.....
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/113
KARAR NO: 2022/1282
HAKİM:.....
KATİP: .....
DAVACI : .....
VEKİLİ: Av......
DAVALI .....
VEKİLİ: Av. .....
DAVA: Menfi Tespit (Ticari Niteliktekinde Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç))
DAVA TARİHİ: 25/01/2022
KARAR TARİHİ: 22/12/2022
KARAR YAZIM TARİHİ : 29/12/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Niteliktekinde Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE SAVUNMA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Alacaklı ... Sigorta vekili tarafından yukarıda esas numarası yazılı dosyadan Bölge Müdürlüğümüz aleyhine ilamsız icra takibi yürütüldüğünü, ancak idarenin alacaklıya böyle bir borcu bulunmadığını, icra takibinin dayanağı olarak Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü'nün aleyhine Sigortacı ... Siporta davadışı sigortalı olan ... ... tarafından Bursa ili Gürsu ilçesi Karahıdır Mahallesinde 08/11/2020 tarihinde meydana gelen tek taraflı trafik kazası sebebiyle sigortalıya sigortacının ödediği bedel olan 46.129,73 liranın tazmini hakkında 21.04.2021 tarihinden itibaren işlemiş yasal faizin tahsili istemli olduğunu, öncelikle oluşan trafik kazası sebebiyle müvekkilim Karayolları Genel Müdürlüğünün hiçbir kusuru olmaması sebebiyle oluşan zarardan kurumumuz sorumlu olmadığını, aynı zamanda sürücünün dikkatli olmaması ve hızının yüksek olması kazanın nedeni olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu duruma binaen bilirkişi tarafından rapor alındığı takdirde kurumumuzun kusuru olmadığı anlaşılacağını, ilgili dava ticari dava olduğu için öncelikle arabuluculuğa başvuru yapılmış olup, arabuluculuk süresince anlaşamama olarak sona ermiş bulunduğunu, 659 sayılı Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri ve Özel Bütçeli İdarelerde Hukuk Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin Kanun Hükmünde Kararname md 6/5 uyarınca idaremizi vekil sıfatı ile temsil ettiğimize dair avukat ve hukuk müşaviri isim listesi Karayolları Genel Müdürlüğü'nün tarafından tüm Cumhuriyet Başsavcılıkları, Bölge İdare Mahkemesi, Yargıtay ve Danıştay Başkanlıkları'na 29,01.2018 tarih ve 42978213/646-1484 sayılı yazı ile bildirilmiş olduğu için vekaletname sunulmadığını, karar aşamasından önce yatırılması halinde paranın İcra ve İflas Kanunu md 72/3 ve 36/2 uyarınca davacı/alacaklıya ödenmemesi için teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesi, alacaklı ... Sigorta A.Ş. borçlu olmadığımızın tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Menfi tespit davalarında görevli mahkeme, HMK madde 2 gereği, "Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir." ayrıca belirtmek gerekir ki; Kazadan hemen sonra tanzim edilen ve resmi belge niteliği taşıyan Trafik Kazası Tespit Tutanağında; müvekkil şirkete kasko sigorta poliçesi ile sigortalanmış ... plakalı aracın da hususi otomobil olduğu belirtilmiş ve bu husus kaza tespit tutanağına geçirildiğini, uyuşmazlık mahkemesinin göreve ilişkin olarak vermiş olduğu son kararlara göre davaya bakmakta asliye hukuk mahkemelerinin görevli olduğunu, bu sebeplerle aradaki hukuki ilişkiye de bakıldığında görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olması nedeniyle davanın görev yönünden reddi gerektiğini, 08.11.2020 tarihinde Bursa ili Gürsu ilçesinde meydana gelen tek taraflı trafik kazasında ... Tesisat Sistemleri Mühendislik Mimarlık Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti. adına davacı şirkete Kasko sigortalı ... plakalı araç, sürücü ... ... sevk ve idaresindeyken, İnegöl istikametinden gelip Bursa istikametine seyri sırasında 022/3/012’ye geldiğinde yolun sağ tarafından gelen yabani hayvana aracının sağ ön kısımlarıyla çarpması sonucu tek taraflı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazadan sonra tanzim olunan resmi belge niteliğini haiz Trafik Kazası Tespit Tutanağı'na göre, davacı kurum 2918 Sayılı KYTK (Karayolunun yapımı, bakımı, işletilmesi ile görevli ve sorumlu bütün kuruluşlar, karayolu yapısını, trafik güvenliğini sağlayacak durumda bulundurmakla yükümlüdür.) gereği gerekli fiziki tedbirleri almayıp, otoyola evcil ve yabani hayvanların girmesini engelleyemediğinden, yapım ve bakımdan sorumlu olduğum karayollarında can ve mal güvenliği yönünden gerekli düzenleme ve işaretlemeleri yaparak tedbir almak ve aldırmak kuralını ihlal ederek asli derecede kusurlu bulunmuş olup, sürücü ... ...’a ise herhangi bir kusur izafe edilmediğini, 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü’nün Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Kanun’un 4. Md. “Hazırlayacağı programlar uyarınca karayollarını yapmak, yatırmak, emniyetle kullanılmalarını sağlayacak şekilde sürekli bakım altında bulundurmak, bakımını yaptırmak, onarımını yaptırmak, işletme ve işlettirme” Genel Müdürlüğü’nün görev ve yetkileri arasında gösterildiğini, 2918 sayılı Karayolları Trafik Yasasının 7/a. Maddesi ile Karayollarında can ve mal güvenliği yönünden gerekli işaretlemeleri yapmak, gereken önlemleri almak ve/veya aldırmak görevleri verilmiş bulunan ve bir kamu hizmeti görmekle yükümlü kılınan davalı idarenin de üzerine düşen görevleri ifa etmesi zorunlu olduğunu, davacı kurum işbu maddede yer alan yerine getirmekle yükümlüğü olduğu sorumluluklarını ağır kusurlu bir şekilde ihlal ettiğinden dolayı trafik kazasının gerçekleşmesi kaçınılmaz olduğunu, kaza mahallinde gerekli önleyici çalışmaları yapmayan ve hiçbir önlem almayan davalı kurumun kusursuzluğundan bahsedilemeyeceğini, sigortalı araç sürücüsü yol, hava ve trafik koşullarına uygun bir şekilde ve asgari hızda seyretmekte iken, yol sathında gerçekleştirilen bakım/onarım, çalışmalarına, evcil-yabani hayvan çıkabileceğine ilişkin herhangi bir uyarıcı işaret ve/veya levha bulunmadığından ve gerekli önlemler alınmadığından dava konusu kaza meydana geldiğini, davaya konu kazada sebep-sonuç ilişkisi irdelendiğinde; davalı kurumun karayollarında can ve mal güvenliği yönünden gerekli düzenleme ve işaretlemeleri yapmaması, yolun sürücüler için güvenli halde bulundurulmaması ile sigortalı aracın kaza sonucu hasara uğraması arasında illiyet bağı son derece açık olduğunu, bu itibarla davalı idarenin haksız ve yasal dayanağı bulunmayan davasının reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, tarafların karşılıklı beyan dilekçeleri, sigorta poliçesi, trafik kazası tespit tutanağı, tazminat ödemesine ilişkin alacak listesi ile ... A.Ş.’'ye ait 10.03.2021 tarihli 72.496,92 TL tutarlı ve 01.03.2021 tarihli 37.894,93 TL tutarlı banka dekontları, ekspertiz raporu, Keskinler Kaporta Boya Yedek Parça Mekanik ve Özser Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.'ye ait 22.02.2021 tarihli GIB2021000000059 nolu e-fatura, ... Oto. Mak. San. A.Ş.'ye ait 30.12.2020 tarihli ARS2020000007146 nolu ve 19.02.2021 tarihli ARS2020000001220 nolu e-faturalar, Asel Oto Yedek Parça Tic. A.Ş.'ye ait 09.02.2021 tarihli ASE2021000006626 nolu- 21.12.2020 tarihli, ASE2020000057531 nolu-18.12.2020 tarihli, ASE2020000057195 nolu-17.12.2020 tarihli, ASE2020000056928 nolu-02.12.2020 tarihli, ASE2020000053734 nolu-27.11.2020 tarihli, ASE2020000052938 nolu-26.11.2020 tarihli, ASE2020000052735 nolu-20.11.2020 tarihli, ASE2020000051488 nolu-17.11.2020 tarihli, ASE2020000050417 nolu e-faturalar, Inter Partner Assıstance yol yardım bilgi formu, teslim ibra ve temlik belgesi Bursa 15. İcra Müdürlüğü 2021/... esas sayılı dosyası, bilirkişi raporu, yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı.
KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME :
Dava, hukuki niteliği itibariyle menfi tespit istemine ilişkindir.
Taraflara usulüne uygun davetiye tebliğ edilerek, taraf teşkili sağlanmıştır.
Mahkememiz yargılaması sırasında dava konusu araç üzerinde keşif yapılmasına karar verilmiş olup, kusur ve değer kaybının belirlenmesi için 1 Trafik Bilirkişisi, 1 sigorta hukuk konusunda uzman bilirkişi ve 1 Makine Mühendisine dosyanın tevdii ile bilirkişilerden rapor tanzimi talep edilmiştir.
Bilirkişi heyetinin mahkememize sunmuş olduğu bilirkişi raporunda özetle: Karayolları Genel Müdürlüğü' nün: Dava konusu trafik kazasının oluşumunda 2918 Sayılı K.T.K.’ nın '' Karayolları Genel Müdürlüğünün Görev Ve Yetkileri '' başlıklı 7/a '' Yapım Ve Bakımdan Sorumlu Olduğu Karayollarında Can Ve Mal Güvenliği Yönünden Gerekli Düzenleme Ve İşaretlemeleri Yaparak Önlemleri Almak Ve Aldırmak'', aynı başlık altındaki 7/m ''Otoyollarda Yaban Hayvanlarından Kaynaklanacak Trafik Kazalarını Önlemek Maksadı İle Kafes Tel Çit Yapmak'' ve yine aynı başlık altındaki 7/n '' Yaban Hayvanlarının Muhtemel Yaşam Alanlarının Bulunduğu Bölgelerdeki Karayollarında Uyarıcı Levhalara Yer Vermek '' maddesini ihlal ettiğinden % 100 (Yüzde Yüz) oranında KUSURLU olduğuna, ... Plaka Sayılı Otomobil Sürücüsü ... ...’ un: Dava konusu trafik kazasının oluşumunda 2918 Sayılı K.T.K.’ nın ve bu kanuna bağlı Trafik Yönetmeliği’ nin herhangi bir maddesini ihlal etmediğinden (Atfı Kabil Kusuru) olmadığına, ... plaka sayılı aracın 08/11/2020 tarihinde tek taraflı trafik kazasında meydana gelen hasar sonucunda 30.000,00 TL değer kaybına uğradığı mütalaa edilmiştir.
O halde yapılan yargılama ve toplanan delillerden, davacı vekili tarafından açılan işbu davada; alacaklı ... Sigorta vekili tarafından Karayolları Bölge Müdürlüğü aleyhine ilamsız icra takibi yürütüldüğünü, ancak idarenin alacaklıya böyle bir borcu bulunmadığını, icra takibinin dayanağı olarak Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü'nün aleyhine Sigortacı ... Siporta dava dışı sigortalı olan ... ... tarafından Bursa ili Gürsu ilçesi Karahıdır Mahallesinde 08/11/2020 tarihinde meydana gelen tek taraflı trafik kazası sebebiyle sigortalıya sigortacının ödediği bedel olan 46.129,73 TL liranın tazminine karar verilmesini talep etmiş olduğu, mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda; Karayolları Genel Müdürlüğünün % 100 (Yüzde Yüz) oranında kusurlu olduğu, ... Plaka Sayılı Otomobil Sürücüsü ... ...’ un atfı kabil kusuru olmadığı, ... plaka sayılı aracın 08/11/2020 tarihinde tek taraflı trafik kazasında meydana gelen hasar sonucunda 30.000,00 TL değer kaybına uğramış olduğunun mütalaa edildiği, bu kapsamda, mahkememizce aldırılan kanaat verici bilirkişi raporuna itibar edilerek, ... plaka sayılı aracın 08/11/2020 tarihinde tek taraflı trafik kazasında meydana gelen hasar sonucunda 30.000,00 TL değer kaybına uğramış olduğunun anlaşıldığı, dolayısıyla davacının bu miktar kadar borçlu olup fazlası olan 15.791 TL asıl alacak ve 116,81 TL işlemiş faiz (10/03/2021-09/04/2021 tarihleri arası %9 yasal faiz tutarı) yönünden borçlu olmadığı anlaşılmakla, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-Davacının davasının KISMEN KABUL KISMEN REDDİNE, Davacının Bursa 15. İcra Müdürlüğünün 2021/... esas sayılı dosyasından davacının 15.791 TL asıl alacak ve 116,81 TL işlemiş faiz yönünden BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
2-Taraflar hakkında kötüniyet tazminatı ve icra inkar tazminatına hükmedilmesine yer olmadığına,
3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 1.086,66 TL nispi karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
4-Arabuluculuk Ücret Tarifesi kapsamında Maliye Hazinesinden karşılanan arabuluculuk ücreti olan 1.320,00 TL'nin davalıdan alınarak hazineye ÖDENMESİNE,
5-Davacı tarafından yapılan; bilirkişi gideri 1.400,00 TL, keşif harcı 571,90 TL, posta, talimat ve tebligat gideri 253,75 TL olmak üzere toplam 2.225,65 TL yargılama giderinden kabul ve red oranlarına göre hesaplanan 767,51 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davacı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9-HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMKnın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 22/12/2022
Katip .....
¸e-imzalıdır.
Hakim .....
¸e-imzalıdır.
Güvenli elektronik imza ile onaylanmıştır.
Aslının aynı olduğu tasdik olunur.
Katip 146195
¸E-imzalıdır.