TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2022/
KARAR NO : 2024/
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI :
VEKİLİ : Av.
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 12/10/2022
KARAR TARİHİ : 03/12/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 16/12/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı ile davalı arasında ticarî mal (polyester fantezi iplik) satımına dayalı şifâhen kurulmuş bir akdî/ticarî münasebet söz konusu olduğu, davalı şirketin carî hesaptan doğan bakiye 15.753,63USD tutarlı borcunu ödememesi akabinde tarafımızca ... 17. İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalının takibe haksız olarak itiraz ettiğini belirterek, davalının haksız itirazının iptaline, takibin devamına, %20 icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Taraflar arasında yıllardır devam eden ticari ilişkide sözleşme gereği ödemelerinin tümünü zamanında yaparak tamamladığı, bugüne kadar aldığı bütün malların bedelini davacıya eksiksiz ve tam olarak ödediği, taraflar arasında mevcut ticari ilişki tarafların ticari defterlerinde ve banka kayıtlarında da sabit olmakla işbu ticari defterlerin ve banka kayıtlarının incelenmesi suretiyle de müvekkilin davalıca karşı bütün borçlarını ödediği görüleceğinden bahisle davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER:
... 1. Genel İcra Dairesinin 2023/... esas sayılı dosyası, dava dilekçesi, cevap dilekçesi, beyan dilekçeleri, ödeme emri, yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı incelenmiş, tarafların ticari defter, belge ve kayıtlarının incelenmesi adına defter inceleme günü verilmek suretiyle SMM bilirkişi marifetiyle rapor aldırıldığı görüldü.Mali müşavir bilirkişinin 03/06/2024 tarihli raporunda özetle: "Taraflara ait 2022 yılı ticari defterlerin; TTK. Hükümlerine göre, usulüne uygun tutulmuş olduğu, dosyada celp edilen dönemlere ilişkin BA-BS formlarına göre taraflar arasında herhangi bir uyuşmazlığın bulunmadığı, davacı faturalarının USD olarak düzenlediği ve davalı itirazına uğramadan ticari defterlerine kayıt edildiği üzere taraflar arasındaki akdi ilişkinin yabancı para üzerinden kurulduğunun kabulünün gerekeceği, esas Bilirkişi raporunda davacı usd faturaları toplamı KDV dahil 21.737,07 USD bulunmuştur. Oysa ki dava faturalarının toplamı 21.745,52.-USD dir. Davacı ekstresinde de bu tutar 21.636,94.-USD dir. Her ne kadar Davacı faturaları toplamı: 21.745,52.-USD olsa da cari hesap ekstresindeki faturalar toplamı olan 21.636,94.-USD üzerinden hesaplanması ile; Davacı cari hesabın 21.636,94.-USD olduğu, Davalı ödemelerin 5.888,29.-USD olduğu ve Bakiye alacağın 15.748,65.- USD olduğu, davacının, davalıdan 15/08/2022 takip tarihi itibariyle 15.748,65-USD Alacaklı olduğu, davalı ticari defterlerinde 01/12/2022 tarihinde yapıldığı görülen 375.875,35.-TL ödemenin icra dairesince infaz aşamasında dikkate alınacağı, takip talebinde işlemiş faiz talebinin bulunmadığı, (Esas Bilirkişi raporunda ihtarname bulunmaması nedeniyle hak kazanılmadığının belirtildiği)" hususlarının tespit edildiği bildirilmiştir.Mali müşavir bilirkişinin 01/10/2023 tarihli raporunda özetle: "1. Davacı şirketin, 2022 yılı ticari defterlerinin açılış tasdiklerinin kanunun belirlemiş olduğu yasal süreleri içerisinde yaptırılmış, 2022 yılı yevmiye defterinin kapanış tasdikinin kanunun belirlemiş olduğu yasal süresi içerisinde yaptırılmış olduğunu, 2022 yılı yevmiye defterinin kapanış tasdikinin kanuni süresi henüz dolmadığından yaptırılmamış olduğu, ticari defterlerin sahibi lehine delil olabilecek özellikte olduğunu, 2.Davalı şirketin inceleme gün ve saatinde ticari defterlerini sunmadığını, 3.Taraflar arasındaki ticari ilişkinin 2022 yılının Nisan ayından Haziran ayına kadar sürmüş olduğu, davacı şirketin davalı şirkete KDV dahil toplam, 18.912,29 USD, (314.193,98 TL)’lık fatura düzenlemiş ve kayıtlarına geçirmiş, karşılığında 3.000,00 USD (44.228,10 TL) + 2.883,30 USD (50.000,00 TL) tahsilat yapmış olduğu, banko dekontlarının da sunulmuş olduğu ve hal böyleyken davacının takip tarihi itibariyle davalıdan (davacının ticari defterlerine göre) 13.028,99 USD (220.065,88 TL) alacaklı olduğunu, 4.Davacı şirket ve davalı şirketin 2022 yılı Ba-Bs formları incelenmiş ve davacı tarafından KDV hariç 331.365,96 TL’lık faturanın Bs formuyla, davalı tarafından da 331.365,96 TL’lık faturanın Ba formuyla ilgili Vergi Dairelerine bildirilmiş olduğunu, 5.Davacı şirketin ticari defterlerine göre KDV dahil 18.912,29 USD (314.193,98 TL)’lık faturanın kaydının yapılmış olduğu görülmüş olmasına rağmen dava dosyasına sunulmuş ve ... ortamında düzenlenmiş e-faturaların toplamının KDV dahil 21.737,07 USD (357.875,29 TL) olduğu tespit edilmiş olup ... ortamında düzenlenen e-faturanın düzenlendikten sonra davalının belirlenen süre içerisinde faturalara itiraz edip iade faturası kesmemesi ve davalının Ba formlarında faturaların görünüyor olması nedeniyle davacının alacağından sayılması gerektiğini, hal böyle olunca davacının takip tarihi itibari ile davalıdan 21.745,60 USD – 5.883,30= 15.862,60 USD (357.875,29 – 94.128,10 = 263.757,19 TL) alacağının olduğunu, talebe bağlılık ilkesi gereğince davacının alacağının 15.753,63 USD, 283.500,75 TL olduğunu, 6.Kargo firmalarından gelen faturalar incelenmiş ve davacının davalıya düzenlemiş olduğu KDV dahil toplam 191.792,52 TL’lık faturanın kargo gönderim faturasının olduğu, 166.082,77 TL’lık faturanın kargo gönderim faturalarının olmadığını, 7.Kargo faturalarındaki ürünlere ait ambar tesellüm fişlerinden sadece ... Taşımacılık’a ait ambar tesellüm fişi sunulmuş olup davacının düzenlemiş olduğu 11.04.2022 tarihli, nolu ve 20.532,03 TL’lık faturaya ait bu ürünlerin ...’ın imzası altında teslim alınmış olduğu görülmekle diğer ürünlere ait ambar tesellüm fişleri sunulmadığından inceleme yapılamadığını, 8.Davacının, davalıyı temerrüde düşürmek amacıyla çekilmiş bir ihtarnamesinin dava dosyası içerisinde bulunmadığı, taraflar arasında bir sözleşmenin bulunmaması, faturalarda gecikme faiziyle ilgili bir ibarenin bulunmaması nedeniyle davacının takip tarihi itibari ile faiz talep edemeyeceğini," hususlarının tespit edildiği bildirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davacı tarafından davalı aleyhinde cari hesap bakiye alacağına dayalı olarak ... 1. Genel İcra Dairesinin 2023/... esas sayılı icra dosyasında başlatılan icra takibine borçlu tarafından yapılan itirazın İİK. 67 ve devamı maddeleri uyarınca iptali istemine ilişkindir.Ticari defterlerin delil olmasına ilişkin düzenleme HMK 222. maddede yer almaktadır. Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir (HMK 222/1). Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK 222/2). Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiği ise üçüncü fıkrada düzenlenmiştir. Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtlarının, sahibi aleyhine delil olacağı da hüküm altına alınmıştır. (HMK 222/4).Yukarıdaki açıklamalar ile birlikte tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde,davacı alacaklı davalı borçlu aleyhine mal satımından kaynaklanan cari hesaptan doğan bakiye alacağın alacağın tahsili için ilamsız icra takibi başlattığı, borçlu davalı; davacıya herhangi bir borcu bulunmadığını belirterek süresinde takibe itiraz ettiği, itirazın iptali davasının İİK 67.maddesi uyarınca 1 yıllık hak düşürücü süre içinde açıldığı, davalı tarafından süresinde sunulan cevap dilekçesinde ise, yetki itirazında ve zamanşımı defisinde bulunarak davacıya borcun ödendiğini savunarak davanın reddini istemiştir.
Eldeki davada uyuşmazlık para alacağından kaynaklandığından TBK m.89. maddesi gereğince davacı alacaklının ikametgahı mahkemesi de yetkili olduğundan davalının mahkememizin yetkisine yönelik itirazı yerinde görülmemiştir. Bununla birlikte, TBK m.146'nın açık hükmü gereğince sözleşmeye dayalı borç ilişkilerinde zamanaşımının 10 yıl olup, davacı tarafın davaya konu iddia edilen alacak açısından davanın zamanaşımına uğramadığı anlaşıldığından davalının zamanaşımı defisine itibar edilmemiştir. Davacı alacaklı davalı ile yapılan anlaşmadan dolayı alacağı olduğundan bahisle delil olarak gösterdiği ticari defterler üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda tarafların ticari defterlerinin; kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulduğu, açılış ve kapanış onaylarının yaptırıldığı ve defter kayıtlarının birbirini doğruladığı, tarafların defter kayıtlarına göre davacının davalıdan 15.748,65 USD alacaklı olduğu, davalı tarafından yazılı belge ile ödeme olgusunu ispat edemediği, cevap dilekçesinde de açıkça yemin deliline dayanmadığından yemin delilinin hatırlatılması yoluna da başvurulmadığı, dolayısı ile davalının yapmış olduğu itirazının haksız olduğu anlaşıldığından davanın kısmen kabulü ile, takibin toplam 15.748,65 USD asıl alacak üzerinden devamına, fazlaya dair istemin reddine karar vermek gerekmiştir. Bununla birlikte, taraflar arasındaki ticari ilişkinin varlığı ve alacağın likit olması nedeniyle İİK 67/2 maddesi uyarınca takip konusu 283.411,13-TL(15.748,65 USD alacağının takip tarihindeki (12/08/2022) ... Bankası'nın 1 ... Dolar'ının efektif satış kuru olan 17,9959-TL kur üzerindeki TL karşılığı) asıl alacağın % 20'sine tekabül eden 56.682,23-TL icra inkar tazminat bedelinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1-Davacının davasının KISMEN KABULÜ İLE; davalının ... 1. Genel İcra Dairesinin 2023/... esas ( eski ... (Kapatılan) 17. İcra Müdürlüğünün 2022/... esas) sayılı icra takip dosyasına yaptığı İTİRAZIN KISMEN İPTALİNE, takibin 15.748,65 USD asıl alacak üzerinden takip talebindeki şartlar dahilinde aynen DEVAMINA,( dava tarihinden sonra 01/12/2022 tarihinde ödenen 375.875,35 TL'nin infaz aşamasında dikkate alınmasına)
2-Fazlaya dair istemin REDDİNE,
3-Davacı tarafın icra inkar tazminatı talebinin KABULÜ ile; asıl alacağın (takip tarihindeki ... efektif satış döviz kuru Türk Lirası karşılığı üzerinden (15.748,65 USD x 17,9959-TL= 283.411,13-TL) % 20'sine tekabül eden 56.682,23-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Harçlar Yasası gereğince alınması gerekli 20.039,60-TL harçtan başlangıçta alınan 3.591,97TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 16.447,63-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına (değerler dava tarihindeki (12/10/2022) ... Bankası'nın 1 Euro'nun efektif satış kuru olan 186278-TL'ye göre belirlenmiştir),
5-Davacı tarafça başlangıçta yatırılan 3.591,97 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yatırılan 80,70-TL başvuru harcı, 3.550,00-TL bilirkişi ücreti, 1.339,25-TL tebligat posta masrafı olmak üzere toplam 4.969,95-TL yargılama giderinin davanın kabul oranına göre hesaplanan (%99,96) 4.967,96-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, geri kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
8-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 46.938,03-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine(değerler dava tarihindeki (12/10/2022) ... Bankası'nın 1 Euro'nun efektif satış kuru olan 186278-TL'ye göre belirlenmiştir),
9-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 92,76-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine(değerler dava tarihindeki (12/10/2022) ... Bankası'nın 1 Euro'nun efektif satış kuru olan 186278-TL'ye göre belirlenmiştir),
10-... Arabuluculuk Bürosu tarafından ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere suçüstü ödeneğinden ödendiği anlaşılan 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul oranına göre hesaplanan (%99,96) 3.118,75-TL'nin davalıdan alınarak hazineye irad kaydına, red oranına göre (%0,4) 1,24 TL'sinin ise davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,
11-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize sunulacak yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye verilecek bir dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 03/12/2024
Katip
e-imzalıdır
Hakim
e-imzalıdır