TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/6
KARAR NO: 2021/239
HAKİM: .....
KATİP: ....
DAVACILAR : 1- ....
2- ....
VEKİLİ: Av. ....
DAVALI : ...
VEKİLİ: Av. .....
Birleşen Bursa 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/... Esas sayılı dosyasında;
DAVACILAR: 1- ......
2-.....
VEKİLİ: Av......
DAVALI :.....
VEKİLİ: Av.....
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 09/06/2018
BİRLEŞTİRME
KARAR TARİHİ : 07/11/2017
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 27/06/2016
KARAR TARİHİ: 11/03/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :16/03/2021
Mahkememizin 17/05/2018 tarih, 2016/... Esas, 2018/... Karar sayılı kararı Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi'nin 06/11/2020 tarih, 2018/... Esas-2020/... Karar sayılı ilamı ile kaldırılarak dosya Mahkememizin 2021/.... Esas sırasına kaydedilmiş ve yargılamaya devam olunmuştur.
Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekili dava dilekçesi ile özetle; 07/03/2016 tarihinde İznik Yenişehir kavşağında saat 06:00 sıralarında sigortalı ... ....nin sevk ve idaresinde bulunan davalı sigorta şirketinin ZMMS poliçesi ile sigortalı ...plaka sayılı araç ile meydana gelen trafik kazası sonucunda müvekkillerinin kızları 06/05/2015 doğumlu.....i'nin hayatını kaybettiği, söz konusu kazanın Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından alınması zorunlu olan güvenlik tedbirleri alınmaksızın gerçekleştirilen yol çalışması nedeni ile sigortalı Kemal Bilici'nin idaresindeki aracın toprak yığınına çarparak kontrolden çıkması sonucunda meydana gelmiş olup, kazada 3. Kişi konumunda yer alan müteveffanın kazının oluşumunda hiçbir kusuru bulunmadığı, müvekkillerinin davalı sigorta şirketine yapmış oldukları başvurunun sürüncemede bırakılarak 2 ay sonrasında fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile imzalamış oldukları protokol ile cüzi bir miktarda kendilerine ödeme yapıldığı ancak poliçedeki teminat limitleri göz önüne alındığında eksik ödeme nedeni ile iş bu davanın açılması gerektiği, olay ile ilgili olarak İznik Cumhuriyet Başsavcılığının 2016/.... soruşturma sayılı evrakının açılmış olup, olay sonrasında ve mahallinde yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi ile tanık anlatımlarının tespit edildiği, mahallinde yapılan gözlemlerin trafik kazası tespit tutanağına aktarıldığı, Karayolları Genel Müdürlüğünün söz konusu kazanın olduğu mevkide bir adet tabela ve işaretleme dışında başkaca bir güvenlik önleminin de bulunmadığı, ancak sigortalı sürücü yönünden kusur incelemesi yapılması gerekmediğinden davanın kabulü ile müvekkilleri yönünden şimdilik 1.000,00 er TL den toplam 2.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden alınmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen Bursa 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/... esas sayılı dava dosyasında; Karayolları Genel Müdürlüğüne karşı açılan davada yukarıda belirtilen sebeplerle yine davacılar yönünden fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak 1.000,00 er TL den toplam 2.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı .....A.Ş vekili davaya cevap dilekçesi ile; müteveffanın içinde bulunduğu kazaya karışan.... plaka sayılı aracın müvekkili sigorta şirketine ZMMS poliçesi ile sigortalı olup kaza tarihi itibari ile şahıs başına azami 310.000,00 TL poliçe limiti ile sigortalı .. .... adına sigortalı bulunduğu, davacıların müracaatı üzerine hasar dosyası açılarak konu değerlendirildikten sonra davacıların banka hesabına 09/06/2016 tarihinde davacı .... .... için 20.158,14 TL, ... .... için 35.636,63 TL olmak üzere toplam 55.794,77 TL tutarında tazminat ödemesi yapıldığı, yapılan bu hesaplamanın kabul edilerek 09/06/2016 tarihinde bizzat davacılara ödendiği ve müvekkili sigorta şirketinin bu tutarlardan ibra edildiği, müvekkili sigorta şirketinin başkaca bir ödeme yükümlülüğü kalmadığı, ancak mahkemece bu konuda inceleme ve hesaplama yapılacak olur ise maddi tazminat hesabından müvekkili sigorta şirketince yapılan ödemenin güncellenerek hesap edilecek maddi tazminat tutarından indirilmesi gereceği, müteveffanın destek olduğu anne ve babaya gelirlerinden ayrılabilecek payın en fazla % 10 olarak kabul edilebileceği, tazminat hesabının asgari ücret düzeyinden yapılması gerektiği, yine hatır taşıması sebebi ile % 25 oranında indirim yapılması gerektiği ve faizin dava tarihinden işletilmesi gerektiği poliçe teminat limitlerinin göz önünde bulundurulması gerektiğinden bahisle davanın reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
Davalı ..... davaya cevap dilekçesi ile; kazanın meydana geldiği yerde kaza noktasının 500 metre gerisinde yol çalışması olup kaza yerindeki hız limitinin 30 km/saat olduğuna ilişkin trafik işaretlerinin mevcut bulunduğu, kazanın meydana gelmesinde sürücü .......i'nin kusurlu olduğu, trafik işaret levhaları, cihazları ve yer işaretlemeleri ile belirtilen veya gösterilen hususlara dikkat etmeyip kavşaklara yaklaşırken yapım ve onarım alanlarına girerken hızlarını azaltmak, hızını kullandığı aracın yük ve teknik özelliğine görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak kurallarını ihlal ettiğinden kusurlu bulunduğu nedeni ile davanın reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
Dava, tek taraflı trafik kazası nedeni ile kazalı araç içerisinde bulunan ve kaza nedeni ile vefat eden müteveffa mirasçıları olan davacıların müteveffanın desteğinden yoksun kaldıklarından bahisle kazalı aracın ZMMS poliçesini düzenleyen davalı sigorta şirketi ile kusurlu bulunduğu iddia edilen.... karşı müteselsil sorumluluk esaslarına göre açılmış destekten yoksun kalma / maddi tazminat davasıdır.
Karayolları Genel Müdürlüğüne karşı Bursa 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/... esas sayısı ile açılan dava dosyası mahkememiz dosyası ile birleştirilerek dosyamız içerisine alınmıştır.
Mahkememizden verilen 17/05/2018 tarih ve 2016/... Esas 2018/... sayılı kararı Bursa Bölge Adliye Mahkemesinin 5. Hukuk Dairesi'nin 06/11/2020 tarih ve 2018/... Esas, 2020/... Karar sayılı ilamıyla kaldırılmakla ilamı ile kaldırılmasına karar verilmiş olup dosya bu yönü ile incelenmiştir.
Öncelikle dosya ana dava olan 2021/...... E. Sayılı dosya yönünden incelendiğinde; Bursa Bölge Adliye Mahkemesinin 5. Hukuk Dairesi'nin 06/11/2020 tarih ve 2018/... Esas, 2020/..... Karar sayılı ilamında hüküm sonucunun, taraflara yükletilen hak ve sorumlulukların şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde ayrı ayrı ve açıkça gösterilmesi gerekir. Ayrıca HMK'nın 166. maddesi uyarınca, asıl ve birleştirilen dava dosyaları birbirlerinden bağımsız ayrı bir dava olup, asıl ve birleştirilen her dava hakkında usul hükümlerine göre ayrı ayrı hüküm kurulması gerekir. Yukarıda belirtilen ilkeler gözardı edilerek, infazda tereddüt oluşturacak şekilde asıl ve birleştirilen dava yönünden ayrı ayrı ve her bir dava için asıl ve birleşen dosya üzerinden ayrı ayrı hüküm kurulmamış olması doğru görülmediği gerekçesi ile kararın bu yönünle kaldırılmasına karar verilmiştir. Dosyada usuli bir gerekçe ile bozulduğu ve dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olduğundan tekrardan bilirkişi incelemesi yapılmasına usul ekonomisi de dikkate alınarak gerek duyulmamıştır.
Davalı sigorta şirketine yazı yazılarak poliçe ve hasar dosyası dosyamız içerisine getirtilmiştir. İznik Cumhuriyet Başsavcılığının 2016/..... soruşturma sayılı evrakı da celbedilmekle dosyamız içerisine getirtilmiştir. Dava dosyası, ibraz edilen deliller kapsamında kusur durumlarının ve davacı yanın talep edebilceği destekten yoksun kalma tazminatı tutarının belirlenmesi yönünden dosya mahkememizce reesen seçilen Mak. Müh. Trafik Güv. Uzmanı ........, sigorta uzmanı ... .. ve aktüerya uzmanı ... .'a tevdii edilerek dosya içerisine ibraz edilen bilirkişi kök raporu ve itirazlar doğrultusunda aldıralan bilirkişi ek raporu dosyamız içerisine ibraz edilmiştir.
Yapılan yargılama da 07/03/2016 günü saat 06:25 sıralarında Bursa ili İznik ilçesi Yenişehir İznik Karayolu üzerinde ..... plakalı aracı ile seyreden sürücü ... .'nin İznik istikametinden Yenişehir istikametine doğru seyrederken taşıt yolunda yapılan yol yapım çalışmaları nedeni ile mevcut olan toprak sete çarparak devrilmesi sonucu maddi hasarlı yaralamalı ve ölümlü trafik kazasının meydana geldiği, kaza yerine 500 metre mesafede sırası ile yolda çalışma, 70 km mecburi hız sınırı, 50 km mecburi hız sınırı, öndeki aracı geçmek yasaktır, 30 km mecburi hız sınırı, yolda çalışma ve sağa mecburi yön, tehlike uyarı ve trafik tanzim işaretlerinin bulunduğu, sürücü....nin KTK da yer alan 52/1-a maddesinde yazılı aracının hızını kavşaklara yaklaşırken dönemeçlere girerken tepe üstlerine yaklaşırken yapım ve onarım alanlarına girerken hızlarını azaltmamak kuralını ihlal ettiğindan olayda % 30 oranında kusurlu bulunduğu, olay anına ilişkin fotoğrafların incelenmesinde Karayolunun toprak yığını ile kapatılmış olduğu ve toprak yığınını önünde bir adet yol yapım işaret levhası ile 2 adet işaret hunisinin mevcut olduğu, özellikle taşıt yolunun kapatılmasında gece karanlığı da düşünülerek sürücülerin 150 metre mesafeden yapım ve onarım yapılan yeri rahatça görülmesini sağlayacak gerekli tedbirleri alması için gerekli zaman ve yeterli mesafeyi sağlayacak uzaklıkta önlemler alınarak işaret levhaları ışıklı cihazlar ve flaşörler kullanılması gerektiği halde bu kurala uyulmadığı, trafik kazasını önlemeye ve trafik güvenliğini sağlamaya yönelik gerekli ve yeterli işaretleme yapılmadığı anlaşılmakla olayda ..... % 70 oranında kusurlu bulunduğu sonucuna varılmış olup, ek rapor ile 2018 yılı itibari ile güncellenerek yaptırılan aktüerya hesabı ile yine davalı sigorta şirketi tarafından 09/06/2016 tarihinde davacı ... .... için 20.158,14 TL ödeme ile ... .... için yapılan 35.636,63 TL ödemeler güncellenerek yapılan hesaplamada davacı ... .... bakiye zararının bulunmayıp davalı sigorta şirketinin % 30 sorumluluğuna isabet eden tutarın çok üzerinde - 17.121,48 TL ödemede bulunulduğu, yine davacı ... ... yönünden davalı sigorta şirketinin - 18.845,34 TL fazla ödemede bulunduğu tespit edilmiş olup, dava tarihi itibari ile davalı sigorta şirketinin ödemesi gereken bir tutar bulunmadığından davanın davalı sigorta şirketi yönünden reddine karar vermek gerekmiştir.
Bursa Bölge Adliye Mahkemesinin 5. Hukuk Dairesi'nin 06/11/2020 tarih ve 2018/... Esas, 2020/... Karar sayılı ilamıyla kaldırılmakla ilamı doğrultusunda Birleşen Bursa 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/... esas sayılı dosya incelenmiştir.
Birleşen Bursa 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/... esas sayılı dosyasında davalı .....aleyhine müdürlük tarafından alınması zorunlu olan güvenlik tedbirleri alınmaksızın gerçekleştirilen yol çalışması nedeni ile sigortalı ....'nin idaresindeki aracın toprak yığınına çarparak kontrolden çıkması sonucunda meydana geldiğinden bahisle 2.000 T.L destekten yoksun kalma tazminatın davalıdan tahsili talep edilerek hizmet kusuruna dayanılmıştır. Kamu tüzel kişilerinin yasalar tarafından kendilerine verilen görev ve yetkilerin kullanılması sırasında oluşan zararlar niteliği itibariyle hizmet kusurundan kaynaklanan zararlar olup, bu zararların tazmini amacıyla hizmet kusurlarına dayalı olarak İdari Yargılama Usulü Hakkındaki Kanun’un 2. maddesi hükmü uyarınca idari yargı yerinde tam yargı davası ikame edilmesi gerekmektedir. Görev kuralları kamu düzenine ilişkin olup, mahkemece kendiliğinden (re'sen) dikkate alınması zorunludur. Öte yandan tazminat davalarının İdari yargıda görülmesinde hukuki bir engel de bulunmamaktadır. Bu itibarla, adli yargının yargı yolu bakımından görevsiz bulunması nedeniyle birleşen Bursa 1.Asliye Hukuk Mahkemesine ait dava dilekçesinin yargı yolu caiz olmadığından usulden reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM:
1-Asıl dava olan 2021/.... E. Sayılı dava yönünden :
Davacılar olan ... ... ve ......i'nin davalı Sigorta şirketine karşı açtığı davanın ayrı ayrı REDDİNE,
2- Birleşen dava olan Bursa 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/... E. Sayılı dosyası yönünden:
Davada, İdari Yargı Mahkemeleri görevli olduğundan; HMK nun 114/b ve 115/2.maddeleri gereğince; yargı yolunun caiz olmaması nedeni ile dava şartı yokluğu sebebi ile davanın USULDEN REDDİNE,
2-Asıl ve birleşen davada alınması gereken 118,60 TL harçtan başlangıçta alınan 60,60 TL peşin harç ve 111 TL ıslah harcının mahsubu ile fazla kalan 53 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Asıl ve birleşen davada davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Asıl davada davalı tarafından yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, birleşen davada davalı Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yapılan 64,30 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
5-Asıl davada davalı...... A.Ş. kendisini vekil ile temsil ettirmekle hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 2.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
6-Birleşen davada davalı ..... kendisini vekil ile temsil ettirmekle hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 2.040,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
7-Taraflar tarafından kullanılmayan artan gider avanslarının hükmün kesinleşmesine müteakip taraflara iadesine,
Dair gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar davalının yüzüne karşı davacı vekilinin yokluğunda açıkça okundu, anlatıldı.11/03/2021
Katip ...
¸(e-imzalıdır)
Hakim ....
¸(e-imzalıdır)