T.C. BURSA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2021/934 Esas - 2023/625
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/934
KARAR NO: 2023/625
HAKİM:.......
KATİP: .....
DAVACILAR: 1- ... - .......
2- ... - ......
3- ... - .........
4- ... - .......
VEKİLİ: Av. ............ - [16790-97679-........] UETS
DAVALI: 1- ... - .... Demirci Mah. Gülnar Sk. No:3B İç Kapı No:4 Nilüfer/ BURSA
VEKİLİ: Av...... - [16290-92480-....] UETS
DAVALI: 2- ... KATILIM SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ - ....... [25969-44563-...] UETS
VEKİLLERİ: Av....... - [16255-52560-...] UETS
Av. ...... - Kozyataği, E5 Yan Yolu, Sanıye Ermutlu Sk. No:6, 34742 Kadiköyistanbul Kadıköy/ İSTANBUL
DAVALI: 3- ... - ....... Samanlı Mah. Bayram Çıkmaz Sk. No:8 İç Kapı No:1 Yıldırım/ BURSA
VEKİLİ: Av. .... - [16626-26782-........] UETS
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 12/10/2021
KARAR TARİHİ: 16/05/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 24/07/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava dilekçesinde özetle; davalı ...'nin 09/11/2019 tarihinde sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracı ile kusurlu hareketleri nedeniyle müteveffa ...'ye çarparak ölümlü trafik kazası oluşumuna sebebiyet verdiğini, yaşanan olay neticesinde müvekkillerinin maddi zorluk ve manevi ızdırap çektiklerini ve destekten yoksun kaldıklarını, yukarıda açıklanan nedenlerle fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla; müvekkili davacılardan Anne ... için 75.000,00 TL, Baba ... için 75.000,00TL, müteveffanın Kardeşleri ... ve ... için ayrı ayrı 50.000,00 TL olmak üzere toplam 250.000,00 TL manevi tazminatın haksız fiil tarihinden itibaren (09.11.2019) işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...ile davalı...'tan müştereken ve müteselsilen tahsiline, müvekkili ... ve ... lehine fazlaya dair talep ve dava hakkımız saklı kalmak kaydı ile ayrı ayrı (şimdilik) 15.000,00TL toplam 30.000,00TL maddi tazminatın (ölenin desteğinden yoksun kalma tazminatı) davalı ...ile davalı...'tan haksız fiil tarihinden (09.11.2019) itibaren başlayacak yasal faiziyle birlikte, davalı-sigorta şirketi açısından temerrüt tarihinden -25.08.2021- itibaren işleyecek avans faizi birlikte sorumlu tutularak davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Katılım Sigorta cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, sigortalının kusuru oranında olmak üzere, ölüm/sakatlık halinde azami 360.000,00 TL ile sınırlı olduğunu, açıklanan nedenlerle mahkeme yetkisiz olduğundan davanın usulden reddine, mahkemenin aksi kanaatte olması halinde davacının dayanaktan yoksun maddi tazminat talebinin reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı... cevap dilekçesinde; davaya konu kazaya ilişkin Bursa 10. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2019/898 E. , 2021/887 K. sayılı dosyasının bekletici mesele yapılmasının gerektiğini, dava konusu trafik kazasında müvekkilinin herhangi bir kusuru, ihmali veya kastı olmadığını, kaza tarihinde müvekkilinin kazaya sebebiyet veren ... plakalı aracı diğer davalı ...'ye sattığını ancak aracın noter huzurunda resmi devrinin yapılmadığını, müvekkilinin aracın trafik kayıtlarında görülen gerçek işleten konumunda olduğunu, davalı ...'nin kazanın oluşmasında hiçbir kusurunun olmadığını, açıklanan nedenlerle Bursa 10. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2019/898 E. dosyanın bekletici mesele yapılmasına, haksız ve kötüniyetli davanın reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ...cevap dilekçesinde özetle; zaman aşımı itirazlarının olduğunu, kısmi ve belirsiz alacak davası olarak açılan davayı kabul etmediklerini, açıklanan nedenlerle davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Deliller;
Bursa 10. Asliye Ceza Mahkemesi'ne, Osmangazi İlçe Emniyet Müdürlüğü'ne, Nilüfer İlçe Emniyet Müdürlüğü'ne yazılan müzekkereye cevap verildiği cevabi yazının dosya arasında olduğu anlaşılmaktadır.
Aktüerya Bilirkişisinin Raporunun Sonuç Kısmı: " 1-Davacıların desteğinin kaza tarihi itibariyle 9 yaşında olduğu ve bir gelir elde
etmediği dikkate alınarak 18 yaşına kadar gelir elde edemeyeceği şeklinde
değerlendirilmiştir,
2-TRH 2010 Erkek/Kadın tabloları kullanılarak prograsif rant formülü kapsamında hesaplama yapılmıştır,
3-Davacıların desteği küçük yaşta vefat ettiği dikkate alınarak 03/04/2029 tarihinde reşit olacağı ve bu tarihten sonra TÜİK verilerine göre 25,3 yaşında evleneceği ve 2 yıl sonra 1.çocuk,2 yıl sonra 2.çocuk olacağı dikkate alınarak değerlendirme yapılmıştır.
4-Baba çalıştığı dikkate alınarak 18 yaşına kadar Yargıtay içtihatları gereğince %5 yetiştirme gideri düşüldüğüne,
5-Tüm hesaplamalar neticesinde %75 kusur tenzilide yapıldığında davacı anne 173.157,26 TL ve 89.168,58 TL olduğu,
6-Davalı sigorta şirketinin poliçe limit sorumluluğunun 360.000,00 TL olduğuna,
7-Davalılardan sürücü ve araç malikinin sorumluluğunun kaza tarihi olan 09/11/2019 tarihinden itibaren;
8-Sigorta şirketinin sorumluluğunun 28/08/2021 tarihinden itibaren olacağı kanaatimdir." şeklindedir.Davacı Tanığı ...'nin beyanı: "Trafik kazasında davacı ... ve Fatma'nın küçük kızları ... ölüyor, bu kazadan dolayı ...'in anne ve babası üzüldüler, hatta ...'in kardeşleri de aynı şekilde bu ölümden etkilendi, ailece tedavi gördüler, benim bildiklerim bunlardan ibarettir. Karşı aracın sahipleri bu kazadan sonra davacılarla irtibata geçmedi. Başsağlığı dilemediler. Davacılar kazadan sonra Hayat Hastanesinde 6-7 ay psikolojik tedavi gördüler." şeklindedir.
Davacı Tanığı ...'nin beyanı: "Trafik kazasında ... öldü, ...'in ölümünden ailesi çok etkilendi ve üzüldü. Davacılardan ... ve ... hastanesinde 6 ay kadar psikolojik tedavi gördüler. Karşı taraftan davacılara bir baş sağlığı bile dilenmedi ve davacılarla irtibata da geçilmedi. Benim bildiklerim bunlardan ibarettir. " şeklindedir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ, HUKUKİ KABUL VE GEREKÇE
Dava, trafik kazasından kaynaklı destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
Eldeki davaya konu trafik kazası ile ilgili somut değerlendirmeye yer vermeden önce, davalıların sorumluluğunun hukuki temeli ile ilgili kısa açıklamalara değinmekte fayda vardır.
Trafik kazası nedeniyle üçüncü kişilerin uğradığı zararlardan; sürücü TBK m.49'da ifadesini bulan haksız fiil hükümlerine göre, işleten ise KTK m.85'te ifadesini bulan tehlike sorumluluğu hükümlerine göre, sigorta şirketi ise KTK m.91 hükmü gereğince sözleşme hükümlerine göre sürücünün kusuru oranında müteselsilen sorumludur. Burada dikkat edilmesi gereken husus, işleten ve onun sorumluluğunu üstlenen sigorta şirketinin sürücünün kusuru oranında zarardan sorumlu olmalarıdır. Araç sürücüsünün kusursuz olması halinde, sürücü haksız fiil hükümlerine göre zarardan sorumlu olmayacağından işleten ve sigorta şirketinin de zarardan sorumlulukları doğmayacaktır. Bu bağlamda davamıza konu trafik kazasında, kazaya karışanların kusurlu hareketleri ve kusur oranlarının belirlenmesi; sürücü, işleten ve sigorta şirketinin sorumluluğunun belirlenmesi yönünden önem arz etmektedir.
Bu açıklama ışığında dosyamıza konu trafik kazası değerlendirildiğinde, ilk olarak davalı sürücünün kazada kusurlu hareketinin irdelenmesi gerekmektedir.
Mahkememizce davalı sürücünün kusurlu hareketinin tespiti yönünden dosya Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesine gönderilmiştir.
09.11.2019 günü saat 18:00 sıralarında davalı sürücü ..., sevk ve idaresindeki ... plakalı kamyonet ile 11 Eylül bulvarı istikametinden Ankara yolu yönüne seyir halindeyken olay mahalline geldiğinde, sağ taraftan kaplamaya girerek yolun karşısına geçiş yapan yaya grubundaki 2011 doğumlu müteveffa ...'ye aracının ön kısmıyla çarpması neticesinde müteveffa yayanın ölümüne ilişkin dava konusu trafik kazası meydana gelmiştir.
Davalı sürücü ..., sevk ve idaresindeki kamyonet ile gündüz vakti, yerleşim yeri içi mahaldeki caddede seyir halindeyken olay mahalline geldiğinde, her an tedbir alabilecek şekilde müteyakkız seyretmesi, sağ taraftan taşıt yoluna girdiğini gördüğü yaya grubunu dikkate alması gerekirken bu hususlara riayet etmediği, seyrini sürdürdüğü sırada yolun karşısına geçiş yapmakta olan 2011 doğumlu müteveffa yayaya karşı zamanında etkin fren tedbiri almadan çarptığı kazada %25 oranında kusurludur.
Davacı ..., bakım ve gözetiminden sorumlu olduğu 2011 doğumlu müteveffa yaya ...'nin elinden tutarak birlikte yolun karşısına geçmeden önce kendi can güvenlikleri açısından taşıt yoluna girmeden önce seyir halindeki araçların hız ve mesafelerini gözlemleyerek korunma tedbirine başvurması ve ilk geçiş hakkını davalı sürücü idaresindeki kamyonete vermesi gerekirken bu hususlara riayet etmediği, geçişi süresince yaklaşan araçların durumunu yeterince dikkate almadan yolun karşısına tedbirsizce geçtikleri esnada davalı sürücü idaresindeki aracın elinden tutmakta olduğu müteveffa yayaya çarpması ile meydana gelen kazada %75 oranında kusurludur.
Mahkememizce alınan ATK raporu, kazanın oluş şekline, ceza dava dosyası içeriğine ve dosya kapsamına uygun olduğundan kusur raporu hükme esas alınmıştır.
Mahkememizce müteveffanın anne ve babasının destekten yoksun kalma tazminatı talep haklarının olup olmadığı ve varsa tazminat miktarlarının hesaplanması için dosya aktüerya bilirkişisine tevdi edilmiştir. TRH 2010 yaşam tablosu ve prograsif rant yöntemine göre hazırlanan raporda davacı baba lehine 89.168,58 TL, davacı anne lehine 173.157,26 TL maddi tazminat hesaplanmıştır. Davacı vekili aktüerya raporu doğrultusunda ıslah dilekçesi sunmuş ve dilekçe davalılara tebliğ edilmiştir. Aktüerya raporu, istikrar bulmuş uygulamalara göre TRH 2010 yaşam tablosu ve prograsif rant yöntemine uygun olarak hazırlandığından mahkememizce hükme esas alınmış ve maddi tazminatlar yönünden aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
Davacıların kazadan kaynaklı manevi tazminat istemleri söz konusudur. Manevi tazminatın belirlenmesinde davalı sürücünün kazada % 25 oranında kusurlu olması, davalı...'ın aylık gelirinin asgari ücretin üzerinde olması, davacı annenin ev hanımı ve babanın işçi olması dikkate alındığında müteveffanın anne ve babası lehine 12.000,00 TL müteveffanın kardeşleri lehine 7.000,00 TL manevi tazminatın hakkaniyete uygun olacağı kanaati ile aşağıdaki şekilde manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Hükmolunan maddi tazminat toplamının poliçe limiti dahilinde olması sebebiyle davalı sigorta şirketinin harç, yargılama gideri ve vekalet ücretlerinden diğer davalılar ile birlikte müteselsilen sorumluluğuna karar verilmiştir. Ayrıca davalı sigorta şirketine yapılan başvurunun tarihi 09/08/2021 tarihidir ve bu tarihten 8 iş günü sonrasında davalı sigorta şirketinin temerrüde düştüğü kabul edilmiştir. Diğer davalılar yönünden ise temerrüt tarihi kaza tarihi olarak kabul edilmiş ve faiz başlangıç tarihleri bu tarihlere göre tayin edilmiştir.
Her bir davacının davasının farklı dava olması sebebiyle vekalet ücretleri takdir edilirken özellikle manevi tazminatlar yönünden kabul ve reddedilen kısımlar dikkate alınarak her bir davacı lehine ve aleyhine vekalet ücretlerine hükmedilmiştir.
Duruşmada tefhim edilen kısa kararın 2 numaralı bendinin sonunda "davacı ...'ye verilmesine," yazılması gerekirken sehven "davacı ...'ye verilmesine," yazılmış, gerekçeli kararda bu durum fark edilmekle infazda tereddüt uyandırmaması adına gerekçeli kararda hükmün 2 numaralı fıkrası ile ilgili tashih şerhi hükmün altına işlenmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntısı ve yasal gerekçesi izah edildiği üzere;
Davanın Kısmen Kabulü ve Kısmen Reddi ile;
1-Davacı ... lehine, 89.168,58 TL maddi tazminatın, davalı sigorta şirketinin poliçe limiti ile sınırlı sorumlu olması kaydıyla, davalı sigorta şirketi yönünden 25/08/2021 tarihinden, diğer davalılar yönünden 09/11/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacı ...'ye verilmesine,
2-Davacı ... lehine, 173.157,26 TL maddi tazminatın, davalı sigorta şirketinin poliçe limiti ile sınırlı sorumlu olması kaydıyla, davalı sigorta şirketi yönünden 25/08/2021 tarihinden, diğer davalılar yönünden 09/11/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacı ...'ye verilmesine,
3-Davacı ... lehine, 12.000,00 TL manevi tazminatın, 09/11/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davalılar... ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak, davacı ...'ye verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
4-Davacı ... lehine, 12.000,00 TL manevi tazminatın, 09/11/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davalılar... ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak, davacı ...'ye verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
5-Davacı ... lehine, 7.000,00 TL manevi tazminatın, 09/11/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davalılar... ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak, davacı ...'ye verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
6-Davacı ... lehine, 7.000,00 TL manevi tazminatın, 09/11/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davalılar... ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak, davacı ...'ye verilmesine,
7-Maddi tazminat yönünden hüküm tarihi itibariyle alınması gereken 17.919,47 TL karar ve ilam harcından; maddi tazminat talebi için yatırılan 102,46 TL peşin harç ve 994,00 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 16.823,01 TL karar ve ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, hazineye irat kaydına,
8-Manevi tazminat yönünden hüküm tarihi itibariyle alınması gereken 2.595,78 TL karar ve ilam harcından; manevi tazminat talebi için yatırılan 853,88 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 1.741,90 TL karar ve ilam harcının, davalılar... ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak, hazineye irat kaydına,
9-Davacılar tarafından maddi tazminat talebi için yatırılan 102,46 TL peşin harç ve 994,00 TL ıslah harcı toplamı olan 1.096,46 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacılara verilmesine,
10-Davacılar tarafından manevi tazminat talebi için yatırılan 853,88 TL peşin harcın, davalılar... ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak, davacılara verilmesine,
11-Davacılar tarafından yapılan 59,30 TL başvurma harcı, 800,00 TL bilirkişi ücreti, 448,10 TL posta ve tebligat ücreti olmak üzere toplam 1.307,40 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacılara verilmesine,
12-Davalılar tarafından yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
13-Davacı ... maddi tazminat talebi yönünden kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT m.13 hükümlerine göre hesaplanan 14.266,97 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacı ...'ye verilmesine,
14-Davacı ... maddi tazminat talebi yönünden kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT m.13 hükümlerine göre hesaplanan 26.973,58 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacı ...'ye verilmesine,
15-Davacı ... manevi tazminat talebi yönünden kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT m.10 ve m.13 hükümlerine göre hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalılar... ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak, davacı ...'ye verilmesine,
16-Davacı ...'nin reddolunan manevi tazminat talebi yönünden davalılar... ve ...kendilerini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT m.10 ve m.13 hükümlerine göre hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacı ...'den alınarak, davalılar... ve ...'ye eşit olarak verilmesine,
17-Davacı ... manevi tazminat talebi yönünden kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT m.10 ve m.13 hükümlerine göre hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalılar... ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak, davacı ...'ye verilmesine,
18-Davacı ...'nin reddolunan manevi tazminat talebi yönünden davalılar... ve ...kendilerini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT m.10 ve m.13 hükümlerine göre hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacı ...'den alınarak, davalılar... ve ...'ye eşit olarak verilmesine,
19-Davacı ... manevi tazminat talebi yönünden kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT m.10 ve m.13 hükümlerine göre hesaplanan 7.000,00 TL vekalet ücretinin davalılar... ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak, davacı ...'ye verilmesine,
20-Davacı ...'nin reddolunan manevi tazminat talebi yönünden davalılar... ve ...kendilerini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT m.10 ve m.13 hükümlerine göre hesaplanan 7.000,00 TL vekalet ücretinin davacı ...'den alınarak, davalılar... ve ...'ye eşit olarak verilmesine,
21-Davacı ... manevi tazminat talebi yönünden kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT m.10 ve m.13 hükümlerine göre hesaplanan 7.000,00 TL vekalet ücretinin davalılar... ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak, davacı ...'ye verilmesine,
22-Davacı ...'nin reddolunan manevi tazminat talebi yönünden davalılar... ve ...kendilerini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT m.10 ve m.13 hükümlerine göre hesaplanan 7.000,00 TL vekalet ücretinin davacı ...'den alınarak, davalılar... ve ...'ye eşit olarak verilmesine,
23-6325 sayılı Kanunun 18/A maddesinin 12 ve 13. Fıkralarına göre; suç üstü ödeneğinden zorunlu arabulucuya ödenen 1.400,00 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, hazineye irat kaydına,
24-HMK m.333 gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
25-Gerekçeli kararın talep halinde taraflara tebliği ile tebliğ giderinin eksik olması halinde giderin talepte bulunandan alınmasına,
Dair, kararın tebliğinden itibaren, iki hafta içerisinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 16/05/2023
Katip ......
¸e-imzalıdır
Hakim .......
¸e-imzalıdır
TASHİH ŞERHİ
Hukuk Muhakemeleri Kanununun 304. Maddesinin 1. Fıkrası gereğince; hükmün 2. Fıkrasında sehven yazım yanlışlığı yapıldığı anlaşılmakla; infazda tereddüt oluşmaması adına, hükmün 2. Fıkrasının aynen,
"2-Davacı ... lehine, 173.157,26 TL maddi tazminatın, davalı sigorta şirketinin poliçe limiti ile sınırlı sorumlu olması kaydıyla, davalı sigorta şirketi yönünden 25/08/2021 tarihinden, diğer davalılar yönünden 09/11/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacı ...'ye verilmesine," şeklinde düzeltilmesine,
Katip .......... Hakim .......
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır