T.C. BURSA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/895
KARAR NO: 2022/1026
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI: ... - ...
VEKİLİ: Av. ... -
DAVALI: ... -
VEKİLİ: Av. ... -
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 01/10/2021
KARAR TARİHİ: 27/10/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 31/10/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava dilekçesinde özetle; davalı hakkında alacaklarının tahsili için başlattıkları Bursa 19. İcra Müdürlüğü'nün 2021/... Esas sayılı icra dosyasına vaki yersiz ve yasal mesnetten yoksun borca ve borcun ferilerine ilişkin itirazlarının iptaline, icra takibinin devamına, itirazlarında haksız olan davalının %20 oranında az olmamak üzere tazminat ödemeye mahkum edilmesine, davalının %20 oranında az olmamak üzere tazminat ödemeye mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Cevap dilekçesinde özetle; yetki itirazlarının olduğunu, ticari kayıtlarında mevcut olan hesap detayında görüleceği üzere müvekkili ile davacı şirket arasında mal alışverişi olduğunu ve alınan tüm malların bedellerinin ödendiğini, yapılan ödemeler ile birlikte müvekkilinin davacı şirkete hiç bir borcunun kalmadığını, yukarıda açıklanan nedenlerle davacının haksız ve kötü niyetli olan davasının tümüyle reddine, davacının davasında haksız ve kötü niyetli olmakla talep ettiği alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Deliller;
Uludağ Vergi Dairesi'ne ve Mustafakemalpaşa Vergi Dairesi'ne yazılan müzekkereye cevap verildiği cevabi yazının dosya arasında olduğu anlaşılmaktadır.
SMMM Bilirkişisinin Raporunun Sonuç Kısmı: "Sayın Mahkeme Hakimliği 02/06/2022 tarihli duruşmada “Tarafların 2021 yılına ait ticari defter ve belgelerinin Bilirkişi tarafından incelenmesine” karar vermiştir.Davacı taraf, 2021 yılına ait ticari defter ve kayıtlarını Bilirkişiliğimize sunmuştur. Davacı tarafın ticari defterlerinden davalıya ait kayıtların tespiti yapılmıştır. Davacı tarafin, 2021 yılında E-Defter mükellefi olduğu, ilgili yıllarda aylar itibari ile beratlarının yasal süresinde onaylanmış olduğu, Yevmiye ve Kebir defterlerinin kayıtlama sistemi olarak Tek Düzen Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği'ne ve Muhasebe İlke ve Kurallarına uygun olarak tutulduğu tespit edilmiştir. Davacı tarafın 2021 yılı ticari defter kayıtlarının incelenmesi sonucunda;2020 yılından devir eden davalıdan alacak bakiyesinin veya borç bakiyesinin bulunmadığı, 2021 yılında davalı tarafa 165.000,00 TL tutarında toplam | adet satış faturası kaydı olduğu, davalıdan 145.000,00 TL tutarında toplam 2 adet tahsilat-havale kaydı olduğu ve davalıdan 2022 yılına devir eden alacak bakiyesinin 20.000,00 TL tutar olduğu tespit edilmiştir. Davacı tarafın, dava dilekçesi ekinde sunmuş olduğu 17/08/2021 valör tarihli 65.000,00 TL tahsilat havalesi dekontunu, ticari defterlerine 01/10/2021 tarihinde kayıt ettiği tespit edilmiştir. Davalı taraf, 2021 yılına ait ticari defter ve kayıtlarını Bilirkişiliğimize sunmuştur. Davalı tarafın ticari defterlerinden davacıya ait kayıtların tespiti yapılmıştır. Davalı tarafın, 2021 yılında E-Defter mükellefi olduğu, ilgili yıllarda aylar itibari ile beratlarının yasal süresinde onaylanmış olduğu, Yevmiye ve Kebir defterlerinin kayıtlama sistemi olarak Tek Düzen Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği'ne ve Muhasebe İlke ve Kurallarına uygun olarak tutulduğu tespit edilmiştir. Davalı tarafın 2021 yılı ticari defter kayıtlarının incelenmesi sonucunda; 2020 yılından devir eden davacıya alacak bakiyesinin veya borç bakiyesinin bulunmadığı, 2021 yılında davacı taraftan 165.000,00 TL tutarında toplam | adet alış faturası kaydı olduğu, davacıya 145.000,00 TL tutarında toplam 2 adet ödeme-havale kaydı olduğu, davacıya 20,000,00 TL tutarında | adet iade faturası kaydı olduğu ve davacıya 2022 yılına devir eden borç veya alacak bakiyesinin olmadığı tespit edilmiştir. Davalı tarafın ticari defter kayıtlarında yer alan — 17/08/2021 - tarih OTE2021000000012 no.lu 1108 yevmiye maddesinde kayıtlı 20.000,00 TL tutarlı iade E-Arşiv faturasının, davacı tarafın 2021 yılı ticari defter kayıtlarında yer almadığı almadığı tespit edilmiştir. Tarafların bakiye farkının, davalı tarafın düzenlemiş olduğu iade faturası kaynaklı olduğu hesaplanmıştır. Dosyada Mevcut Bulunan BA ve BS Bildirimlerinden Tespitler 25 Ocak 2021 tarihli ve 31375 sayılı Resmi Gazete'de Form BA ve Form BS uygulamasında değişiklik yapan 523 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği yayımlandı. Buna göre; Elektronik belge olarak düzenlenen belgeler 2021 yılının Temmuz ayına ilişkin dönemden itibaren Form Ba ve Form Bs bildirimlerine dâhil edilmeyecektir. Bir kişi veya kurumdan yapılan mal ve/veya hizmet alış tutarları ile bir kişi veya kuruma yapılan mal ve/veya hizmet satış tutarlarına ilişkin 5.000 TL tutarındaki haddin belirlenmesinde, elektronik olarak ve kâğıt ortamında düzenlenen tüm belgeler birlikte değerlendirilecektir. Söz konusu haddin aşılması hatinde sadece kâğıt ortamında düzenlenen belgeler bildirimlere dahil edilecektir. Bildirim verme yükümlülüğü bulunan ancak, tüm alış ve satışları belirtilen haddin altında kalan veya elektronik belge olarak düzenlenen belgelerden oluşan mükelleflerin, Form Ba ve/veya Form Bs bildirimlerini“Ba/Bs bildiriminde beyan edilecek bilgim bulunmamaktadır.” kutucuğunu işaretlemek suretiyle vermeleri gerekecektir. Bu değişiklik Temmuz 2021 döneminde yürürlüğe girmiştir. Davaya konu faturalar Ağustos 2021 dönemine aittir. Davaya konu faturalar elektronik belge tanımına tabi faturalar olduğundan dolayı BA ve BS bildirimlerine tabi değildirler. İcra takip tarihinin 19/08/2021 olduğu görülmüştür. Davacı tarafın 2021 yılına ait ticari defter kayıtlarına göre icra takip tarihinde davalı taraftan 85.000,00 TL bakiye alacaklısı olduğu: tespit edilmiştir. Davacı tarafın, dava dilekçesi ekinde sunmuş olduğu 17/08/2021 valör tarihli 65.000,00 TL tahsilat havalesi dekontunu, ticari defterlerine 01/10/2021 tarihinde kayıt ettiği tespit edilmiştir. Davalı tarafın 2021 yılına ait ticari defter kayıtlarına göre icra takip tarihinde davacı tarafa borç bakiyesinin olmadığı tespit edilmiştir. Davacının, davalıyı temerrüde düşürdüğü tespit edilmemiştir. Bu sebeple gecikme zammı hesaplanmamıştır." şeklindedir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ, HUKUKİ KABUL VE GEREKÇE
Dava, ticari alım satım sözleşmesinden kaynaklı başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 33 dana alım satımına ilişkin sözlü olarak sözleşme akdedildiği, danaların fiyatını davalının 20.000,00 TL eksik ödediği, bu sebeple takip başlatıldığı, Bursa 19. İcra Müdürlüğü'nün 2021/... Esas sayılı icra dosyasına davalı borçlunun yaptığı itirazın iptali ve icra inkar tazminat gerektiği talebi ile itirazın iptali davası ikame edilmiştir.
Cevap dilekçesinde özetle; davalının davacıya yapılan alış verişten kaynaklı borcu kalmadığı ve tüm borcun ödendiği savunmasında bulunulmuştur.
Dava dilekçesinin ekinde sunulan belgelere bakıldığında; taraflar arasında 33 hayvan alım satımına ilişkin bir sözleşme olduğu, 13 hayvanın parasının ödendiğinin 20 hayvanın ise parasının teslim sonrasında ödeneceğinin kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır. Belgenin altında ise 20 hayvanın teslim alındığına ilişkin imzalı beyan vardır.
Mahkememizce alınan ilk raporda davalı tarafın sehven yanlış gösterilmesi sebebiyle raporda taraflar arasında bir akdi ilişki olmadığı belirtilmiştir. Rapor sonrasında HMK m.124 gereğince sehven tarafın yanlış gösterildiğine ilişkin dilekçe sunulmuştur. Bu dilekçe sonrasında; mahkememizce tarafların BA/BS formları ve ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Öncelikle ifade edilmesi gereken husus, bir fatura alacağına dayanan satıcının öncelikle sattığını iddia ettiği ürünleri teslim ettiğini yazılı olarak ispat etmesi gerekmektedir. Kural olarak bu teslim olgusu alıcı tarafından imza edilmiş bir teslim belgesi olur. Bunun haricinde alıcı tacirin ilgili faturayı kendi defterine işlemiş olması halinde artık bu malın teslim edildiğinin kabulü gerekir, zira basiretli bir tacir teslim almadığı bir üründen kaynaklı faturayı defterine işlemez. Tarafların ticari defterlerinin delil durumu HMK m.222'de öngörülen şartlara göre değerlendirilmelidir.
Teslim belgesi ile ispat edilemeyen fatura taraf defterlerinde kayıtlı ise teslim edildiğini göstermektedir. Davalı ise ödeme iddiasını ödeme belgesi ile birlikte ispat edecektir. Ödeme belgesi olmayıp alacaklının defterinde kayıtlı olan tahsilatların ise ödendiği anlamına gelir. (Bursa BAM 5.HD 2019/630 Esas ve 2022/1247 Karar sayılı ilamı)
Mahkememizce taraf şirketlerin ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Bilirkişi raporunda defterlerin birbirini doğrulayıp doğrulamadığı, usulüne uygun olarak tutulup tutulmadığı ve hulasa defterlerin HMK m.222'ye göre denetimi yapılmıştır. Davacı tarafın keşide ettiği 165.000,00 TL'lik fatura gerek davacının ve gerekse davalının ticari defterlerinde kayıtlıdır, her iki tarafın defterinde 145.000,00 TL'lik ödeme kaydı vardır. Bu bağlamda artık davacının faturaya temel teşkil eden danaları teslim ettiğinin kabulü gerekir. Zira davalı defterine 165.000,00 TL'lik faturayı işlemiştir. Davalı 20.000,00 TL'lik bir fiyat farkı faturası kesmiş ve bunu defterlerine işlemiştir, ancak bu fiyat farkı faturası davacının defterlerinde kayıtlı değildir. İade faturası ile ilgili her iki tarafın defterleri birbirini tutmadığından; burada davalının 20.000,00 TL'ye denk gelen danaları iade ettiğini veya sözleşmede danaların toplam fiyatının 145.000,00 TL olduğunu yazılı olarak ispatlaması gerekmektedir. Dava dilekçesinin ekinde sunulu yazılı sözleşmede her bir dananın fiyatı 5.000,00 TL olarak kararlaştırıldığı ve toplam 33 dananın satıldığı yazılmıştır, toplam 33 adet dananın fiyatının keşide edilen 165.000,00 TL'lik faturaya denk geldiği görülmektedir. Tüm bu açıklamalar ışığında; taraf defterlerinde 165.000,00 TL'lik faturanın kaydedildiği ve bu miktara denk gelen 33 hayvanın davalıya teslim edildiğinin ispatlandığı, davalı tarafın 20.000,00 TL'lik iade faturasına temel teşkil eden danaları iade ettiğini veya sözleşmenin bedelinin 145.000,00 TL olduğunu yazılı olarak ispatlayamadığı, bakiye alacak olan 20.000,00 TL'nin likit olduğu ve bu sebeple takibe yapılan itirazın haksız olduğu kanaatine varılmakla; aşağıdaki şekilde itirazın iptaline ve icra inkar tazminatına karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntısı ve yasal gerekçesi izah edildiği üzere;
1-Davanın Kabulü ile; Bursa 19. İcra Dairesinin 2021/... Esas sayılı icra dosyasında davalının yaptığı İtirazın İptaline ve davalı hakkında yürütülen icra takibinin, 20.000,00 TL asıl alacak ve ferileri üzerinden takip talebindeki şartlar dahilinde aynen devamına,
2-Bursa 19. İcra Dairesinin 2021/... Esas sayılı icra dosyasındaki asıl alacak miktarı olan 20.000,00 TL'nin %20'si oranında icra inkar tazminatının, itiraz haksız olduğundan davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
3-Hüküm tarihi itibariyle alınması gereken 1.366,20 TL karar ve ilam harcından 341,55 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 1.024,65 TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak, hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 59,30 TL başvurma harcı, 341,55 TL peşin harç ve 1.671,00 TL tebligat, bilirkişi ve müzekkere gideri olmak üzere toplamı 2.071,85 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafından yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-6325 sayılı Kanunun 18/A maddesinin 12 ve 13. fıkralarına göre; suç üstü ödeneğinden zorunlu arabulucuya ödenen 1.320,00 TL'nin davalıdan alınarak, hazineye irat kaydına,
7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT m.13 hükümlerine göre hesaplanan 9.200,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-HMK m.333 gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
9-Gerekçeli kararın yazılması öncesinde davalının istinaf kanun yoluna başvurduğu anlaşılmakla; gerekçeli kararın talep olmaksızın taraflara tebliğine,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 27/10/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır