T.C. BURSA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/1154 Esas - 2023/15
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/1154
KARAR NO: 2023/15
HAKİM:
KATİP:
DAVACI: ... İNŞAAT TURİZM YATIRIM SANAYİİ VE TİCARET İŞLETMECİLİK ANONİM ŞİRKETİ -
VEKİLİ: Av.
DAVALI: HASIMSIZ
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 12/10/2022
KARAR TARİHİ: 05/01/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 24/02/2023
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket hakkında Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022 / 418 E. sayılı dosyasında SMMM ............ Ve Avukat ........... şirkete yönetim kayyumu olarak atandığını, bir önceki şirket yetkililerinden ... ...'un vefat etmesi Ve Diğer Şirket Yöneticisi ... ... İle ... ... mirasçılarına gönderilen ihtarnameye rağmen şirketin ticari defter ve kayıtlarının henüz bulunamamış olması sebebiyle yönetim kayyumları 10.10.2022 tarihi itibariyle şirkete ait karar defteri, pay defteri başta olmak üzere tüm defter ve kayıtların zayi olduğunu öğrendiklerini, yukarıda açıklanan nedenle Yevmiye Defteri, Kebir Defteri, Damga Vergisi Defteri, Ortaklar Pay Defteri, Yönetim Kurulu Karar Defteri ve Genel Kurul Müzakere Defterlerinin zayi olduğuna dair belgenin verilmesini talep ve dava etmiştir.
Deliller;
Osmangazi Vergi Dairesi'ne yazılan müzekkereye cevap verildiği cevabi yazının dosya arasında olduğu anlaşılmaktadır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ, HUKUKİ KABUL VE GEREKÇE
Talep, ticari defterlerin zayi olduğu iddiasına dayalı zayi belgesi verilmesi talebine ilişkindir.
Dava dilekçesinde özetle; davacı şirket hakkında Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022 / 418 E. sayılı dosyasında SMMM .........'ün şirkete yönetim kayyumu olarak atandığı, bir önceki şirket yetkililerinden ... ...'un vefat etmesi ve diğer Şirket Yöneticisi ... ... ile ... ... mirasçılarına gönderilen ihtarnameye rağmen şirketin ticari defter ve kayıtlarının henüz bulunamamış olması sebebiyle yönetim kayyumlarının 10.10.2022 tarihi itibariyle şirkete ait karar defteri, pay defteri başta olmak üzere tüm defter ve kayıtların zayi olduğunu öğrendikleri vakıalarından hareketle ticari defterlerin zayi olduğu iddiası ile zayi belgesi verilmesi talep edilmiştir.
TTK m.82/7'ye göre; bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine zayi belgesi verilmesini isteyebilir.
Madde metninde yangın, su baskını veya yer sarsıntısı ibarelerinden sonra yer alan "gibi" sözcüğüyle benzer olayların kastedildiği, ziya haline ilişkin sınırlı sayıda bir düzenleme getirilmediği anlaşılmaktadır (Yargıtay 11. H.D. 10.05.2017 tarihli, 2016/4865 E., 2017/2800 K. sayılı ilamı).
Öte yandan, tacirin, anılan yasa maddesinden yararlanabilmesi için bir taraftan ticari defterlerin ve belgelerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması zorunludur. Mücbir nedenlerin ispatı, bunu iddia eden tacire aittir. İleri sürülen mücbir nedenin dayandığı olayların defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olup olmadığı araştırılmalı ve irade dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması sonucu oluştuğunda mücbir neden kabul edilmektedir. Davacı tutmak ve saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeleri özenle korumakla yükümlüdür.
Somut olayda; ticari defterlerin zayi olmasından çok şirket defterlerinin kayyımlara sunulmaması söz konusudur. Dava dilekçesinin ekinde kayyımların ... ...'a keşide ettikleri ihtarname mahkememize sunulmuştur. İhtarname tarihi 05/09/2022 tarihidir, eldeki davanın tarihi ise 12/10/2022 tarihidir. İhtarname içeriğine bakıldığında özetle; şirketin pay defteri, karar defteri, yevmiye, kebir ve envanter defterlerinin sunulması muhataptan istenmektedir. Bu ihtarnameden sonra 07/09/2022 tarihinde ... ...'a bir ihtarname daha keşide edilmiştir ve aynı şekilde defterleri kayyımları sunması istenmiştir. Görüldüğü üzere 05/09/2022 tarihinde defterlerin zıyaa uğradığının öğrenildiği anlaşılmaktadır. Zira ihtarnamede açıkça defterlerin sunulması istenmiştir. Bu durumda davanın yasal 30 günlük sürede açıldığını söyleyebilmeye olanak yoktur. Bir an için davanın süresinde açıldığı kabul edilse dahi ortağın defterleri sunmaması defterlerin zayi olduğu anlamına gelmez, zira Kanun defterlerin bir mücbir sebep halinde zıyaaını aramaktadır. Bu şekilde bir durum da ortada olmadığından aşağıdaki şekilde davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntısı ve yasal gerekçesi izah edildiği üzere;
1-Davanın reddine,
2-Hüküm tarihi itibariyle alınması gereken 179,90 TL karar ve ilam harcından; 80,70 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 99,20 TL karar ve ilam harcının davacıdan alınarak, hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-HMK m.333 gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
5-Gerekçeli kararın talep halinde taraflara tebliği ile tebliğ giderinin eksik olması halinde giderin talepte bulunandan alınmasına,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 05/01/2023
Katip 181357
¸e-imzalıdır
Hakim 198655
¸e-imzalıdır