TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2021/
KARAR NO : 2025/
HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...
DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI :
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 06/12/2016
KARAR TARİHİ : 06/03/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 18/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE SAVUNMA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: davacı- kiralayan ile davalı- kiraya veren arasında düzenlenen 02/09/2016 tarihli ... Makinası Kiralama Sözleşmesine göre davalıya ait Dozerlerin KDV hariç aylık 15.000,00 TL'ye kiralandığını, kira sözleşmesinin 9. Maddesine göre makinenin tüm bakım ve onarımı ... Hafriyat ( ... ) tarafından yapılacağını, 10. Maddeye göre ise, makinenin motorin, operatörünün ise yatma ve yemek gibi masraflarının davalıya ait olduğunun kararlaştırıldığını, buna rağmen davalının yükümlülüklerini yerine getirmediğini, dozerlerin arızalandığını, bakım ve onarımını davacı tarafından yapılmak zorunda kaldığını, operatörlerin ücretlerininde davacı tarafından ödendiğini, yine davalının sözleşmeye aykırı olarak dozerlerin birini adeta ... sahasından kaçırdığını, diğer dozeri de 03/12/2016 tarihinde ...'deki ... sahasından almak suretiyle götürdüğünü, davacının, davalıya 35.000,00 TL, 400,00 TL ve 17.000,00 TL ödeme yaptığını ayrıca makinelere 10.000,00 TL'lik yağ aldığını, 11.000,00 TL olan davacıya ait dozer tarağınında davalının dozeri ile gittiğini, ayrıca dozer operatörlerine de 8.000,00 TL maaş ödediğini, davalının sözleşmeye aykırı hareket ettiğini, kendisine yüklenen borçları yerine getirmediğini, bu nedenle davalının akde aykırı hareketlerinden dolayı uğranılan maddi ve manevi zararların tazmini için fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 5.000,00 TL manevi 10.000,00 TL maddi tazminat ile makinelerin arızası sebebiyle çalışmaması neticesinde oluşan kazanç kaybının hesaplanarak dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Cevap dilekçesinde özetle; Davacının sadece iki kez arıza bildiriminde bulunduğu, bunlardan ilkinin 3 gün içerisinde diğerinin de 1,5-2 gün içeresinde kendilerince giderildiği, operatör ücretlerinin kendileri tarafından ödenecek olmasına rağmen kendilerinin izmir de ikamet etmesi ve operatörlerin para ihtiyaci nedeniyle davacı ile haricen anlaşma yapıldığı, buna göre davacının ödediği operatör ücretlerinin kira bedelinden mahsup edildiği, kayıtlara göre de operatör ...'a 1.200,00 TL, operatör Nail'e 2.800,00 TL ödeme yaptığı bu ödemelerin kira sözleşmesinden mahsup edildiği ve kalan kısımların kendilerince ödenildiği, davacının ...'te çalışma yaptığı süreçte yağmur nedeniyle 10 gün ara verildiği ve bu süreçte operatörleri izin verildiği, operatörler döndüklerinde dozerlerden birisinin davacının ihalesini aldığı ... Mezarlığında çalıştığını gördüğü, operatör ... davacı tarafından yatacak yer olmadığından bahisle geri gönderildiği ve davacının kendi bulduğu ... isimli operatör ile çalıştığını, mezarlıkta bulunan makinenin arızalanması üzerine kendilerine bildirildiğinde kendilerinin 1,5-2 gün de bu arızayı giderdiğini, sonrasında davacının mezarlıktaki çalışmasının bittiğini ve 1 makinenin işi için yeterli olacağının ve 1 makinenin sahadan çekilebileceğinin bildirilmesi üzerine davalının bu makineyi sahadan çektiğini, kalan 1 makine ile ise davacının ...'e gittiğini, ... hava şartları nedeniyle yaklaşık 10 gün makinenin çalışmadığını, sonrasında 1-2 gün çalıştıktan sonra 13-14 aralık gibi davacının işin bittiğini belirtmesi üzerine davacının talimatı ile o makinenin de çekildiğini, hatta makinelerin götürülmesi için gerekli tırların da davacı tarafından bulunduğunu, davacı tarafça 35.400,00 TL ve 17.700,00 TL dışında ödeme yapılmadığını, 10.000,00 TL yağ alımı iddiasının asılsız olduğu ve yağ ihtiyacı kendilerine bildirildiğinde kendileri tarafından 1.564,32 TL+ KDV karşılığı yağ alındığını, dozer tarağı ile ilgili ise davacı ile 11.000,00 TL bedelle anlaşma yapılarak dozer tarağının satın alındığını, bu kapsamda 10.000,00 TL tutarı ... Bankası havalesi ile ödediğini ileri sürmüştür.
