.....
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/460
KARAR NO: 2022/1129
HAKİM: .....
KATİP:.....
DAVACI:.....
VEKİLİ: Av.....
DAVALI: .....
VEKİLİ: Av......
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 23/02/2016
KARAR TARİHİ: 22/11/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :13/02/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki ticari ilişki nedeni ile tarafların C/H hesap tarzında çalışmayı benimsediklerini, ticari ilişki devam ederken davalı tarafın borçlu duruma düştüğü, mal ve hizmetle ile ilgili yükümlülüklerini geciktirdiği, en son davalıya 2 adet toplamda 50.000,00 TL bedelli çek verdiği, bu çeklerde icra dosyalarında tahsil edildiği, bunu üzerine müvekkilimin davalıdan 64.458,40 TL alacaklı duruma geçtiği, her ne kadar dava dilekçemizde 14.458,40 TL için dava açmış isek de; hesapta düştüğümüz 50.000,00 TL 2 adet çek bedeli de icra dosyalarında ödenmiş olduğundan; alacak durumumuz 64.458,40 TL olduğu, davalının ödeme yaptığımız çekler için Bursa 19.İcra Müdürlüğünün 2016/... Esas sayılı dosyası işle sonradan takibe konulan icra dosyası olduğu, bu dosya numarasını da bildireceğimizden; fazlaya ait haklarımız ve ıslah talebimiz saklı tutularak şimdilik 14.458,40 TL alacağın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan istirdat ve müvekkilime ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmektedir.
Cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini savunmakta, davacının dava açmada hiçbir hukuki yararının bulunmadığını, zira dava dilekçesinde de belirtildiği üzere davacının 50.000.TL'lik çek borcunu ödemediğinin ortada olduğunu, fazlaya ilikin hakalr saklı tutularak dava açılamayacağını, davacıya cari hesap borçları olmadığını 16/02/2016 tarihli ihtarname ile karşı tarafa bildirdiklerini, kendilerinin davacı taraftan alacaklı olduğunu, davacının borcunu ödemekten kaçınmak amacıyla dava açtığını ileri sürmektedir.
Deliller;
Bursa 11. İcra Dairesi'ne, Bursa 19. İcra Dairesi'ne, Bursa 4. İcra Hukuk Mahkemesi'ne yazılan müzekkereye cevap verildiği cevabi yazının dosya arasında olduğu anlaşılmaktadır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ, HUKUKİ KABUL VE GEREKÇE
Dava; açık hesap ilişkisine dayalı alacak istemidir.
Açık hesap hareketlerine dayalı alacak iddialarında davacı alacak kalemlerine dayanak olan faturadaki malların davalıya teslim edildiğini ispat edecektir. Teslim belgesi ile ispat edilemeyen fatura davalı defterlerinde kayıtlı ise teslim edildiğini göstermektedir. Davalı ise ödeme iddiasını ödeme belgesi ile birlikte ispat edecektir. Ödeme belgesi olmayıp davacı - alacaklının defterinde kayıtlı olan tahsilatların ise ödendiğinin kabul edilmesi gerekmektedir.
Mevcut davada taraf defterleri incelenerek fatura ve ödemeler yönünden defterlerde birbirini teyit edenler yönünden mal satışı yapılmış ve ödemenin yapılmış olduğu kabul edilmelidir. Her iki taraf defterinde birbirini teyit etmeyen satış ve ödemeler ise mal teslimi ve BA-BS formlarına göre inceleme yapılarak teslimin gerçekleşip gerçekleşmediği belirlenmelidir. Ödemeler yönünden ise davalının sunacağı ödeme belgesi, banka dekontu gibi belgeler ile tespit yapılır. Tespit edilen alacak ve ödemeler mahsup edilerek bakiye alacak bulunur.
Mahkememizce 2016/230 Esas ve 2017/1513 Karar sayılı ilam ile verilen hüküm istinaf denetiminde eksik yapıldığı gerekçesi ile kaldırılmıştır.
Kaldırma ilamı sonrasında mahkememizin 1. Celsesinde, davacı yana 1.500,00 TL'lik ödeme makbuzunu sunması ve çeklerle ilgili ödeme iddiasını destekler belgelerini veya ilgili banka bilgilerini bildirmek üzere kesin süre verilmiştir. Ancak verilen kesin süreye rağmen 1.500,00 TL tutarlı ödeme iddiasını destekler belge sunulmamıştır. Davacı vekilinin çeklerle ilgili verdiği bilgiler gereğince çeklerin takibe konulduğu icra dairelerine müzekkere yazılmış ve ilgili icra dosyalarından birinin infazen kapatıldığı diğerinin ise vazgeçme sebebiyle kapatıldığına ilişkin cevap verilmiştir. Sonuç olarak davacının hatır çeki olduğunu beyan ettiği ve geri alırım düşüncesi ile alacağına konu etmediği çekleri davalıya ödediği anlaşılmıştır. Keza davacı yaptığı bu ödemeleri defterine alacak diye kaydetmiş ve davalının da defterlerinde iki çekin kayıtlı olduğu görülmektedir.
Kaldırma kararı sonrasında, yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı incelenmek suretiyle davacının davalıdan alacağı olup olmadığının belirlenmesi için dosya bilirkişiye tevdi edilmiştir.
Öncelikle davacı taraf kendi defterlerine göre alacağı olduğu miktardan geri alırım düşüncesi ile verdiği çek bedellerini düştükten sonra bakiye kısım için davasını ikame etmiştir. Bu kısım ise 14.458,40 TL'dir.
Davacı ve davalının defterlerinin bilirkişi raporunda karşılaştırması ayrıntılı olarak yapılmıştır. Davacının defterinde kayıtlı olup davalının defterinde kayıtlı olmayan 9 fatura söz konusudur. Bu faturalar ise davalının BA bildirimlerinde yer almıştır. Bu husus kaldırma ilamı öncesinde aldırılmış ek raporda ve kaldırma kararı sonrasında aldırılmış raporda belirtilmiştir. Bu durumda 9 faturaya ilişkin malları davacının davalıya teslim ettiğinin kabulü gerekir.
Davacının defterinde kaydettiği 1.500,00 TL'lik ödeme davalı defterlerinde yer almamaktadır ve davacı taraf bunu ispatlar bir belge sunamamıştır. Davacının toplamı 50.000,00 TL olan çekler ile ilgili defterlerinde bulunan kayıtlar davalının da defterlerinde aynen işlenmiştir. Bu durumda davacının davalıya söz konusu iki çeki ödediğinin kabulü gerekir. Davacının 1.500,00 TL tutarlı kayda ilişkin ödeme belgesini ibraz etmemesi sebebiyle bu miktar davacının alacağından düşüldüğünde davacının 62.958,53 TL alacağı olduğu sonucuna varılmaktadır. Keza davalının defterine işlediği 15.000,00 TL iade çeke ilişkin kayıt davacının defterinde yer almadığından; bu miktar davalının defterlerinden çıkarılıp 9 adet fatura bedeli eklenip 1.500,00 TL düşüldükten sonra, davalının da defterlerinde davacıya 62.958,53 TL borçlu olduğu görülmektedir. Sonuç olarak taraf defterlerinde birbirini doğrulayan ortak kayıtlar ve BA/BS formaları sonucunda davacının davalıdan 62.958,53 TL alacağı olduğu kanaatine varılmıştır.
Mahkememizce kaldırma kararı sonrası aldırılan bilirkişi raporu kaldırma kararındaki gerekçeleri karşılar nitelikte olduğundan rapora itibar edilerek, aşağıdaki şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir. Davacı her ne kadar temerrüt tarihinden itibaren faiz talep etmiş ise de davacı tarafından davalıya keşide edilen ihtarnamenin tebliğ tarihini gösteren belge sunulmadığından dava tarihinden itibaren talep gereği yasal faiz işletilerek hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Ayrıntısı ve yasal gerekçesi izah edildiği üzere;
1-Davanın Kabulü ile; 14.458,40 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
2-Hüküm tarihi itibariyle alınması gereken 987,65 TL karar ve ilam harcı; 246,92 TL peşin harç ve 854,00 TL tamamlama harcı ile davacıdan alınmış olduğundan davacı tarafça fazla yatırılan 113,27 TL'nin talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan 29,20 TL başvurma harcı, 987,65 TL peşin ve tamamlama harcı, 98,10 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı ve 845,00 TL tebligat, müzekkere ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.959,45 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
4-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT m.13 hükümlerine göre hesaplanan 9.200,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
6-HMK m.333 gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
7-Gerekçeli kararın talep halinde taraflara tebliği ile tebliğ giderinin eksik olması halinde giderin talepte bulunandan alınmasına,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 22/11/2022
Katip .....
¸e-imzalıdır
Hakim .....
¸e-imzalıdır