.....
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/966
KARAR NO: 2022/1056
HAKİM: .....
KATİP: .....
DAVACI: .....
VEKİLİ: Av. .....
DAVALI: 1- .....
VEKİLLERİ: Av......
Av.....
DAVALI: 2-.....
VEKİLİ: Av. .....
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 20/10/2021
KARAR TARİHİ: 03/11/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 03/02/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava dilekçesinde özetle; 11/08/2020 tarihinde ... plakalı araç ile ... plakalı araçlar arasında gerçekleşen maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davalı sigorta şirketi nezdinde sigortal ... plakalı araç sahibi diğer davalı ... ...'in %100 kusuru ile meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasında müvekkiline ait ... plakalı aracın fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 500,00 TL değer kaybının kaza tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalılardan tazminine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.
... A.Ş. Vekili cevap dilekçesinde özetle; zaman aşımı ve yetkisizlik itirazlarının olduğunu, dava konusu kaza nedeniyle meydana gelen değer kaybı tazminatına ilişkin 27/07/2021 tarihinde toplam 5.101,31 TL ödeme yapıldığını, müvekkilinin üzerine düşen sorumluluğu yerine getirdiğini, açıklanan nedenle davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... ... vekili cevap dilekçesinde özetle; kusur dağılımının hatalı olduğunu, davacının kusuru illiyet bağını kesecek nitelikte olduğunu, açıklanan nedenle davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Deliller;
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne, Arkas Volvo Yetkili Bayisi'ne yazılan müzekkereye cevap verildiği cevabi yazının dosya arasında olduğu anlaşılmaktadır.
Trafik Bilirkişisi ve Makine Mühendisi Bilirkişilerin müşterek raporunun sonuç kısmı: "1-) ... Plaka Sayılı Otomobil Sürücü ... ...’ in: Dava konusu trafik
kazasında 2918 Sayılı K.T.K.’ nın '' Trafik Kazalarında Sürücü Kusurlarının Tespiti ve Asli
Kusur Sayılan Haller '' başlıklı 84/g '' Şeride Tecavüz Etme '' maddesini ihlal ettiğinden
% 100 (Yüzde Yüz) oranında kusurlu olduğuna,
2-) ... Plaka Sayılı Otomobil Sürücüsü ... .....’ ın: Dava konusu trafik
kazasının oluşumunda 2918 Sayılı K.T.K.’ nın ve bu kanuna bağlı Trafik Yönetmeliği’ nin
herhangi bir maddesini ihlal etmediğinden (Atfı Kabil Kusuru) olmadığına,
3-) Hasarın meydana geldiği tarihte ... plakalı 2019 model Volvo XC40 marka
araca emsal hasarsız haliyle 2.el piyasa değerinin 310.000 TL olduğu, hasarın meydana
geldiği tarihte aracın hasarı onarılmış ve giderilmiş olsa dahi 2. el piyasa değerinin
290.000 TL olduğu, geçmiş hasar kaydı, aracın niteliği, kilometresi, marka ve model bilgisi,
üretim yılı, trafiğe çıkış tarihi göz önüne alındığında otomobil hasarı tamamen giderilse dahi
ikinci el satışında, hasarsız emsal araçlara göre dava konusu kazadan dolayı kaza tarihinde
serbest 2.el reel piyasa koşullarında 20.000 TL değer kaybına uğradığı,
4-) Davalı şirket tarafından Davacı’ya 27.07.2021 tarihinde 5.101,31 TL değer kaybı
tazminat ödemesi yapıldığı, Davalı’nın talebi üzerine hesaplanan aracın değer kaybında
hasar gören ön tampon, ön panel ve radyatörler değer kaybı hesabına dahil edilmediği
ancak hasar gören bu parçaların da değer kaybına yol açtığı, yapılan 5.101,31 TL
ödemenin aracın değer kaybını tam olarak karşılamadığı, Davacı’nın aracında oluşan
değer kaybı kalan bakiyenin 14.898,69 TL olduğu,
5-) Hazine Müsteşarlığı tarafından yayınlanan, 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe girmiş,
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları
eki olan Değer Kaybı Formülasyonu bulunmaktadır. Kaza sonrası araçlarda oluşan değer
kaybı hesabı, Hazine Müsteşarlığı’nın uygulamaya koyduğu hesaplama sistemindeki
formüle göre yapıldığında bu hesap yöntemi her zaman gerçek 2.el piyasa değeri ile
örtüşmemektedir. Nitekim bununla ilgili olarak T.C. Danıştay Onbeşinci Dairesince,
15.11.2016 tarihinde 2015/5277 esas numarası ile "Ek 1. Değer Kaybı Hesaplamasının
2. Teminat Dışında Kalan Haller üst başlığının altındaki 2. ve 6. bentleri ile ilgili
yürütmeyi durdurma kararı verilmiştir. Bu sebeple araç değer kaybı hesaplaması için geçmiş hasar kaydı, aracın niteliği, kilometresi, marka ve model bilgisi, üretim yılı,
trafiğe çıkış tarihi ve en önemlisi aracın serbest piyasadaki pazar değeri gibi faktörlerin
esas alındığı, alıcı tarafından birbirine emsal iki araç arasında ön tampon, ön panel ve radyatörleri daha
önce hasara uğramış bir aracı değil hiç hasara uğramamış bir aracı tercih edeceği dolayısıyla hasar gören
ön tampon, ön panel ve radyatörlerin de araçta değer kaybına yol açacağı," şeklindedir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ, HUKUKİ KABUL VE GEREKÇE
Dava, trafik kazasından kaynaklı değer kaybı alacağı talebine ilişkindir.
Dava dilekçesinde özetle; 11/08/2020 tarihinde ... plakalı araç ile ... plakalı araçlar arasında trafik kazası meydana geldiği, gerçekleşen maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle davalı sigorta şirketi nezdinde sigortalı ... plakalı araç sahibi diğer davalı ... ...'in %100 oranında kusurlu olduğu, maddi hasarlı trafik kazasında davacıya ait ... plakalı aracın fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 500,00 TL değer kaybının davalılardan tahsili talep edilmiştir.
Davalı sigorta şirketi ve ... ... cevap dilekçelerinde özetle; kusurun davacıda olduğu savunması ile davanın reddini talep etmiştir.
Trafik kazası nedeniyle üçüncü kişilerin uğradığı zarardan sürücü TBK 49 maddesi uyarınca haksız fiil hükümlerine göre, işleten KTK 85 maddesine göre tehlike sorumluluğuna göre ve sigorta şirketi de KTK 91 maddelerine göre sözleşme hükümlerine göre sürücünün kusuru oranında müteselsilen sorumludur. Müteselsil sorumlulukta TBK 162 maddesi uyarınca borçlulardan her biri alacaklıya karşı borcun tamamından sorumlu olup 163. maddesine göre alacaklı borcun tamamını ya da bir kısmının ifasını dilerse borçluların hepsinden dilerse yalnız birinden isteyebileceğinden bu hususta seçimlik hak alacaklıya aittir.
Dava dilekçesinin ekinde davacının aracının bir kısım fotoğrafları ile eksper raporu mahkememize sunulmuştur. Ayrıca delil listesinin ekinde CD ortamında davacının aracının fotoğrafları mahkememize sunulmuş ve başka yerden getirtilecek delillerle ilgili açıklama yapılmıştır.
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine yazılan müzekkere cevabı sonrasında, davacının aracının tramer kayıtları dosyaya kazandırılmıştır.
Davacının aracına yapılan onarımla ilgili belgeler ilgili servisten getirtilmiştir.
Davalı sigorta şirketi poliçe ve hasar dosyasını mahkememize sunmuştur.
Mahkememizce kazaya karışanların kusurlu hareketleri ve kusur oranları ile davacının aracında trafik kazasından kaynaklı değer kaybı olup olmadığına ilişkin dosya Adli Trafik Bilirkişisi ile Makine Mühendisine tevdi edilmiştir.
Araçta kaza sebebiyle oluşacak değer kaybı, aracın kaza sonrası onarımından sonraki değeri ile hasarsız değeri arasındaki farkı ifade eder (Yargıtay 17 HD, 2016/966 E - 2016/5728 K sayılı ilam).
Yargıtayın yerleşik içtihatları uyarınca değer kaybının "aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, davacı tarafın iddiaları, davalının savunmaları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek aracın kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri ile kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre" hesaplanması gerekmektedir. (Yargıtay 17. HD, 2020/89 E. - 2021/1988 K. Sayılı ilamı).
Mahkememizce aldırılan kusur raporunda özetle; ... plakalı araç sürücüsü ... ...'in şerit tecavüzü hareketini işlediği ve % 100 oranında kusurlu olduğu, davacının ise trafik kazasının meydana gelmesinde her hangi bir kusurunun olmadığı belirtilmiştir. Kusur raporu dosyada mübrez fotoğraflar, kaza tespit tutanağı ve tutanakta yer alan ifade ve kroki dikkate alınarak hazırlandığından kusur yönünden hükme esas alınmaya elverişli kabul edilmiştir.
Değer kaybı alacağı yönünden yukarıda ifade edildiği üzere; değer kaybı bir aracın kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri ile kaza sonrası tamir edildiğinde ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farktır. Davacının aracının kaza öncesi piyasa rayiç değeri raporda belirtildiği üzere 310.000,00 TL'dir. Kazadan sonra davacının aracı tamir edildiğinde rayiç 2. El piyasa değeri 290.000,00 TL olacaktır. Zira araçta hasar gören kısımlar arasında ön motor kaputu olduğu gibi airbag kontrol ünitesi de hasar görmüş ve araçta toplam 5 kısım hasarlanmıştır. Araçta hasar bedeli ve aracın kilometresinin düşük olduğu dikkate alındığında araçta 20.000,00 TL değer kaybının meydana gelmesi piyasa şartlarına uygun düşmektedir. Sigorta şirketince davacıya 5.101,31 TL ödeme yapılmıştır. Bu ödeme düşüldüğünde davacının aracında değer kaybı bedelinin 14.898,69 TL olduğu sonucuna varılmıştır.
Davacı talebini 14.898,69 TL'ye ıslah etmiş ve ıslah dilekçesi davalılara tebliğ edilmiştir. Sonuç olarak; davacının kusursuz olduğu söz konusu trafik kazasında, davalı sürücü ve aynı zamanda işleten davacının aracında meydana gelen değer kaybından kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile sorumludur. Davalı sigorta şirketi ise poliçe limiti ile sınırlı kalmak kaydı ile davacı tacir olduğundan temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davacıya karşı değer kaybı alacağından sorumlu olduğundan aşağıdaki şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.
Davalı sürücü ve aynı zamanda işletene karşı açılan işbu dava nitelik itibariyle tek başına ticari dava olmadığından ve zorunlu arabuluculuğun sadece sigorta şirketi yönünden dava şartı olması dikkate alınarak, arabulucuya ödenen ücretin sadece davalı sigorta şirketinden tahsili ile hazineye irat kaydına karar verilmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntısı ve yasal gerekçesi izah edildiği üzere;
1-Davanın Kabulü ile; 14.898,69 TL değer kaybına yönelik maddi tazminatın, davalı ... A.Ş. yönünden poliçe limiti ile sınırlı kalmak kaydıyla, davalı ... A.Ş. yönünden temerrüt tarihi olan 28/06/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, davalı ... ... yönünden ise kaza tarihi olan 11/08/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine,
2-Hüküm tarihi itibariyle alınması gereken 1.017,72 TL karar ve ilam harcından; 59,30 TL peşin harç ve 245,90 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 712,52 TL karar ve ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 59,30 TL başvurma harcı, 59,30 TL peşin harç, 245,90 TL ıslah harcı ve 1.763,20 TL tebligat, müzekkere ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.127,70 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT m.13 hükümlerine göre hesaplanan 9.200,00 TL nispi vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine,
5-6325 sayılı Kanunun 18/A maddesinin 12 ve 13. fıkralarına göre; suç üstü ödeneğinden zorunlu arabulucuya ödenen 1.360,00 TL'nin davalı ... Anonim Şirketinden alınarak, hazineye irat kaydına,
6-HMK m.333 gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
7-Gerekçeli kararın talep halinde taraflara tebliği ile tebliğ giderinin eksik olması halinde giderin talepte bulunandan alınmasına,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalılar vekillerinin yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 03/11/2022
Katip .....
¸e-imzalıdır
Hakim .....
¸e-imzalıdır