.....
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/13 Esas
KARAR NO: 2022/461
HAKİM: .....
KATİP: .....
DAVACI .....
VEKİLİ: Av.....
DAVALI :.........
VEKİLLERİ: Av......
Av......
Av......
DAVA: Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 04/01/2022
KARAR TARİHİ: 12/04/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 12/04/2022
Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde ; Kazaya karışan karşı aracın kasko sigorta şirketi olan davalı şirketin Müvekkil alaeyhine başlatıldığı İstanbul 32.İcra Müdürlüğünün 2019/... E. Sayılı dosyasına ödenmiş bulunan 58.844,42 TL'nin ,01.10.2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte ve müvekkilin davalı şirkete imzalayarak teslim ettiği ''64.000,00 TL ''bedelli 15.Haziran 2019 tarihli senede istinaden yapılan 21.08.2018 tarihli 6400 TL' lik ödeme ile 07.12.2018 6400 TL' lik ödemenin ödeme tarihlerinden itibaren avans faizi ile birlikte sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre geri alındığı müvekkilin takip dayanağı trafik kazasından dolayı borçlu bulunamadığının tespitine ilişkin olduğu. Davalı sigorta şirketi müvekkile ''vasıtanız %100 nispetinde kusurlu bulunduğu sigortalımıza ödenen hasar tazminatının kusurunuz doğrultusunda trafik poliçe limitlerini aşan 63,900 TL 'sini %8.75 yasal faizi olan 15.32 TL ile birlikte 63.915,32 TL 'nin en geç 10 gün içinde ödenmesi konusunda ödeme yapmasını içeren rücu dosyası ihbarını '' müvekkile tebliğ edildiği. Bu yazıya istinaden müvekkil aracının gerçek işleteni olduğu aynı zamanda müvekkilimin amcası olan Bülent Boztepe'nin ben öderim hallederim demesi üzerine ,müvekkilim davalı şirketin rücu yazısına istinaden ''64.000,TL''bedelli 10.Haziran.2019 tarihli seneti ''... Sigorta Aş'ye İmzalayarak Teslim Ettiği Müvekkilinin kaza olduğu esnada araç üzerinde fiili hakimiyeti söz konusu olmadığı, Kaza anında araç üzerinde hakimiyeti bulunamadığı araç sahibinin kazadan dolayı meydana gelen zarardan sorumlu tutulmadığı. davanın kabulünü Arz edilen nedenlerle icra takibine konu trafik kazası nedeniyle davalıya 71.644,42- TL Borçlu Olmadığımızın Tespıtıne, Davalı şirket tarafından müvekkil aleyhine başlatıldığı İstanbul 32.İcra Müdürlüğünün 2019/... Esas sayılı icra takip dosyasına ödenen 58.844,42 TLnin ödeme tarihi olduğu 01.10.2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre geri iadesini Müvekkil tarafından davalı şirkete imzalayarak teslim etmiş olduğu ''64.000,00 TL ''bedelli 15.Haziran 2019 tarihli senede istinaden yapılan 21.08.2018 tarihli 6.400,00 TL' lik ödeme ile 07.12.2018 6400 TL' lik ödemenin ödeme tarihlerinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesini, Yukarıda açıklanan nedenlerle davanın kabulü ile, sebepsiz zenginleşme nedeni ile davalıya haksız olarak ödenen toplamda 71.644,42 Türk Lirasının ödeme tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkilime ödenmesine, yargılama giderleri ve ücreti vekâletin davalıya yüklenmesine karar verilmesini, davacı vekili olarak talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde; Davanın Görevsiz ve Yetkisiz Yer Mahkemesinde Açıldığı. Davanın Görevsizlik Ve Yetkisizlik Sebebiyle Reddi Gerektiği. Davacı tarafından açılan davanın, Asliye Hukuk Mahkemelerinde ikame edilmesi gerektiği. Davacı gerçek kişi olduğu ve müvekkil sigorta şirketi ile arasında