.....
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/381 Esas
KARAR NO: 2022/361
HAKİM: .....
KATİP: .....
DAVACI : .....
VEKİLİ: Av .....
DAVALI : .....
VEKİLİ: Av. .....
DAVA: Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak)
DAVA TARİHİ: 21/04/2021
KARAR TARİHİ: 24/03/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 24/03/2022
Mahkememizde görülmekte olan Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde ; Bursa 14. İcra Müdürlüğü'nün 2017/... E. sayılı dosyadan davalı banka tarafından icra takibi başlatıldığı. Başlatılan icra takibinin kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takip olup, müvekkil senette kefil olarak yer aldığı, Söz konusu icra dosyasından müvekkilin çalışmış olduğu işyerine 31.12.2019 tarihinde maaş haczi müzekkeresi tebliğ olduğu, Müvekkilin 1/4 oranında maaşı, İnegöl İcra Müd. 2018/... E.Sayılı dosyadan kesilmekte olup, davalı banka maaş haczinde 12. Sırada yer aldığı, Buna ilişkin cevap davalı bankaya müvekkilin çalıştığı işyeri tarafından gönderildiği. Buna rağmen davalı banka tarafından müvekkilin Vakıfbank Bursa Şubesi 007287121171 müşteri nolu maaş hesabı davalı bankada bulunduğundan 2020 yılı Ağustos, Eylül, Ekim, Kasım, Aralık ve 2021 yılı Ocak-Şubat-Mart-Nisan ayı da dahil olmak üzere aylık 634,27 TL'den toplam 5.708,43 TL kesinti yapıldığı. Yapılan kesinti tamamen yasalara aykırı olduğu, davalı banka tarafından bu kesintinin durdurulması ve kesilen maaşların iadesi gerektiği. Buna ilişkin olarak dava süresince müvekkilin maaşından yapılan kesintilerin durdurulması için tedbir konulmasını talep ettikleri. Buna ilişkin olarak 2021/30783 Arabuluculuk başvuruları da anlaşamama ile sonuçlandığı, Davalı banka tarafından hiçbir yasal gerekçesi olmadan haksız ve usule aykırı olarak yapılan kesintilerin yasal faizi ile iadesi ve müvekkilin maaşından hukuka aykırı olarak yapılan kesintinin durdurulmasını istemek zarureti hasıl olduğu. Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı banka tarafından hiçbir yasal gerekçesi olmadan haksız ve usule aykırı olarak yapılan kesintilerin yasal faizi ile iadesi ve müvekkilin maaşından hukuka aykırı olarak yapılan kesintinin durdurulmasını, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde ; Müvekkil bankaca davacıya karşı Bursa 14. İcra Müdürlüğü'nün 2017/... E. Sayılı dosyasına kayden kambiyo senetlerine özgü takip başlatıldığı, Müvekkil bankanın takipli müşterilerine karşı takas, mahsup, rehin hakkı bulunmakta olup davacının maaşından yapılan kesinti bir haciz kesintisi değil sözleşmeden doğan takas mahsup, rehin hakkından kaynaklı kesinti olduğu. Müvekkil bankaca yapılan işlemler yasaya, usule ve sözleşmeye uygun olduğu, hukuki dayanaktan yoksun işbu davanın reddi gerektiği. Yukarıda açıklanan sebeplerden ötürü davanın reddine, tedbir isteminin reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacının üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmişlerdir.
Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe:
İncelenen dosya kapsamına göre
Dava, davacı ile davalı arasındaki banka işlemlerinden maaş haczinden kaynaklı alacağa ilişkin itirazın iptali davası olup, yasal süresi içinde açılmıştır.
Taraflarca aralarında düzenlenen ,bankacılık sözleşmeleri gibi kayıtlar dosyamız içerisine sunulduktan sonra dava dosyası, ibraz edilen deliller ve taraflara ait bankacılık sözleşmeler dayanağı kayıtlar üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiştir.
Mahkememizce seçilen bir bilirkişiye banka kayıtları üzerinde yerinde inceleme yetkisi verilerek rapor alınmıştır. Bilirkişi 13/01/2022 havale tarihli raporunda; davacı borçlunun icra takibinin kesinleşmesinden sonra İİK.m.83 ile düzenlenen kanuni oranın üzerinde maaşından kesinti, mahsup yapılması yönünde vermiş olduğu bir talimat ya da muvafakatnamenin bulunmaması, sözleşme ile verilen yetki çerçevesinde takas, mahsup, rehin hakkı çerçevesinde kesinti yapıldığına dair sözleşme bulunmaması nedenleri ile davalı banka tarafından yapılan kesintilerin haksız olduğu ve davacının maaşının İİK.m.83 ile düzenlenen kanuni düzenlemeyi aşan kesintilerin iadesinin gerekeceği, Davalı banka tarafından dava konusu dönem ile sınırlı olmak üzere toplam 6.274,43 TL kesinti yapılmış olduğu, kesinti tarihlerinden dava tarihine kadar işlemiş %9 yasal faizi ile birlikte davacının alacağının toplam 6.461,27 TL olabileceği, açıklamıştır.
Davalı banka tarafından davacı Mehmet Dalkılıç'a ait Vakıfbank nezdindeki TR45 0001 5001 5800 7307 8928 02 IBAN nolu hesabından 10.08.2020 ile 10.05.2021 tarihleri arasında 10 adet toplam 7.154,03 TL'lik yatan maaşının 1/4 oranında kesinti yapıldığı anlaşılmaktadır.
2004 sayılı İİK.m.83 uyarınca kısmen haczi mümkün olan maaş ve ücretten, borçlu ve ailesinin geçinmesi için icra müdürünce lüzumlu olarak takdir edilen miktar indirildikten sonra kalan kısmın haczi mümkündür. Ancak aynı maddenin 2.fıkrasında haczedilecek miktarın, maaş ve ücretin 1/4'ünden az olamayacağı belirtilmiştir. Ayrıca, Kanun, borçlunun maaş veya ücretinin 1/4'ünün her durumda haczedebileceğini hükme bağlamıştır. Buna göre, ücretin tamamı borçlu ve ailesinin geçinmeleri için yeterli olmasa bile, icra memuru, bunun 1/4'ünü mutlaka haczetmek zorundadır. İcra memuru haczedeceği miktarın azami sınırını belirlerken, borçlunun ve ailesinin ihtiyacını göz önünde bulunduracaktır. İcra memuru, bu takdiri kendisi yapabileceği gibi bunun için bilirkişiye de başvurabilir. İİK'nun 83/2. maddesinde yer alan yasal düzenlemeye göre, maaş üzerinde birden fazla haciz varsa sıraya konulur. Sırada önce olan haczin kesintisi bitmedikçe, sonraki haciz için kesintiye geçilemez.
Davacının maaşının 1/4'ü üzerinde uygulanmakta olan İnegöl İcra Müdürlüğünün 2018/11668 Esas sayılı dosyası ile haciz bulunmakta ve dava konusu olan Ağustos/2020 ile Nisan/2021 ayları arasındaki ücretlerinden işveren tarafından 1/4'ü kesilerek maaşının 3/4'ünün davacının Vakıfbank hesabına yatırılmış olduğu, geri kalan 1/4'ünün ise icra dairesine yatırılmış olduğu, ancak; bu dönemde Vakıfbank hesabına yatan bedelin 1/4'ünün bu defa davalı Banka tarafından "maaş kesintisi" açıklaması ile kesinti yapılmış olduğu görülmektedir. Davalı Banka tarafından yapılan kesintinin borçlunun maaşının 1/4'ünü aşar mahiyette olduğu görülmektedir. Dosya içerisinde, davacı borçlunun hakkındaki icra takibinin kesinleşmesinden sonra maaşının kanunda öngörülen miktardan fazlasının borca mahsuben kesilmesi yönünde talimat yahut muvafakatname bulunmamaktadır.
Davalı banka tarafından yapılan kesintinin her ne kadar davacının maaşından yapılan kesinti bir haciz kesintisi değil sözleşmeden doğan, takas, mahsup, rehin hakkından kaynaklı kesinti olduğu savunmalarına yer verilmiş ise de anılan doğrultuda bir sözleşme dosya içerisinde bulunmamakla birlikte icra takibine konu alacağın da bono olduğu görülmektedir. Taraflar arasındaki sözleşme kanuni süre içerisinde ibraz edilmemiştir. Davalı banka tarafından İİK.m.83 ile düzenlenen yasal kesinti oranından fazlasının davacının maaşından kesilmesi işleminin davacı borçlunun icra takibinin kesinleşmesinden sonra bu yönde vermiş olduğu bir talimat ya da muvafakatnamenin bulunmaması, sözleşme ile verilen yetki çerçevesinde takas, mahsup, rehin hakkı çerçevesinde kesinti yapıldığına dair sözleşme bulunmaması birlikte değerlendirildiğinde kesintilerin haksız olduğu ve davacının maaşının İİK.m.83 ile düzenlenen kanuni düzenlemeyi aşan kesintilerin iadesinin gerekeceği anlaşılmaktadır.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş. Taraflar süresi içinde rapora karşı beyanda bulunmuşlardır. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilmiş, aldırılan bu rapor davacının iddiasını doğrular mahiyettedir ve hüküm kurmaya elverişlidir. Dava yeterince ispat edilmiştir. Bu nedenlerle davanın kabulüne karar vererek aşağıdaki gibi hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1-Davanın KABULÜ ile,
2-5.708,43 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine
3-Harçlar Yasası gereğince alınması gerekli 389,94 TL harçtan başlangıçta alınan 97,49 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 292,45 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafça yapılan 97,49-TL peşin harç ve 67,80-TL başvurma harcı + vekalet harcı, 749,50-TL yargılama gideri toplam 914,79- TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 5.100,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
6-Dava şartı arabuluculuk kapsamında hazine tarafından ödenen 1.320,00 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
7-Kesinleşme süreci tamamlana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
24/03/2022
Katip .....
E-imzalıdır
Hakim .....
E-imzalıdır