....
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/524
KARAR NO: 2022/1140
HAKİM:....
KATİP:....
DAVACI: ....
VEKİLLERİ: Av....
Av....
DAVALI: 1....
VEKİLİ: Av.....
DAVALI: 2....
İHBAR OLUNAN:....
VEKİLLERİ: Av.....
Av. ....
Av....
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 18/05/2016
KARAR TARİHİ: 29/11/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 20/02/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dilekçesi ile; davacı şirket tarafından... plakalı Mercedes Axor Marka Kamyon Çekici cinci ticari aracın vergi mükellefi ve tacir ... ... adına Kasko Sigorta Poliçesi ile teminat altına alındığı, davalıların maliki ve sürücüsü olduğu ...plakalı aracın 28/11/2015 tarihinde Bursa ilinde sebebiyet verdiği kazada davacının sigortaladığı aracın ağır hasarlı zarar gördüğü, sigortacılık kanuna göre görevlendirilen sigorta eksperinin tanzim ettiği ekspertiz raporu ile kasko sigortalı aracın tamir edilmesinin ekonomik olmadığı tespit edilerek sigortalı aracın pert total işlemine tabi tutulmuş olup; piyasa değeri olan 150.000,00 TL'nin 22/12/2015 tarihinde davacı tarafından sigortalısına ödendiği, TTK 'nun 1472.maddesine göre zararı ödeyen sigorta şirketinin sigortalısının haklarına talep olarak zarar verenlere rücu hakkının mevcut olduğu, davalıların maliki ve sürücüsü olduğu ...plaka sayılı aracın ZMMS poliçesindeki 29.000,00 TL araç başına maddi teminatın davacıya ödenmiş olup; bu tenzil edildiğinde 121.000,00 TL bakiye rücu alacağı kaldığı, ancak kasko sigortalı aracın mevcut hasarlı hali ile en yüksek şekilde 40.100,00 TL sovtaj değerine satılmış olup; bunun da tenzili ile davacının 80.900,00 TL bakiye rücu alacağı kaldığı, kaza nedeni ile tanzim edilen trafik kazası tespit tutanağından davalı malike ait aracın sürücüsüne %100 kusur atfedildiği, birinci davalı araç maliki ve işleten olarak diğer davalının ise sürücü ve haksız fiil faili olarak KTK ve TBK gereğince müştereken ve müteselsilen hasardan sorumlu bulunduğu, anılan nedenlerle davacı şirketin kalan alacağı olan 80.900,00 TL'nin ödeme tarihi olan 22/12/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... İnşaat Taah. Turz. Enerji Beton Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti Vekili davaya cevap dilekçesi ile; aracın ödeme tarihindeki güncel değerinin daha düşük olup; hasarlı aracın satış bedelinin de çok daha düşük olduğu, davacı sigorta şirketinin dava dışı ... ...'a meydana gelen zarar nedeni ile 150.000,00 TL ödendiği ve bu kazada kusurun tamamen ... İnşaat'a ait olduğu ve bu sebeple yaptığı ödemeden kalan 80.900,00 TL'yi müvekkili şirketten talep etmekte ise de; müvekkili şirketin kazada kusuru bulunmadığı, kaza raporunun gerçeği yansıtmamakta olup, kazanın özeti başlıklı bölümde yapılan değerlendirmede zorunlu haller dışında gerekli tedbirleri almadan yerleşim yeri dışındaki durumlarda durmak, duraklama kuralını ihlal ettiği, değerlendirmesi yapılmış ise de; yapılan duraklamanın aracın aküsünde yaşan bir problemden dolayı yapılmış olup; zorunluluk hali içerdiği, araç sürücüsünün aracını bankete çekip gerekli tedbirleri almak amacıyla aracından indiği sırada kazanın meydana geldiği, öte yandan kazanın meydana gelmesinin sebebinin müvekkilini duraklama yaptığı banketin standartlara uygun olmaması sebebi ile duraklama yapan müvekkili şirkete ait aracın bankete sığmaması nedeni ile meydana geldiğini, kazanın meydana geldiği otobanda banket genişliğinin trafik kazası tespit tutanağında 2 metre olarak tespit edilmiş olup; oysa ki Karayolları Genel Müdürlüğü Standartlarına göre otoban olarak nitelendirilen kara yollarında banket genişliğinin en az 3 metre, arzu edilen genişliğin ise 3.7 metre olup; standartların altında olan bir banket genişliği nedeniyle müvekkili şirkete ait aracın banket dışına taşmasında kusurun müvekkili şirkete ve sürücüsüne yükletilemeyeceği gibi davacı sigortalısı araç sürücüsünün arkadan çarpma kuralını ihlal edip olay yerinde herhangi bir fren izinin bulunmaması göz önüne alındığında ve arkadan çarpan aracın çok ağır bir taşıt olan üzeri beton pompası ile yüklü aracı yan taraftaki bariyerle temas halinde olmamasına rağmen bariyerleri dışa doğru 17 cm esneterek 31 metre sürüklenmesine sebep olup; buna rağmen duramayıp 75 metre daha sürüklenmesi ve çarpma noktasından önce herhangi bir fren izinin bulunmaması göz önüne alındığında; çarpan aracın hızının yüksekliği ve kaza öncesinde herhangi bir fren tedbirine başvurmamış olup; üç şeritli yolda şerit değiştirme tedbirine de başvurmamış olması karşısında müvekkili şirkete ait araç sürücüsüne kusur atfedilmemesi, kusur atfedilse dahi kusurun davacı araç sürücüsü ile birlikte paylaştırılması gerektiğinden bahisle davanın reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
Davalı ... ... davanın reddini savunmuştur.
Dava İhbar Olunan Karayolları Genel Müdürlüğü Vekili, davaya beyan dilekçesi ile; kazanın meydana geldiği Bursa çevre Otoyolu şerit genişlikleri 3.75 metre ve 3.metre sağ bankete göre projelendirilip yol imalatının tamamlandığı, bu hususta kaza tespit tutanağında yapılan tespitlerin hatalı olduğu, grafide görüldüğü üzere davalı yana ait ...plakalı aracın şerit dışında kalan sol arka kısmının araç genişliğinden değil, bankete verevli olarak park etmesinden kaynaklandığını, davanın reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
Deliller;
Ankara İl Emniyet Müdürlüğü'ne, Kırklareli İl Emniyet Müdürlüğü'ne, Bursa İl Emniyet Müdürlüğü'ne, Osmangazi İlçe Emniyet Müdürlüğü'ne, Hayrabolu İlçe Emniyet Müdürlüğü'ne, ... Sigorta'ya, Tüvtürk'e, Karayolları Genel Müdürlüğü'ne, Bursa 6. İcra Dairesi'ne, yazılan müzekkereye cevap verildiği cevabi yazının dosya arasında olduğu anlaşılmaktadır.
Mahkememizce Makine Mühendisi Trafik Güvenliği Uzmanı ve Sigorta uzmanı refakate alınarak 08/11/2017 tarihinde Keşfe çıkıldığı anlaşılmaktadır.
Makine Mühendisi Trafik Güvenliği Uzmanı ve Sigorta Uzmanı'nın müşterek Raporlarının Sonuç Kısmı: "1-) Bu olayda davalı taraf sürücüsü ... ... ; aydınlatmanın mevcut olmadığı karayolundatrafik emniyeti açısından karayolu üzerinde gerekli ve yeterli emniyet tedbirlerini almadığı gibi , taşıtyolunun sağ tarafında 3.12m genişliğinde sığınma alanı olduğu halde duraklarken gerekli özenigöstermediğinden ( Yo 100 ) ( yüzde- yüz ) oranında KUSURLU olduğu ,2-) Dava dışı sigortalı araç sürücüsü ... ... ; kural ihlali yapmadığından KUSURSUZ olduğu ,3-) Karayolun yapım ve onarımından sorumlu Karayolları Genel Müdürlüğü'nün KUSURSUZ olduğu,4-)... plakalı aracın genel zarar-ziyanı : 109.100.00 TL olup ; davalı taraf sigortacısından ZMM poliçesi kapsamında 29.000.00 TL tahsil edildiğinden ;109.100.00 TL — 29.000.00 TL — 80.900.00 TL ( SEKSEN BİN DOKUZ YÜZ LİRA ) davacı tarafın talep edebileceği" şeklindedir.
Bozma sonrası aldırılan bilirkişi raporunun sonuç kısmı " Kusur Tespitleri BURSA Bilirkişi Kurulunca belirlenmiş adli trafik bilirkişi'leri (Adli Trafik Polisi) tarafından yapılması gerektiğinden tarafların kusur durumlarının tespiti uzmanlık alanımızda olmadığı için değerlendirilemediği,2- Heyetimizce dava konusu aracın bugünkü piyasa rayici üzerinden geriye dönük enflasyondaki değişimler ve geçmiş hasarları da göz önüne alınarak hesaplandığı, 3- Her ne kadar, Mahkemenizin 03.01.2017 Tarihli Müzekkere cevabı olarak ... A.Ş. Tarafından 09.02.2017 tarihli yazısında , Davalı ... ...'ya ait... Plaka, ... Şase Nolu aracın 28.11.2015 tarihinde marka model ve yılına göre 2.EL RAYİÇ PİYASA SATIŞ FİYATI'nın : 130.000,00 TL - 140.000,00 TL arasında olabileceği belirtilmişse de ilgili firma benzer araç alım satımı yaptığından kendi alış satış fiyatlarında kar oranını da hesaplayarak fiyat belirlediği, bu nedenle heyetimizce yapılan hesaplama ile yaklaşık 10.000,00 TL tutarındaki fark doğabileceği, 4- Dava konusu Davalı ... ... 'ya ait... Plaka, ... Şase Nolu aracın 28.11.2015 tarihinde marka model ve yılına göre 2.EL RAYİÇ PİYASA SATIŞ FİYATI'nın aracın ikinci el piyasa rayiç değerinin, 150.000,00 TL. olduğu ,5- Dava konusu sigortalı araçgta toplam hasar bedelinin kdv hariç : 103.030,65 TL olduğu, pert-total işlemi yapıldığı, sovtaj bedeli'nin : 40.100,00 TL olduğu, 6 - Dava konusu sigortalı aracın genel zarar-ziyanının: 150.000,00 - 40.100,00 Sovtaj Bedeli = 109.900,00 TL olduğu, davalı taraf sigortacısından ZMM poliçesi kapsamında 29.000,00 TL tahsil edildiğinden; 109.900,00 TL.-29.000,00 TL = 80.900,00 TL tutardan davalıların 25.12.2015 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte sorumlu olduğu, 7- Sayın Mahkemeniz tarafından Rayiç Bedel Tespitinde terettüt hasıl olması durumunda; muadili, benzer araçların satış fiyat tespiti için araç özet bilgilerini içeren yazının ''sahibinden com.'' a yazılarak 28.11.2015 tarihindeki İnternet satış fiyatları istenildiği taktirde daha net bir rakam belirlenebileceği" şeklindedir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ, HUKUKİ KABUL VE GEREKÇE
Dava, trafik kazası nedeni ile ödenen bedelin halefiyet ilkesi gereğince rücuen tazmini istemine ilişkindir.
Dava dilekçesinde özetle; davacı şirket tarafından... plakalı Mercedes Axor Marka Kamyon Çekici cinsi ticari aracın ... ... adına Kasko Sigorta Poliçesi ile teminat altına alındığı, davalıların maliki ve sürücüsü olduğu ...plakalı aracın 28/11/2015 tarihinde Bursa ilinde sebebiyet verdiği kazada davacının sigortaladığı aracın ağır hasarlı zarar gördüğü, sigortalı aracın tamir edilmesinin ekonomik olmadığı tespit edilerek sigortalı aracın pert total işlemine tabi tutulduğu, piyasa değeri olan 150.000,00 TL'nin 22/12/2015 tarihinde davacı tarafından sigortalısına ödendiği, TTK m.1472 hükümlerine göre davacının karşı aracın sürücüsü ve malikine karşı rücuen tazminat isteme hakkının olduğu, davalıların maliki ve sürücüsü olduğu ...plaka sayılı aracın ZMMS poliçesindeki 29.000,00 TL araç başına maddi teminatın davacıya ödenmiş olduğu, bu miktar tenzil edildiğinde 121.000,00 TL bakiye rücu alacağı kaldığı, ancak kasko sigortalı aracın mevcut hasarlı hali ile en yüksek şekilde 40.100,00 TL sovtaj değerine satılmış olduğu, bunun da tenzili ile davacının 80.900,00 TL bakiye rücu alacağı kaldığı vakıalarından hareketle tazminat isteminde bulunulmuştur.
Davalı malik cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini talep etmiştir.
Davacı sigorta şirketine yazı yazılarak; poliçe ve hasar dosyası dosyamız içerisine getirtilmiş, davacı ... Sigorta A.Ş.'ye Genişletilmiş Lacivert Ticari Kasko Sigortası ile olay tarihini kapsayan şekilde kasko sigorta teminatı altına alınmış dava dışı sigortalı ... ...'a ait Mercedes Çekici Axor 1840 Marka ve Model... plaka sayılı araca ilişkin hasar nedeniyle davalıların maliki ve sürücüsü olduğu ...plaka sayılı aracın ZMMS Sigortasını yapan sigorta şirketine yapılan müracaat ile davalı araç sigortacısı tarafından davacı yana araç başına maddi teminat limiti olan 29.000,00 TL'nin ödenmiş olduğu davacı şirket vekilinin dilekçesindeki beyanı ve dosya içerisine ibraz edilen bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.
Davacı şirket sigortalısına ait... plaka sayılı aracın kazalı hali ile 40.100,00 TL sovtaj bedeli ile kaza sonrasında satışının yapıldığı yine dosya içerisine ibraz edilen Beşiktaş 4. Noterliğinin 25/01/2016 tarihli ve bila yevmiye numaralı araç satış sözleşmesi ile anlaşılmış olup; davacı sigorta şirketinin aracın 22/12/2015 tarihinde piyasa değeri olarak belirlenen ve sigortalısına ibraname karşılığında ödendiği yine dosya içerisine ibraz edilen bilgi ve belgelerden anlaşılan 150.000,00 TL sigorta bedelinden tenzili ile davacının bakiye 80.900,00 TL rücu alacağına TTK'nun 1472. maddesi uyarınca bu davaya konu ettiği kazaya karışan her iki aracın da ticari araç olup; tarafların da TTK'ya göre kurulmuş A.Ş. Ünvanlı şirketler olduğu anlaşılmakla; davanın ticari dava niteliğinde olan mahiyetine göre yargılama ve tahkikat mahkememizce sürdürülerek tamamlanmıştır.
Mahkememizce 2016/674 Esas ve 2018/1441 Karar sayılı ilamı ile davanın kabulüne karar verilmiş, kararın istinaf edilmesi üzerine mahkememizce kusura ilişkin yapılan belirleme doğru kabul edilmiş, ancak yapılan zarar hesabı yönünden alınan raporun hüküm kurmaya elverişli olmadığı belirtilmiştir.
Mahkememizce 2016/674 Esas ve 2018/1441 Karar sayılı ilamın gerekçesinde belirtildiği üzere davalı ... ... meydana gelen kazada % 100 oranında kusurludur.
İstinaf kaldırma ilamında özetle; davacının sigortalısına ait Mercedes Benz marka aracın kaza tarihi itibariyle hasarsız olması halinde değerinin130.000,00-140.000,00 TL arasında olacağının ilgili araç bayii tarafından dosyaya verilen cevapta belirtildiği, dava konusu aracın ise davaya konu kaza öncesinde de kaza geçirmiş, dolayısıyla hasara uğrayıp onarım yapılmış araç olarak bilirkişilerce 150.000,00 TL kıymet taktirinin nasıl yapıldığının açıklanmadığı gerekçesi ile mahkememiz kararı kaldırılmıştır.
Mahkememizce kaldırma kararı sonrasında, dosya aynı makine mühendisi bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi raporunu tekrar etmiştir. Rapora yapılan itirazlar üzerine, başka bir bilirkişi heyetinden rapor alınmış ve bu rapora da itirazlar üzerine ek rapor aldırılmıştır.
