T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/80 Esas
KARAR NO: 2021/1019
BAŞKAN: ...
ÜYE: ...
ÜYE: ..
KATİP: ...
DAVACI :...
VEKİLLERİ: Av....
Av...
Av. ...
DAVALI : 1- ....
VEKİLLERİ: Av..
Av. ...
DAVALILAR : 2- ...
3-...
VEKİLİ: Av..
DAVA: Tasarrufun İptali (İİK 277 Ve Devamı)
DAVA TARİHİ: 02/04/2009
KARAR TARİHİ: 03/11/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 03/12/2021
Mahkememizde görülmekte olan Tasarrufun İptali (İİK 277 Ve Devamı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda mahkememizin 2016/... esas - 2016/345 karar sayılı kararı ile davanın kabulüne dair karar verildiği, mahkememiz kararının temyiz edildiği ve Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin 30/04/2019 tarih ve 2016/18861 Esas 2019/5319 Karar sayılı ilamı ile "davalı... ...vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddi ile 2 ve 3 nolu bentlerde açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, 2.037,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak duruşmada vekille temsil olunan davalı... ...'ne verilmesine, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalı.....' ne geri verilmesine" dair bozma ilamı gereğince bozulduğu mahkememizin yukarıdaki esas sırasına kaydının yapıldığı anlaşılmıştır.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Davacı vekili 02.04.2009 tarihli dava dilekçesinde; müvekkili bankanın Bursa Organize Sanayi Bölgesi Ticari Şubesi ile davalı ... Tekstil San. A.Ş. Arasında düzenlenen genel kredi sözleşmeleri nedeniyle davalı şirkete krediler kullandırıldığını, davalı ...'in de bu kredilere kefil olduğunu, davacı müvekkili bankanın bu nedenle davalılardan kredi alacağı bulunup, kredi alacaklarının ödenmemesi nedeniyle davalılar hakkında Bursa 12.İcra Müdürlüğünün 2009/... ve 2009/4474 esas sayılı dosyalar ile ayrı ayrı icra takipleri yapıldığını ve takiplerin kesinleştiğini, icra takiplerinin infazı aşamasında; Davalı şirkete ait fabrika binasında bulunan 38 alemden ibaret makinelerin Bursa 22.Noterliğinden düzenlenen 14/11/2008 tarih ve 02125 yevmiye numaralı rehin sözleşmesi ile makinelerin diğer davalı... Tekstil San. Ve Tic. A.Ş'ye rehin verildiğini, ayrıca davalı .... Teksil San A.Ş.'nin maliki olduğu Bursa Osmangazi II.Bölge Ovaakça Köyü 1572 parsel sayılı 2 katlı idari ve 1 katlı prafefabrik fabrika binasının ve davalı ...'in maliki olduğu Bursa, Osmangazi II.Bölge Ovaakça Köyü 1572 parsel sayılı arsanın Osmangazi II.Bölge Tapu Müdürlüğünün 02/01/2009 tarih ve 31 yevmiye numaralı resmi akdi ile davalı... Tic. San. A.Ş.'ye ipoetek verdiğini, müvekkili bankanın makinelerin rehin sözleşmesi ile davalıya teslim edilmesi, taşınmazların da ipotek edilmesi sebebiyle alacağını tahsil edemediğin, bu nedenle rehin sözleşmesi tasarrufu ile ipotek işlemi tasarrufunun İİK 277 ve devamı maddeleri gereğince iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar ... Tekstil San A.Ş. ve ... Vekişi 29/04/2012 tarihli cevap dilekçesinde; dava dilekçesinde değer gösterilmediğini, davacının harçtan muaf olmadığını, davacı bankanın aciz vesikası şartını yerine getirmediğini, 5411 sayılı Bankacılık Kanununun geçici 13.maddesinin davacı hakkında uygulanmayacağını, öncelikle davanın usul yönünden reddine karar verilmesini, esas yönden takiplerle ilgili 2009/92 Esas sayılı itirazın iptali davasının bekletici mesele yapılması gerektiği, taşınmaz ipoteği ile menkul rehninin İİK'nun 280.maddesine göre ticari işletmenin devri sayılamayacağı, icra takip dosyalarında alacağın çok üzerinde menkul ve gayrimenkul hacizleri yapıldığını, bu nedenle yasal şartları bulunmayan davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
