T.C. BURSA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/808 Esas - 2023/662
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/808 Esas
KARAR NO: 2023/662
HAKİM:.......
KATİP: ....
DAVACI : ... METAL GIDA TEKSTİL PAZARLAMA SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ - .......... Geçit Mah. 1.Gürbüz Sok. Merter Sitesi B Blok No:55B/A Osmangazi/ BURSA
VEKİLİ: Av. .......- [16350-53783-......] UETS
DAVALI : 1- ... LOJİSTİK ANONİM ŞİRKETİ - ........ [25969-41686-.....] UETS
VEKİLLERİ: Av. ... - [16291-92148-......] UETS
Av. ........ - [15756-57351-.......] UETS
DAVALI : 2- ... LİMAN HİZMETLERİ VE LOJİSTİK SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ - ....... Ambarlı, Liman Tesisleri Angurya Çiftliği Büyükçekmece/ İSTANBUL
VEKİLLERİ: Av. .... - [16853-58585-......] UETS
Av.....-
Av. ........ - ... Lıman Hızmetlerı Ve Lojıstık Sanayı Ve Tıcaret A.Ş Marmara Mah. Lıman Cad. No43 34524 Beylıkdüzü İstanbul Beylikdüzü / İSTANBUL
Av. ....... - [16701-07662-......] UETS
DAVALI : 3- ... SHIPPING LINES DENİZCİLİK ANONİM ŞİRKETİ - ...... [25969-09752-....] UETS
VEKİLİ: Av. ..... - [16108-01561-...] UETS
DAVA İHBAR OLUNAN: ... SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ -[25989-21664-...] UETS
VEKİLİ: Av. ..... - Rüzgarlıbahçe Mh. Çam Pınarı Sk. No10 34805 Kavacık - Beykoz - İstanbul Beykoz/ İSTANBUL
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 01/02/2021
KARAR TARİHİ: 24/05/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 12/06/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı şirketlerin, müvekkili şirketin Çin Halk Cumhuriyeti’nde kayıtlı olan ... Chemical Group Limited firması ile yapmış olduğu satış sözleşmesine istinaden ithal ettiği ürünleri birlikte Xingang/...’dan Gemlik/Türkiye limanına taşıma işlemini yüklenmiş bulunduğunu ve satıcı firma tarafından gönderilen ve gümrüğe ibraz edilen TSNGEM000151 numaralı taşıma senedinde DFSU1593521 konteynır numaralı B12143 sayılı mühür ile Çin’den yükleme işlemi yapıldığını, Varış yeri Gemlik Gümrük Müdürlüğü olan ve Ambarlı Gümrük Müdürlüğünün 06.02.2015 günlü 15 TR 34310000050.. sayılı transit beyannamesi ile Knidos Gemisi ile Gemlik Gümrük Müdürülüğüne sevk edilen transit beyannamesi muhteviyatı eşyanın 16.02.2015 günü Gemlik Gümrük Müdürlüğüne bağlı Borusan Geçici Depolama Ananına alındığında eşya üzerinde Gümrük Yönetmeliğinin 249/1,2 maddeleri uyarınca yapılan denetimde, varış idaresince yapılan muayene neticesinde eşya farklı çıkmış olup müvekkilinin eşyanın farklı çıkmış olması nedeni ile zararı doğduğunu, Bu hususta, dava şartı arabuluculuk kapsamında tarafımızca ... Shipping Acenteliği A.Ş. Ve Lotüs Denizcilik Taşımacılık Tic. Ltd. Şti. aleyhine arabulucuya başvurulmuş olup ... Shipping Acenteliği A.Ş.'nin ticari faaliyetine ... Shıppıng Lınes Denizcilik A.Ş., Lotus Denizcilik Taşımacılık Tic. Ltd. Şti.'nin ise ... Lojistik A.Ş olarak devam etmesi nedeni ile ekte yer alan "Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Dava Şartı Son Tutanağı" düzenlenmiş ve anlaşma sağlanamadığını, somut olayda dava konusu eşyayı konşimentoda yazandan farklı şekilde teslim eden taşıyıcılar ve kırmızı hatta mühür kırmak sureti ile malların zaiyatına sebebiyet veren liman işletmesi sorumlu bulunduğunu, dava konusu malların cif olarak teslim edilmesi kararlaştırılmış olup bu teslim şeklinde malların sigorta edilmesi zorunlu iken sigorta poliçesi müvekkiline hiçbir şekilde teslim edilmediğini ve malların sigortalanmadığını, müvekkiline teslim