DELİLLER:
Dava dilekçesi, bilirkişi raporu, yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı.
KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME :
Eldeki dava Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) istemine ilişkindir.Mahkememiz ... bu dosyası eski esas numarası olan 2016/ Esas, 2016/ karar sayılı kararı ile Sulh Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu yönünde görevsizlik kararı verilmiştir. Mahkememizizn 2016/ esas sayılı dosyası ... 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2017/ esasını alarak yargılama bu esas üzerinden devam etmiştir. ... 2. Sulh Hukuk Mahkemesi yargılamasında davacı tanığı olan ...'ı tanık olarak dinlenmiştir. Davacı tanığı olan ... Ben ... şirketinde şantiye şefi olarak çalışmaktayım, şirket ile ... arasında iki dozer kiralanması için sözleşme yapılmııştır, dozerler şantiye alanına getirildikten sonra sık aralıkları ile arıza yapmaya başladı, bu arıza bazen 3 günde bir bazen 15 günde bir bazen de 20 günde bir tekrarlamaktaydı, sözleşmeye göre 4 gün içerisinde giderilmesi gereken arızanın giderilmesi 10 günü bulmaktaydı, dozer operatörleninin maaşları da ... şirketi tarafından karışlanmaktaydı, sözleşme devam ederken davalı dozerlerden birini sattı biz şantiyeden izin ile ayrılıp tekrar döndüğümüzde diğer dozerinde şantiye sahasında olmadığını gördük, davalı taraf dozeri alıp götürmüş, davacı bu olaylar nedeniyle zarara uğramıştır" şeklinde beyanda bulunarak tanıklık yapmıştır. ... 2. Sulh Hukuk Mahkemesince ... Sulh Hukuk Mahkemesine talimat yazılarak tanık ...'ın dinlenilmesini istenilmiştir.Tanık ... Orman İşleri ve Ürünleri Tem. İnş. Elek. Turz. Taah. San. Ve Tic. LTD Şti. Bize maaşlarımızı kendisi ödediğini ...'ye beyan etmiş, bu hususu bana avukatı söyledi, ama ben 1.200,00 TL para aldım, geri kalan maaşlarımı ...'den aldım. Kendisi masraf etmemek için bir operatör buldu, makinanın birinde onu çalıştırdı, biz ortalama iki ay iki operatör bir makinada çalıştık. Ben sözleşmenin nasıl olduğunu bilmiyorum, makinanın çalışma saatleri araziye çıktıntan sonra yazıyordu, makina ısınsa dahi beklediğimiz zamanın saatini düşüyordu. Benim söyleceklerim budan ibarettir" şeklinde beyanda bulunmuştur. ... 2. Sulh Hukuk Mahkemesince ... Sulh Hukuk Mahkemesine talimat yazılarak tanık ...'in dinlenilmesini istenilmiştir.Tanık ... " ... bana iki aylığına çalışmam için teklifte bulundu. Ben de kiralanan makinalarda arıza olduğun gördüm. Buna da ...'e bildirdim. Ben ... ile kiralayan arasında nasıl bir sözleşme olduğunu bilmiyorum. Ancak aralarındaki konuşmalarda ... "ben senden aylık 13.000,00 TL'ye kiraladım. Arızası sana aittir. " o da cevaben: Ben makinayı sana sağlam teslim ettim. Dedi. Ben söz konusu kiralanan makinalar da bu arızaların bildirim ve onarım sürelerini operatörlerin kim tarafından temin edildiğini bilmiyorum. Ben ... ile muhatap oluyordum maaşım da 3.000,00 TL civarında, Kiralanan makina ile ... Büyükşehir ... Mezarlığına hafriyat dökmek için kiralındı. Kiralanan makina arıza çaktığında makine sahibi gelip arızayı kaynakla düzelteme çalıştır. Ben kendisine bu şekilde düzeltilemeyeceği arızanın büyük olduğunu söyledim. Zaten daha sonra da yeniden aynı arıza çıktı. Aynı arızanın yedine çıktığını görünce makina sahibi makinasını alıp ...'ya götürdü. Benden önceki operatör işi yürütemediği için daha sonra bana söyledi. Benim bildiklerim bu kadardır." şeklinde beyanda bulunmuştur.... 