T.C. BURSA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/1216 Esas - 2023/1115
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/1216
KARAR NO: 2023/1115
HAKİM: ...
KATİP: .
DAVACI: ... TEL SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ - .....
VEKİLLERİ: Av. ..... - [16939-39747-...] UETS
Av.... - [16945-49375-..] UETS
DAVALI: ... TEDARİK ÇÖZÜMLERİ VE SATINALMA HİZMETLERİ İNŞAAT SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ - .. [25949-94804-..] UETS
VEKİLİ: Av. ....... - İhsaniye Mahallesi Kader Sokak Yerkaya Apt. K:4 D:7 Nilüfer/ BURSA
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 26/10/2022
KARAR TARİHİ: 28/09/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 06/11/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında yapılan anlaşma uyarınca uygulanması gereken "Akaryakıt bedelinin KDV hariç toplamından %7,00 tutarında fatura üzerinden ıskonto yapılacaktır" maddesine borçlu şirket tarafından uyulmadığını ve eksik indirim yapıldığını ve müvekkilden sözleşmeye aykırı şekilde kazanç elde edildiğini, Bursa 16. İcra Dairesi 2022/... E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı tarafça söz konusu takibe itiraz edilerek takip durdurulduğunu, TTK m.5/A gereğince arabuluculuk yoluna başvurulduğunu, anlaşma sağlanamadığını, açıklanana nedenlerle, öncelikle ihtiyati haciz talebinin kabulünü, borçlunun icra takibine yaptığı itirazının iptali ile takibin devamını, borçlunun takip konusu alacağın %20’sinden az olmamak üzere tazminata mahkûm edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında akdedilen Taşıt Tanıma Sözleşmesine göre, müvekkili şirketin ıskonto oranında tek taraflı indirim yapma hakkı olduğunu, müvekkili şirket ile davacı arasında karma nitelikli olan Taşıt Tanıma Sözleşmesi düzenlendiğini, taşıt tanıma sisteminde şirket araçlarına plaka tanıma sistemi ile entegre ekipman takılmakta ve bu araçların otomatik yakıt alınması sağlandığını, böylelikle, TTS ile müşterilere araçtan inmeden, hızlıca yakıt alma imkanı sunulduğunu, davaya konu edilen bedel, müvekkili şirket tarafından tanzim edilen faturalarda, sözleşmede belirlenmiş olan iskonto oranının uygulanmadığı iddiası ile talep edilen bedel olduğunu, sözleşmede bahsi geçen hallerin varlığı halinde, müvekkili şirketin iskonto oranı üzerinde tek taraflı değişiklik yapma hakkı olduğu konusunda her iki taraf da mutabık kalmış ve bu şartlarla sözleşmeyi imzalandığını, davalıya müvekkili şirketin, sözleşmenin tanzim tarihi olan 15.07.2020 tarihinden 15.01.2022 tarihine kadar, taraflarca sözleşmede kararlaştırılan oranda ıskonto uygulandığını ancak müvekkilinin kur değişikliği nedeniyle ıskonto oranında revizeye gitmek durumunda kaldığını, bu durumun davacı yana derhal bildirildiğini, açıklanan nedenlerle haksız davanın reddini, huzurdaki dava ve davaya dayanak icra takibi, davacı tarafından haksız ve hukuki dayanaktan yoksun tesis edildiğinden %20 den aşağı olmamak üzere davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesi ile tüm yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Deliller;
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'na yazılan müzekkereye cevap verildiği cevabi yazının dosya arasında olduğu anlaşılmaktadır.
SMMM bilirkişisinin raporunun sonuç kısmı: “1- Davalının davacıya 31.07.2020 – 15.03.2021 tarihleri arasındaki düzenlediği faturalarda sözleşme hükmüne uygun %7 oranında ıskonto uyguladığı, 2- Davalının davacıya 31.03.2021 – 15.07.2021 tarihleri arasındaki düzenlediği faturalarda %7 oranının altında %3-%5-%6 oranlarında ıskonto uyguladığı, eksik uygulanan ıskonto farkı tutarının 75,38TL olduğu, sözleşmenin “Bayi tarafından revize edilen ıskonto oranlarına fatura tarihinden 30 gün içerisinde itiraz edilmemesi halinde müşteri kabul etmiş sayılacaktır.” hükmüne göre, 30 gün içinde itirazının olmadığı, 3- Davalının davacıya 15.01.2022 – 31.07.2022 tarihleri arasındaki düzenlediği faturalarda %7 oranının altında %4-%2-%1 oranlarında ıskonto uyguladığı, eksik uygulanan ıskonto farkı tutarının 2.144,08 TL’ olduğu 4- Davalının beyanların da; sözleşmenin tanzim tarihi olan 15.07.2020 tarihinden 15.01.2022 tarihine kadar, taraflarca sözleşmede kararlaştırılan oranda ıskonto uygulandığını, sözleşmenin 3.12. Maddesi Müşterinin Hak ve Yükümlülükleri başlıklı maddede bahsi geçen " .. akaryakıt ortalama pompa satış fiyatlarının %20 artması durumunda veya ABD Doları kurunun Türk Lirası karşısındaki yüzdesel değişiminin %25 farkın üzerinde değişmesi..." hallerinin varlığı nedeniyle ıskonto oranında revizeye gitmek durumunda kaldığını, 6754 sayılı Bilirkişi Kanunu kapsamında hukuki değerlendirme yapılamayacağından, Sayın Mahkemenizin Takdirinde olduğu 5- Sözleşmenin 3.12. Maddesi Müşterinin Hak ve Yükümlülükleri başlıklı maddede bahsi geçen ..”Bayi tarafından revize edilen iskonto oranlarına fatura tarihinden 30 gün içerisinde itiraz edilmemesi halinde MÜŞTERİ kabul etmiş sayılacaktır”. Davacının Aliağa 1. Noterliği’nin 11.04.2022 tarihli 3283 yevmiye numaralı davalıya gönderdiği ihtarname ile sözleşmede kararlaştırılan %7 ıskontonun uygulamaya devam edilmesi gerektiğini, ıskonto uygulanmayan faturalar iade edileceği ve iade faturası düzenleneceği, ihtar edildiği, Sayın Mahkemenizin takdirinde olduğu 6- Sayın mahkemenizce; sözleşmenin 3.12. Maddesi Müşterinin Hak ve Yükümlülükleri başlıklı maddede bahsi geçen hükümler, davacının lehine kabulü durumunda; davacının davalından 2.144,08TL Asıl alacak ve 11.04.2022 ihtarname tarihinden 10.08.2022 icra takip tarihine kadar 111,95TL İşlemiş Faiz olmak üzere toplam 2.256,03TL alacaklı olduğu kanaatimdir.” şeklindedir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ, HUKUKİ KABUL VE GEREKÇE
Dava, taşıt tanıma sözleşmesinden kaynaklı davacıya eksik iskonto yapıldığı iddiasına dayalı başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davalının akdedilen sözleşme gereğince iskonto oranlarını değiştirme yetkisi olup olmadığı ve davacıya eksik iskonto yapılıp yapılmadığı noktalarında toplanmaktadır.
Mahkememizin ilk celsesinde; davalı şirketin 2022 yılı ve gerekirse önceki yıllarına ait ticari defterleri üzerinde bilirkişiye yerinde inceleme yetkisi verilerek cevap dilekçesinin ekinde sunulan sözleşme, e-posta metinleri ve tüm dosya kapsamı incelenmek suretiyle; Sözleşmenin akdedildiği tarihten itibaren davalı şirketin hangi yıllarda hangi iskonto oranını uyguladığı, Sözleşme hükümlerine göre iskonto oranının sözleşmeye uygun olarak faturalara yansıtılıp yansıtılmadığı, Davalının iskonto oranlarını tek taraflı olarak kaç kez değiştirdiği ve bunu sözleşmeye uygun olup olmadığı, Davalının sözleşme hükümlerine aykırı eksik iskonto uygulayıp uygulamadığı ve bundan kaynaklı bir alacak olup olmadığı hususlarında hesaplama yapmak üzere dosya SMMM bilirkişiye tevdi edilmiştir.
Davalının savunmaları ve dayandığı deliller gereğince EPDK'ya müzekkere yazılmıştır.
Bilirkişi raporunda özetle; davalının davacıya 31.07.2020 - 15.03.2021 tarihleri arasındaki düzenlediği faturalarda sözleşme hükmüne uygun %7 oranında iskonto uyguladığı, davalının davacıya 31.03.2021 - 15.07.2021 tarihleri arasındaki düzenlediği faturalarda %7 oranının altında %3-%5-%6 oranlarında iskonto uyguladığı, eksik uygulanan iskonto farkı tutarının 75,38 TL olduğu, sözleşmenin “Bayi tarafından revize edilen ıskonto oranlarına fatura tarihinden 30 gün içerisinde itiraz edilmemesi halinde MÜŞTERİ kabul etmiş sayılacaktır.” hükmüne göre, 30 gün içinde itirazın olmadığı, davalının davacıya 15.01.2022 - 31.07.2022 tarihleri arasındaki düzenlediği faturalarda %7 oranının altında %4-%2-%1 oranlarında iskonto uyguladığı, eksik uygulanan iskonto farkı tutarının 2.144,08 TL olduğu belirtilmiştir.
Taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 3.12. Maddesi, "Bayi, söz konusu indirim tutarının belirlenmesine olanak sağlayan beher litre için yukarıda belirtilen indirim oranını veya sözleşme ile kararlaştırılan vade şartlarını işbu anlaşmanın akdi tarihi esas alınmak üzere güncel tavsiye edilen akaryakıt ortalama pompa satış fiyatlarının %20 artması durumunda veya ABD Doları kurunun Türk Lirası karşısındaki yüzdesel değişiminin %25 farkın üzerinde (artı veya eksi) değişmesi ve orandaki değişimin bir aydan uzun bir süre seyretmesi ve EPDK tarafından akaryakıt piyasasında satılmakta olan ürünler ile kar marjının azalmasından dolayı düzenlemeler Resmi Gazete'de yürürlüğe girdiği tarihten itibaren tek taraflı olarak iskontoyu değiştirme hakkına sahiptir. İşbu sözleşme süresin boyunca mücbir sebepler veya sair öngörülemeyen ekonomik olumsuz gelişmeler ya da kamusal uygulamalar nedeniyle ... Petrol A.Ş. Veya Bayii'nin karlılık oranlarının düşmesi durumunda işbu sözleşme kapsamındaki ticari şartlar, azalan karlılık oranı nispetince ... Petrol A.Ş. tarafından veya bayisi tarafından re'sen tek taraflı olarak revize edilecektir." şeklindedir ve davalıya belirli şartlar dahilinde iskonto oranında indirim yapma hakkı tanınmıştır.
Davacı tarafından itiraz edilmeyen 31/03/2021 - 15/07/2021 tarihleri arasındaki iskonto indirimi, sözleşme hükümlerine göre davacı tarafça itiraz edilmediğinden bu dönemdeki iskonto oranları yönünden davalının sözleşmeye aykırı davrandığı ispatlanamamıştır.
Davalının iskontoyu % 7 olarak uyguladığı 31/07/2020 tarihinde 1 USD 6,94 TL iken 15/01/2022 tarihinde 1 USD'nin 13,52 TL olduğu, dolardaki artışın % 25'in üzerinde olduğu ve davalının iskontoyu indirme hakkının akdedilen sözleşmeye göre doğduğu, bu bağlamda davalının sözleşmeye aykırı olarak iskontoyu düşürmediği, tarafların tacir olduğu ve sözleşme akdedilirken basiretli davranma yükümlülüklerinin olduğu, davalının indirim hakkını sözleşme hükümlerine göre kullandığı, ayrıca davacı tarafından raporda söz edilen ihtarın sözleşmenin yenilenmeyeceği başka bir deyişle feshine ilişkin olduğu ve iskonto itirazı olarak kabul edilemeyeceği kanaatine varılmakla; davanın reddine karar vermek gerekmiştir. Davacının takibinde haksız ve kötü niyetli olduğu sübut bulmadığından davalının tazminat talebinin de reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntısı ve yasal gerekçesi izah edildiği üzere;
1-Davanın reddine,
2-Davacının Bursa 16. İcra Dairesinin 2022/... Esas sayılı takibinde haksız ve kötü niyetli olduğu sübut bulmadığından davalının tazminat talebinin reddine,
3-Hüküm tarihi itibariyle alınması gereken 269,85 TL karar ve ilam harcından 80,70 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 189,15 TL karar ve ilam harcının davacıdan alınarak, hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT m.13 hükümlerine göre hesaplanan 2.256,03 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak, davalıya verilmesine,
7-6325 sayılı Kanunun 18/A maddesinin 12 ve 13. Fıkralarına göre; suç üstü ödeneğinden zorunlu arabulucuya ödenen 3.120,00 TL'nin davacıdan alınarak, hazineye irat kaydına,
8-HMK m.333 gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
9-Gerekçeli kararın talep halinde taraflara tebliği ile tebliğ giderinin eksik olması halinde giderin talepte bulunandan alınmasına,
Dair; reddedilen miktarın istinaf sınırının altında kalması sebebiyle HMK m.341 gereğince kesin olmak üzere karar verildi. 28/09/2023
Katip .....
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır