.....
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/579 Esas
KARAR NO: 2022/447
HAKİM:.....
KATİP:.....
DAVACI :.....
VEKİLİ: Av......
DAVALI :.....
VEKİLİ: Av......
DAVA: Menfi Tespit (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 29/06/2021
KARAR TARİHİ: 08/04/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :11/04/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde;Müvekkili ... aleyhine, davalı sigorta şirketi tarafından Bursa 17. İcra Müdürlüğü'nün 2021/..... Es. Sayılı dosyası ile 5.015 TL Asıl alacak açıklaması ile ödeme emri gönderilmiş olduğunu, müvekkilinin yaşlı olduğunu ve pandemi koşulları sebebiyle sokağa çıkma yasağının bulunduğu dönemde ödeme emri tebliğ edildiği için, söz konusu takibe oğlu tarafından itiraz edilse de; itiraz usule aykırı bulunduğundan takibin devamına karar verilmiş olduğunu, müvekkiline ait ... plakalı araç Yavuzselim durağında çalışan yolcu taşımacılığına özgülenmiş tahditli plakalı bir minibüs olduğunu, Ankara yolu isitkameti üzerinden kent meydanı - Yavuzselim mahallesi arasındaki güzergahında yolcu taşımacılığı gerçekleştirmekte olduğunu, müvekkili de bahse konu yolu kullanmakta olduğunu ancak söz konusu kaza bir başka minibüs ile gerçekleşmiş olup trafik kaza tutanakları sanki müvekkile ait ... plakalı araç gerçekleştirmiş gibi tutulmuş olduğunu, müvekkiline ait Yavuzselim durağında çalışan ... ve asıl kazayı gerçekleştirdiğini iddia ettiği ...plakalı Ertuğrulgazi durağında çalışan aracın detaylı güzergah bilgisi için Bursa Minibüsçüler Odası Başkanlığı'na müzekkere yazılmasını talep ettiklerini belirterek açıklanan sebeplerle, işbu davanın kabulü ile müvekkiline ait ... plakalı aracın 05/01/2021 tarihinde herhangi bir kazaya karışmamış olması sebebiyle işbu borçtan sorumlu olmadığının tespitini, Bursa 17. İcra Müdürlüğü'nün 2021/..... Es. Sayılı dosyası ile açılan takibin iptalini ve bu dosya kesinleşinceye kadar dava konusu alacağın teminatsız veya mahkemenizce uygun görülecek bir teminat mukabilinde ödenmesini engeller mahiyette ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde;Davacı aleyhine, müvekkili sigorta şirketinin rücuen alacağının tahsili amacıyla Bursa 17. İcra Müdürlüğü’nün 2021/..... E. sayılı dosyası ile ilamsız icra takibine girişilmiş olduğunu, davacı söz konusu takibe ilişkin ödeme emrinin kendisine tebliğinden sonra yasal süresi içinde usulüne uygun itiraz etmediği için takibin devamına karar verilmiş olması sebebi ile iş bu davayı açmış olduklarını, davacı yan dava şartı arabulucucluk yoluna başvuruda bulunmuş ancak taraflar anlaşmaya varamamış olduklarını, Yargıtay kararları uyarınca ticaret mahkemesinde açılacak menfi tespit davalarının zorunlu arabuluculuk yoluna tabi olmadığını, sürücü ..... ..... sevk ve idaresindeki..... plaka sayılı aracı ile Ankara yolu caddesi üzerinde sağ şeritte Ankara ili istikametine seyrederken Hayat Hastanesi önünde Mahmudiye Caddesine geçiş yapmak istediği esnada aracının sağ-yan kısımlarına, yolun en sağından şeride girmek isteyen ve sürücüsü tespit edilemeyen ... plaka sayılı aracın çarpması sonucu meydana geldiğini,..... plaka sayılı araca ait hasarın giderilmesi için davacı sigorta şirketi tarafından hasar bedelinin ödenmiş olduğunu, böylelikle davacı şirket T.T.K.’nun halefiyete ilişkin hükümleri gereği sigortalısının haklarına halef olmuş olduğunu, davanın ispat yükünün de davacı tarafa ait olduğunu belirterek, haksız ve mesnetsiz açılan davanın reddini talep etmişlerdir.
Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe; Dava davalı tarafça başlatılan takipte menfi tespit davasıdır.
Davacı kendi kasko sigortalısına yaptığı ödemeyi kazaya karıştığını iddia ettiği davalıdan rücuen istemektedir.
Davada, mahkemenin görevli olup olmadığının incelenmesi HMK.nun 114/c bendi gereğince dava şartlarından olup; mahkemece re'sen incelenmesi gerekir.
Ticaret Mahkemelerinin görevi TTK.nun 4. ve 5.maddelerinde gösterilmiş olup, bu maddelerde belirtilen dava ve işlere bakmaya görevlidir.
Eldeki dava mutlak ticari deve olmadığı gibi nisbi ticari dava da değildir.
Dava tarihi itibariyle yürürlükte olan 6102 sayılı TTK'nın 4. maddesinde, bu hükümde sayılan mutlak ticari davaların yanısıra "Her iki tarafın da ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır." hükmü ile de nispi ticari davaya ilişkin de düzenleme yapılmış olup, uyuşmazlığın nisbi ticari dava niteliğini kazanabilmesi için tarafların her ikisinin de tacir olması ve uyuşmazlık konusu işin tarafların ticari işletmesi ile ilgili olması gerekir.
Davacı tacir olmadığından dava nisbi ticari dava değildir.
O halde mahkememizin görevli olabilmesi için eldeki davanın mutlak ticari dava olması gerekir. TTK da düzenlenen işlerden kaynaklı davalar mutlak ticari davadır. Ancak elde ki dava TTK da düzenlenen işlerden kaynaklı değildir.
Taraflar arasında TTK da düzenlenen bir sigorta ilişkisi bulunmamaktadır.
Ayrıca taraflar arasında yargılanan alacağı doğuran olay dava dışı sigortalı ile meydana gelen trafik kazasıdır. Görevli mahkemeyi de bu olay belirleyecektir
Takibe konu alacağın dayanağı dava dışı sigortalıya yapılan ödemedir. Bu ödemenin rücuen tahsili isteminde görevli mahkeme de dava dışı sigortalı ile davacı arasında görülecek davada hangi mahkeme görevli ise eldeki davada da aynı mahkeme olacaktır. Zira sigortacı sigortalının haklarına halef olarak eldeki davayı açmıştır.
Dava dışı sigortalı ile davacı arasında alacağın doğduğu iddia edilen olay haksız fiilden kaynaklıdır. Dava dışı sigortalı haksız fiilden kaynaklı talebini genel görevli Asliye Hukuk mahkemesinde davacıdan isteyebileceğinden, yahut bu zarar ilişkin takip zarar gören sigortalı tarafından icra takibine konu edildiğinde davacının ona karşı açacağı menfi tespit davasında davada asliye hukuk mahkemesi görevli olacağından, davacının davalı sigorta şirketine yönelik açtığı eldeki menfi tespit davasında da genel görevli asliye hukuk mahkemeleri görevlidir.
Bu nedenle mahkememiz görevsiz olduğundan aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
Tüm bu gerekçelerle aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
Davanın HMK'nun 114/1-c maddesi delaleti ile 115/2. Maddesi gereğince davanın usulden (görev yönünden) REDDİNE, görevli Mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğuna,
Karar kesinleştiğinde ve HMK'nun 20. Maddesinde öngörülen iki (2) haftalık kesin süre içerisinde müracaat edilmesi halinde dosyanın görevli Bursa Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine, kesinleşmeye mütakip süresi içerisinde gönderme talebinde bulunulmadığında dosya üzerinden davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin hatırlatılmasına,
Yargılama giderlerinin esas hakkında karar verecek mahkemece değerlendirilmesine,
Dair davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Yargı Yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 08/04/2022
Katip .....
☪e-imzalı
Hakim .....
☪e-imzalı