TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2022
KARAR NO : 2024
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
DAVALI :
VEKİLİ : Av.
İHBAR OLUNAN :
VEKİLİ : Av.
İHBAR OLUNAN :
VEKİLLERİ : Av.
İHBAR OLUNAN :
VEKİLİ : Av.
DAVA : Tazminat (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 07/12/2022
KARAR TARİHİ : 10/12/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 17/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, dava dışı Trakya GlassBulgaria'ya ait cam emtiasının Davalı tarafa tam ve sağlam olarak teslim edilmesine rağmen, eşya Davalının sorumluluğunda iken 04/11/2021 tarihinde hasarlanmış olduğunu, söz konusu hasar sebebi ile sigortalısına ilgili ... Blok Sigorta Poliçesi şartlarına göre 11.532,95 EURO sigorta hasar tazminatı ödediğini ve sigortalısının haklarına halef olarak işbu davanın açıldığını beyan ile ödenen 11.532,95 EURO tazminatın ödeme tarihi olan 03/12/2021 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte ödenmesini talep ve dava etmiştir.
Cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın hukuki dayanak yoksun ve mesnetsiz iddialarının reddi ile; düz cam cinsi emtianın ............... EAD ile ... ve Fabrikaları A.Ş. arasında satışa konu olduğu, Atamar Denizcilik ile Trakya Glass arasında akdedilen 13/09/2021 tarihli taşıma sözleşmesi uyarınca söz konusu emtianın "..." isimli gemi ile Bulgaristan/Varna'dan Türkiye/Gemlik'e 4 ring sefer ile taşınacağı, taşımanın ... şartı ile yapıldığı, Gemlik limanında tahliyeyi gerçekleştiren ve yurt içi taşımayı yapacak kişilerin kendi adamı olmadığı, bu sebeple gemiden tahliye edilen yüklerin kara taşıması sırasında hasarlandığı, bu hasardan müvekkilinin sorumlu olmadığı, meydana gelen hasardan bir kusur veya ihmalinin bulunmadığı, Taşıyan sıfatı ile tek sorumluluğunun yükleme ve tahliye esnasındaki gözetim yükümlülüğü olduğu, yüklerin varma limanına hasarsız olarak taşındığı ve alıcısına teslim edildiğini, teslime ilişkin düzenlenen ihbar yazısının çekincesiz olarak alındığı, davanın herhalde gemi donatanına ihbar edilmesinin gerektiği, yükteki hasar için düzenlenen 08/11/2021 tarihli hasar tutanağının teslimden 4 gün sonra ve kendilerinin yokluğunda düzenlendiğini, tespitlerin herhangi bir maddi vakıaya dayanmadığını, sorumluluklarının taşıma sırasında meydana gelecek hasarlar ile sınırlı bulunduğunu, bildirilen hasarların taşımada değil fakat taşıyanın sorumlu olmadığı sebeplerden ileri geldiği, tahliyede olsa dahi tahliye elemanlarının temsilcisi veya adamı olmadığı, hasarın yük ilgililerinin fiil ve ihmallerinden dolayı meydana geldiği, meydana gelen hasardan ... A.Ş.’nin adamlarının kusurlu olması ile davanın bu tarafa ihbar edilmesi gerektiği, iddia edilen hasarın ihbar edilmediği, bu sebeple yüklerin tam ve sağlam teslim edildiğinin kabul edilmesinin gerektiğini, sunulan deliller arasındaki ekspertiz raporunun evrak üzerinden inceleme ile tanzim edildiğini, usulüne uygun ihbar ve ihtar bulunmadığı, eşya üzerindeki incelemenin teslimden itibaren 10 gün sonra tek taraflı olarak ve yokluklarında yapıldığı, yapılan tespitin dahi usulüne uygun ve detaylı olmadığı, yapılan tespitte yer alan bilgiler ile emtia bilgilerinin birbiri ile örtüşmediği, 344 adet cam plakanın tam ziya kabul edilmesinin dayanağının bulunmadığı, hasar bedeli ile sovtaj tutarının fahiş ve kadri marufunda olmadığını beyan ile davanın taşıma ile ilgili diğer taraflara ihbar edilmesi talep olunmuş ve bir başka dosya ile birleştirilmesi talep edilerek davanın usulden ve esastan reddine karar verilmesi talep edilmiştir.
İhbar olunan ... S.A. Cevap dilekçesinde özetle; taşıma konusu yüklerin iddianın aksine gemideki taşıma sırasında hasarlanmadığı, taşımanın 29/10/2021 tarihli konşimento tahtında gerçekleştiği, yüklerin 04/11/2023 tarihinde ... tarafından tahliyesinin yapıldığı, kara taşımasının ... Lojistik şirketi tarafından üstlenildiği, zararın tek dayanağının Ekspertiz raporu olduğu, düzenlenen tutanakta gemi tarafının imzasının bulunmadığı, tek taraflı olduğu, kantar tartımı esnasında da hasar oluştuğu, deniz taşımasının kusursuz sonuçlandırıldığı, yüklerin çekincesiz teslim alındığı, işbu davanın Davalısı tarafın bir kısım savunmalarını donatan adına da yaptığı, ... şartının bulunduğu, iddia olunan zararın gemiye yüklenemeyeceği, usulüne uygun ihbar ve tespitin bulunmadığı, dosyada bulunan rapor ve tutanakların yasa ve usule uygun bulunmadığı, çelişkili ve hatalı olduğu, yapılan sigorta tazminat ödemesine ilişkin belge bulunmadığı, gerçek zararın ispat edilemediği doğru halefiyetin elde edildiğinin iddiaya dayandığı, bu sebeple aktif dava ehliyetinin bulunmadığı gerekçeleri ile davanın reddi talep edilmiştir
Deliller;
Sigorta Tahkim Komisyonu'na, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Müdürlüğü'ne, Bursa 5. Genel İcra Dairesi'ne yazılan müzekkereye cevap verildiği cevabi yazının dosya arasında olduğu anlaşılmaktadır.
Deniz taşımacılığında uzman bilirkişi, malzeme mühendisi ve bir sigorta hesaplamalarında uzman bilirkişilerin müşterek raporlarının sonuç kısmı: “1. Davacı sigorta şirketi, ilgili sigorta poliçesi şartlarına uygun olarak sigorta hasar tazminatını-mal faturasının ödenmiş olduğu ve tazminat ödemesinin sigorta poliçesinde yer alan sigortalı dışındaki tarafa ödenmesi için muvafakatname benzeri alacağın transferi anlamında yasal belge ile yetkilendirilmiş olması ve tazminatın fiilen ödendiğinin tevsiki kaydı ile- tediye ile doğru halefiyet hakkını elde etmiş olduğu, 2. Meydana gelen toplam cam hasarından gemi ile taşınmasına atfedebileceği kanaatine ulaşılan toplam 5.296,50 m2 hasarın, imza edilen Taşıma sözleşmesine göre; Davalı Taşıyanın sorumlu olması gereken kesitte meydana gelmiş olabileceği, 3. Meydana gelen hasar sonucu Taşıyan taraftan talep olunabilecek zarar karşılığının 11.507,95 EURO olabileceği kanaatimizdir.” şeklindedir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ, HUKUKİ KABUL VE GEREKÇE
Dava, ... blok sigorta poliçesi kapsamında sigortalıya ödenen hasar bedelinin halefiyet ilkesine göre rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; söz konusu deniz taşımasından kaynaklı rizikonun ve hasarın ne zaman gerçekleştiği, hasardan davalının sorumlu olup olmadığı, davalının sorumluluğu var ise dava dışı sigortalıya ödenen bedelin piyasa koşullarına uygun olup olmadığı ve davacının davalıdan varsa rücu alacağının ne kadar olduğu noktalarında toplanmaktadır.
Uyuşmazlık konuları tek tek belirtilerek dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiştir. Bilirkişi raporunda özetle; yüklerin taşıyana hasarsız olarak teslim edildiği, ancak yüklerin bir kısmının daha sonra tahliye aşamasında ve kantar ölçümü sırasında hasarlandığı, hasarlanan yükün 5.296,50 m2'lik cam emtiası olduğu, bu hasardan davalının sorumluluğunun bulunduğu, hasarlanan yükün değerinin 11.864,16 Euro olduğu, hasarlanan yükün belirlenen bedelinin gerçek zarara ve piyasa koşullarına uygun olduğu, tenzili muafiyet ve sovtaj bedelinin davalıya yansıtılamayacağı, davalı taşıyanın bu miktarlardan sorumlu olmadığı ve davacının halefiyet ilkesine göre rücu edebileceği tazminatın 11.507,95 Euro olduğu belirtilmiştir.
Davacı sigorta şirketi ödeme dekontunu mahkememize sunmuş ve halefiyet ilkesine rücu etmekte aktif husumetinin olduğunu ispatlamıştır.
Davacı taraf iki ayrı hasardan tahliye esnasında hasarlanan 5.296,50 m2'lik hasarı davalıdan talep etmektedir. Kantar ölçümünden kaynaklı olan hasar ile ilgili davalıdan bir talepte bulunulmamıştır.
Bilirkişi raporunun 5. Sayfasında davalının taşıyan olarak ilgili belgelere imza attığı belirtilmiştir. Bu bağlamda davalının hasardan TTK m.1178 bağlamında sorumlu olduğu kanaatine varılmıştır.
Davacının ödediği bedelden tenzili muafiyet ve sovtajın iki ayrı hasara bölüştürülmesine ilişkin 25/11/2024 tarihli dilekçesi dikkate alındığında bu talebin yeni bir vakıa olması ve sigortalıya ödemenin tek seferde yapılması ile dekontta açıklama olmaması dikkate alındığında; davacının sovtaj ve tenzili muafiyeti bu davacıdan talep ettiği sonucuna varılmıştır. Bilirkişi raporunda belirtildiği üzere sovtaj bedelinin sigortalıda kalması ve tenzili muafiyetten kaynaklı 125,00 Euro'luk bedelin taşıyandan talep edilemeyeceği kanaatiyle aşağıdaki şekilde davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntısı ve yasal gerekçesi izah edildiği üzere;
1-Davanın kısmen kabulü ile; 11.507,95 Euronun, 03/12/2021 tarihinden itibaren Devlet Bankalarının Euro ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faizi oranı ile işleyecek faizi ile birlikte davalıdan alınarak, davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Hüküm tarihi itibariyle alınması gereken 15.409,28 TL karar ve ilam harcından; 3.860,70 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 11.548,58 TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak, hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 3.860,70 TL peşin harcın davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 80,70 TL başvurma harcı, 4.000,00 TL bilirkişi ücreti, 508,50 TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 4.589,20 TL yargılama giderinden; davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 4.579,10 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından herhangi bir yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT m.13 hükümlerine göre hesaplanan 36.092,61 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT m.13 ve m.13/2 hükümlerine göre hesaplanan 490,05 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak, davalıya verilmesine,
8-6325 sayılı Kanunun 18/A maddesinin 12 ve 13. Fıkralarına göre; suç üstü ödeneğinden zorunlu arabulucuya ödenen 3.200,00 TL'nin; 3.192,96 TL'sinin davalıdan, 7,04 TL'sinin davacıdan alınarak, hazineye irat kaydına,
9-HMK m.333 gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
10-Gerekçeli kararın talep halinde taraflara tebliği ile tebliğ giderinin eksik olması halinde giderin talepte bulunandan alınmasına,
Dair; kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 10/12/2024
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır