...
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/683 Esas
KARAR NO: 2022/312
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... ...
VEKİLİ: Av. .... ...
DAVALI : ... - ...
VEKİLİ: Av. ... ...
DAVA: Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak)
DAVA TARİHİ: 30/07/2021
KARAR TARİHİ: 17/03/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 17/03/2022
Mahkememizde görülmekte olan Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde ; Davalı-şirket tarafından davacı-müvekkil aleyhine 'Genel Kredi Sözleşmesi' kapsamında kefaleti olduğu iddiasıylan Bursa 13. İcra Müdürlüğü'nün 2018/... E.sayılı dosyası ile icra takibi başlattığı. Davacı-müvekkil tarafından anılan icra takibine konu Genel Kredi Sözleşmesi'ndeki kefaletinin geçersiz olduğundan bahisle Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/158 E. Sayılı dosyası ile menfi tespit davası ikame edildiği. Söz konusu menfi tespit davası nihayete erdiği ve ''Davaya konu sözleşme incelendiğinde, davacının kefalet sözleşmesinde yalnızca imzasının ve isminin bulunduğu, azami miktar belirtilmediği anlaşıldığı. Dolayısıyla davacının ... Kozmetik lehine vermiş olduğu kefaletin geçersiz olduğu.'' gerekçesiyle davanın kabulüne karar verildiği yani davacı-müvekkilin aleyhine başlatılan Bursa 13. İcra Müdürlüğünün 2018/... E sayılı dosyasında borçlu olmadığı tespit edildiği, Ancak söz konusu menfi tespit davası devam ederken davacı-müvekkilin aylık maaşından yapılan ve icra dosyasına yatırılan kesintilerin dökümünin ekte sunulduğu. 18.12.2019 tarihli 876,07 TL ve 17.01.2020 tarihli 980,04 TL tutarındaki kesintilerin Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/158 E. Sayılı dosyasında istirdadına karar verilmiş olduğu işbu davada bu kesintiler yönünden talebimizin bulunmadığı. Ancak geriye kalan tüm aylarda yapılan haksız kesintilerin davacı-müvekkile iadesi için işbu davayı ikame etme zorunluluğu doğduğu. Talebimiz hakkında; davacı-müvekkil hakkında yapılan haciz işlemlerinin haksız ve dayanaksız olduğu tartışmaya yer bırakmayacak şekilde açık ve olarak tespit edildiği. Davacı-müvekkil devlet memuru olup her ay maaşından 1/4 oranında haksız kesinti yapıldığı ve yapılmaya devam edileceği. Bu durum davacı-müvekkili fazlasıyla zor durumda bıraktığı. Ayrıca bu durum devam ederse yapılan haksız kesintilerin müvekkile iadesi için periyodik olarak dava ikame etmek zorunda kalacağı. Bu durum müvekkili hem maddi hem de manevi açıdan haksız yere fazlasıyla yoracağı gibi mahkemenin iş yükünü de gereksiz yere artıracak olması. Dolayısıyla tüm bu hususlar göz önüne alınarak davacı-müvekkilin maaşı üzerindeki haczin tedbiren durdurulmasına karar verilmesini talep etmekte olduğu. Anılan nedenlerle fazlaya dair talep ve dava haklarımız saklı kalmak kaydıyla öncelikli olarak davacı-müvekkilin aylık maaşı üzerine Bursa 13.İcra Müdürlüğünün 2018/... E sayılı dosyasından konulan haczin tedbiren durdurulmasını, haksız yapılan 11.147,58 TL kesintinin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faiziyle davalıdan alınarak davacıya iadesini, yargılama giderleri ve vekalet ücreti ile birlikte davalıya yükletilmesine karar verilmesini vekaleten talep ve dava etmişlerdir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde; Davacı ... aleyhine dava dışı Türkiye İş Bankası A.Ş.'ye olan borçlarından dolayı Bursa 13.İcra Müdürlüğü'nün 2018/... E.Sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığı. Kesinleşen ödeme emri neticesinde borçlu ... maaş haciz işlemi gerçekleştirildiği. Müvekkil şirket ilgili icra dosyasının tüm hak ve alacaklarını Türkiye İş Bankası A.Ş.'dan devraldığı. Dava konusu icra dosyasına temlik alınan tarihten önce hiç bir haricen ödeme bildirimi olmadığı. Maaş haczine ilişkin işlemler alacaklı Gelecek Varlık Yönetim A.Ş. Alacaklarına karşı olup hukuka uygun olduğu. Davacı dilekçesinde Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/158 E.Sayılı dosyası ile menfi tespit davası ikame edildiğini, söz konusu mahkeme tarafından davanın kabulüne karar verildiğini beyan ettiği. Davacının bahsetmiş olduğu menfi tespit davasına ilişkin karar henüz kesinleşmemiş olup dosya halen istinafta olduğu Bu nedenle Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/158 E.Sayılı dosyasının HMK Md. 165/1 gereğince bekletici mesele yapılmasını talep ettikleri. HMK Md.165/1-Bir davada hüküm verilebilmesi, başka bir davaya, idari makamın tespitine yahut dava konusuyla ilgili bir hukuki ilişkinin mevcut olup olmadığına kısmen veya tamamen bağlı ise mahkemece o davanın sonuçlanmasına veya idari makamın kararına kadar yargılama bekletilebilir olduğu. Takibin açılması ve kesinleşme aşamasında itiraz edilmeyen hususlarla ilgili tekrar itiraz edilemeyeceği bir gerçek olduğu, borçlu ve kredi veren banka arasında imzalanan sözleşmede faiz oranlarını belirtmek sureti ile borçlu bilgilendirildiği, borçlu bu hususları bilerek ve kabul ederek sözleşmeyi imzaladığı. Davacı dava dilekçesinde hakkında yapılan haciz işlemlerinin haksız olduğunun açıkça tespit edildiğini ve maaşına yapılan haksız kesintilerinin kendisini zor durumda olduğunu beyan ederek maaşı üzerindeki haczin tedbiren durdurulmasına karar verilmesini talep ettiğini. Davacının beyanlarını kabul etmedikleri. Bursa 3.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/158 E.Sayılı dosyası hala kesinleşmediği. Dava konusu maaş kesintileri hukuka uygun olup, bu kesintilerin durdurulmas müvekkilinin şirket açısından hak kaybına sebep olacağı. davacının beyanlarına ilişkin cevaplarımızın kabulünü, Bursa 3.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/158 E.Sayılı dosyasının bekletici mesele yapılmasını, mahkemeniz aksi kanaatte ise haksız açılan davanın reddini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmişlerdir.
Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe:
İncelenen dosya kapsamına göre
Derdest dava banka kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan icra takibine sonucu yapılan kesintinin iadesine ilişkin alacak davasıdır. Kural olarak ispat külfeti davacı taraf üzerindedir. Davacı , kefillerin de müteselsil kefilden kaynaklanan sorumluluğunun doğmadığını ispat etmek zorundadır.
Bu amaçla banka kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yapılması uygun olacaktır.
Mahkememizce seçilen bir bilirkişiye banka kayıtları üzerinde yerinde inceleme yetkisi verilerek rapor alınmıştır. Bilirkişi 04/02/2021 havale tarihli raporunda
Asıl borçlu ... Kozmetik Gıda İnş.Tur.Otom.Teks.San.ve Tic Ltd Şti ile Türkiye İş Bankası A.Ş.ile arasında 23.03.2007 tarihinde imzalanan meblağsız 68 sayfa 90 maddeden oluşan Genel Nakdi ve Gayrinakdi Kredi Sözleşmesi bulunmaktadır. Söz konusu sözleşmede ..., ... ... ve ... ...'nun müteselsil kefil olarak imzaları bulunmaktadır. Asıl borçlu ... Kozmetik Gıda İnş.Tur.Otom.Teks.San.ve Tic Ltd Şti ile Türkiye İş Bankası A.Ş.ile arasında 22.10.2007 tarihinde imzalanan 68 sayfa 90 maddeden oluşan TL.75.000,-'lik Genel Nakdi ve Gayrinakdi Kredi Sözleşmesi bulunmaktadır. Söz konusu sözleşmede Nurettin Alçı ve Şemsettin Şeker'in müteselsil kefil olarak imzaları bulunmaktadır.Davacı ...; asıl borçlu ... Kozmetik Gıda İnş.Tur.Otom.Teks.San.ve Tic Ltd Şti'ne Türkiye İş Bankası A.Ş. Tarafından kullandırılan kredilerin teminatını oluşturan sözleşmelerde kefalet şartı oluşmadığı gibi, taksitli ticari kredi ödeme tablolarında da imzası bulunmamaktadır. Ayrıca, bankaca kredi hesaplarının kat edilmesi sonucu gönderilen ihtarnamede de müşterek borçlu ve müteselsil kefil olarak yer almaması nedeniyle kullandırılan kredilerde herhangi bir sorumluluğu olamayacağı, Davalı ...Ş. tarafından dava konusu dönem ile sınırlı olmak üzere toplam 11.147,58 TL kesinti yapılmış olduğu, kesinti tarihlerinden dava tarihine kadar işlemiş %9 yasal faizi ile birlikte davacının alacağının toplam 12.098,93 TL olabileceği, yönünde rapor tanzim edilmiştir.
Davaya konu somut olayımızda; Dava, davacı ...'nın asıl borçlu ... Kozmetik San ve Tic Ltd Şti firmasının Türkiye İş Bankası A.Ş.'na olan borçlarından dolayı kefil sıfatıyla kendisinden maaş haczi nedeniyle yapılan kesintilerden kaynaklanmaktadır. Söz konusu asıl borçlu ... Kozmetik Gıda İnş.Tur.Otom.Teks.San.ve Tic Ltd Şti'ne kullandırılan kredilerle ilgili; Türkiye İş Bankası A.Ş. ile arasında biri meblağsız, diğeri TL.75.000 olmak üzere 2 adet Genel Nakdi ve Gayrinakdi Kredi Sözleşmeleri bulunmaktadır. Birinci sözleşme 23.03.2007 tarihinde ... Kozmetik Gıda İnş.Tur.Otom.Teks.San.ve Tic Ltd Şti ile Türkiye İşbankası A.Ş. Arasında meblağsız olarak imzalanmıştır. Söz konusu meblağsız olarak imzalanan sözleşmede ..., ... ... ve ... ... 'nun meblağsız ve kefalet tarihi olmadaan müşterek borçlu müteselsil kefil olarak imzaları bulunmaktadır. Diğer sözleşme 22.10.2007 tarihinde ... Kozmetik Gıda İnş.Tur.Otom.Teks.San.ve Tic Ltd Şti ile Türkiye İşbankası A.Ş. arasında TL.75.000,-' olarak imzalanan Genel Nakdi ve Gayrinakdi Kredi Sözleşmesidir. Söz konusu bu sözleşmede ise Nurettin Alçı ve Şemsettin Şeker'in kefalet tarihi 22.10.2007 olup, kefalet tutarları TL.75.000,-er olarak belirtilmiştir.
Davacı ...'nın kefalet tutarı ve kefalet tarihi yazılmadan imzalanan meblağsız sözleşmeden dolayı asıl borçlu ... Kozmetik Gıda İnş.Tur. Otom.Teks.San. ve Tic Ltd Şti'nin kullandığı kredilerde kefalet şartı oluşmadığından dolayı sorumluluğu bulunmamaktadır. ... asıl borçlu firmada 06.03.2007 tarihinde şirket hissedarı ve şirket müdürü olarak yer almış, 31.10.2007 kredi kullandırım tarihlerinden önce 04.09.2007 tarihinde asıl borçlu firmadaki hisselerini devrederek şirket müdürlüğü görevinden ayrılmıştır. Asıl borçlu ... Kozmetik Gıda İnş.Tur.Otom.Teks.San.ve Tic Ltd Şti firması ile Türkiye İş Bankası arasında 22.10.2007 tarihinde imzalanan TL.75.000,-'lik sözleme kapsamında; Banka ... Kozmetik Gıda İnş.Tur.Otom.Teks.San.ve Tic Ltd Şti firmasına 31.10.2007 tarihinde 12 ay vadeli TL.43.000,- ve 18 ay vadeli TL.30.000,-'lik olmak üzere toplam TL.73.000,-'lik eşit taksit ödemeli ticari krediler kullandırmıştır. Söz konusu toplam TL.73.000,- olarak kullandırılan 2 adet eşit taksitli ticari kredi ödeme tablolarında da asıl borçlu firma ile kefil olarak da Nurettin Alçı, Şemsettin Şeker ve ... ...'nun imzaları bulunmaktadır.
Söz konusu kredilerden TL.43.000,-'lik 12 ay vadeli olarak kullanılan kredinin sadece 1. Taksidi ödenmiş diğer taksitler ödenmemiştir. Diğer TL.30.000,'lik 18 ay vadeli olarak kullanılan kredinin de ilk 2 taksidi ödenmiş, diğer taksitler ödenmemiştir. Banka TL.43.000,-'lik kredinin vadesi geçen 5 taksidi ve TL.30.000,-'lik kredinin de vadesi geçen ödenmeyen 4 taksidinden dolayı 21.05.2008 tarihinde kredi hesaplarını kat ederek ihtarname keşide etmiştir.
Banka TL.43.000,-'lik kredinin vadesi geçen 5 taksidi ve TL.30.000,-'lik kredinin de vadesi geçen ödenmeyen 4 taksidinden dolayı; asıl borçlu ... Kozmetik Gıda İnş.Tur.Otom. Teks. San.ve Tic Ltd Şti'ne ve müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatıyla yer alan Nurettin Alçı ve Şemsettin Şeker'e 21.05.2008 tarihinde 22.10.2007 tarihli Genel Nakit ve Gayrinakti Kredi Sözleşmesi hükümlerine aykırı davranıp taahhütlerini yerine getirmediklerinden 51534 ve 51706 nolu taksitli ticari kredi hesaplarının muaccel hale geldiğini ve TL.74.163,-'nın derhal ödenmesini talep ederek Bursa 9. Noterliği'nin 21.05.2008 tarih 18969 yevmiye numarası ihtarname göndermiştir. Banka söz konusu kullandırılan 2 adet toplam TL.73.000,-'lik taksitli ticari kredinin 22.10.2007 tarih TL.75.000,-'lık sözleşme kapsamında olduğunu 21.05.2008 tarihli ihtarnamede teyit etmiştir. Bu nedenle de söz konusu sözleşmede ve de taksitli ticari kredi ödeme tablolarında imzası bulunmayan davacı ...'ya 21.05.2008 tarihli ihtarnamede Müşterek Borçlu ve Müteselsil Kefil olarak yer verilmemiş ve kendisine ihtarname de keşide edilmemiştir.
Davacı ...'nın borç tutarı, kefalet tutarı ve kefalet tarihi yazılmadan imzalanan sözleşmeden dolayı asıl borçlu ... Kozmetik Gıda İnş.Tur. Otom.Teks.San. ve Tic Ltd Şti'nin Türkiye İş Bankası A.Ş. Nezdinde kullandığı kredilerde kefalet şartı oluşmadığı ve kullanılan kredilerin ödeme tablolarında da kefil imzası bulunmadığından söz konusu kredilerde sorumluluğu bulunmamaktadır.
Banka; 29.07.2008 tarihli Bursa 13. İcra Dairesinin 2008/... Esas sayılı dosya kapsamında davacı ...'ya ilamsız takipte ödeme emri göndererek yasal takip başlatmıştır.
