T.C. BURSA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/1200 Esas - 2023/457
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/1200 Esas
KARAR NO: 2023/457
BAŞKAN:
ÜYE:
ÜYE:
KATİP:
DAVACI / KARŞI DAVALI : ... İNŞAAT ASFALT VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ - 0306006015700019 [25999-39624-89326] UETS
VEKİLİ : Av. .......- [16499-94078-58110] UETS
DAVALI / KARŞI DAVACI : ... İNŞAAT NAKLİYAT MADENCİLİK TURİZM İTHALAT İHRACAT SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ - ........ [25979-14288-25048] UETS
VEKİLİ :Av. ......... Osmangazi/ BURSA
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 21/10/2022
KARAR TARİHİ : 30/03/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 30/04/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı-karşı davalı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı ile ile davalı arasında, davalı tarafından yürütülmekte olan 2017/178530 İhale kayıt Nolu “MANİSA-(İZMİR-TURGUTLU)AYR. YOLU KM:0+000 - 25+860 ARASI TOPRAK TESVİYE, SANAT YAPILARI, ÜSTYAPI VE BSK İŞİ” yapım işinin davacı şirkete devri konusunda 26.11.2021 tarihinde ve 01.04.2022 tarihinde birbirini tamalar mahiyette iki ayrı “DEVİR SÖZLEŞMESİ” imzalanmış ve davalıya devir bedeline mahsuben 1.000.000,00 TL nakten ödeme yapıldığını, davalıya 01.04.2022 tarihinde yapılan sözleşme ile “sözleşmeye konu işin devrinin sorunsuz bir şekilde devredilmesi halinde ,devrin gerçekleşme tarihini izleyen (2) iki iş günü içerisinde “ devralanın devredene sözleşmede miktarı ve vadesi belirtilmiş olan nakit ve çek olmak üzere toplam 7.000.000,00 TL ödeyeceği kararlaştırıldığını, Taraflar, işin devri hususubda anlaştıklarını ilgili idareye bildirildiğini, ilgili idare de devre muvafakat ettiğini bir yazı ile taraflara bildirildiğini, davalı taraf daha sözleşmenin kurulması aşamasında devir konusu iş ile ilgili olarak eksik ve yanlış bilgiler vererek dürüstlük kurallarına aykırı davrandığını, Sözleşme gereğince, davalı tarafın devir sözleşmesinin gereğini yerine getirmediği takdirde almış olduğu 1.000.000,00 TL'yi davacıya iade edeceği şart olarak belirtildiğini, sözleşme gereğini yerine getirmeyen ve işin devrini gelip ilgili idare nezdinde yapmayan davalıdan, almış olduğu 1.000.000,00 TL'yi iade etmesi İhtarname ile talep edilmiş olduğu halde davalı herhangi bir ödeme yapmadığını, davacıya herhangi bir ödeme yapmayan davalı hakkında Bursa 8. İcra Müdürlüğü 2022/... E. numarası ile icra takibine başlanmıştır. Ancak davalı icra takibine haksız yere itiraz ederek takibin durduğunu, arabuluculuk sonucu anlaşma sağlanamadığını ileri sürerek borçlunun icra takibine, borca, faize ve yetkiye yapmış olduğu tüm itirazların iptali ile davalı/borçlunun haksız ve kötü niyetli itirazı sebebi ile %20’den aşağı olmamak kaydıyla icra inkâr tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmişlerdir.
Davalı-karşı davacı vekili karşı dava dilekçesinde özetle; 01/04/2022 tarihli Devir Sözleşmesini haksız olarak ifadan kaçınan ve devir konusu işin başka bir firmaya daha düşük bedelle devri suretiyle davalı-karşı davacı şirketi çok büyük miktarlarda maddi-manevi-müspet-menfi-munzam zararlara ve kar kaybına uğratan davacı/karşı davalıdan alacağın tazmini ve tahsiline dair terditli mahiyette huzurdaki belirsiz alacak ve munzam zarar davasını açma zarureti hasıl olduğunu beyan etmiş, davalı-karşı davacı firma hakkında açılmış bulunan itirazın iptali davasının esastan reddini, takibin haksız ve kötü niyetli olması sebebiyle, davacı hakkında takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkûm edilmesini, Sayın Mahkemenin aksi kanaatte olması ve davacının davasının kısmen veya tamamen kabulüne veya takibin devamına hükmedilmesi halinde ise fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik; 1.000,00 TL belirsiz alacak suretiyle zararın ve kaybın tazmini, 1.000,00 TL munzam zarar davalarının kabulünü, devir konusu işin başka bir firmaya daha düşük bedelle devri suretiyle davalı-karşı davacı şirketi çok büyük miktarlarda maddi-manevi-müspet-menfi-munzam zararlara ve kar kaybına uğrattığını, davacı/karşı davalıdan tazmini ve işlemiş işleyecek ticari avans faiziyle tahsilini, aksi kanaatle davacının davasının kabulü varsayımında dahi davacı tarafın müvekkil şirketi uğrattığı zararlardan kaynaklı alacakları ve munzam zararı ile davacının talebinin takas-mahsup edilmesini talep etmişlerdir.
Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe:
Ana Dava Bursa 8. İcra Müdürlüğünün 2022/... sayılı dosyasında davalı borçlunun ödeme emrine itirazının iptali istemine ilişkindir. Karşı dava ise sözleşmeye aykırılık nedeniyle tazminat istemine ilişkindir. Karşı dava belirsiz alacak davası biçiminde açılmıştır. Taraflar arasında Manisa-(İzmir-Turgutlu) ayrım yolu yapımı işinin davacıya devri konusunda sözleşme imzalanmıştır. Davalı yolun yapımı için Karayollarından ihale alma işini üstlenmiş, ancak; bu işin yapımını belirli bir bedel karşılığında davacıya devretme kararı almıştır. Taraflar arasında bu kapsamda önce 26/11/2021 tarihli, sonrasında da 01/04/2022 tarihli sözleşmeler imzalanmıştır. 26/11/2021 tarihli sözleşmenin bedeli devir bedeli açık bir biçimde kararlaştırılmamış olsa da devir için 1.000.000,00 TL nakit devir bedeli ödemesi yapıldığı sözleşmeye kaydedilmiştir. Devrin gerçekleşmemesi halinde ödenen bu 1.000.000,00 TL'nin davacıya iade edileceği de taahhüt edilmiştir. Taraflar daha sonra 01/04/2022 tarihinde ikinci bir sözleşme akdetmiş devrin sorunsuz bir şekilde yapılması halinde davacının davalıya devrin gerçekleşmesinden itibaren 2 iş günü içerisinde 1.500.000,00 TL ödeyeceği, yine 2 iş günü içerisinde 3 ayrı çek verileceği kararlaştırılmıştır. Çek bedellerinin de 1 tanesinin 2.500.000,00 TL diğer ikisinin de 1.500.000,00'er TL olacağı kararlaştırılmıştır. Ancak Karayolları Genel Müdürlüğünde bu devir işlemi resmi olarak davacı adına gerçekleşmemiştir. Ana dava bakımından davacı ödemiş olduğu 1.000.000,00 TL'yi gerek TBK hükümlerine göre gerekse 26/11/2021 tarihli sözleşme hükümlerine göre davalıdan talep edebilecektir.
Ana davanın kabulü gerekmektedir. Alacak likit olduğundan icra inkar tazminatına da hükmolunmuştur.
Karşı dava yönünden davalı-karşı davacı karşı davalının sözleşmeye aykırı davranarak ... A.Ş.'ni zarara uğrattığı iddia olunmuştur. Karşı davanın temel gerekçesi olarak sözleşme konusu işin devre hazır hale getirilmesine rağmen davacının devir için idare nezdindeki edimleri ifa etmediği ve işi devralmaktan imtina ettiği gerekçesine dayanmıştır. Bu devir gerçekleşmeyince 3.000.000,00 TL daha düşük bedelle bu işi ... Yapı A.Ş.'ye devretmek zorunda kaldığını bildirmiştir. Her iki sözleşme arasında 4.000.000,00 TL fark olduğundan karşı davacının zarara uğramış olduğu iddia edilmektedir.
Bu hususta taraflar arasında düzenlenen 26/11/2021 ve 01/04/2022 tarihli sözleşmelerde hangi tarafın sözleşmeye aykırı davrandığının belirlenmesi gerekmektedir. Zira karşı davalı karşı davaya ilişkin cevap dilekçesinde devir işlemlerinin yapılabilmesi için idarede hazır oldukları halde karşı davacının devir için üzerine düşen işlemleri yerine getirmediği, davalı idare nezdinde devrin yapılacağı gün hazır bulunmadığı için devrin gerçekleşmemiş olduğunu ileri sürmüştür.
Müddei iddiasını ispatlamakla mükelleftir kuralı gereği; karşı davacı ... A.Ş. karşı davalının sözleşmeye aykırı davrandığını ileri sürdüğüne göre bunu ispatlamalıdır. Ancak karşı davalı onun bu ispatını beklemeden öne geçerek sözleşmeye aykırı davrananın kendisi olmayıp karşı davacı olduğunu da ispatlayabilir. Nitekim bu minvalde dava dosyasına sunulan belgeler ve dosya arasına celp olunan yazışmalardan sözleşmeye aykırı davranan tarafın kim olduğu belirlidir.
Karayolları Genel Müdürlüğünün 15/11/2022 tarihli yazı cevabında devir sözleşmesinin imzalanabilmesi için tebligatlar yapıldığı, gerekli belgelerin istendiği ancak devir işlemleri süresi içerisinde tamamlanamadığından sözleşmenin devrinin gerçekleştirilemediği ve kurumca 09/06/2022 tarihli iptal kararının taraflara tebliğ edildiği, bunun üzerine 20/07/2022 tarihinde işin ... Yapı A.Ş.'ne devredildiği anlaşılmaktadır. 09/05/2022 tarihli yazı cevabı incelendiğinde; kurum baş mühendisliği tarafından yapılan incelemelerde işi devralacak olan davacı firmanın sunduğu belgelerden iş deneyimi, bilanço ve iş hacmine ait belgelerin ihale tarihi itibariyle istenen kriterleri sağladığı tespit olunarak devir için olur yazısı verildiği görülmektedir. Yani 15/11/2022 tarihli yazıda belirtilen gerekli belgelerin davacı tarafça temin edilerek sunulduğu ve devir için olur ve yetki alındığı anlaşılmaktadır.
Devir sözleşmesinin taraflarca imzalanması ve idarece onaylanmaması nedeniyle ihalenin devrine ilişkin işlemlerin süresi içerisinde tamamlanamadığı da 09/06/2022 tarihli yazıdan anlaşılmaktadır.
Davacı-karşı davalı tarafından dosyaya sunulan belgelerden Karayolları tarafından istenilen tüm belgelerin, kesin teminat mektubunun sunulduğu, nitekim buna ilişkin olarak 09/05/2022 tarihli kurum yazısı içeriğinde davacının yeterli kriterleri sağladığı için olur verildiği, yalnızca Karayolları Genel Müdürlüğü nezdinde tarafların hazır bulunarak devir işlemlerini resmi olarak tamamlatması işleminin kaldığı anlaşılmaktadır. Nitekim 09/06/2022 tarihli yazıda her ne kadar istenen tüm belgeler davacı tarafça sunulmuş olsa da Karayolları Genel Müdürlüğü nezdinde devir sözleşmesinin imzalanıp idareye onaylatılmadığı için tamamlanamadığı anlaşılmaktadır.
Karşı davalı taraf devir sözleşmesinin imzalanabilmesi için idare tarafından belirlenen 01/06/2022 tarih saat 10:00'da idare nezdinde hazır bulunacağı kararlaştırılmış davacı şirket yetkilisi bu tarihte saat 10:00'dan 11:30'a kadar beklemiş ancak karşı davacı ... tarafından imza için yetkili temsilci gelmemiştir. Bu husus karşı davalı tarafça Karayolları Genel Müdürlüğü nezdinde tarihli saatli imzalı beyanla tespit ettirilmiştir.
Sözleşmeye aykırı davrananın davacı taraf olmadığı sabittir, bu nedenle karşı davanın reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
ANA DAVANIN KABULÜ İLE;
1-Bursa 8. İcra Müdürlüğünün 2022/... esas sayılı dosyasında davalının ödeme emrinin itirazın iptali ile takibin 1.000.000,00TL alacak üzerinden devamına,
2-1.000.000,00TL'nin %20 icra inkar tazminatının davalı-karşı davacıdan tahsili ile davacı-karşı davalıya ödenmesine,
3-Harçlar yasası gereğince alınması gerekli 68.310,00 TL harçtan başlangıçta alınan 12.077,50TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 56.232,50TL harcın davalı ... A.Ş.'den tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı-karşı davalı ... İnşaat Asfalt Ve Ticaret Limited Şirketi tarafından yatırılmış olan 12.077,50TL peşin harç, 80,70 TL başvurma harcı, 86,00 TL yargılama gideri olmak üzere toplam 12.244,2TL 'nin davalı-karşı davacıdan tahsili ile davacı-karşı davalıya ödenmesine,
5-Davacı-karşı davalı ... İnşaat Asfalt Ve Ticaret Limited Şirketi kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 128.000,00 TL maktu vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
KARŞI DAVANIN REDDİNE,
1-Harçlar yasası gereğince alınması gerekli harç peşin alındığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
2-Davalı-karşı davacı tarafından yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,
3-Davacı-karşı davalı ... İnşaat Asfalt Ve Ticaret Limited Şirketi kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 1.000,00 TL maktu vekalet ücretinin davalı-karşı davacıdan tahsili ile davacı-karşı davalıya ödenmesine,
Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların davacı tarafa iadesine,
Dair davacı-karşı davalı vekili ile davalı-karşı davacı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesi İstinaf Yargı Yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.29/03/2023
Başkan .......
e-imzalıdır
Üye ..........
e-imzalıdır
Üye .........
e-imzalıdır
Katip ............
e-imzalıdır