TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2022/
KARAR NO : 2025/
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI :
VEKİLİ : Av.
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 12/09/2022
KARAR TARİHİ : 04/03/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 25/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... 13. İş Mahkemesinin 2020/ E. Sayılı dosyası ile Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından müvekkil şirket aleyhine ikame edilen dava ile 15.01.2015 tarihinde ...'da meydana gelen iş kazası neticesinde müvekkil şirket çalışanı İlker Önerin yaralanması sonucunda kurum tarafından yapılan giderlerin -işçiye bağlanan gelir, geçici iş göremezlik ödemesi, hastane masrafı ve reçete tutarının- rücuen tazmini için dava açılmış olduğunun, yargılama devam ederken 7256 Sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un yürürlüğe girmesi üzerine 01.02.2021 tarihinde kuruma müracaat edildiğinin, ... tarafından ödeme planı hazırlandığının, bunun üzerine müvekkil şirket tarafından ...'ya 30.03.2021 tarihinde peşin olarak 108.322,66.-TL ödeme yapıldığının, mahkeme dosyasına sundukları ödeme dekontu uyarınca ... 13. İş Mahkemesi 2020/ E. ve 2021/ K. Sayılı ilamı ile dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına dair karar verildiğinin, ... 13. İş Mahkemesi 2020/ E. ve 2021/ K. Sayılı ilamı) İş bu karar ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin 2021/ E. 2021/ K. Sayılı 07.12.2021 tarihli ilamı ile kesinleştiğinin, yapılan ödemeye istinaden rücu talebi ile bahse konu tutarın davalı şirket ... Sigorta A.Ş.'den tahsili amacıyla öncelikle 13.04.2021 tarihinde e-mail gönderilerek talebe konu ödeme dekontu da iletildiğinin, Sigorta şirketine 13.04.2021 tarihinde gönderilen e-mail) Ancak herhangi bir yanıt alınamadığının, ayrıca mahkeme dosyalarının devamı sırasında davanın ihbarı da yapıldığını, bunun üzerine 07.09.2021 tarihinde ... 1. İcra Müdürlüğü'nün 2021/... E. Sayılı dosyası ile 108.322,66 TL asıl alacak ve 7.307,33 TL işlemiş faizi ile birlikte 115.629,99 TL alacağın tahsili için icra takibi başlatıldığının, Ancak davalı taraf takibe haksız bir şekilde itiraz etmiş olup takibin durduğunu, davalı tarafından takibe itiraz edilmesi üzerine arabulucuya müracaat edildiğinin, arabulucu görüşmesi neticesinde tarafların anlaşma sağlayamaması nedeniyle işbu davanın ikame edilme zarureti hasıl olmuş olduğunu, fazlaya dair her türlü yasal hakları saklı kalmak kaydıyla; ... 1. İcra Müdürlüğü'nün 2021/... E. Sayılı dosyasından başlatılan takibe karşı itirazın iptali ile takibin 115.629,99 TL üzerinden ve takip talebinde belirtilen şartlarla devamına, %20'den az olamamak kaydı ile icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava dilekçesinde 6100 sayılı hmk'nın 119/f maddesi gereğince bulunması zorunlu olan unsur bulunmamakta olup davanın öncelikle işbu usulî eksiklik sebebiyle reddi gerektiğini, davanın esasına girilmesi halinde ... İnceleme Raporunda davaya konu kazaya kazalı işçinin %100 ağır kusuru ile sebebiyet verdiği tespit edilmesine rağmen davacı şirket tarafından yargılamanın neticesi beklenmeksizin, müvekkil sigorta şirketinin menfaatlerine çok açık bir şekilde aykırı olarak, ... tarafından yapılan ödemelerin tamamı ...'ye ödendiğinden davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
HUKUKİ DELİLLER:
... 56. İş Mahkemesi, ... Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü, ursa 2. Genel İcra Dairesinin 2023/... esas sayılı dosyası, dava dilekçesi, cevap dilekçesi, beyan dilekçeleri, ödeme emri, yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı incelenmiş, ... müfettişi nitelikli hesap uzmanı bilirkişisi marifetiyle rapor aldırıldığı görüldü.Nitelikli hesap uzmanı bilirkişinin 22/12/2023 tarihli raporunda özetle: "Sigortalı ... 15/01/2015 tarihinde davalı işyerinde geçirdiği kaza sonucu sürekli iş göremezliğe uğraması nedeniyle bağlanan sürekli iş göremezlik geliri ile ödenen geçici iş göremezlik ödeneğinin ve yapılan tedavi masraflarının rücuan tazminine ilişkin toplam ... rücu talep toplamının 106.404,23 TL TL olduğu tespit edilmiştir. Kazalının %48 SİD ve 60% kusuru dikkate alınarak tarafımızca hesaplanan PSD'li gelirin 107.190,94TL, Tedavi Giderinin 6.294,15TL, Geçici İş Göremezlik ödemesinin 3.491,91TL, ... alacağının yapılandırılmamış alacak talep toplamının 116.977,00TL olacağı anlaşılmıştır. Davacı ... Enerji Dağıtım ve Perakende Satış Hizmetleri Anonim Şirketinin 01/02/2021 tarihli 7256 yapılandırma başvurusu ile Kurum Rücu alacaklarını yapılandırmak suretiyle uzlaşma yolunu seçtiği anlaşılmaktadır.Davalı ... Sigorta ile Davacı şirket arasında düzenlenen 24.05.2014 başlangıç tarihli 2557301147 poliçe numaralı İşveren Mali Mesuliyet Sigortası poliçesi düzenlenmiş olduğu, poliçenin "...'nın İşverene Rücu Etmesi" rücu hükümleri nedeniyle, Davalı Sigorta Şirketinin tazmin sorumluluğu bulunduğu düşünülmektedir.Davacı işverenin ... alacağına itiraz etmemesinin 7256 Yapılandırma Yasasının amir hükmü olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
... Anonim Türk Sigorta Şirketi'nin birey başına 300.000USD tutarında sorumluluğu bulunduğu tespit edilmiştir. 30.03.2021 Tarihindeki Efektif Satış Döviz Kurunun 83,535TL olduğu, Davacının 1.296,73USD tutarında talepte bulunmasının yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır." hususlarının tespit edildiği bildirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, iş kazası sonucu dava dışı ... Kurumu'na yapılan ödemenin işveren mali mesuliyet sorumluluk sözleşmesi poliçesi uyarınca davalı sigorta şirketinden tahsili istemine ilişkindir. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davalı şirket nezdinde 24/05/2014-24/05/2015 tarihleri arasında geçerli İşveren Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi düzenlendiği, poliçede davacı şirket de sigortalı olarak yer aldığı, davacı şirket çalışanı olan dava dışı ... 15/01/2015 tarihinde iş kazası geçirdiği, malul kalan işçi için ... tarafından bağlanan gelir ve yapılan diğer ödemelerin davacıdan tahsili için ... 13. İş Mahkemesinin 2020/506 esas sayılı dosyasında dava açıldığı, yargılama aşamasında davacının 7256 sayılı kanun kapsamında yapılandırma başvurusunda bulunarak 30/03/2021 tarihinde 108.322,66TL ...'ya ödeme yaptığı, bu kez ... 13. İş Mahkemesinin 05/07/2021 tarih ve 2020/ esas, 2021/ karar sayılı kararı ile davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına dair karar verildiği, anılan kararın ... tarafından lehine nispi vekalet ücreti ve yargılama gideri hükmedilmediği nedeniyle istinaf yoluna başvuruda bulunulduğu, yapılan istinaf incelemesi neticesinde ... BAM 11. HD. 07/12/2021 tarih ve 2021/ esas, 2021/ karar sayılı ilamı ile, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği ve anılan kararın kesinleştiği, davacı tarafından ödenen bedelin rücuen tahsili için ... 2. Genel İcra Dairesinin 2023/... esas (eski kapatılan ... 1. İcra Dairesinin 2021/ esas ) sayılı dosyasından davalı aleyhine 108.322,66 TL asıl alacak ve 7.307,33 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 115.629,99 TL üzerinden icra takibi başlatıldığı, borçlu davalı tarafından; davacıya herhangi bir borcu bulunmadığını belirterek süresinde itiraz edildiği, bu kez davacı tarafça itirazın iptali istemiyle eldeki davayı açıldığı anlaşılmıştır. İtirazın iptali davalarında icra dairesinin yetkisine itiraz edilmesi halinde ilk olarak icra dairesinin yetkili olup olmadığı belirlenmelidir. Zira, yetkili bir icra dairesinde takip başlatılmamış ve usulüne uygun yetki itiraz var ise itirazın iptali davasının görülme koşulu gerçekleşmediğinden davanın usulden reddine karar vermek gerekecektir. Somut olayda, her ne kadar davalı tarafça icra dairesinin ve mahkememizin yetkisine itiraz edilmişse de, eldeki dava, rizokonun gerçekleştiği yerde veya sigortalı işverenin yerleşim yerinde de açılabileceğinden gerek davacının yerleşim yeri adresinin gerekse iş kazanın meydana geldiği yerin ... olması nedeniyle icra dairesinin ve mahkememizin yetkisine yönelik itirazlar yerinde görülmemiştir.Davalı sigorta şirketi tarafından düzenlenmiş olan işveren mali sorumluluk sigortası poliçesi ile davacı işverenin işyerinde meydana gelebilecek iş kazaları nedeniyle işverenin hukuki sorumluluğunun teminat altına alındığı, poliçede teminatın konu ve kapsamının; sigortalının poliçede belirtilen riziko adresi işyerinde çalışan personelinin faaliyetleri sırasında meydana gelecek iş kazaları sebebiyle işverene terettüp edecek hukuki sorumluluk sonucunda, işverene bir hizmet akdi ile bağlı ve tabi işçiler ile bunların hak sahipleri tarafından işverenden talep edilecek ...'nın sağladığı yardımların üstündeki ve dışındaki tazminat talepleri ile aynı kurum tarafından işverene karşı iş kazalarından dolayı ikame edilecek rücu davaları sonucunda ödenecek tazminat olarak belirlendiği görülmektedir. Davalının sorumluluğu için davacı sigortalının kusur oranı, dava dışı işçinin maluliyet oranı ve dava dışı ...'ye yapılan ödemenin yerinde olup olmadığı tespit edilmesi gerekmektedir. ... 56. İş Mahkemesinin 2021/... esas sayılı dosyasında iş güvenliği uzmanı heyetlerinden alınan 16/06/2020 ve 01/04/2021 tarihli raporlarda davalı iş verinin % 40, dava dışı işçinin % 60 oranlarında kusurlu oldukları tespit edildiği, alınan raporların ayrıntılı, gerekçeli, denetime ve deliller ile oluşa uygun olduğu anlaşıldığından hükme esas alınmıştır. Yine ... 56. İş Mahkemesinin 2021/... esas sayılı dosyasında dava dışı işçinin meslekte kazanma gücünün Adli Tıp 3.İhtisas Kurulu'nun 20/03/2024 tarih ve 9174 sayılı raporu ile % 48 olarak belirlendiği görülmüş olup rapor hükme esas alınmıştır. Davacı sigortalının ödediği miktarın gerçek zarara uygun olup olmadığının da belirlenmesi gerekir. Bu doğrultuda, dava dışı ...'ya ödenmesi gereken tazminatın tespiti ile davacının rücu şartının gereğince isteyebileceği miktarın hesaplanması için mahkememizce hesap bilirkişisinden alınan 22/12/2023 tarihli raporda, dava dışı işçinin kusur oranı ve maluliyet oranı dikkate alındığında davacının ...'ya karşı yapılandırma yapmaması halinde ödeyeceği miktarın 116.977,00 TL olarak hesaplandığı, davacının ise, daha düşük miktar ödediği, sigorta şirketinin kişi başına 300,000 USD tutarında sorumluluğunun bulunduğu, 30/03/2021 tarihindeki efektif satış döviz kurunun 83,535 TL olduğu, davacının ...'ya ödediği bedel olan 108.322,66 TL'nin karşılığının 1.296,73 USD olduğu ve bu tutarın talep etmesinin yerinde olduğu saptandığı görülmüş olup, bu haliyle davacı sigortalının davalı sigortacıdan 108,322,66 TL alacaklı olduğu