T.C. BURSA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/652 Esas
KARAR NO: 2024/281
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI : ... - ....
VEKİLİ: Av. ...
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 14/07/2021
KARAR TARİHİ: 29/02/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 06/03/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE SAVUNMA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davacı ile davalı ... arasında hammadde ip ve kumaş konusunda sözlü olarak anlaşamaya varmış olduklarını, davacının bu söze güvenerek Halk Bankası Bursa/Kestel Şubesi 4622326 Çek numaralı 16.08.2021 tarih 50.000 TL bedelli çek, Halk Bankası Bursa/ Kestel Şubesi 4622328 Çek numaralı 24.09.2021 tarih 15.000 TL bedelli çek ve Halk Bankası Bursa /Kestel Şubesi 4622329 Çek numaralı 12.10.2021 tarih ve 35.000 TL bedelli çeki davalıya ödenmesi için söz konusu çekleri davalıya teslim ettiğini, taraflar arasındaki sözlü anlaşmaya göre ürünlerin Haziran 2021 ayı içersinde teslim edilmesi gerekirken davalı tarafından çekler karşılığı ürünler davacıya teslim edilmediğini, davacının yaklaşık olarak 2 aydır davalıya ulaşamadığını, davacının telefonunu engelleyen davalının, piyasada bir çok kişiye mağduriyet yaşattığı, kişilerin çeklerini alarak kayıplara karıştığını davacı tarafından çok kez duyulduğunu, çekin günü geldiğinde veya gününden önce davalı tarafından çekleri tahsil için bankaya ibraz edileceğini, bu durumun davacının olmayan bir borcu ödemesi ve mağduriyeti anlamına geleceğini, tüm bu nedenlerle davacının borçlu olmadığının tespitini, davanın kabulünü, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalıya usulüne uygun dava dilekçesi tebliğ edilmiş ancak davalı tarafından savunmada bulunulmamıştır.
DELİLLER:
Dava dilekçesi, beyan dilekçeleri, yemin metni, yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı.
KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME :
Eldeki dava menfi tespit davasıdır.
Menfi tespit davası, ödeme tehdidi altında bulunan bir kimsenin ileri sürülen hak veya alacağın doğmadığını ya da doğduktan sonra sona erdiğini tespit ettirmek amacıyla açtığı tespit davasıdır. Bu davalarının dayanağı "Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir." şeklindeki İcra İflas Kanunu'nun 72/1. maddesidir.
Menfi tespit davası Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 106. maddesinde düzenlenen tespit davasının özel bir görünümüdür. Bu sebeple HMK'nın 106/2. hükmü gereğince bu davaların dinlenebilmesi için davacının korunmaya değer güncel bir yararının bulunması gerekir. Doktrin ve Yargıtay içtihatlarında bu davalardaki güncel yararın alacak talebi tehdidi olduğu kabul edilmiştir.
İcra takibinden sonra açılan menfi tespit davalarında halihazırda bir icra ve alacak talebi bulunduğundan davacının hukuki yararının bulunduğu kabul edilir. İcra takibinden önce açılan davalarda ise borçluya yönelmiş bir talebin (ihtar, protesto, fatura, borçlu adına tanzim edilmiş senet vs) bulunması gerekmektedir.
Menfi tespit davalarında ispat yükü kural olarak davalıdadır. Davalı alacağı olduğunu ispatlamalıdır. Ancak hukuki ilişkinin doğmadığı, hükümsüz olduğu, senedin bedelsiz olduğu, ödeme yapıldığı iddiası gibi durumlarda ispat yükü davacı borçludadır.
Bu davalarda mahkemece öncelikle dava tarihi itibariyle korunmaya değer güncel bir hukuki yararın bulunup bulunmadığı tespit edilmeli, ardından dava konusu ilişkinin ispat kurallarına göre sunulan delillerle birlikte esası incelenerek davacının borçlu olup olmadığı tespit edilmelidir.
Mahkememizce 26/01/2023 tarihli celsede davacı tarafa yemin metnini sunması için süre verilmiş olup, davacı tarafça yemin metni sunulmuştur ve yemin metni davalı asile tebliğ olunmuştur.
Davalı asilin yemin eda etmesi için belirlenen duruşma gün ve saatinde hazır olmadığı anlaşıldı.
6100 sayılı HMK’nın yemine ilişkin hükümlerine değinilmesi gerekmektedir.
HMK`nın “Yemine davet” başlığı altında düzenlenen 228. maddesinde “ Yemin teklif edilen kimse, duruşmada bizzat hazır bulunmadığı takdirde, kendisine yemin için bir davetiye çıkarılır. Yemin davetiyesine, yemine konu hususlar hakkında sorulacak sorular ile geçerli bir özrü olmaksızın yemin için tayin olunan gün ve saatte mahkemeye bizzat gelmediği veya gelip de yemini iade etmediği yahut yemini eda etmekten kaçındığı takdirde, yemin konusu vakıaları ikrar etmiş sayılacağı yazılır.” denilmiştir.
Tüm dosya kapsamı değerlendirildiğinde; Mahkememizce davalı tarafa yemin metni de gönderilerek duruşmaya davet edilmiş, geçerli bir mazereti olmadan duruşmaya gelmemesi veya yeminden kaçınması halinde davacının iddiasını ispat etmiş sayılacağı konusunda gerekli ihtaratlar yapılmıştır. Yemin metni 21/02/2023 tarihinde davalının bizzat kendisine tebliğ edilmiştir. Yemin metninin davacıya tebliğine rağmen bir sonraki duruşmaya davacı katılmamış ve herhangi bir mazeret dilekçesi sunmamıştır. Davalı, mahkememizin 12.celsesinde "21/02/2023 tarihinde tarafıma tebliğ edilen tebligata rağmen romatizma hastalıkları sebebiyle bir sonraki duruşma olan 27/04/2023 tarihindeki duruşmaya katılamadım. Buna ilişkin herhangi bir mazeret dilekçesi sunamadım..." demek suretiyle duruşmaya katılmadığını ve mazeret dilekçesi sunmadığını ikrar etmiş, duruşma tarihinde rahatsızlığına dair herhangi bir belgeyi de sonradan sunmamıştır. Dolayısıyla davacı tarafından sunulan yemin metni davalıya usulüne uygun olarak tebliğ edilmesine rağmen takip eden duruşmada, belirlenen duruşma saatinde davalı tarafın duruşmaya katılmadığı, bu suretle yemin konusu vakaları ikrar etmiş sayıldığı ve davacının iddiasının sübut bulduğu anlaşılmakla davanın kabulüne karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-Davacının davasının KABULÜ ile, Halk Bankası Bursa/Kestel Şubesi 4622326 Çek numaralı 16.08.2021 tarih 50.000 TL bedelli çek, Halk Bankası Bursa/ Kestel Şubesi 4622328 Çek numaralı 24.09.2021 tarih 15.000 TL bedelli çek ve Halk Bankası Bursa /Kestel Şubesi 4622329 Çek numaralı 12.10.2021 tarih ve 35.000 TL bedelli çeklerden davacının borçlu olmadığının tespitine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 6.831,00 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 1.707,75 TL'nin mahsubu ile bakiye 5.123,25 TL nispi karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan posta, tebligat gideri 492,95 TL ve 1.775,55 TL harç olmak üzere toplam 2.248,50 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4- Davalı tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davacı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı asil ...'ın yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMKnın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.29/02/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır.
Hakim ...
¸e-imzalıdır.
Güvenli elektronik imza ile onaylanmıştır.
Aslının aynı olduğu tasdik olunur.
Katip ...
¸e-imzalıdır.