edilen malın, laboratuar analiz raporlarına göre sönmemiş kiraç tozu olup ithalatı yasak tehlikeli atık grubunda yer aldığını, bu şekilde ithalatı yasak ürün grubunun ülkeye nasıl sokulduğu belli olmadığını, kamera kayıtlarının geriye dönük saklama yükümlülüğü ihlal edildiğini, farklı çıkan eşyanın yükleme yerinin tespit edilebilmesi amacıyla konteynırlardan çıkan sönmemiş beton malzemesi menşei tespitinin yapılmasını, fazlaya ve faize ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, haksız fiil tarihinden itibaren işlemiş ve işleyecek yasal faizi ile fazlaya ve faize ilişkin hakları saklı kalmak kaydı şimdilik 15.000-TL.’nin davalılardan tahsiline,
yargılama giderleri ve vekalet ücretini davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Lojistik Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafından huzurdaki dava her ne kadar mahkemenizde ikame edilmiş olsa da hiçbir şekilde davacının davasını kabul anlamına gelmemekle birlikte 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5. maddesi’nin 2. fıkrası’nın “… asliye ticaret mahkemelerinden biri veya birkaçı münhasıran bu Kanundan ve diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilebilir.” hükmü uyarınca deniz ticaretinden doğan uyuşmazlıklara bakmaya Denizcilik İhtisas Mahkemeleri görevli olduğunu, davalıların hiçbirinin yerleşim yeri Bursa’da olmadığını, Müvekkili Şirketin ve diğer davalıların mukim adresi İstanbul’da olduğundan, işbu dava İstanbul Adliyesinin yetki sahasına girdiğini, Açıklanan sebepler çerçevesinde davacının haksız ve hukuka aykırı olarak ikame etmiş olduğu davanın yetki itirazımız çerçevesinde reddi ile davanın yetkili İstanbul (Çağlayan) Mahkemelerine gönderilmesine karar verilmesini, müvekkili şirketin dava konusu edilen taşımada “Taşıyan Sıfatı” bulunmadığını, müvekkili şirket tarafından düzenlenen herhangi bir navlun faturası bulunmadığını, eğer bir zarar var ise iddia edilen her türlü zarardan fiili taşıyan chına shıppıng contaıner lınes şirketi ve liman işletmesi sorumlu olduğunu, davacı tarafından bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde ise herhangi bir talepte bulunulmadığını, bu nedenle davanın hak düşürücü süre yönünden reddini talep ettiklerini, iddia olunan zarardan taşıyan veya müvekkilimiz sorumlu olmadığını, taşıyanın taşıma işlemi sırasında yetkili kamu otoriteleri talepte bulunmadıkça konteyneri aç(a)madığı dolayısıyla davacının iddiasının aksine konteynerin içindeki yüklere ilişkin fiili hiçbir işlem yap(a)madığı açıkça ortada olduğundan davacının iddia konusu olan konteynerin içinden beyan edilenden başka ürün çıkmasından taşıyan veya müvekkil hiçbir şekilde sorumlu olmadığını, taşıyana ihbar süresinde yapılmamış olduğundan müvekkili şirket veya taşıyan zarardan/ hasardan sorumlu olmadığını, davanın görevsizlik ve yetkisizlik nedeniyle reddine, davanın aktif ve pasif husumet itirazımız yönünden reddine, bu talepleri kabul görmez ise haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Shipping Lines Denizcilik A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının aktif husumet ehliyeti bulunup bulunmadığı dosya kapsamında anlaşılamadığını, müvekkili taşıyan sıfatına haiz olmamakla birlikte müvekkile doğrudan husumet yöneltilmesi mümkün olmadığını, işbu davanın pasif husumet yokluğundan reddi gerektiğini, işbu dava görevli ve yetkili mahkemede ikame edilmediğini, deniz ticaretinden doğan uyuşmazlıklara bakmaya Denizcilik İhtisas Mahkemeleri görevli olduğunu, işbu davaya bakmaya yetkili ve görevli mahkemenin yabancı devlet mahkemeleri olma olasılığı da kuvvetle muhtemel olduğunu, konişmentonun ön ve arka yüzü sunulana kadar yetki itirazımızı saklı tuttuklarını, TTK'nın ilgili hükümleri uyarınca davacının sözde alacağı zamanaşımını uğradığını, tazminat istemine yönelik hak düşürücü sürenin dolduğunu, davaya konu taşıma sözleşmesi kapsamında davacı/alıcı ... METAL'in dava dışı satıcı HEBEI WIDE tarafından dolandırılmış olma ihtimali dosyada mübrez belgeler incelendiğinde oldukça yüksek olduğunu, davacı tarafından TTK hükümlerine uygun olarak yapılmış bir ihbar bulunmadığını, davanın öncelikle görev ve yetki itirazlarımız çerçevesinde usulden reddine, davanın aktif ve pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine, iddia edilen alacağın zamanaşıma uğraması ve hak düşürücü sürenin dolmuş olması sebebiyle usulden reddine, her halükarda işbu haksız ve mesnetsiz davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Liman Hizmetleri ve Lojistik Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; somut uyuşmazlıktaki konteynırın Ambarlı uğraklı Gemlik varışlı transit bir konteynır olduğunu, söz konusu konteynırı, kırmızı hatta sevk etme yetki ve görevinin müvekkiline değil Gümrük Müdürlüğüne ait olduğunu, somut uyuşmazlıkta müvekkili nezdinde gerçekleşen işlemin tam tespit değili muayene işlemi olduğunu, muayene işleminin tamamlanmasından sonra konteynır firma temsilcisi tarafından ekli Ambarlı Gümrük Müdürlüğü çıkış kontrol fili ile teslim alındığını, davacının kamera kayıtlarının zayi edildiği iddialarını kabul etmediklerini, davacının yük göndericisi tarafından dolandırılmış olabileceği müşahede edildiğini, davacının hukuka aykırı davrandığını, davacının iddialarını kabul etmediklerini, davacının söz konusu yazışmalardan yükün göndericisi tarafından dolandırıldığının farkında olduğunun anlaşıldığını, zamanaşımı defi göz önünde bulundurularak davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Dosya Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/92 Esas 2021/626 Karar sayılı görevsizlik kararı ile mahkememize gelmiş olup mahkememiz esasını almıştır.
Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe; Dava, davalıların davacıya deniz yolu ile taşıma hizmeti vermesi kapsamında davacının uğradığı iddia edilen zararın tespiti istemine ilişkindir.
Gemlik ve Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılıklarının ilgili dosyaları dosyamız arasına alınmıştır. Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığından gelen soruşturma dosyasının incelenmesinde dosya içindeki 25/09/2017 tarihli bilirkişi raporuna göre; gönderici ülkeden Türkiye'ye gelene kadar gemi içinde veya üzerinde eşyanın değiştiğine dair bir bulgu olmadığı, ambargo gümrük müdürlüğünden varış bildirimi yapılmasından sonra ilk olarak kısmi muayene görme aşamasına, sonrasında Gemlik Gümrük Müdürlüğüne sevk edilmesi aşamasına kadar eşyanın değiştiğine dair bir bulgunun olmadığı, konşimento üzerinde bulunan mühre ilişkin herhangi bir tahrifatın bulunmadığı, hiçbir aşamada mührün kırılmış veya bozulmuş olduğuna dair bir bilgi, belge ve bulgunun bulunmaması durumları birlikte değerlendirildiğinde, eşyanın gönderici tarafından bilinçli bir şekilde alıcıyı yanıltmak ve dolandırmak maksatlı olarak gönderilmiş olabileceği, eşyanın taşıma esnasında veya liman içinde yasak yollarla yurda girdiğine dair herhangi bir delil bulunmadığı, bu nedenle 5607 sayılı yasaya muhalefet kapsamında bir suç oluşmayacağı kanaatinin bildirildiği görülmüştür.
Dosya metalurji mühendisi, gümrük müşaviri ve ticaret hukuku öğretim görevlisinden oluşan bilirkişi heyetine talimat yoluyla tevdi edilmiş, 07/04/2022 tarihli kök raporda; dava konusu uyuşmazlığın, CIF olarak çimden satın alınarak gemiyle Türkiye'ye taşınan mühürlü konteyner içindeki malın farklı çıkması nedeniyle taşıyanlardan ve liman işletmesinden tazminat talebi olduğu, dosyadaki belgelere göre ... shiphing şirketinin taşıyan olmadığı, Türk kanunlarına göre kurulmuş bir şirket olmak ve ... shiphing 'in acentesi olduğunu kabul etmekle, kendisine ancak izafeten dava açılabileceği, malın Gemlik limanına 16/02/2015 tarihinde vardığı, zararın 18/02/2015 tarihinde davacı yetkilisi ...'ın da hazır bulunduğu tespitte öğrenildiği, davanın 01/02/2021 tarihinde açıldığı, taşıyanın sorumluluğunun TTK 1188 ve 1246 'daki sürelere tabi olduğu, bunların hak düşürücü süre ve zamanaşımı süresi olmakla beraber, davalı ... ve ... Shiping açısından dava süresinin geçirildiği, davalı ...'a açılan davanın haksız fiile dayandırıldığı, zamanaşımı süresinin 2 yıl olmakla birlikte geçirilmiş olduğu, ceza zamanaşımının uygulama alanı olup olmadığı hususunda takdirin mahkemede olduğu, yükün konişmento da yazdığı gibi tespit edilmediğinin sabit olduğu, Bursa Gümrük Muhafaza Kaçakçılık ve İstihbarat Müdürlüğünün 02/04/2015 tarihli yazısında konişmetodaki mühür numarasının B12143 olduğu, malın önce transit olarak ambarlı gümrüğüne girdiği ve burada kırmızı hatta alınarak açıldığı, U082260 nolu yeni mührün takıldığı, 16/02/2015 tarihinde gemlik gümrüğüne vardığı ve buradada mülk sahibinin talebi ile davacı yetkilisin ... hazır bulunmakla tekrar açıldığı, B12143 nolu mührün Çin'den ambar limanına kadar kırılmaması halinde zarardan taşıyanın sorumlu olmadığı kanaatine ulaşıldığı, mevcut delillerden haksız fiilin ispat edilemediği, davacının satıcı tarafından dolandırılmış olabileceği kanaatine ulaşıldığı, satış sözleşmesi konusu 40 ton alüminyum iken, satış faturasının ise 23 ton çinko üzerinden kesildiği, fiyat aynı olmakla beraber her iki malın cinsinin ve miktarının farklı olduğu, faturanın 18/11/2014 tarihli olduğu, malın 05/12/2014 tarihli konşimento ile yüklendiği, davacının ise 30/10/2014 ve 03/11/2014 tarihlerinde EFT yoluyla 40 Bin Dolar ödeme yaptığı, bu davranışın deniz aşırı satış sözleşmesi yapan bir tacir için tedbirli bir davranış olmadığı, dosyaya sunulan tek satıcılık sözleşme örneğinden davacının satıcı ile devamlı bir ilişki kurmaya istekli olduğu, bu yüzden güvenmiş olabileceği, dosyadaki tüm delillere ve olayın oluş şekline göre en makul görülen izahın ödemeyi alan satıcının konteynere kararlaştırılan mal yerine, cüruf yükleyip mühürledikten sonra sigorta da yaptırmadan göndermiş olduğu, netice olarak pasif husumet bakımından davalı ...'un taşıyan olmadığı ve somut taşımayla ilgisinin kurulamadığı, taşıyanın dava dışı ... Shiphing olduğu ve diğer davalı ... Shiphing 'in bu firmanın Türk acentesi olduğu, acenteye asaleten değil, ancak izafeten husumet yöneltilebileceği, taşıyan olarak dava edilen ... ve ... Shiphing açısından zamanaşımının dolduğu, diğer davalı ... haksız fiile göre dava edilmekle, onun içinde zamanaşımı süresinin dolduğu, taşıyan olarak dava edilen ... ve ... Shiphing'in konşimentodaki kayda dayanma haklarının olduğu, mühürlü konteyner içeriğini bilemeyecekleri, B12143 numaralı mührün gemide değil, gümrükte vurulduğu anlaşıldığından zarardan sorumlu olmadıkları, davalı ... açısından ise haksız fiilin ispat edilemediği, davacının olaydaki zararının 40 Bin Dolar olduğu, bilirkişi heyetinin 27/02/2023 tarihli ek raporunda ise özetle; incelenen soruşturma dosyalarında ... Shiphing yetkilisi Turgut Aydıncan, ... Başpuantörü ... ve Gümrük Muayene Memuru ... hakkında işlem yapıldığı, bu kişiler hakkında 21/12/2017 tarihinde 2015/6615 soruşturma sayılı dosyada kovuşturmaya yer olmadığı kararı verildiği, 28/11/2018 tarihinde 2018/2637 soruşturma sayılı dosyada ise ... hakkında görevi kötüye kullanmadan bir iddianame düzenlendiği, tüm soruşturma dosyalarında konteyner içeriğinin liman çalışanları tarafından değiştirildiği yönünde herhangi bir bulguya rastlanmadığı, ... Hakkındaki iddianamede de böyle bir suçlama yer almadığı gibi bu kişinin liman çalışanı değil, gümrük görevlisi olduğu, bu tespitlerle birlikte kök raporda varılan sonuç ve kanaatte herhangi bir değişiklik olmadığı kanaatleri bildirilmiştir.
Tüm dosya kapsamının incelenmesinde davacı tarafın dava dışı Çin Halk Cumhuriyetinde kayıtlı olan ... firmasından yapmış olduğu satış sözleşmesine istinaden ithal ettiği ürünlerin 16/02/2015 tarihinde Gemlik Gümrük Müdürlüğüne bağlı Borusan Geçici Depolama alanında yapılan denetim ve muayenede eşyanın satış sözleşmesine konu eşyadan farklı çıkmış olması sebebiyle oluşan zararının tazmini amacıyla davalılara karşı eldeki davayı açtığı, gümrüğe beyan edilen eşyalar ile yapılan muayenede eşyaların farklı çıkmış olması nedeniyle açılan soruşturmalar neticesinde taşınan eşyaların gemi içinde veya üzerinde gönderici ülkeden Türkiye'ye gelene kadar değiştiğine dair ambarlı gümrük müdürlüğünden gemlik gümrük müdürlüğüne sevk edilmesi aşamasına kadar eşyanın değiştiğine dair herhangi bir bulgunun tespit edilemediği, konşimento üzerinde bulunan mühre ilişkin herhangi bir tahrifatın bulunmadığı, hiçbir aşamada mührün kırılmış veya bozulmuş olduğuna dair bir bilgi belge ve bulgunun bulunmadığı, eşyanın gönderici tarafından bilinçli bir şekilde alıcıyı yanıltma ve dolandırmak amacıyla gönderilmiş olabileceğini, şüpheliler hakkında yapılan soruşturma neticesinde, soruşturmaya konu eşyanın taşıma esnasında veya liman içinde yasak yollarla yurda girdiğine dair herhangi bir delil bulunmaması karşısında kovuşturmaya yer olmadığı kararı verildiği, davacı tarafın ürünlerin farklı çıkmış olmasından dolayı oluşan zararından yükün taşıma sırasında değiştirildiği iddiasıyla davalıların sorumlu olduklarına beyan ettiği, alınan bilirkişi heyeti kök ve ek raporunda davalılar yönünden haksız fiile dayanıldığı, haksız fiil zamanaşımı süresinin dolduğu bildirilmiş olsa da, eşyanın farklı çıkmış olmasına ilişkin yapılan soruşturmalar dikkate alındığında, zamanaşımı süresinin henüz dolmadığı, bu nedenle davanın hak düşürücü ve zamanaşımı süresi içerisinde açılmış olduğunun kabulünün gerektiği, yapılan soruşturmalar ve alınan bilirkişi heyet raporu ve tüm dosya kapsamı göz önünde tutulduğunda, eşyanın varış limanına kadar taşıma sırasında davalı taşıyanlar tarafından değiştirildiğine dair dosyada somut herhangi bir delil bulunmadığı, dava dışı firma tarafından ürünlerin tarafların belirlemiş olduğu satış sözleşmesine aykırı olarak gönderilmiş olabileceği , davacının davasını somut delillerle ispatlayamadığı kanaatine varılmakla, davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gereken 179,90 -TL harcın 256,17-TL peşin harçtan mahsubu ile fazla alınan 76,27-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT hükümlerine göre hesaplanan 9.200,00-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-HMK madde 333 gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
7-Dava şartı arabuluculuk kapsamında hazine tarafından ödenen 1.320,00 TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
8-Gerekçeli kararın talep halinde taraflara tebliği ile tebliğ giderinin eksik olması halinde giderin talepte bulunandan alınmasına,
Gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile Bursa Bölge Adliye Mahkemesi İstinaf Yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
24/05/2023
Katip .....
E-Imzalıdır.
Hakim .....
E-Imzalıdır.