.....
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/643 Esas
KARAR NO: 2022/696
HAKİM: .....
KATİP: .....
DAVACI :.....
VEKİLİ: Av......
DAVALI : .....
VEKİLİ: Av. .....
DAVA İHBAR OLUNAN:.....
VEKİLLERİ: Av......
Av. .....
Av.....
DAVA: Tazminat (Kara Taşımacılığı Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 12/07/2021
KARAR TARİHİ: 09/06/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 09/06/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Kara Taşımacılığı Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde ; ... plastik tarafından Türkiye'den gönderilecek olan emtianın ... firmasının talimatı doğrultusunda İngiltere'ye teslim edilmesi hususunda anlaşıldığı fakat bugüne kadar herhangi bir teslimat yapılmadığı. Taraflar arasındaki sözleşmeye göre malzemenin alıcı talimatlarına göre istenilen adrese ve belirlenen kişiye teslim edilmesi gerektiği. Söz konusu malzeme ise sözleşmede anlaşıldığı şekilde alıcı firma olan ... firmasının talimatlarına göre teslim edilmediği. Alıcı firma taşımaya konu ürünlerin kendilerine teslim edilmediğini bildirdiği, bu nedenle alıcı firma ... ile Yapı Kredi
bankasının muhabir bankası arasında Almanya' da devam eden dava bulunduğu. Söz konusu davada malların alıcı firmaya teslim edilmediği yönünde karar verilmesi halinde ise müvekkil şirket satış bedelini alıcı firmadan tahsil edemeyeceği. Davaları bakımından milletlerarası derdestlik söz konusu olmadığı. Türk Hukukunda milletlerarası derdestliğin dolaylı da olsa kabul edildiği iki hal mevcut olduğu: Yetki anlaşması hali ve Türkler'in kişi hallerine ilişkin davalar. Bunun dışında, milletlerarası derdestlik açısından bir düzenleme söz konusu olmadığı. Davaların bağlantılı olduğunun düşünülmesi halinde Almanya'da görülen davanın ancak bekletici mesele yapılabileceğinin açık olduğu. Aksi halde dava zamanaşımı sürelerinin işlemesi ve hak kaybı söz konusu olacağı. Dolayısıyla huzurdaki dava bakımından derdestlik iddia edilmeyeceği. Bu nedenle davalı firmaya Bursa 10.Noterliği'nin 29.03.2021 tarih ve 11632 yevmiye numaralı ihtarnamesi keşide edilerek; malların teslim edilmemesinden kaynaklı olarak müvekkil şirketin uğradığı maddi zararın tazmin edilmesi talep edildiği. Dava konusu sözleşme bakımından, ihtilaf iki ülke arası kara taşımacılığından kaynaklandığı için CMR Karayolu ve Milletlerarası Mal ve Mukavelesi ile ilgili Konvansiyonu hükümleri uygulanacağı açık olduğu. Söz konusu konvansiyona göre taşıyıcının sorumluluktan kurtulduğu hallerin belli olduğu. Dava
bakımından ise sorumsuzluk hallerinden birinin olmadığı sabit olmakla birlikte CMR madde 12/7 ' ye göre taşıyıcının talimatları yerine getirmemekten kaynaklanan sorumluluğu bulunmakta olduğu. Bununla birlikte madde 17/1 uyarınca malları teslim aldığı ve teslim edilinceye kadar, bunların tamamen veya kısmen kaybından ve vuku bulacak hasardan taşıyıcının sorumlu olduğunun sabit olduğu. CMR madde 22/2'ye göre teslimat için süre belirtilmemesi durumunda, taşımacının yükü almasından 60 gün içinde yükün teslim edilmemiş olması bunların kaybolduğuna kesin kanaat oluşturacak ve bunun üzerine hak
sahibi yükün kaybolduğu varsayılacak olduğu. Dolayısıyla yük kaybolmuş sayılacak ve sürelerrin buna göre belirleneceği. Bilindiği üzere yükün kaybolması ağır ve tam kusur hallerinden olduğu. Madde 32 uyarınca sözleşme gereğince yapılan taşımalarda bilerek kötü hareketten kaynaklanan durumlarda dava süresi 3 yıl olmakla birlikte tam kayıplarda kararlaştırılmış zaman limiti yoksa taşıyıcı tarafından teslim alınmasından sonraki 60.günde başlayacağı. Dolayısıyla davamız yasal süresi içinde açıldığı ve bu hususta herhangi bir
kuşku bulunmadığı teslimi gereken ancak teslim edilmediği anlaşılan 25.207,45 TL EURO tutarındaki ürün değerinin ihtar tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte tahsiline, yargılama masraflarının karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.
Davalı ... - ... Uluslararası Nakliyat ve Ticaret A.Ş. vekili cevap dilekçesinde ; Davacı tarafından Türkiye'den İngiltere'ye ihraç edilen emtianın müvekkil şirket tarafından taşıma işinin üstlenildiğini, ancak emtianın varma yerine teslim edilmediğini ifade ederek yükün kaybolduğundan bahisle huzurdaki davayı açtıkları. Davacının tüm talep ve iddiaları hukuki dayanaktan yoksun olup haksız davanın reddi gerektiği. Dava yetkili mahkemede açılmadığı. Müvekkil şirketin adresi Namık Kemal Mah.121.Sokak No:11 Esenyurt /İstanbul olduğu Bakırköy Ticaret Mahkemeleri yetki olduğu. İşbu davanın yetkisiz mahkemede açılmış olması sebebiyle reddine karar verilmesi gerektiği. Uluslararası taşıma ile ilgili işler, CMR Konvansiyonu'na tabidir. CMR Konvansiyonu 32. Maddeye
göre; ''Yapılan taşımalardan doğacak davaların bir yıl içinde açılması gerektiği.'' Bu sebeple dava konusu alacak iddiası CMR Konvansiyonu kapsamında zamanaşımına uğradığı. 33 paket plastik çanta tipi emtia 10.09.2018 tarihinde Bursa'dan İngiltere'ye taşınmış olup hasarsız ve tam olarak 20.09.2018 tarihinde alıcısına teslim edildiği. Davacı tarafın teslim hususundaki iddialarını kabul anlamına gelmemek kaydıyla davacı tarafın da dava dilekçesinde belirttiği üzere CMR Konvansiyon’un 20.Maddesi gereğince teslimat için süre belirtilmeyen durumlarda eşyanın yüklenme tarihinden itibaren 60 gün içinde teslim edilmemesi halinde yükün kaybolmuş sayıldığı. Kabul anlamına gelmemek kaydıyla davacının iddialarına itibar edilmesi halinde dahi 10.11.2018 tarihinde yükün kaybolmuş
sayılacağı varsayımında dahi işbu davanın bu tarihten itibaren 1 yıllık zamanaşımı süresi içerisinde açılması izahtan vareste olduğu. Davacı tarafın, taşınan eşyanın alıcısına teslim edilmediği iddiaları yerinde olmadığı. 33 paket 20550 kg plastik çanta cinsi emtia 10.09.2018 tarihinde Bursa'dan İngiltere'ye taşınmış olduğu hasarsız ve tam olarak 20.09.2018 tarihinde alıcısına edildiği. Ekte sunulan taşıma evraklarından anlaşılacağı üzere CMR senedi üzerine herhangi bir şerh konulmamış, taşınan eşya varma yerinde alıcısına eksiksiz ve hasarsız bir şekilde teslim edilmediği. Davacı taraf dayandığı belgelerden olan e-posta yazışmalarında eşyanın alıcısına teslim edildiğini kabul etmekte olduğu. Davacı tarafça müvekkil şirkete bu hususla ilgili Bursa 10. Noterliğin’den gönderilen 29.03.2021 tarih,11632 yevmiye numaralı ihtarnamede ''taşınan eşyanın alıcı firmaya teslim edilmediği iddiası ile Almanya'da bir dava açıldığı bu davanın sonucuna göre müvekkil şirkete iade edilmek üzere mal bedeli+ taşıma ücreti kadar bedelin kendilerine ödenmesi’’ talep
edildiği. Bu ihtarnameye karşı Büyükçekmece 12. Noterliğin’den gönderilen 01.04.2021 tarih,16503 yevmiye numaralı ihtarname ile cevap verilmiş olduğu, davacı tarafça gönderilen ihtarnameden'de anlaşılacağı üzere ortada herhangi bir zarar bulunmamakta sadece ihtimale binaen müvekkil şirketten talepte bulunulmakta olduğu. Davacı tarafça gönderilen bu ihtarname dahi eşyanın alıcısına teslim edildiği hususunu açıkça göstermekte bulunduğu. Müvekkil şirketin tüm taşıma hizmetleri FFL Sigorta Poliçesi ile ... Sigorta A.Ş. tarafından 12.02.2018-11.02.2019 tarihleri arası 205-57480174-1 nolu sigorta poliçesi ile sigortalı olduğu. Bu nedenle işbu davanın, müvekkil sigorta şirketi ... Sigorta A.Ş.'ye ihbar edilmesini talep edildiği. Yargılama giderleri ve ücreti vekaletin de karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmişlerdir.
Davalı ihbar olunan vekili cevap dilekçesinde ; Davacı 2018 tarihinde meydana geldiği iddia ettiği hasar nedeni ile huzurdaki davayı ikame ettikleri TTK 855. Madde hükümlerin gerekse CMR 32. Madde hükmü gereği davacının tüm talepleri zamanaşımına uğradığı Dava açılış tarihi itibariyle 1 yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığı bu sebeple davanın öncelikle reddi gerektiği Davalı ... - ... Uluslararası Nak. Ve Tic. A.Ş nin yurtiçi taşıyıcı sorumluluk Sigorta Poliçesi 57480174 sayılı ve 12/02/2018-2019 vadeli poliçe ile müvekkil şirkete temin edildiği Huzurdaki davada müvekkil sigorta şirketine karşı herhangi bir husumet yönetilmediği, davada taraf olmadığı ve hakkında doğrudan bir hüküm tesis edilemeyecek ise de, sorumluluğu düzenlediği poliçe genel ve özel şartlarına bağlı olduğu huzurdaki yargılama sonucunda sigortalını sorumluluğuna hükmedilse bile müvekkil şirketin ilgi poliçe kapsamında sorumluluğu ancak sigortalı tarafından yapılan taşıma nedeni ile sigortalıya yüklenebilecek yasal sorumluluk nispetinde ve poliçe genel şartları ve ekli özel şartlar dairesinde poliçe teminatları ile sınırlı olarak söz konusu olabileceği müvekkil şirketçe tebellüğ olanan ihbar dilekçesi ekinde bütün taraf delilleri bulunmadığından davacının iddiasına maddi vakıalar yönünden cevap veremedikleri Ancak taraf anlatımları ve beyan dilekçelerinden anlaşılacağı üzere konu hasar nedeni ile sigortalı Gökboraa'nın herhangi bir sorumluluğu bulunmamakta olduğu bu itibarla anılan poliçe kapsamında müvekkil şirketin de herhangi bir sorumluluğu söz konusu olmadığı poliçe genel ve özel şartlar kapsamında hasarın oluş şekli, poliçe vadesi içinde ve teminat kapsamında olup olmadığı ve zararın miktarı yönünden tüm cevap beyan ve itiraz hakları saklı tutularak İhbar olunan olarak haklarında hüküm kurulmamasını ve HMK 69/1 madde amir hükümlerinin mahkemece resen gözetilmesini talep etmişlerdir.
Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe:
incelene dosya kapsamına göre
Dava, davalıya ait araca yapılan taşıma sözleşmesine dayalı uğranılan zararın tazmini talebine ilişkindir.
Davacı taraf özet olarak ; Davalı ...-... Uluslararası Nakliyet ve Ticaret Anonim Şirketi ne 10.09.2018 tarihinde 33 paket şeklinde 20550.0 kg plastik çanta Bursa'dan İngiltere’ye teslim edilmek üzere, davacı ... Plastik ve Ambalaj Sanayi Ticaret Anonim Şirketi tarafından ... ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araca yüklenmiştir. İngilterede'ki adrese teslim edilmesi gereken ancak teslim edilmediği iddia edilen 25.207,45 Euro tutarındaki ürün değerinin ihtar tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte tahsiline, yargılama masraflarının karşı tarafa yüklenmesi talebi ileri sürmüştür.
Dava dilekçesi ve ekleri davalı tarafa tebliğ edilmiş, dilekçeler teatisi tamamlanarak ön inceleme aşamasına geçilmiştir. mahkeme 08.02.2022 ;tarihli ön inceleme duruşmasında uyuşmazlığın çözümü amacıyla “Davaya konu bilgi ve belgeler irdelenerek malların teslim edilip edilmediği, kusur durumu, varsa zarar ve miktarının ve sair hususların belirlenerek denetime elverişli ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmak üzere, mahkemenin 2022 / 17 Talimat “2021 / 643 Esas” sayılı Dosyası Alanında uzman bilirkişi heyetinden alınan raporda özetle; Davacı ... Plastik Ambalaj San. Ve Tic.A.Ş. firmasınca Türkiye’ den alıcısı ... firmasının İngiltere de yer alan alıcı firma adresine teslim etmek üzere, taşıyıcı firma olan, davalı ...-... Uluslararası Nakliyat ve Ticaret A.Ş. ile gönderdiği ürünlerin CMR formu ile 20.09.2018 tarihinde kaşe ve imza karşılığında teslimatını gerçekleştirerek taşıma sözleşmesinde yer alan sorumluluğunu yerine getirdiği anlaşılmaktadır. Uluslararası Karayolu taşıması ile ilgili işler, CMR Konvansiyonu’na tabi olup, CMR Konvansiyonu 32.Maddeye göre dava Davacı ... Plastik Ambalaj San. Ve Tic.A.Ş. firmasının davaya ilişkin,1 yıllık süre olan zamanda itiraz etmeyerek kusurlu davrandığı görülmüştür. Davalı firma ...-... Uluslararası Nakliyat ve Ticaret A.Ş. nin taşıma sözleşmesine uygun şekilde sorumluluklarını yerine getirdiğinden, davaya ilişkin herhangi bir kusuru olmadığının görüldüğüne dair rapor tanzim edilmiştir.
Somut olayda, dosya kapsamından davacı ... Plastik Ve Ambalaj Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketinin göndereceği 33 paket 20550 kg plastik poşeti İngiltere’ye teslim edilmek üzere davalı ...-... Uluslararası Nakliyat ve Ticaret Anonim Şirketi’ ne ait ... plakalı ... ... yönetimindeki sürücüsüne 10.09.2018 tarihinde teslim etmiştir. Şirket ürünlere ilişkin teslimat yapılacak Bagobah GMEH firmasının Almanya merkezine ürünlerin bedeline ilişkin kesmiş olduğu 10.09.2018 tarihli DPL2018000000595 nolu fatura ile 25.207, 45 EUR bedelli fatura ile ürün bedelini belgeleyerek dosyaya sunmuştur.
Davaya konu kayıp olduğu iddia edilen emtiaların Türkiye den İngiltere ye taşınması için Davalı ...-... Uluslararası Nakliyet Ve Ticaret Anonim Şirketin ce taşıma bedeline ilişkin davacı ... Plastik Ve Ambalaj Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi’ne düzenlenmiş 13.09.2018 tarih GBR2018000021594 nolu fatura ile 4.700 EUR bedelli fatura düzenlenmiş bu fatura dosyaya sunulmuştur. Kayıp olduğu beyan edilen emtiaların teslimatına yönelik 20.09.2018 tarihinde düzenlenen CMR formu ile teslimatın gerçekleştirildiğine dair kaşe ve imzanın yer aldığı belge ekte sunulmuştur. Davacı firmanın Bursa 10.Noterliğinden 29.09.2021 tarihli 011632 yevmiye numarası ile davacı firma tarafından gönderilen ihtarnamesine cevaben Büyükçekmece noterliğinden 01.04.2021 tarihinde 16503 yevmiye numarası ile gönderdiği cevap ihtarnamesi sunulmuş. Kayıp olduğu beyan edilen emtiaların sigortalı taşındığına dair ... Sigorta tarafından düzenlenen 205-57480174-1 nolu poliçe dosyaya sunulmuş, kayıp olduğu beyan edilen ürünlerin taşınması için, ... Plastik Ambalaj San. Ve Tic.A.Ş. firmasınca taşınan emtianın içerik değerine ilişkin düzenlenen Commercial Invoice de ürünlerin bedelinin 25.207,45 EURO olarak belgelendiği. Davalı firma tarafından taşımaya ilişkin evraklar olan Dolaşım belgesi, Transit Refakat belgesi, transit kalem listesi gibi uluslararası taşımacılıkta zorunlu olan evrakları dosyamız arasında yer almaktadır.