2. Sulh Hukuk Mahkemesi yargılamasında tanık olan bildirilen ... 28/09/2018 tarihli celsede beyanında; tarafları tanıdığını, ...'ın dozerinde dozer operatörü olarak çalıştığını, ...'ın dozerini ... firmasına kiraya verdiğini, tarihini tam hatırlamadığı dönemde ...'ın dozeri ile ... firması için öncelikle ... ...'nda, sonrada ... ...'de çalıştığını, kar mevsimi gelince dozer çalışmasının durduğunu, kendisinin ... izne gittiğini, ...'nin ... firmasında 2 tane makinesinin kiralık olarak çalıştığını, bir tanesinin ...'na satıldığını, bunların sözleşmeleri olduğunu, orman işi yaptıkları için sözleşmeli çalıştıklarını, sözleşmede 2 makine söylendiği halde, bir makinenin satıldığını, sonrasında kendisinin ... e gittiği, ...'e de kar yağınca döndüğünü ancak makinenin orada kaldığını, kendisi döndükten sonra da ...'nin sözleşme süresi dolmamasına rağmen makineyi tır tutarak ... getirdiğini, kendisinin ...'nin dozerlerinin parasının ödenip ödenmediğini bilmediğini, kendisinin ücretini ... firmasından aldığını, kendisinin ...'nin fazla para aldığını duyduğunu, bilgi ve görgüsünün bunlardan ibaret olduğunu beyan etmiş ve beyanları imza altına alınmıştır. ... 2. Sulh Hukuk Mahkemesince ... Sulh Hukuk Mahkemesine talimat yazılarak tanık ...'un dinlenilmesini istenilmiştir.Tanık ... 12/10/2018 tarihli celsede beyanında; düzer operatörlüğünden emekli olduğunu, ... firmasında çalışmadığını, 2016 yılının kasım ya da aralık aylarında ... ile birlikte ...'te çalıştığını, ...'te ...'in makinesinde 1 hafta çalıştığını, orman temizlemesi yaptığını, yağış olması nedeniyle 1 hafta çalışabildiğini, yağışlar başladığı için işe ara verdiklerini, o sırada ...'nin dozerinin arızalı olduğunu, orada olduğu süre boyunca ...'nin dozerinin çalışmadığını, kendisinin işe ara verdikten sonra tekrar dönmediğini, yevmiyesini ... den aldığını, ...'yi tanımadığını, kendisine herhangi bir ödeme yapmadığını, kendisinin bilgi ve görgüsünün bunlardan ibaret olduğunu beyanla beyanları imza altına alınmıştır. ... 2. Sulh Hukuk Mahkemesince ... Sulh Hukuk Mahkemesine talimat yazılarak tanık ... Yorulmaz'in dinlenilmesini istenilmiştir.Tanık ... 21/05/2018 tarihli celsede beyanında; ... orman işleri ve Ürünleri Tem. ... Elek Turz. Taah. San ve Tic. Ltd. Şti'den maaşlarının ... tarafından ödendiğini beyan ettiklerini, kendisinin 1.200,00TL para aldığını, geri kalan maaşlarını ... den aldığını, kendisi masraf etmemek için bir operatör bulduğunu, makinenin birinde onu çalıştırdığını, ortalama iki ay iki operatör bir makinede çalıştığını, sözleşmenin nasıl olduğunu bilmediğini, makinenin çalışma saatlerinin araziye çıktıktan sonra yazıldığını, makine ısında daha beklediği zamanın saatlerini düştüklerini, bilgi ve görgünün bunlardan ibaret olduğunu beyanla beyanları imza altına alınmıştır.
... 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 11/04/2017 tarihli celsesinde dosya hukukçu ve makine mühendisine tevdi edilmesine karar verilmiştir. 03/05/2017 tarihli bilirkişi teslim tutanağı ile dosya bilirkişiye teslim edilmiştir.
Aldırılan 13/06/2017 tarihli Hukukçu ve Makine Mühendisi bilirkişi heyet raporunda; Dosyanın bu haliyle tarafların iddialarını açıktayıcı bilgi ve belge içermediği, 01/09/2016 -31/12/2016 tarihleri arasında tarafların banka hesap hareketlerinin, tarafların ticari defter ve kayıtlarının celbi ile gerek yağ alımına ilişkin fatura,fiş vs. olup olmadığının tespiti gerekse de dozer tarağı için yapıldığı iddia edilen ödemenin taraf defter ve kayıtlarında olup olmadığının tespiti için dosyanın mali müşavir bilirkişiye tevdii gerektiği, ek olarak dazerlerin satışının yapılıp yapılmadığına ilişkin belgelerin celbi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmış olduğu bildirilmiştir. ... 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 15/06/2017 tarihli celsesi ile taraflara 01/09/2016- 31/12/2016 tarihlerine ilişkin banka hesap hareketlerini , ticari defter ve kayıtlarını , yağ alımına ilişkin fatura , fiş ve benzeri belgelerini sunmaları, varsa dozer tarağı için yapıldığı iddia edilen ödemeye ilişkin defter ve kayıtların sunulması için süre verilmiş ve belgeler sunulduğunda dosya ve sunulacak olan tüm belgelerin daha önce rapor sunan bilirkişiler ... teşekkül ettiği heyete mali müşavir bilirkişinin de eklenmesi sonrasında tevdiine ve kendilerinden talep edilebilir alacak miktarının tespiti hususunda rapor tanzimi talep edilmiştir.Aldırılan 13/12/2017 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle; Dozerlerin arıza yaptığına dair tutanağa rastlanmadığı, Davacı kayıtlarına göre davacı davalıdan, 10.597,00TL alacaklı görüldüğü, Taraf kayıtları ve beyanları esas alınarak yapılan hesaplamaya göre davacının, davalıdan 25.597,00TL alacaklı olacağı, 05.12.2016 tarih ve numaralı fatura ile 40,00,00TL+KDV= toplam 47.200,00TL dava dışı satış kaydının yapıldığı mütalaa edilmiştir. ... 2. Sulh Hukuk Mahkemesi yapmış olduğu yargılama sonucunda dosya da görevsizlik kararı vermiş olup, ... 2. Sulh Hukuk Mahkemesinden verilen 28/02/2019 tarih ve 2017/ Esas 2019/ Karar sayılı kararı ... Bölge Adliye Mahkemesi, 4. Hukuk Dairesi'nin 19/06/2020 tarih ve 2019/ Esas 2020/ Karar sayılı ilamıyla bozulmakla, dava mahkememizin esasına kaydının yapıldığı anlaşıldı. ... 2. Sulh Hukuk Mahkemesinden verilen 28/02/2019 tarih ve 2017/ Esas 2019/ Karar sayılı dosyası celp edilerek mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.Mahkememizce davacı vekiline yemin metni sunması için hazırlamak için 1 haftalık süre verilmiş olup davacı vekili tarafından yemin metni mahkememize sunulmuştur.Davalı tarafın adresinin mahkememiz il sınırları dışında olduğu anlaşılmakla talimat yazılarak Davalı ...'ye yemin yaptırılması istenilmiştir. Davalı ... "02/09/2016 tarihinde davacı ile yapılan ... makinesi kira sözleşmesi maddelerine tamamen uyup, ticari defter ve kayıtlarda ... firması benden 25.597,00-TL olarak alacaklı görünse de, davacı firmayla aramda hiçbir alacak verecek olmadığına, aramızdaki sözleşmeden kaynaklanan bir alacak olmadığına namusum, şerefim ve kutsal saydığım bütün inanç ve değerlerim üzerine yemin ediyorum, " şeklinde yemin eda etmiştir.Tüm dosya kapsamı, yapılan yargılama, tanık anlatımlar ve toplanan delillerden; davacı- kiralayan ile davalı- kiraya veren arasında düzenlenen 02/09/2016 tarihli ... Makinası Kiralama Sözleşmesi imzalandığı, davacının iddiasının davalının yükümlülüklerini yerine getirmediği, dozerlerin arızalandığı, bakım ve onarımının davacı tarafından yapılmak zorunda kaldığı, operatörlerin ücretlerininde davacı tarafından ödendiği, yine davalının sözleşmeye aykırı olarak dozerlerin birini adeta ... sahasından kaçırdığı, diğer dozeri de 03/12/2016 tarihinde ...'deki ... sahasından almak suretiyle götürdüğü, davacının, davalıya 35.000,00 TL, 400,00 TL ve 17.000,00 TL ödeme yaptığı, ayrıca makinelere 10.000,00 TL'lik yağ aldığı, 11.000,00 TL olan davacıya ait dozer tarağınında davalının dozeri ile gittiği, ayrıca dozer operatörlerine de 8.000,00 TL maaş ödediği, davalının sözleşmeye aykırı hareket ettiği, kendisine yüklenen borçları yerine getirmediği, bu nedenle davalının akde aykırı hareketlerinden dolayı uğranılan maddi ve manevi zararların tazmini için fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 5.000,00 TL