Davalı... Tekstil San ve Tic. A.Ş. vekili 16/06/2009 tarihli cevap dilekçesinde; Dava dilekçesinin kapsamına göre; davanın İİK 280.maddeye dayandığının anlaşıldığı, bu madde hükmüne göre; tasarrufun iptali için zarar vermek kastının bulunmasının zorunlu olduğu açıça ticari işletmenin veya iş yerindeki ticari emtianın tamamının veya mühim bir kısmının devir, satın alma yahut bir kısmının iktisatla beraber işyerini sonradan işgal edenden bahsedildiğini, dava konusu işlemlerin yasa maddesinde belirtilen tasarruflardan olmadığı, müvekkili şirklet ile davalı borçlu ... Tekstil Sa. A.Ş. arasında cari hesap sözleşmesi imzalandığını, cari hesap ilişkisi nednei ile müvekkili şirketin davalı borçlu şirketten gerçekten alacaklı olduğunu, cari hesap alacağını teminat altına almak için davalılarla ipotek ve teslime bağlı rehin sözleşmesi yapıldığını, yapılan tasarrufların ticari ilişkiye uygun olup, ivazsız tasarruf sayılamayacağını, bu nedenle iptali gereken batıl tasarruflar niteliğinde bulunmadığından davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe :
Davacı bankanın Bursa Organize Sanayi Ticari Şubesi ile davalı ... Tekstil San A.Ş. arasında düzenlene Genel Kredi Sözleşmesi ile davalıya banka kredisi kulandırıldığı, diğer davalı ...'in kredi sözleşmesine kefil olduğu, davalılar tarafından kredi borcunun ödenmemesi üzerine davalılar hakkında davacı banka tarafından Bursa 12.İcra Müdürlüğünün 2009/... Esas ve 2009/4474 Esas sayılı takip dosyalarında ilamsız icra takibi başlatıldığı, icra takiplerinin infaz işlemleri sırasında davalı borçlu ... Tekstil A.Ş.'ye ait fabrika binasındaki 38 kalem makinelerin Bursa 22.Noterliğinden düzenlenen 14/11/2008 tarih ve 02125 yevmiye numaralı rehin sözleşmesi ile diğer davalı... Tekstil Sa. Ve Tic. A.Ş.'ye rehn verilerek teslim edildiği, davalı ... Tekstil A.Ş.'nin malik olduğu, Bursa Osmangazi II.Bölge Ovaakça Köyü 1571 parsel ile daavalı Borçlu ...'in maliki olduğu Bursa Osmangazi II.Bölge Ovaakça Köyü 1572 parselin diğer davalı... Tekstil A.Ş.'ye Osmangazi II. Tapu Müdürlüğünün 02/01/2009 tarih ve 31 yevmiye nuaralı ipotek akdi ile 700.000,00 TL limitle davalıya ipotek verildiği, davacı bankanın icra takiplerinden dolayı alacağını tahsil edememesi üzerine eldeki tasarrufun iptali davasının açıldığı anlaışılmıştır.
Dava İİK 277 ve özellikle 280 ve 283.maddelere dayalı Tasarrufun İptali davasıdır.
Davada, öncelikle davacı bankanın aciz vesikası sunması gerekip gerekmediği ve bu yöne ilişkin davalıların itirazları incelenmiştir.
Davacı bankanın, 5411 sayılı Bankacılık Kanunun geçici 13.maddesi ve bu konudaki diğer yasal hükümler gereğince davacı bankanın güçlendirilmesi programına alınması nedeniyle harçtan ve aciz vesikası sunmaktan muaf olduğunu, ayrıca davacı banka vekili tarafından da dosyaya aciz vesikası yerine geçecek yeterli hacşiz tutanakları sunduğundan; davalıların bu yöne ilişkin itirazları yerinde görülmemiştir.
