminine ilişkin bedellerin Ankara 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin dosyasında mahsup edildiğinde de kuşku bulunmadığına göre davacının davalılar ... İnşaat ... Ltd Şti ile ... Elektirk ... Ltd Şti'den istirdatını isteyebileceği 102.677,10 TL tutarında alacağı bulunmaktadır. Temel sorun ise bu miktara ilişkin istirdat isteminin başlayacağı hak düşürücü sürenin hangi tarih olduğudur. Eldeki dava 26/06/2014 tarihinde açılmış olup Ankara 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin dosyasında verilen karardan daha öncedir. Dolayısıyla davacının Ankara 1.Asliye Ticaret Mahkemesinde yapılan yargılamada ipoteğin temelini teşkil eden borcun alacağından mahsubuna ilişkin ortaya çıkan sonucu eldeki dava tarihi itibariyle bilmesi de mümkün değildir. Eldeki davaya güvenerek Ankara 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin dosyasında mahsup işlemine karşı herhangi bir itiraz yada yasa yoluna başvurmamış olması bir yıllık süre bakımından davacı aleyhine değerlendirilmemelidir. Davanın bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılmış olduğunu kabul etmek gerekir. Çoğun içinde azı var kuralı gereği davacının tapu iptal tescil istemi yerinde görülmediği takdirde bunun bedeline ilişkin alacak isteminin mahsubu yapılan 102.677,10 TL'yi kapsadığı da kuşku götürmez bir gerçektir. İpoteğin dayanağı olan temel borcun 13/03/2007 tarihli tutanak olduğuna ve bu tutanağa ilişkin temin edilen malzemelerin bedelinin de Ankara 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin dosyasında davacı alacağından mahsup edildiğine göre bu mahsup işleminde ortaya çıkan ve istirdat isteminin sonucunu doğuran 102.677,10 TL'lik miktar yönünden davacının davalılar ... İnşaat ... Ltd Şti ve ... Elektrik ... Ltd Şti'den alacağı kalmıştır.
Eldeki dava ister sebepsiz zenginleşme ister istirdat hükümlerine göre değerlendirilsin, istirdatı gereken alacak yahut fazladan zenginleşilen alacak Ankara 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2010/... esas sayılı dosyasında ... Elektrik tarafından düzenlenen ve davacı tarafından kabul edilen 101.117,10 TL fatura bedelinin ve yine Önder Nalburiye tarafından ödenen 1.560,00 TL tutarın davacı alacağında mahsup edilmesiyle ortaya çıkmıştır. Bu durumda istirdat istemi yönünden de sebepsiz zenginleşme hükümleri yönünden de talebin süresinde olduğu kabul edilmelidir.
Bu sebeple davacının davalılar ... ... ve ... ...'na yönelik davasının reddine, davalılar ... İnşaat San ve Tic Ltd. Şti ile ... Elektrik San Tic. Ltd. Şti'nin alacak isteminin kısmen kabulüne ve fazlaya ilişkin talebinin reddi ile 102.677,10 TL alacağın 10.000 TL'sinin dava tarihinden bakiyesinin ıslah tarihi olan 11/07/2017 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte adı geçen davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ve nedenlerle;
A-Davacının davalılar ... ... ve ... ...'na yönelik davasının reddine,
B-Davacının davalılar ... İnşaat San ve Tic Ltd. Şti ile ... Elektrik San Tic. Ltd. Şti'nin alacak isteminin kısmen kabulü ile 102.677,10 TL alacağın 10.000 TL'sinin dava tarihinden bakiyesinin ıslah tarihi olan 11/07/2017 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte adı geçen davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine
1-Harçlar Yasası gereğince alınması gerekli 7.013,87 TL harcın başlangıçta alınan 170,80 TL peşin harç ile 10.075,73 TL tamamlama harcından mahsubu ile artan 3.232,66 TL'nin karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
2-Davacı tarafça yapılan 7.039,07 TL harç, 2.372,63 TL yargılama gideri toplam 9.411,70 TL'nin kabul oranına göre 1.610,61 TL'sinin davalı ... İnşaat San ve Tic Ltd. Şti ile ... Elektrik San Tic. Ltd. Şti'den tahsili ile davacıya ödenmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 13.704,32 TL nispi vekalet ücretinin davalı ... İnşaat San ve Tic Ltd. Şti ile Şira Elektrik San Tic. Ltd. Şti'den tahsili ile davacıya ödenmesine,
4-Davalı ... İnşaat San ve Tic Ltd. Şti kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 41.916,15 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile adı geçen davalıya ödenmesine,
Kesinleşme süreci tamamlana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,
Dair gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı oybirliği ile açıkça okundu, anlatıldı.09/06/2021
Başkan ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Katip ....
e-imza