poliçe ilişkisi olmadığı ortada bir ticari iş olmadığı gibi, tarafların ikisinin de tacir tüzel kişi sıfatına haiz olmadığı işbu davanın ne mutlak ticari dava ne de nispi ticari dava olduğu davanın görülmesi bakımından sayın mahkemenizin görevli olmadığı izahtan vareste olduğu. Davacı Davasını Hak Düşürücü Süre Geçtikten Sonra İkame Ettiği. Bu Bakımdan Davacının Dava Dilekçesinde Talep Ettiği Alacak Miktarları Zamanaşımına Uğradığı. Zamanaşımına Uğramış Davanın Reddini Talep Ettiği Davacı davaya konu olan trafik kazasına %100 kusuruyla sebebiyet verdiği aracın malikidir. Bu durum davacıya ait olduğu aracın ruhsatından görülerek kolluk kuvvetleri tarafından kaza tespit tutanağında zapta geçirildiği. Davacının maliki olduğu 16 KHZ 15 plakalı aracın %100 kusuruyla sebebiyet verdiği kaza sonucunda müvekkil sigorta şirketi nezdinde kasko sigortalı olduğu ... plakalı araç pert total durumuna geçmiş olduğu. Müvekkil sigorta şirketi nezdinde kasko sigortalı olduğu aracın pert olması sonucunda sovtaj işlemi gerçekleştirildiği ve davacının ZMSS sigortacısından maddi hasar teminat bedeli rücu edildikten sonra bakiye kalan 63.900,00 TL 'nin yasal faizi ile beraber 63.915,32 TL olan hasar bedeli davacıya rücu mektubu gönderilerek talep edildiği .Müvekkil Sigorta Şirketi Tarafından Davacıya Rücu Mektubu Gönderildiği Rücu Mektubuna Karşı Davacı Tarafından Verilen Cevap Üzerine, Rücu Tutarı Taksitlendirildiği Davacı Tarafından Keşide Edildiği 64.000,00 TL Tutarındaki Bono Düzenlendiği Müvekkil Sigorta Şirketine Teslim Edildiği. Ekspertiz incelemeleri neticesinde kasko sigortalı ... plakalı aracın onarımının mümkün olmadığı nedeniyle aracın pert total olduğu tespit edildiği. Pert olan sigortalı aracın piyasa rayiç bedeli olan 131.000,00 TL müvekkil sigorta şirketi tarafından dava dışı sigortalı Niyazi Karaduman'a ödenmiş olduğu, işbu ödeme sonrasında araç sovtaj işlemine tabi tutulduğu 31.100,00 TL sovtaj bedeli müvekkil sigorta şirketine ödendiği.Davacının, Müvekkil Sigorta Şirketinin Rücu Hakkının Oluşmadığına Yönelik İddiaları Hukuki Dayanaktan Yoksun olduğu. Davacı Tarafından Öne Sürülen Rücu Nedenleri Trafik Sigortacısının Sigortalısına Karşı Rücu Hakkına İlişkin Olduğu, Müvekkil Sigorta Şirketinin Rücu Hakkı Kasko Sigortalısının Haklarına Halef Olduğundun Kaynaklı Olarak, Meydana Gelen Trafik Kazasının Aynı Zamanda Bir Haksız Fiil Olduğu Sebebiyle Kusur Sorumluluğu Kapsamında Bulunmadığı . Bu sebeple Haksız davanın usulden reddine, sayın mahkemeniz aksi takdirde ise davanın esastan reddine, Davasında haksız ve kötü niyetli olan davacı hakkında dava konusumiktarın %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatı ödemesine mahkum edilmesine, Harç, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini talep etmişlerdir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
İncelenen dosya kapsamına göre
Dava davalı tarafça başlatılan takipte menfi tespit davasıdır.
Davalı kendi kasko sigortalısına yaptığı ödemeyi kazaya karıştığını iddia ettiği davacıdan rücuen tahsil etmiştir.
Davada, mahkemenin görevli olup olmadığının incelenmesi HMK.nun 114/c bendi gereğince dava şartlarından olup; mahkemece re'sen incelenmesi gerekir.
Ticaret Mahkemelerinin görevi TTK.nun 4. ve 5.maddelerinde gösterilmiş olup, bu maddelerde belirtilen dava ve işlere bakmaya görevlidir.
Eldeki dava mutlak ticari deve olmadığı gibi nisbi ticari dava da değildir.
Dava tarihi itibariyle yürürlükte olan 6102 sayılı TTK'nın 4. maddesinde, bu hükümde sayılan mutlak ticari davaların yanısıra "Her iki tarafın da ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır." hükmü ile de nispi ticari davaya ilişkin de düzenleme yapılmış olup, uyuşmazlığın nisbi ticari dava niteliğini kazanabilmesi için tarafların her ikisinin de tacir olması ve uyuşmazlık konusu işin tarafların ticari işletmesi ile ilgili olması gerekir.
Davacı tacir olmadığından dava nisbi ticari dava değildir.
O halde mahkememizin görevli olabilmesi için eldeki davanın mutlak ticari dava olması gerekir. TTK da düzenlenen işlerden kaynaklı davalar mutlak ticari davadır. Ancak elde ki dava TTK da düzenlenen işlerden kaynaklı değildir.
Taraflar arasında TTK da düzenlenen bir sigorta ilişkisi bulunmamaktadır.
Ayrıca taraflar arasında yargılanan alacağı doğuran olay dava dışı sigortalı ile meydana gelen trafik kazasıdır. Görevli mahkemeyi de bu olay belirleyecektir.
Takibe konu alacağın dayanağı dava dışı sigortalıya yapılan ödemedir. Bu ödemenin rücuen tahsili isteminde görevli mahkeme de dava dışı sigortalı ile davacı arasında görülecek davada hangi mahkeme görevli ise eldeki davada da aynı mahkeme olacaktır. Zira sigortacı sigortalının haklarına halef olarak alacağını istenmiştir.
Dava dışı sigortalı ile davacı arasında alacağın doğduğu iddia edilen olay haksız fiilden kaynaklıdır. Dava dışı sigortalı haksız fiilden kaynaklı talebini genel görevli Asliye Hukuk mahkemesinde davacıdan isteyebileceğinden, yahut bu zarar ilişkin takip zarar gören sigortalı tarafından icra takibine konu edildiğinde davacının ona karşı açacağı menfi tespit davasında davada asliye hukuk mahkemesi görevli olacağından, davacının davalı sigorta şirketine yönelik açtığı eldeki menfi tespit davasında da genel görevli asliye hukuk mahkemeleri görevlidir.
Dava dilekçesi, dilekçe ekleri ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; ; davacı Sigorta şirketinin sigortalısı gerçek kişi olup, kazaya karışan araç da hususi bir araç niteliğinde bulunmakta olup, hukuki ilişki de haksız fiilden doğmuştur. Davalı sigortacı ile sigortalısı arasında ki poliçenin kasko poliçesi olduğu anlaşılmaktadır. Yapılan sigorta türü zorunlu mali masuliyete ilişkin olmayıp ihtiyari sigorta kapsamındadır. TTK'nun 4-5.maddesi gereğince ihtiyari sigortalar Türk Ticaret Kanununda düzenlenmeyip davamız niteliği gereği mutlak ticari davalardan da değildir. Davacının sigortalısı Erkan Yıldız ile zarara neden olduğu iddia edilen arasındaki hukuki ilişkiye bakıldığında ise; haksız fiilden kaynaklandığı görülmekle görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesidir.
Tüm bu gerekçelerle mahkememiz görevsiz olduğundan aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1-Davanın HMK'nun 114/1-c maddesi delaleti ile 115/2. Maddesi gereğince davanın usulden (görev yönünden) REDDİNE, görevli Mahkemenin Bursa Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğuna,
Karar kesinleştiğinde ve HMK'nun 20. Maddesinde öngörülen iki (2) haftalık kesin süre içerisinde müracaat edilmesi halinde dosyanın görevli Bursa Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine, kesinleşmeye mütakip süresi içerisinde gönderme talebinde bulunulmadığında dosya üzerinden davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin hatırlatılmasına,
2-Yargılama harç ve giderlerinin esas hakkında karar verecek mahkemece değerlendirilmesine,
Dair Davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Yargı Yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
12/04/2022
Katip .....
E-imzalıdır
Hakim .....
E-imzalıdır