mahkememizce kabul edilmiştir. Diğer taraftan davacı tarafça icra takibinde 13/04/2021-07/09/2021 tarihleri arasında yıllık reeskont avans faiz üzerinden 7.307,33TL işlemiş faiz talebinde bulunulduğu görülmüştür. Sorumluluk sigortasında rizikonun gerçekleşme anı Türk Ticaret Kanunu'nda ayrı bir hükümle düzenlenmemişse de, rizikonun ihbar yükümlülüğü ile ilgili 1292. maddesinden yararlanılarak riziko gerçekleşme anını tespit etmek mümkündür. Anılan maddeye göre üçüncü şahısların sigortalıya karşı dava açması halinde sigortacıyı sigortalısının savunmasına yardıma zorunlu tutan sorumluluk sigortalarında, sigortalının tebligat üzerine davayı öğrendiği tarihin, riziko tarihi olarak kabulü gerekir. Sigorta ettirenin üçüncü kişiye vereceği tazminatın sigortacı tarafından ödenmesini öngören sorumluluk sigortalarında ise, hakkındaki mahkeme kararının kesinleştiğini öğrendiği veya dava olmaksızın veya davanın sonucu beklenilmeden zarar gören üçüncü kişiye sigortalı tarafından ödeme yapılmış olması halinde bu ödeme tarihinin riziko tarihi olarak kabulü gerekir. (... 11. Hukuk Dairesinin 20/09/2016 tarih ve 2015/ esas, 2016/ karar sayılı ilamı) Bu durumda somut olayda, davacı ödeme tarihinden takip tarihine kadar işlemiş faiz talebinde bulunabileceği, buna göre, 30/03/2021-07/09/2021 tarihleri arasında yıllık reeskont avans üzerinden işlemiş faizin 7.525,46 TL olduğu, davacı tarafın takip talebinde fazladan bir faiz talebinde bulunmadığı anlaşıldığından davacı 7.307,33 TL işlemiş faiz olarak da alacak talep edebileceği kabul edilmiştir. Sonuç olarak; sigortalı işverenin ödediği bedelin gerçek zarara uygun olması ve poliçe kapsamında davalıdan rücu etme hakkı olduğu anlaşılmakla; davacının davasının kabulü ile, takibe yönelik itirazın iptaline ve takibin 108.322,66 TL asıl alacak ve 7.307,33 TL işlemiş faiz üzerinden devamına karar vermek gerekmiştir. Diğer taraftan, iş kazasında sigortalı işverenin kusur oranı konusu ile gerçek zarar miktarının belirlenmesi yargılamayı gerektirip alacak bu nedenden dolayı likit olmadığından, davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1-Davacının davasının KABULÜ İLE; davalının ... 2. Genel İcra Dairesinin 2023/... esas (eski kapatılan ... 1. İcra Dairesinin 2021/... esas ) sayılı icra takip dosyasına yaptığı İTİRAZIN İPTALİNE, takibin 108.322,66 TL asıl alacak ve 7.307,33 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 115.629,99 TL üzerinden DEVAMINA, asıl alacağa takip tarihinden itibaren değişen oranlardaki reeskont avans faiz uygulanmasına,
2-Davacının icra inkar tazminat talebinin REDDİNE,
3-Harçlar Yasası gereğince alınması gerekli 7.898,68-TL harçtan başlangıçta alınan 1.974,68-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 5.924,00-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafça yapılan 1.974,68-TL Peşin Harç, 80,70-TL Başvurma Harcı, 1.845,00-TL Bilirkişi Ücreti ve 205,00-TL tebligat ve posta giderinden oluşan yargılama gideri toplamı olan 4.105,38-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
6-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,
7-Dava şartı arabuluculuk kapsamında hazine tarafından ödenen 1.320,00-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, tahsili için harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize sunulacak yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye verilecek bir dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesinde ... açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 04/03/2025
Katip
e-imzalıdır
Hakim
e-imzalıdır