.....
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/682 Esas
KARAR NO: 2022/840
HAKİM: .....
KATİP: .....
DAVACILAR: 1.....
2.....
VEKİLİ: Av......
DAVALI: ........
VEKİLİ: Av......
MÜTEVEFFA:.....
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 30/07/2021
KARAR TARİHİ: 15/09/2022
Mahkememizde görülen davanın açık yargılamasında,
DAVACININ TALEBİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilleri davacıların oğulları ... ... 'nin sürücüsü ve aynı zamanda maliki olduğu ... plakalı aracı ile 30.07.2006 tarihinde tek taraflı olarak gerçekleştirmiş olduğu Trafik kazası neticesinde vefat ettiğini, Mudanya Cumhuriyet Başsavcılığının 2006/1204 Hzr.no, 2006/ 642 Karar nolu kararı ile müteveffanın aracın hakimiyetini kaybederek kendi kusuru sonucu velat ettiğinin tespit edildiğini, söz konusu aracın ... A.Ş.'nin 001-01114724 Poliçe no'lu Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile Sigortalandığını, sigorta şirketinin faaliyetlerine Ekim 2016 tarihinden itibari ile ... SİGORTA A.Ş. unvanı devam ettiğini, 2918 sayılı KTK nun 92 maddesi (b) bendinde belirtildiği üzere işleten ve sürücü yakınları (eşi, çocukları annesi, babası) ZMSS'ndan yararlanma yönünden "üçüncü kişi" sayıldıklarını ve işletene ait veya sürücünün Trafik Sigortasından tazminat alma hakkında sahip kılındıklarını, 26/04/2016 tarihinden önce meydana gelen kazalarda (Tek taraflı olsa dahi) yakınların "Destekten yoksun kalma Tazminatı " haklarının bulunduğunu, kazanın ölümlü Trafik Kazası olması sebebi ile zaman aşımının 15 yıl olduğunu, davalı Sigorta Şirketine yapmış oldukları başvurunun sonuçsuz kaldığını, müteveffanın evli ve çocuksuz olarak vefat ettiğini, müteveffanın babası davacı 10.06.1956 doğumlu ... ...'nin Kapalı Çarşıda dükkanı olup perakende Çanta işi yapmakta olduğunu, diğer davacı 07.01.1956 doğumlu ... ... (müteveffanın annesi) kaza tarihinde ev hanımı olup çalışmadığını, emekli olduğunu, müteveffanın kaza tarihinde Bursa Kapalı Çarşı'da Serbest Ticaret olarak "Triko Konfeksiyon Perakende Satış " işletmesi bulunduğunu, müvekkilleri davacıların müteveffa oğullarına en çok ihtiyaç duydukları zamanda yitirdikleri oğullarının Maddi ve Manevi desteğinden yoksun kaldıklarını, işbu sebeplerle; arabuluculuğa başvurduklarını, ancak anlaşmaya varılamadığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik davacı ... Dercli için 10.000-TL, davacı ... ... için 10.000-TL destekten yoksun kalma tazminatının haksız fiilin gerçekleştiği 30.07.2006 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin de davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALININ CEVABI: Davalı taraf ise özetle; 16-DS-026 plaka sayılı aracın davalı şirket nezdinde ZMMS poliçesi ile sigortalı olduğunu, poliçe kapsamında kişi başına azami teminatın 37.500-TL olduğunu, eldeki davanın 10 yıllık zamanaşımı süresi dolduktan sonra 30.07.2021 tarihinde açıldığını, davanın kabulünü anlamına gelmemek kaydı ile Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 2017/17-1315 E – 2017/1239 K. sayılı İçtihadı uyarınca yansıma yoluyla zarar görmüş olan destek tazminatı talep edenlerin, kendisine destek sağlayan kişinin sahip olduğu haktan fazlasına sahip olmaları mümkün olmadığını, BK’nın 44/1.maddesine göre “hiç kimsenin kendi kusurundan yararlanamaz” ilkesine göre zararın artması veya doğmasına sebep olan kişi sonuçlarına da kendisi katlanması gerekeceğini, “kimse kendi kusurundan faydalanamaz ilkesi” ve de dava konusu kazada sürücünün 3.kişi olmaması sebebiyle başvuru sahiplerinin destek zararlarından kaynaklı davalı şirketine herhangi bir tazminat sorumluluğu yüklenemeyeceğini, davacı tarafa ... ...'nin ölümü sebebiyle SGK’dan kendisine herhangi bir aylığın bağlanıp bağlanmadığı ve SGK’dan herhangi bir ödeme alıp almadığının belirlenmesini talep ettiklerini, müteveffanın ölümü sebebi ile anne ve babasından başkaca hak sahibinin olup olmadığının tespitini, hayatta olması durumunda da yapılacak tazminat hesaplamasında dava dışı olan hak sahiplerinin de destek paylarının dikkate alınması suretiyle hesaplama yapılmasını talep ederek maddi tazminat davasının zamanaşımı nedeni ile esastan reddine, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER ve GEREKÇE: Dava, Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi Kapsamında sürücünün vefatı nedeniyle desteğinden yoksun kalan davacıların davalı sigorta şirketinden destekten yoksun kalma taleplerine ilişkin Tazminat davasıdır.
Öncelikle davalı taraf her ne kadar zamanaşımı iddiasında bulunmuş ise de kazanın ölümlü Trafik Kazası olması sebebi ile zaman aşımının 15 yıl olduğu göz önüne alındığında davalı yanın itirazı yerinde görülmemiştir.
Davalı sigorta şirketine yazı yazılarak poliçe ve hasar dosyası dosyamız içerisine celp edilmiştir.
Davacı delilleri kapsamında vefat eden ... ...'nin gelir durumunun tespiti ile davacılara herhangi bir ödeme yapılıp yapılmadığının tespiti için vergi dairesine müzekkere yazılmış ve SGK Dosyası dosyamız içerisine getirtilmiş, davacıların mali ve sosyal durumları yönünden yaptırılan araştırma yazıları dosyamız içerisine alınmış, dava dosyası, ibraz edilen deliller ve gerektiğinde davalı sigorta şirketi kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilerek dava dosyası re'sen mahkememizce seçilen alanında uzman Sigorta Hukuku Bilirkişi Fikri Tunç Keskin ve Adli Trafik bilirkişi Tamer Akgöz'e tevdii edilerek dosya ile ilgili 13/03/2022 tarihli bilirkişi raporu dosyamız içerisine aldırılmış, bilirkişi raporunun taraflara usulünce tebliği sağlanmıştır.
Davacıların açmış olduğu destekten yoksun kalma tazminatına ilişkin davada talebinin hukuki yönden incelenmesinde 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 91/1. maddesinde işletenlerin bu kanununun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere yaptırılan bir mali sorumluluk sigortası olan Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortasına göre sigorta şirketinin poliçe ile bağlandığı müteveffa araç sürücüsü ... ...'nin ... plaka sayılı aracı ile 30/07/2006 tarihinde tek taraflı ve tam kusurlu olarak yapmış olduğu trafik kazası neticesinde vefatı nedeniyle desteğinden yoksun kalan davacılara destekten yoksun kalma tazminatının verilip verilmeyeceği hususu davamızın konusunu oluşturmaktadır.
Karayolları Trafik Kanunu 85/1 maddesi uyarınca ise araç işleteninin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin 3. kişilere vermiş olduğu zararların karşılanması maksadıyla aynı kanunun 91/1 maddesi gereği ZMMS yaptırmalarının zorunlu bulunduğu, zorunlu mali mesuliyet sigortacısının da Karayolları Trafik Kanunu'nun 85/1 ve 91/1 maddeleri ile ZMMS genel şartları ile poliçe özel şartları kapsamında poliçe limitleri içinde kalmak kaydıyla işletene düşen sorumluluğu üstlendiği hususlarında uyuşmazlık bulunmayıp taraflar arasında uyuşmazlık konusu olan husus işleten olan müteveffanın tam kusuru ile ölmesi halinde mirasçıların davalı zorunlu mali sorumluluk sigortacısından destekten yoksun kalma tazminatı isteyip isteyemeyeceği noktasında toplanmaktır. Zorunlu mali mesuliyet sigortasının kapsamı ve teminat dışı kalan haller KTK.nun 92/a ve b maddesi ile Karayolları Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları A.3 Maddesi ile belirlenmiş olup buna göre "İşleten tarafından eylemlerinen sorumlu tutulduğu kişilere karşı yöneltilebilecek tazminat talepleri ile işletenin eşinin, usul ve fürunun, kendisine evlat edinme ilişkisi ile bağlı olanların ve birlikte yaşadığı kardeşlerinin mallarına gelen zararlar nedeniyle ileri sürülebilecek taleplerin" teminat dışı kaldığı düzenlenmiş olup Borçlar Kanunu'nun 45. madesi kaynaklı destekten yoksun kalma zararı bu kapsamda sayılmamıştır.
Yargı kararlarında da bu husus değişik görüşler çerçevesinde tartışma konusu yapılmış olup 2008 yılının Temmuz ayından başlayarak önce 11. Hukuk Daire'since daha sonra işbölümü nedeniyle 17.Hukuk Daire'since işleten ve sürücü yakınlarının sigorta tazminatı isteme hakkı bulunduğu kabul edilmekle birlikte yansıma zarar- yansıma kusur ilkesinden hareketle sürücü kusurlu ise "kimse kendi kusurundan yararlanamaz" ilkesince destekten yoksun kalan yakınların sigorta tazminatını alamayacakları sonucu doğrultusundaki kararların ağırlık kazandığı, Hukuk Genel Kurulu'nun 2011/17E- 787 K 2012/92 sayılı 22.02.2012 tarihli kararından sonra hem Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun hem de 17. Hukuk Dairesi'nin müteveffa mirasçıları lehine kararları devam etmiş, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2012/17-215 K.2012/413 sayılı 27.06.2012 tarihli kararında ise" daha önceki tüm görüşler tartışma konusu yapılmış, netice olarak yolcu işletenin ya da sürücü murisin ister kendi kusuru ister bir başkasının kusuru ile olsun salt ölmüş olması , destekten yoksun kalanlar üzerinde doğrudan zarar doğurup , bu zarar gerek kanun gerekse poliçe ile teminat dışı bırakılmış olmadıkça davacıların hakkına desteklerinin kusurunun olması etkili bir unsur olarak kabul edilemez ve destekten yoksunluk zararından kaynaklanan hakkın sigortacıdan talep edilmesi olanaklıdır. " şeklinde görüş bildirilmiştir.
Sonuç itibariyle, davacıların destekten yoksun kalan 3. kişi sıfatıyla dava açtıkları, ölüm nedeniyle doğrudan davacılar üzerinde doğan destekten yoksunluk zararının oluşumundaki kusurun davacılara yansıtılamayacağı, dolayısıyla kusurlu araç şoförünün ve onun eylemlerinden sorumlu olan işletenin kusurunun araç şoförünün desteğinden yoksun kalan davacıları etkilemeyeceği, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları'na göre aracın zorunla mali sorumluluk sigortacısı davalı sigorta şirketinin işletenin 3. kişilere verdiği zararları teminat altına aldığına ve olayda sürücü kusurlu, destekten yoksun kalan davacılar da zarar gören 3. kişi konumunda bulunduklarından davalı sigorta şirketi zarardan sorumlu olup, davacıların davalı sigorta şirketinden tazminat isteyebileceği sonucuna varılmış, müteveffa ... ...'nin olayda %100 kusurlu bulunduğu dosya kapsamına ve mahkememizce de hükme esas alınıp itibar edilen savcılık dosyası kapsamında aldırılan rapor ile mahkememizce aldırılan bilirkişi raporuna göre kabul edilmekle dosyamız kapsamında aldırılan rapora göre; davacı ... ... için 143.708,79-TL, ... ... için 194.702,33-TL olmak üzere toplam 338.411,12-TL destekten yoksun kalma tazminatını talep etmeye hak kazandıkları, ancak poliçe limitinin 57.500,00 TL olması gözönüne alınmakla taksim gereğince poliçe
teminatı kapsamında babanın zararının 12.208,90 TL ve annenin zararının 16.541,10 TL'sinin
karşılanabileceğ̆ine belirtilmiştir. Davacı vekili 16/04/2022 havale tarihli dilekçesi davasını ıslah ederek gerekli harcı ikmal etmiştir.
Eldeki deliller, hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde yukarıda anlatılan gerekçelerle her ne kadar müteveffa ... ... meydana gelen kazada %100 kusurlu bulunmuş ise de, müteveffanın annesi ve babası olan davacıların ıslah edilen miktarlar üzerinden destekten yoksun kalma tazminatlarını talep edebilecekleri anlaşıldığından davanın kabulüne karar verilmekle aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
1-Davacı ..... ...’nin maddi tazminat talebinin KABULÜNE, buna göre 12.208,90 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalının temerrüde düşürülme tarihi olan 08/06/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı Rehcivan ...’ye verilmesine,
2-Davacı ... ...’nin maddi tazminat talebinin KABULÜNE, buna göre 16.541,10 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalının temerrüde düşürülme tarihi olan 08/06/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı ... ...’ye verilmesine,
3-Alınması gereken 1.963,92-TL nispi harçtan peşin alınan 68,31-TL harç ile 30,00-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 98,31-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.865,60 TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye İRAT KAYDINA,
4-Davacılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibari ile yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca taktir ve tayin olunan 9.200,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacılara VERİLMESİNE,
5-Davacılar tarafından yapılan 67,80-TL başvurma ve vekalet harcı + 1.272,10-TL posta ve tebligat giderinden oluşan toplam 1.339,90-TL yargılama gideri ile peşin harç ile ıslah harcının toplamı olan 98,31-TL harcın davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
6-Davalı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
7-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın hükmün kesinleşmesinden sonra 6100 sayılı HMK'nun 333. Maddesi uyarınca taraflara İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren HMKnın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 15/09/2022
Katip .....
e-imzalıdır
Hakim .....
e-imzalıdır