Davalılar vekili, icra takip dosyalarının kesinleşmediğini, taraflar arasında Mahkememizde 2009/92 Esas sayılı İtirazın İptali davasının görülmekte olduğunu, bu davanın bekletici sorun yapılmasını ileri sürmüştür.
Mahkememizin 2009/92 Esas sayılı dava dosyası bekletici sorun yapılmış olup; davanın 01/06/2011 tarihinde 2009/92 - 2011/346 E/K sayılı karar ile sonuçlandığı, davanın kısme kabulüne karar verildiği, kararın temyizi üzeriene Yargıtay 19.Hukuk Dairesinin 29/02/2012 gün ve 2011/10945 - 2012/3114 E/K sayılı karar onanarak karar düzeltme isteminin 17/09/2012 tarihinde reddine karar verilerek karar kesinleşmiştir.
Mahkememizce davanın kabulüne dair verilen kararın temyizi üzerine; YARGITAY 17.HUKUK DAİRESİNİN: 16/06/2015 TARİH VE 2013/20272- 2015/8745 E/K SAYILI İLAMI İLE; ''...Dava, İİK'nun 277 ve devamı maddelerine dayalı olarak açılan tasarrufun iptali davasına ilişkindir.Dosya içerisindeki belgelerden borçlu şirket hakkında iflas davası açıldığı anlaşılmaktadır. Açılan bu iflas davasının eldeki davayı etkileyip etkilemediği İİK'nin 245.maddesi de dikkate alınarak oluşacak sonuca göre değerlendirilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykı olduğundan kararın bozulması gerekmiştir.Kabule göre ise tasarrufun iptali davalarında 3. kişinin borçludan satın aldığı malı elinden çıkarması ve satın alan dördüncü kişinin davaya dahil edilmemesi ya da davaya dahil edilmekle birlikte iyi niyetli olduğunun anlaşılması halinde İİK’nın 283/2 maddesi uyarınca bedele dönüşen davada üçüncü kişinin dava konusu malı elinden çıkardığı tarihteki gerçek değeri oranında bedelle sorumlu tutulması gerekir. Aynı şekilde davalı borçlunun borcundan dolayı dava konusu taşınmaz ve makineler cebri icra yolu ile satılması halinde de davalı 3. kişi elinde bir bedel kalır ise bu bedel ile sorumlu tutulur. Somut olayda dava konusu 1572 parseldeki fabrika ve üzerinde bulunduğu taşınmaz, Bursa 10.İcra Müdürlüğünün 20011/... sayılı takip dosyalarından cebri icradan satılmıştır. Bu durumda anılan icra dosyasında takip dosyası alacaklısının ihale bedelinden alacağını aldıktan sonra bir bedel kalmış ise bu bedelin tahsiline aksi durumda konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi hatalıdır. Öte yandan yine kabule göre, tasarrufun iptali davalarında dava değeri, takip konusu alacak miktarı ile tasarruf konusu miktarıdan hangisi az ise o değerin oluşturduğu, somut olayda, Bursa 12.İcra Müdürlüğünün 2009/... sayılı takip konusu alacağın itirazın iptali davasının kısmen kabulü ile sonuçlandığı diğer 2009-4477 sayılı takip konusu borç ile ilgili bir kısım tahsilatların yapıldığı görüldüğünden her iki dosyadaki alacak miktarı tesbit edilerek dava değerinin tesbiti ile vekalet ücretinin buna göre belirlenmesi gerekirken bu hususun gözardı edilmesi de isabetsiz olmuştur...." gerekçesi ile hükmün bozulmasına karar verilerek, dosyanın Mahkememize iadesi üzerine, dosya Mahkememizin 2016/... esasına kaydı yapılarak; yeniden yapılan yargılama sonucunda bozma ilamına uyulmasına karar verilmiştir.
Mahkememizin 2016/... esas sayılı dosyası üzerinden 06/04/2016 tarihinde davanın kabulüne karar verilmiş, bu karar Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin 30/04/2019 tarih ve 2016/18861 Esas 2019/5319 Karar sayılı ilamı ile bozulmuştur.
Bozma ilamında; "Somut olayda dava konusu 1572 parseldeki fabrika ve üzerinde bulunduğu taşınmaz ile birlikte dava konusu 1571 parselde Bursa 10.İcra Müdürlüğünün 20011/... sayılı takip dosyasından cebri icradan satıldığı ve anılan dosyada bir bedel kalmadığı anlaşıldığından bu parsel yönünden de konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi isabetli değildir. Dava konusu 38 parça fabrikadaki makineler Bursa 1.İcra müdürlüğünün 2009/... sayılı takip dosyasında 320.000 TL bedel ile satılmış ve bedeli... ..AŞ ne ödenmiş ise de, bir başka alacaklının Bursa 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/997 Esas 2014/671 Karar sayılı dosyasından açılan tasarrufun iptali davasında da bu bedel yönünden davacı alacaklının davası kabul edilmiş ve bu karara istinaden Bursa 1.İcra müdürlüğünün 2009/... sayılı takip dosyasından davalı ... Demirtaş Teks. San. Ve Tic. A.Ş. geri istenmiş para 05.04.2016 tarihinde anılan davalı tarafından iade edildiği dosya içeriği ile sabittir. Bu paranın Bursa 3.İcra Müdürlüğünün 2009/... sayılı takip dosyasına ödenip ödenmediği bu dosyadan bir bedel kalıp kalmadığı araştırılarak, bir bedel kalmamış ise konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına ve tüm talepler yönünden davanın konusunun kalmadığının anlaşılması halinde esas hakkında karar verilmediğinden maktu karar ve ilam harcına hükmedilmesine, bir bedel kalmış ise kalan bedelin tahsiline karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmiş olması da hatalı olmuştur" gerekçesine yer verilmiştir.
Bozma sonrası Bursa 3. İcra Müdürlüğünün 2009/... ve Bursa 1. İcra Müdürlüğünün 2009/... sayılı icra dosyalarına müzekkere yazılarak 05/04/2016 tarihinden sonra bir para aktarımı olup olmadığı, şayet para aktarımı yapılmış ise aktarılan paranın miktarı ve bu paradan ödeme yapılmamış bir bedel kalıp kalmadığı, yine dosyada ödeme yapılmamış bir bedel bulunup bulunmadığı, varsa ne miktarda olduğu hususunda bilgi sorulmuş 2009/... sayılı dosyada... A.Ş. Tarafından dosyaya bir ödeme yapılıp yapılmadığı, yapılan ödemenin Bursa 3. İcra Müdürlüğünün 2009/... sayılı dosyasına aktarılıp aktarılmadığı sorulmuştur.
Bursa 1. İcra Müdürlüğünün 2009/... sayılı icra dosyası 22/09/2021 tarihli müzekkere cevabında; "dosyamız borçlusu Mahkemenizde görülen davanızın davalısı ... Tekstil San. A.Ş tarafından dosyamıza yapılan ödemenin kime yapıldığına ilişkin bilgi istenmesi üzerine yapılan inceleme sonucunda dosyamızdan öncelikle 22/10/2010 tarihinde harçlar mahsup edilmesi sonrasında 312.837,70 TL dosyamız alacaklı... Tekstil San. Ve Tic. A.Ş' vekili Av. ...'e ödeme yapıldığı, Bursa 3.İcra Müdürlüğününün 2009/... Esas sayılı takip dosyasının alacaklısının müracaatı ve talebi üzerine talep ekinde yer alan Bursa 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/997 Esas 2014/671 karar sayılı ilamı doğrultusunda Müdürlüğümüz dosyasından alınan ve yazımız ekinde gönderilen 04/04/2016 tarihli tensip kararı ile iade muhtırası hazırlandığı iade istenilen 312.837,70TL dosyamıza iade edilmesi sonrasında bu tutar ... Özel Sağlık Hizmetleri Sanayi Tic. Ltd.Şti vekiline 06/04/2016 tarihinde ödenmiştir." şeklinde cevap verilmiştir.
Bursa 1.İcra müdürlüğünün 2009/... sayılı takip dosyasından davalı ... Demirtaş Teks. San. Ve Tic. A.Ş. geri istenmiş para 05.04.2016 tarihinde anılan davalı tarafından iade edildiği Bursa 1. İcra Müdürlüğünün yazı cevabı içeriği ve dosya kapsamı ile sabittir. Bursa 3.İcra Müdürlüğününün 2009/... Esas sayılı takip dosyasının alacaklısının müracaatı ve talebi üzerine talep ekinde yer alan Bursa 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/997 Esas 2014/671 karar sayılı ilamı doğrultusunda İcra Müdürlüğü dosyasından alınan ve yazı ekinde gönderilen 04/04/2016 tarihli tensip kararı ile iade muhtırası hazırlandığı iade istenilen 312.837,70TL icra dosyasına iade edilmesi sonrasında bu tutarın Bursa 3. İcra Müdürlüğünün 2019/... esas sayılı takip dosyasında alacaklı ... Özel Sağlık Hizmetleri Sanayi Tic. Ltd.Şti vekiline 06/04/2016 tarihinde ödendiği, bu bedelden Bursa 1. İcra Müdürlüğünün 2009/... sayılı dosyasına ödenmemiş bir bedel kalmadığı, kaldı ki Bursa 3. İcra Müdürlüğünün 2009/... sayılı dosyasında da halen bu alacaklının ödenmeyen alacağının kaldığı anlaşıldığından dava konusu 38 parça fabrikadaki makineler yönünden de dava konusuz kalmıştır.
Konusuz kalan davada da esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
Yargılama giderleri ve vekalet ücreti yönünden dava tarihindeki haklılık durumuna göre karar verilmelidir. Eldeki davada tasarrufun iptaline konu edilen malvarlığı unsurları başka icra dosyalarından satışı gerçekleştirilerek tahsil edilen bedeller alacaklılarına ödenmiştir. Bu nedenle dava konusuz kalmıştır. Mahkememizin daha önceki kararlarında da gerekçeli olarak açıklandığı üzere davacı bankanın davalı borçlulardan alacağını tahsil için davalılar hakkında yürüttüğü icra takiplerinden dolayı alacağını davalılar ... Tekstil A.Ş. ve ...'ten tahsil edemediği, davalıların borçlarını ödememek için menkul mallarını rehin verip 3.şahıs dğer davalı... Tekstil A.Ş.'ye teslim ettikleri ve menkul malların satılıp elden çıkarıldığı, taşınmazları üzerine de yine davalı ... Demirtaş Tekstil A.Ş. lehine ipotek koyarak davacının alacağını elde etmesine engel oldukları, böylece İİK'nun 277 ve devamı maddeleri ile 280.maddedeki iptal şartları gerçekleşmiş olduğundan; rehin konusu makinelerin de satılarak elden çıkarıldığı anlaşıldığından dava tarihi itibariyle davacı davasında haklıdır. Bozma ilamı doğrultusunda maktu karar ve ilam harcına hükmedilmiş ve davalılardan tahsiline karar verilmiştir. Bu hususlar gözetilerek aşağıdaki şekilde davacı lehine yargılama gideri ve vekalet ücreti hükmedilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Dava konusuz kaldığından ESAS HAKKINDA KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
Harçlar tarifesince alınması gereken 59,30 TL maktu harcın davalılardan tahsili ile hazineye irad kaydına,
Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden 46.123,90 TL nispi vekalet ücretinin davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine,
Davacı tarafça yapılan 1.646,00 TL yargılama giderinin davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine,
Davalılar tarafından yapılan yargılama giderinin davalılar üzerinde bırakılmasına,
Dair davacı vekili ile davalı ... Tekstil A.Ş. Vekilinin yüzüne karşı, davacı ... AŞ. Vekilinin yokluğunda kararın tebliğinden 15 gün içerisinde Yargıtay' da temyiz yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 03/11/2021
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ..
e-imzalıdır
Üye ..
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır