....
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/141 Esas
KARAR NO: 2022/345
HAKİM: ....
KATİP: ....
DAVACI .... : ....
VEKİLİ: Av. M....
DAVALI : ....
DAVA: Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 29/03/2021
KARAR TARİHİ: 24/03/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 24/03/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
Dava Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan ) davasıdır.
Yargılamada Yenişehir Asliye Hukuk Mahkemesince yargılama devam ederken Hakimler ve Savcılar Kurulu Birinci Dairesi'nin 07/07/2021 tarih ve 608 karar sayılı kararı ile Bursa Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yargı çerçevesinin Bursa ilinin mülki sınırları olarak belirlenmesine karar verildiği gerekçesiyle dosyanın mahkememize devredilerek gönderilmesine karar verilmiştir.
Hakimler ve Savcılar Kurulu Birinci Dairesi'nin 07/07/2021 tarih ve 608 karar sayılı kararında 01/09/2021 tarihinden itibaren uygulamanın başlamasına karar verilmiştir.
Yenişehir Asliye Hukuk Mahkemesince Hakimler ve Savcılar Kurulu kararı gerekçe gösterilerek eldeki davada da davanın açılış tarihi 01/09/2021 tarihinden önce olmasına rağmen dosyanın mahkememize gönderilmesine karar verilmiştir.
Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 4.Hukuk dairesinin 07/10/2021 tarih 2021/1672 Esas 2021/1483 karar sayılı ilamında benzer bir emsal dosyada davanın açılış tarihi 01/09/2021 tarihinden önce olduğu halde Hakimler ve Savcılar Kurulunun Birinci Dairesi'nin 07/07/2021 tarih ve 608 karar sayılı kararı dolayısıyla yargılamanın Bursa Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerektiği ve yargı yerinin bu şekilde belirlenmiş olması nedeniyle, emsal karar üzerine yargılamaya eldeki dava dosyasında mahkememizce devam olunmuş ancak Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 4.Hukuk Dairesinin bu kararı ile Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23.Hukuk Dairesinin 2021/1939 esas 2021/1732 karar sayılı ilamı arasında içtihat aykırılığı bulunduğundan bu aykırılığın giderilmesi için Yargıtay 5.Hukuk dairesinin 21/02/2022 tarih 202/1073 esas 2022/2686 karar sayılı ilamı ile içtihat aykırılıklarının giderilmesine karar verilmiş ve sonuç olarak 01/09/2021 tarihinden önce açılan davalarda davanın açıldığı mahkemenin yargılamaya Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla bakarak devam etmesi gerektiği kabul edilmiş, içtihat aykırılıklarının bu şekilde giderilmesine karar verilmiştir.
Yargıtay 5.Hukuk Dairesinin bu kararı da dikkate alındığında eldeki dava 01/09/2021 tarihinden önce açılmış olduğundan yargılamanın davanın ilk açıldığı Yenişehir Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerekmektedir.
Hakimler ve Savcılar Kurulu Birinci Dairesi'nin 07/07/2021 tarih ve 608 karar sayılı kararı neticesinde Yenişehir Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından dosyanın mahkememize gönderilmesine karar verilmiştir, ancak Yargıtay 5.Hukuk Dairesinin ilamı ile de esasında yargılamaya bu mahkemede devam edilmesi gerektiği uygulama olarak kabul edilmiştir.
Usul yasasında gönderme kararı diye bir karar bulunmamakla birlikte mahkemelerin davaya bakabilme koşulları görev ve yetki tanımıyla açıklanmıştır. Nitelik olarak eldeki dava da Asliye Ticaret Mahkemesi görevlidir, Yenişehir Asliye Hukuk Mahkemesi de yargılamaya Ticaret Mahkemesi sıfatıyla bakmalıdır, mahkememiz de Asliye Ticaret Mahkemesidir, öyleyse var olan uyuşmazlıkta bir görev uyuşmazlığından söz etmek mümkün değildir. Yenişehir Asliye Hukuk Mahkemesince de yetkisizlik kararı verilerek dosya mahkememize gönderilmemiştir. Bu durumda iki mahkeme arasında yetki uyuşmazlığının da çıktığından söz etmek mümkün değildir. Zira ortada kesin bir yetki kuralı bulunmadığı gibi ne mahkememizde ne de Yenişehir Asliye Hukuk Mahkemesinde ilk itiraz olarak yetki itirazında bulunulmamıştır. Dava dosyasında yetkisizlik kararı verilebilmesi mümkün değildir.
Hakimler ve Savcılar Kurulu almış olduğu kararın farklı yorumlanması neticesinde yargılamanın hangi mahkemede devam edeceği konusunda fiili durumdan kaynaklı bir uyuşmazlık çıkmıştır. Bu uyuşmazlığın çıkış şekli de yasalardan tanımlanan bir düzenlemeye dayalı değildir. Zira yasada bu fiili durum ön görülmemiş sadece mahkemelerin görev ve yetkiye ilişkin uyuşmazlıkları halinde yargı yerinin belirlenmesi düzenleme altına alınmıştır.
Ancak somut olayda her iki mahkeme arasında yargılamaya hangi mahkemenin devam etmesi gerektiği konusunda uyuşmazlık bulunduğu da ortadadır, her iki mahkeme de davanın diğer mahkemede görülmesi gerektiği şeklinde karar vermiştir. Bu durum yasada tanımlanan bir durum olmasa da var olan hukuk boşluğu yargılamayı gerçekleştiren hakim tarafından doldurulmalıdır. Kanun boşluğunun doldurulmasında çeşitli yöntemler bulunmaktadır, kıyas bu yöntemlerden birisidir. Kanun boşluğunu doldurabilecek hiç bir hukuksal veri olmadığı takdirde hakim tıpkı kendisi kanun koyucu gibiymiş gibi davranarak hukuk yaratmak suretiyle var olan boşluğu doldurma yetkisindedir , ancak somut olayda hakimin hukuk yaratmasına gerek duyulmayıp hukuk muhakemeleri kanunda görev ve yetki uyuşmazlıklarında yargı yeri belirlenmesine ilişkin kurallar kıyasen uygulanmak suretiyle var olan hukuk boşluğu doldurulabilecektir.
Her iki mahkeme arasında Hakimler ve Savcılar Kurulu kararının yorumlanmasından kaynaklı olarak yargılamanın hangi mahkemede görülmesi gerektiği noktasında uyuşmazlık çıktığı hususunda bir kuşku yoktur. Uyuşmazlığın varlığı ortadadır, öyleyse bu uyuşmazlık yargı yeri belirlenmesine ilişkin hükümler kıyasen uygulanmak suretiyle giderilmelidir, bu nedenle mahkememizce de dosyanın Yenişehir Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş, her iki mahkeme arasında verilen kararlarla yargılamaya hangi mahkemenin bakacağı hususuna uyuşmazlık ortaya çıkmış olduğundan bu uyuşmazlığın giderilmesi için yargı yerinin belirlenebilmesi amacıyla dosyanın resen Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 4.Hukuk Dairesine gönderilmesine karar verilmiştir.
Her ne kadar dosyada duruşma günü verilmiş ise de usule ilişkin verilen bu kararlar dolayısıyla yargılama sürelerin taraflar aleyhine uzamaması için duruşma günü beklenilmeksizin dosya resen ele alınmış, usul ekonomisi uyarınca dosya üzerinden aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1-Her ne kadar Mahkememizin işbu dava dosyası YENİŞEHİR AHM’nin gönderme kararıyla Mahkememize gönderilmişse de Yargıtay 5. Hukuk Dairesi’nin 2022/1073 Esas 2022/2686 Karar sayılı ilamı dikkate alınarak dosyanın YENİŞEHİR AHM’ye(Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) GÖNDERİLMESİNE, mahkememiz esasının bu şekilde kapatılmasına,
2-YENİŞEHİR AHM’nin(Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) vermiş olduğu gönderme kararıyla Mahkememizin işbu dava dosyasında verilen gönderme kararı arasında uyuşmazlık çıktığı anlaşıldığından dosyanın merci tayini için Bursa BAM 4. HD’ye usul ekonomisi dikkate alınarak re’sen gönderilmesine,
Dair tarafların yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Sair hususların yargı yeri olarak belirlenen mahkemece nazara alınmasına,
Dair tarafların yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı . 24/03/2022
Katip ....
E-imzalıdır
Hakim ....
E-imzalıdır