Mahkememizce hükme esas alınan bilirkişi raporunda kaldırma ilamındaki hususlarla ilgili özetle; davacı sigorta şirketinin sigortaladığı aracın Nisan 2022 yılı itibariyle ortalama satış fiyatının 749.500,00 TL olduğu, bu ortalama satış fiyatının 7 ayrı ilanın ortalaması olarak bulunduğu, aracın Nisan 2022 tarihinde ise kasko değerinin 750.058,00 TL olduğu, dolayısı ile aracın piyasa rayiç değeri ile kasko değerinin uyumlu olduğunun anlaşıldığı, davacının sigortaladığı aracın kaza tarihi itibariyle kasko değerinin 166.276,00 TL olduğu, aracın piyasa rayiç değeri ile kasko değerinin uyuştuğu dikkate alındığında, aracın kazasız halinin kasko değeri ile aynı olarak kabul edilmesinin uygun olacağı, aracın yaptığı kazadan ötürü değer kaybı tenzil edilerek aracın değerinin bulunması gerektiği, aracın Sigorta Bilgi ve Gözetime Merkezinden gelen tramer kayıtlarında davaya konu kazadan önce bir kazasının olduğu ve bu kazadan dolayı değer kaybı dikkate alındığında aracın değerinin 150.000,00 TL alınmasının uygun olacağı, zira 2015'li yıllarda bir araçta tek bir kazadan dolayı 16.276,00 TL değer kaybı oluşmasının hasarın aracın ön kısmından olmasından kaynaklı makul kabul edilmesi gerektiği, böylece aracın daha önce geçirdiği kaza da dikkate alındığından davaya konu kazadan önceki piyasa değerinin 150.000,00 TL olacağı raporda gerekçeleri ile açıklanmıştır. Raporda, aracın değerinin bulunması teknik verilerle izah edildiğinden ve özellikle aracın kazasız hali ile kasko değerinin uyumlu olduğu belirlendiğinden ve gördüğü kaza dolayısı ile değer kaybı dikkate alındığından rapor hükme esas alınabilecek niteliktedir. Rapordaki gerekçeler bayi yazı cevabının aksini ortaya koyduğundan rapora itibar edilerek mahkememizce zarar hesabı yapılmıştır.
Aracın davaya konu kaza öncesi 150.000,00 TL olan piyasa değerinden aracın sovtaj bedeli olan 40.100,00 TL ve karşı aracın ZMMS'si tarafından ödenen 29.000,00 TL düştükten sonra bakiye zararın 80.900,00 TL olduğu, mahkememizce verilen ilk hükümden sonra davacı vekilinin de kabulü ile davacı tarafa bir ödeme yapıldığı dikkate alınarak, tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile aşağıdaki şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntısı ve yasal gerekçesi izah edildiği üzere;
1-Davanın Kabulü ile; 80.900,00 TL rücuen tazminat alacağının tahsilde tekerrür olmaması kaydıyla, 22/12/2015 tarihinden itibaren davalı ... ... yönünden işleyecek yasal faiz, davalı ... İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi yönünden işeleyecek avans faizi ile birlikte, davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine,
2-Hüküm tarihi itibariyle alınması gereken 5.526,27 TL karar ve ilam harcından; 1.381,57 TL peşin hacın mahsubu ile bakiye 4.144,77 TL karar ve ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 29,20 TL başvurma harcı, 1.381,57 TL peşin harç ve 1.531,20 TL tebligat, müzekkere ve bilirkişi gideri olmak üzere 3.211,87 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine,
4-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT m.13 hükümlerine göre hesaplanan 12.944,00 TL nispi vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine,
6-HMK m.333 gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
7-Gerekçeli kararın talep halinde taraflara tebliği ile tebliğ giderinin eksik olması halinde giderin talepte bulunandan alınmasına,
Dair; davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı, davalı ... ...'nın ise yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Bursa Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 29/11/2022
Katip ....
¸e-imzalıdır
Hakim ....
¸e-imzalıdır