manevi 10.000,00 TL maddi tazminat ile makinelerin arızası sebebiyle çalışmaması neticesinde oluşan kazanç kaybının hesaplanarak dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava ettiği,Dosya arasında yer alan sözleşme hükümleri incelendiğinde, davalıya ait Dozerlerin KDV hariç aylık 15.000,00 TL'ye kiralandığı, kira sözleşmesinin 9. Maddesine göre makinenin tüm bakım ve onarımı ... Hafriyat ( ... ) tarafından yapılacağı, 10. Maddeye göre ise, makinenin motorin, operatörünün ise yatma ve yemek gibi masraflarının davacıya ait olduğunun kararlaştırıldığı, 03/05/2017 tarihinde bilirkişiye verilen dosyada alınan heyet raporuna göre, davacı tarafça dozer çalışanı ücretinin ödendiğine dair belgenin olmadığı, araçların arızalandığına ilişkin de herhangi bir tutanağın olmadığı, yine operatör ücretlerinin davacı tarafça ödendiğine ilişkin de belge ve bilginin bulunmadığının anlaşıldığı, Davacının 19/02/2018 tarihli bilirkişi raporuna karşı beyan ve ıslah dilekçesi ile davasını ıslah ederek 15.000,00 TL olan maddi tazminat talebinin 25.597,00 TL'ye çıkarttığı,Davacı 10/02/2022 tarihinde ve 06/06/2024 tarihinde yemin dilekçesi sunduğu, davalı ise 22/10/2024 tarihinde yemini eda ettiği, Bu durumda gerek bilirkişi raporlarından gerekse tanık beyanlarından ve dosyadaki bilgi ve beyanlardan davacının alacaklı olduğunun anlaşılamadığı, bilirkişi raporlarında davacı ticari defterleri ile davalı ticari defterlerinin uyuşmadığı, tanık beyanları ile de davacının iddialarının doğrulanmadığı ve yeminin de usulüne uygun bir şekilde davalı tarafından eda edildiği anlaşılmakla bu durumda zarar ispatlanamadığından davacının maddi tazminat talebinin reddi gerekmiştir.Manevi tazminat talebi yönünden ise; 4721 sayılı MK 24 maddesinde ve 6098 sayılı TBK 58 maddesinde kişilik haklarına saldırı sebebiyle manevi tazminat hususu düzenlenmiştir. Manevi zarar, kişilik değerlerinde oluşan objektif eksilmedir. Duyulan acı, çekilen ızdırap manevi zarar değil onun görüntüsü olarak ortaya çıkabilir. Acı ve elemin manevi zarar olarak nitelendirilmesi sonucu tüzel kişileri ve bilinçsizleri; öte yandan acılarını içlerinde gizleyenleri tazminat isteme haklarından yoksun bırakmamak için yasalar, manevi tazminat verilebilecek olguları sınırlamıştır. Bunlar; kişilik değerlerinin zedelenmesi, isme saldırı, nişan bozulması, evlenmenin feshi, bedensel zarar ve ölüme neden olma durumlarından biri ile kişilik haklarının zedelenmesidir. 4721 sayılı MK 24 maddesinde ve 6098 sayılı TBK 58 maddesinde belirlenen kişisel çıkarlar, kişilik haklarıdır. Kişilik hakları ise kişisel varlıkların korunmasıyla ilgilidir. Kişisel varlıklar, bedensel ve ruhsal tamlık ve yaşam ile nesep gibi insanın, insan olmasından güç alan varlıklar ya da kişinin adı, onuru ve sır alanı gibi dolaylı varlıklar olarak iki kesimlidir. Tekniğin gelişimi ve yaşam koşullarına göre belirlenmiş varlıklar, açıklanan olgularla çevrelendirildiğinde, davaya konu olayın bu çerçeve dışında kalması durumunda manevi tazminat isteği reddedilmelidir (... 4 HD, 2019/ E-2020/ K sayılı ilamı). Somut olayda, iddia edilen zarar, mal varlığına yönelik zarar niteliğindedir. Manevi tazminatın koşullarını düzenleyen 6098 sayılı TBK 58 maddesine göre mal varlığı zararı, kişinin sosyal, fiziki ve kişilik değerlerine saldırı oluşturacak nitelikte bir eylem olarak benimsenemeyeceğinden bu nedenlerle davacının manevi tazminat talebinin de Reddi gerekmiş olup,Yukarıda açıklanan gerekçelerle davacının maddi ve manevi tazminat talebinin ayrı ayrı Reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-Davacının maddi tazminat talebinin ve manevi tazminat talebinin ayrı yarı REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL harçtan peşin alınan 256,17 TL'nin mahsubu ile bakiye 359,23 TL harcın davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı dava konusu uyuşmazlığın miktarı dikkate alınarak, HMKnun 341 maddesi gereğince maddi tazminat bakımından kesinlik sınırının altında olduğundan kesin olmak üzere manevi tazminat talebi yönünden gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMKnın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.06/03/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır.
Hakim ...
¸e-imzalıdır.