TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/484
KARAR NO: 2021/1075
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI: ... - ... ...
VEKİLLERİ: Av. ... -..
Av. ......
Av. ...
DAVALI: ... - ...
VEKİLLERİ: Av. ... - ...
Av. ... ..
DAVA: Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 27/11/2017
KARAR TARİHİ: 11/11/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 11/11/2021
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili 27.11.2017 tarihli dava dilekçesinde; müvekkilinin Balıkesir ilinde kömürcülük faaliyeti ile iştigal ettiğini, davalı firmanın ise toptan kömür satma işi ile uğraştığını, davalı şirketten kömür almak için anlaşma yaptıkları, bunun kırşılığında ilk vade tarihi 05.09.2017 olan TC.Ziraat Bankası Balıkesir Şubesi ... çek numaralı ve takip eden aylara istinaden ...-..-..-.. numaralı 10.000,00 TL lik toplam 50.000,00 TL lik çekleri imza karşlığı davalı firmaya teslim ettiğini, çeklerin davalı firma tarafından 27.07.2017 tarihinde teslim alınmasına rağmen satın alınan ve gönderilmesi gereken kömürlerin gönderilmediğini, kömürlerin teslim edileceği düşünüldüğünden ilk çekin vade tarihinde davalı firmaya ödendiğini, ancak kömürlerin teslim edilmediğini, davalı şirkete Balıkesir 1.Noterliğinin 03.10.2017 tarih 18839 yevmiye numaralı ihtarname gönderildiğini, bu ihtarnameye rağmen çekleri, ödenen 10.000,00 TL nin iade edilmediğini, cevap vermediğini, işin mahiyet ve önemine binaen karşı tarafa tebligat yapılmaksızın ve teminat istenmeksizin davaya konu T.C.Ziraat Bankası Balıkesir Şubesine ait ...-..-..-... çek numaralı 10.000,00 TL lik toplam 40.000,00 TL bedelli çeklerin ibrazı halinde ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, müvekkilinin borcu olmadığının tespitini, haksız olarak ödemek zorunda kalınan 10.000,00 TL nin ödeme tarihinden itibaren faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, %20'den aşağı olmamak üzere hükmedilecek tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili 15.12.2017 tarihli dilekçesinde özetle; ihtiyati tedbir'in HMK.nın 389 ve devamı maddelerinde düzenlendiğini, HMK.nın 390.maddesinde ise ihtiyati tedbirin görevli ve yetkili mahkemeden istenebileceğinin açıkca belirtildiğini, yetkili mahkemenin davalı tarafın ikametgahı mahkemesi olduğunu, verilen ihtiyati tedbir kararının da yetkisiz mahkeme tarafından verildiğini, ileride müvekkilinin uğrayabileceği herhangi bir zararda HMK.nın 46/1-c hükmüne göre mahkemeyi sorumluluk altında bırakcağının açık olduğunu, çek gibi "Soyut borç ikrarını içeren" belgeye karşılık hiçbir yazılı delil sunulmadan %15 gibi cüzzi bir oranda temanit karşılığnıda ihtiyati tedbir kararı verilmesini hakkaniyete uygun bulmadıklarını, iddianın doğruluğunu ispat edebilecek ölçüde bir belge sunmadan ihtiyati tedbir kararı verilmesinin ticari faaliyetlere zarar verebilecek ve hukuka olan güveni de zedeleyeceğini, ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Derdest dava kambiyo senedinden kaynaklanan ve takipten önce açılan menfi tespit davasıdır. Davacı tarafın temel iddiası dava konusu kambiyo senedinin gerçek bir borcu göstermediği yolundadır.
Her iki tarafın defter incelemesi deliline dayandıkları nazara alınarak taraf defterleri üzerinde inceleme yapılmış, davacı taraf defterlerini inceleme gününde hazır etmiş, Bilirkişi 24/09/2018 tarihli raporunda davacı defterlerini inceleyerek hazırladığı raporunda 2017 yılı ticari defterlerinin açılış ve yıl sonu noter Kapanış onamalarının usulüne uygun yapılmış olduğu, defter kayıtlarının usulüne uygun şekilde tutulduğu ve davacının 2017 yılı defter kayıtlarının sahibi lehine delil vasfına haiz olduğu, davaya konu edilen, davacı tarafından davalı şirkete sipariş avansı olarak verilmiş bulunan 05/09/2017 tarihli 10.000,00 TL, 05/10/2017 tarihli 10.000,00 TL, 05/11/2017 tarihli 10.000,00 TL, 05/12/2017 tarihli 10.000,00 TL ve 05/01/2018 tarihli 10.000,00 TL olmak üzere toplam 50.000,00 TL tutarındaki çeklerin verilen sipariş avansları hesabında kayıtlı bulunduğu tespit edilmiştir. Davacı kayıtlarına göre verilen sipariş avansı olarak kayıtlı bulunan 5 adet verilen çekin ilki 05/09/2017 tarihli 10.000,00 TL tutarlı çek 05/09/2017 tarihinde Ziraat Bankası yolu ödendiği kayıtlıdır. Diğer 4 adet çekin ödemesine ait bir kayıt görülememiş olup, yıl sonu kapanış kayıtlarında verilen çekler hesabında bakiye 40.000,00 TL nin bulunduğu tespit edilmiştir. Davacının sunulan 2017 yılı ticari defter ve belgelerinin incelenmesinde davalı şirket tarafından davacı adına düzenlenmiş herhangi bir mal satış faturası, sevk irsaliyesi, mal teslim belgesi vs belgeye ve kayda rastlanılmamış olup, 27/11/2017 dava tarihi itibarıyla; davacının davalı şirkete vermiş olduğu 50.000,00 TL tutarındaki çekler sebebi ile borçlu bulunmadığı tespit edilmiştir.
Davalının ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi için talimat mahkemesine yazılan talimat sonucunda düzenlenen 18.09.2020 tarihli bilirkişi raporunda; Davalının 2017 yılı ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin T.T.K'nun 64. ile 213. sayılı V.U.K.'nun 220. ve 222. inci maddelerinde öngörülmüş olar esaslara uygun olarak yaptırılmış olduğu, 2017 yılı defterlerinin kayıtlama sistemi olarak Tek Düzen Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği'ne ve Muhasebe İlke ve Kurallarına uygun olarak tutulmuş olduğu, Davalı Ticari Defter ve Belgelerine göre; Davacınırı davalıdan dava tarihi (27.11.2017) itibariyle 20.000,00 TL alacaklı göründüğü, Davacı ile davalı arasında yapılmış yazılı bir sözleşmenin dosyasına sunulmamış olmasına rağmen, davacı ifadeleri, davalının ticari defter kayıtları incelendiğinde taraflar arasında ticari ilişkininin mevcut olduğu, davacı tarafından 05.09.2017 Vadeli ve .. nolu çekin ödendiği, çek bedelinin ve ödeme tarihinden itibaren yasal faizinin kendisine iadesinin talep edildiği, hesaplanan faizin Dava Tarihi itibariyle 204,66 TL olacağı tespit edilmiştir.
Bu değerlendirmeler neticesinde; tarafların ticari defter ve kayıtlarının delil olma vasfı ortadan kalkmamıştır. Davaya konu T.C. Ziraat Bankası Balıkesir Şubesine ait ..-..-.-.. çek numaralı 10.000,00 TL lik toplam 40.000,00 TL bedelli çekler yönünden davacı tarafın ticari defter ve kayıtlarında; Davacı kayıtlarına göre verilen sipariş avansı olarak kayıtlı bulunan 5 adet verilen çekin ilki 05/09/2017 tarihli 10.000,00 TL tutarlı çek 05/09/2017 tarihinde Ziraat Bankası yolu ödendiği kayıtlıdır. Diğer 4 adet çekin ödemesine ait bir kayıt görülememiş olup, yıl sonu kapanış kayıtlarında verilen çekler hesabında bakiye 40.000,00 TL nin bulunduğu tespit edildiği, davalının ticari defter ve kayıtları üzerinde yapılan incelemede ise; davacı tarafından 05.09.2017 Vadeli ve 37274 nolu çekin ödendiği, çek bedelinin ve ödeme tarihinden itibaren yasal faizinin kendisine iadesinin talep edildiği, diğer çeklere ilişkin bir kayıt bulunmdığı anlaşılmakla davanın kabulü ile davacının T.C. Ziraat Bankası Balıkesir Şubesine ait .-.-.-. çek numaralı 10.000,00 TL lik toplam 40.000,00 TL bedelli çeklerden dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine, çeklerin davacıya iadesine karar verilerek davacının haksız olarak ödemek zorunda kaldığı anlaşılan 10.000,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın KABULÜ ile,
Davacının T.C. Ziraat Bankası Balıkesir Şubesine ait ..-..-..-.. çek numaralı 10.000,00 TL lik toplam 40.000,00 TL bedelli çeklerden dolayı davalıya borçlu olmadığının TESPİTİNE, çeklerin davacıya İADESİNE
Davacının haksız olarak ödemek zorunda kaldığı anlaşılan 10.000,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
Asıl alacak olan 50.000,00 TL üzerinden %20 oranında tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gereken 3.415,50 TL harçtan başlangıçta alınan 853,88 TL peşin harcın mahsubu ile eksik kalan 2.561,62 TL harcın davalıdan alınarak Hazineye Gelir Kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 936,98 TL harç ve 1.470,30 TL yargılama gideri toplamı 2.407,28 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davalı tarafından yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmekle hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 7.300,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Taraflar tarafından kullanılmayan artan gider avanslarının hükmün kesinleşmesine müteakip taraflara iadesine,
Dair gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile Bursa Bölge Adliye Mahkemesi İstinaf Yargı Yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.11/11/2021
Katip ...
¸(e-imzalıdır)
Hakim ...
¸(e-imzalıdır)