Davacı ... Plastik Ambalaj San. Ve Tic.A.Ş. firmasınca Türkiye’ den alıcısı ... firmasının İngiltere de yer alan alıcı firma adresine teslim etmek üzere, taşıyıcı firma olan, davalı ...-... Uluslararası Nakliyat ve Ticaret A.Ş. ile gönderdiği ürünlerin CMR formu ile 20.09.2018 tarihinde kaşe ve imza karşılığında teslimatını gerçekleştirerek taşıma sözleşmesinde yer alan sorumluluğunu yerine getirdiği anlaşılmaktadır. Uluslararası Karayolu taşıması ile ilgili işler, CMR Konvansiyonu’na tabi olup, CMR Konvansiyonu 32.Maddeye göre dava Davacı ... Plastik Ambalaj San. Ve Tic.A.Ş. firmasının davaya ilişkin,1 yıllık süre olan zamanda itiraz etmeyerek kusurlu davrandığı görülmüştür. Davalı firma ...-... Uluslararası Nakliyat ve Ticaret A.Ş. nin taşıma sözleşmesine uygun şekilde sorumluluklarını yerine getirdiğinden, davaya ilişkin herhangi bir kusuru olmadığı analaşılmaktadır.
MADDE 32 ; 1. Bu Sözleşme gereğince yapılan taşımalardan doğacak davaların bir yıl içinde açılması gerekir. Ancak, bilerek kötü hareket veya mahkeme tarafından bilerek kötü hareket olarak kabul edilen kusurlarda, bu süre üç yıldır ve şu tarihlerde başlar:
a) Teslimde kısmi kayıp, hasar veya gecikmelerde, teslim tarihinden itibaren, b) Tam kayıplarda, kararlaştırılan zaman limiti bitiminden 30 gün sonra kararlaştırılmış zaman limiti yoksa, yükün taşıyıcı tarafından teslim alınmasından sonraki 60 ıncı günde,c) Bütün diğer durumlarda, taşıma mukavelesinin akdedildiği tarihten sonraki üç aylık dönemin sonunda. Limit döneminin işlemeye başladığı gün bu döneme dahil edilmeyecektir.2. Yazılı bir istem, taşımacı bunu yazılı bildiri ile geri çevirip, ona ilişkin belgeleri de iade edinceye kadar zaman limitini erteler. Talebin bir kısmı kabul edildiği takdirde zaman süresi anlaşmazlık konusu olan istek için tekrar devam etmeye başlar. Istemin alındığını, cevap verildiğini ve belgelerin gönderildiğini kanıtlamak, bu durumlara güvenen tarafa aittir. Aynı
gayeyle yapılan başka istemler için zaman süresi ertelenemez.3. Yukarıdaki 2 nci paragraf hükümlerine bağlı olarak, zaman limitinin uzatılması, davaya bakan mahkemenin kararlarına göre düzenlenir. Bu karar aynı zamanda yeniden dava açma haklarını da düzenler.4. Zaman aşımı ile düşen dava açma hakkı, karşıt istek veya vereceğini alacağına sayışma yoluyla kullanılmaz.
CMR Madde 32 1.hükmünde yer alan düzenlemeye göre " Bu Sözleşme gereğince yapılan taşımalardan doğacak davaların bir yıl içinde açılması gerekir. Ancak, bilerek kötü hareket veya mahkeme tarafından bilerek kötü hareket olarak kabul edilen kusurlarda, bu süre üç yıl olacağı hükme bağlanmıştır. Ancak somut olayımızda alanında uzman birikişlerden alınan raporda davalı şirketin kusurunun olamadığı yönümde rapor tanzim edilmiştir.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş. Davacı taraf süresi içinde rapora karşı beyanda bulunmuşlardır. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilmiş, aldırılan bu rapor davalının iddiasını doğrular mahiyettedir ve hüküm kurmaya elverişlidir. Davacı taraf davalı tarafın kusurlu olduğunu ispat edememiştir. yukarıda anılan nedenlerle davanın zaman aşımı nedeni ile reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1-Davanın zaman aşımı nedeniyle REDDİNE,
2-Harçlar Yasası gereğince alınması gerekli 80,70 TL harcın başlangıçta alınan 4.479,81 TL peşin hartan mahsubu ile artan 4.399,11 TL'nin karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 26.812,54 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılara ödenmesine,
Kesinleşme süreci tamamlana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile Bursa Bölge Adliye Mahkemesi İstinaf Yargı Yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
. 09/06/2022
Katip .....
E-imzalıdır
Hakim .....
E-imzalıdır