Bursa 13. İcra Dairesi yenilenen 2018/... Esas sayılı dosya kapsamında 05.12.2019 tarihinde Diyarbakır Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü'ne davacı ... için toplam TL.787.758,10'lik borç miktarını bildirmiş ve maaşının 1/4 oranında borç bitene kadar haczini talep etmiştir. Diyarbakır Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü'nce davacı ...'nın maaşından 18.12.2019 ile 28.07.2021 tarihleri arasında 13 kalemde toplam TL.13.003,69'lik maaş kesintisi yaparak, ilgili İcra Dairesi'nin hesaplarına yatırmıştır.
Geçerli bir kefaletten söz edebilmek için sözleşmede ne gibi şekil koşullarına riayet edilmesi gerektiği, 6098 sayılı Kanun'un 583.maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre, kefalet sözleşmelerinin yazılı olarak yapılması yanı sıra sözleşmelerde;
Kefilinin sorumlu olacağı azami miktar,
Kefalet tarihi,
Müteselsil kefalet durumunda bu anlama gelen bir ifadenin kefilin el yazısı ile belirtilmesi de gerekmektedir.
Somut olayda, Sözleşmenini son sayfasında TBK'da belirtilen düzenlemeler uyarınca AZAMİ MİKTAR,KEFALET TARİHİ,VE MÜTESELSİL KEFİL ibarelerinin el yazısı ile yazıldığı anlaşılmaktadır.
Sözleşmeye Yeni Borçlar Kanunun 583. Maddesi şekil şartlarına uygun olarak, davacı kefilin kefalet imzalarının alınmadığı görülmüştür.
6098 sayılı TBK'nun 589/1.md. gereği kefil, kefalet limiti ve kendi temerrütünün sonuçlarından sorumludur. Kefil asıl borçlunun, asıl borcu ile temerrüt faizi borcundan kefalet limiti kadar sorumludur. Ancak kendi temerrütü oluştu ise bu aşamadan sonra limit ile sınırlı olmaksızın kendi sorumluluğu başlar. Kefil, takipten önce temerrüte düşürülmemiş ise, hesap kat tarihinden takip tarihine kadar işleyen akdi faizden limiti dahilinde sorumlu olur. Temerrüt için hesap kat ihtarının kefile tebliği şarttır. Kredi kartı borçu için kefile ihtarname gönderilmediği görülmüştür.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş. Taraflar süresi içinde rapora karşı beyanda bulunmuşlardır. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilmiş, aldırılan bu rapor davacının iddiasını doğrular mahiyettedir ve hüküm kurmaya elverişlidir. Dava yeterince ispat edilmiştir. Davacının asıl borçlu ... Kozmetik Gıda İnş.Tur.Otom.Teks.San.ve Tic Ltd Şti'ne Türkiye İş Bankası A.Ş. Tarafından kullandırılan kredilerin teminatını oluşturan sözleşmelerde kefalet şartı oluşmadığı gibi, taksitli ticari kredi ödeme tablolarında da imzası bulunmadığı ,ayrıca, bankaca kredi hesaplarının kat edilmesi sonucu gönderilen ihtarnamede de müşterek borçlu ve müteselsil kefil olarak yer almaması nedeniyle kullandırılan kredilerde herhangi bir sorumluluğu olamayacağı, bu nedenlerle davanın kabulüne karar vererek aşağıdaki gibi hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1-Davanın kabulü ile
2-Bursa 13. İcra 2018/... yeni esas -(2008/... E, eski esas )sayılı dosyasına davacı tarafından ödenen 11.147,58 TL nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Harçlar Yasası gereğince alınması gerekli 761,49 TL harçtan başlangıçta alınan 190,38 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 571,11 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4- Davacı tarafça yapılan 190,38 -TL peşin harç ve 67,80 -TL başvurma harcı + vekalet harcı, 652,00-TL yargılama gideri toplam 910,18- TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine
5-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 5.100,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
7-Dava şartı arabuluculuk kapsamında hazine tarafından ödenen 1.320,00 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
8-Kesinleşme süreci tamamlana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,
Dair davacı ve davalı vekillerinin yüzene karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile Bursa Bölge Adliye Mahkemesi İstinaf Yargı Yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
17/03/2022
Katip ...
E-imzalıdır
Hakim ...
E-imzalıdır