.....
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/418 Esas
KARAR NO: 2022/730
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACILAR : 1- ... - ...-
2- ... - ...-
VEKİLİ: Av. .......
DAVALI : ... - ...- ...
VEKİLİ: Av. ... -
DAVA: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 04/05/2021
KARAR TARİHİ: 17/06/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 30/06/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde;Müvekkili ...'ın keşidecisi ve diğer müvekkili ... İnş. Teks. San. Tic. Ltd. Şti'nin Lehtarı bulunduğu 40.000 TL bedelli çeke dayalı olarak Bursa 16. İcra Dairesinin 2021/... Esas sayılı dosyası ile davalı tarafından kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takibe geçilmiş olduğunu, müvekkili ...'ın ve çekte cirosu bulunan ... İnşaat Tekstil San ve Tic Ltd Şti.'nin işbu çekin yetkili hamili olduğunu iddia eden davalı ... ile hiçbir ticaret / borç ilişkisinin olmadığını ve asla böyle bir borcun tarafı olmadıklarının açık olduğunu, müvekkilleri ile davalı arasında herhangi bir ticari ilişkinin bulunmadığını, davalının yetkili ve meşru hamil olmadığını, Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/391 esas sayılı dosysında verilne çek iptali kararına istinaden dava dışı yetkili hamil olan ... Isı Makina Müh. Taahhüt ve Tic. Ltd. Şti'ne çek bedelinin ödendiğini ve müvekkillerinin TTK 646/2 gereği borçtan kurtulduğunu, davalının çeki alırken basiretli davranmadığını, üzerine düşen araştırma ve inceleme yükümlülüğünü yerine getirmediğini, takibe konu senedin bedelsiz ve hükümsüz olduğunu, ayrıca çekteki ciro silsilesinin kopuk olduğundan kambiyo vasfını yitirdiğini, yetkili hamil olduğunu iddia eden davalının öncelikle dava dışı ... Isı Makina Müh. Taahhüt ve Tic. Ltd. Şti'ni hasım göstermek suretiyle iptal kararının iptalini talep etmesi gerektiğini belirterek Bursa 16. İcra Dairesi'nin 2021/... Esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibinin tedbiren durdurulmasına ve iptaline karar verilmesini, haksız ve kötü niyetli olarak hareket ederek icra takibi başlatan davalının asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatı ödemesine karar verilmesini ve çekin davalıdan istirdadına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili 03/12/2021 tarihli beyan dilekçesinde;Davacı-borçlu, Bursa 16. İcra Dairesinin 2021/... Esas icra dosyası ile takibe konulan, Kuveyttürk Katılım Bankası A.Ş., Osmangazi/Bursa Şubesi, 31.01.2021 keşide tarihli, ... seri numaralı 40.000.00-TL’lik, hesap sahibi ... olan çek nedeniyle müvekkiline borçlu olduğunu, borcun hala müvekkiline ödenmediğini, davacı-borçlu icra dosyasındaki borcu ödememek için haksız ve kötüniyetli olarak işbu davayı açtıklarını, müvekkilinin alacağına karşılık çeki kendisinden önceki ciro ... İnşaat San. İth. İhr. ve Tic. Ltd. Şti. den alacağına karşılık alınmış olduğunu, bu çek ile ilgili kayıp veya çalıntı iddiaları iyiniyetli meşru hamil olan müvekkiline karşı ileri sürülemeyeceğini, müvekkilinin çeki aldıktan sonra vadesi geldiğinde çeki, Kuveyttürk Katılım Bankası' na ibraz ettiğini, banka çekin arkasına, Bursa 1. Asliye Ticaret Mh.nin 2020/391 E. ve 2020/800 K. S.lı dosyasından verilen ödemeden men yasağı olduğunu bu nedenle bir işlem yapılmadığını 02.02.2021' de yazmış olduğunu, bunun üzerine taraflarınca Bursa 1. Asliye Ticaret Mh.nin 2020/391 E. ve 2020/800 K. s.lı dosyasına çekin uhdelerinde olduğunu, kayıp olmadığını ve ödemeden men yasağının kaldırılması gerektiğini belirten dilekçe verildiğini, Bursa 1. Asliye Ticaret Mh.since, dava konusu 31.01.2021 t.li çek ile ilgili vadesi daha gelmeden 02.12.2020' de iptal kararının yasalara aykırı olarak verildiğini öğrendiklerini, maalesef, yasaları uygulaması gereken Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesince yasalar aykırı karar verilerek müvekkillerinin mağdur edilmiş olduğunu dile getirerek, davanın reddini, davacı-borçlunun kötüniyetle, haksız olarak işbu davayı açtığından, davacı-borçlunun, alacağın %20’sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep etmektedir.
Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe; Dava, Bursa 16. İcra Dairesinin 2021/... Esas sayılı dosyasına konu edilen çek sebebiyle menfi tespit ve çekin istirdadı talebine ilişkindir.
Davacı ...'ın keşidecisi ve diğer davacı ... İnş. Teks. Sasn. Tic. Ltd. Şti'nin Lehtarı bulunduğu 40.000 TL bedelli çeke dayalı olarak Bursa 16. İcra Dairesinin 2021/... Esas sayılı dosyası ile davalı tarafından kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takibe geçilmiş, Kuveyt Türk A.Ş Osmangazi/BURSA şubesine ait keşidecisi ... olan ... çek seri no'lu, 31/01/2021 tarihli 40.000,00 TL bedelli çek, Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/391 Esas sayılı dosyasında çek zayi davası ikame edilmiş ve dava kabul edilerek çekin iptaline karar verilmiş ve karar kesinleşmiştir.
Yetkili hamil konumunda olan ... Isı Makina Müh. Taahhüt ve Tic. Ltd. Şti'ne, ilk ciranta olan davacı şirket tarafından çek bedeli ödenmiş olduğu anlaşılmaktadır. TTK MADDE 646/(2) gereğince, "Hile veya ağır kusuru bulunmadıkça borçlu, vade geldiğinde, senedin niteliğine göre alacaklı olduğu anlaşılan kişiye ödemede bulunmakla borcundan kurtulur."
Davacı şirket, çeki elinde bulunduran ve iptal kararı alan dava dışı şirkete, dava konusu Kuveyt Türk A.Ş Osmangazi/BURSA şubesine ait keşidecisi ... olan ... çek seri no'lu, 31/01/2021 tarihli 40.000,00 TL bedelli çeki iptal kararına güvenerek ödeme yapmış olduğu anlaşıldığından (iş bu çeke karşılık olarak yerine ileri vadeli çeklerin verildiği ve sunulan barka dekontlarından da anlaşılacağı üzere bu çeklerin de gününde ödendiği anlaşılmakla) açıklanan gerekçelerle, davacıların dava konusu takibe konu edilen çekten dolayı davalıya borçlu olmadıklarına dair karar verilmiştir. Kaldı ki, davalı çek iptali kararının iptalini istememiş ve bu konuda dava da açmamıştır.
Çek incelendiğinde iptal kararı alan dava dışı ... Isı Makina Müh. Taahhüt ve Tic. Ltd. Şti'nin çekte cirosunun olmadığı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla çekteki ciro silsilesine göre davalının kötüniyetinden bahsetmek mümkün değildir. Bu nedenle kötüniyet tazminatı talepleri yerinde görülmemiştir.
Ancak davacıların çekin istirdadına yönelik talepleri yerinde görülmemiştir. Zira çekin davacıların elinden nasıl çıktığı, davalıya nasıl geçtiğine dair açıklamalarda bulunulmadığı gibi bu konuda delil de bildirilmemiştir.
Tüm bu gerekçelerle aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1-Davanın KABULÜ ile, Bursa 16. İcra Müdürlüğünün 2021/... sayılı dosyasına konu edilen 31/01/2021 keşide tarihli 40.000,00 TL bedelli, Kuveyt Türk Osmangazi Şubesine ait keşidecisi ... olan ... seri nolu çek sebebiyle davacıların davalıya borçlu olmadıklarının TESPİTİNE,
Yasal şartları oluşmadığından kötü niyet tazminatına hükmedilmesine yer olmadığına,
Çekin davalıdan istirdadına yönelik talebin reddine,
2-Harçlar Yasası gereğince alınması gerekli 2.732,40-TL harçtan başlangıçta alınan 683,10-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 2.049,30-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafça yapılan 683,10-TL peşin harç, 59,30-TL başvurma harcı ve 111,50-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
4-Davalı tarafından herhangi bir yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davacılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 6.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacılara ödenmesine,
6-Kesinleşme süreci tamamlana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile Bursa Bölge Adliye Mahkemesi İstinaf Yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.17/06/2022
Katip ...
☪e-imzalı
Hakim ...
☪e-imzalı