T.C. BURSA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/1416 Esas - 2024/236
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/1416
KARAR NO: 2024/236
HAKİM: ...
KATİP: ...
DAVACI: ... MEDİKAL TIBBİ CİHAZLAR VE MALZEMELERİ İTHALAT İHRACAT SANAYİ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ - ...
VEKİLİ: Av. ... - [16765-67081-...] UETS
DAVALI: ... TURİZM GIDA SAĞLIK HİZMETLERİ İNŞAAT SANAYİ TİCARET ANONİM ŞİRKETİ - .. [25979-40820-...] UETS
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 14/12/2022
KARAR TARİHİ: 22/02/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 25/03/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı aleyhinde Bursa 10.İcra Müdürlüğü'nün 2022/... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattıklarını, davalının dava konusu icra takibine haksız ve kötü niyetli bir şekilde itiraz etmesi üzerine takibin durduğuna, açıklanan nedenle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, itirazın iptali ile takibin devamına, takip konusu alacağın %20’sinden az olmamak kaydıyla icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin davacıya herhangi bir borcunun olmadığını, davacının kötü niyetli olduğunu, açıklanan nedenle davanın reddine, icra inkar tazminatı talebinin reddine, davacı kötü niyetli olarak takip başlatmış olduğundan %20'den az olmamak kaydıyla aleyhine tazminata hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Deliller;
SMMM Bilirkişisinin Raporunun Sonuç Kısmı: "2. Davacıya ait defterlerin tasdiki zorunlu defterlerden olduğu, 2021 ve 2022 yıllarına ait ticari defterlerinin, T.T.K’nun 64. ile 213. sayılı V.U.K.’nun 220. ve 222.inci maddelerinde öngörülmüş olan esaslara uygun olarak yaptırılmış olduğu, defterlerin kayıtlama sistemi olarak Tek Düzen Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’ne ve Muhasebe İlke ve Kurallarına uygun olarak tutulmuş olduğu, tutulması zorunlu diğer defterlerin birbirlerini doğruladığı, 3. Davacı ... Medikal Tıbbi Cihazlar ve Malz. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. ticari defter ve kayıtlarına göre yapılan incelemede; takip tarihi olan (25.03.2022) tarihi itibariyle bakiyenin 26.361,72 TL. (B) olarak görüldüğü, 4. Davalıya ait defterlerin tasdiki zorunlu defterlerden olduğu, 2021 yılı ilgili aylara ait defter beratlarının, T.T.K’nun 64. ile 213. sayılı V.U.K.’nun 220. ve 222.inci maddelerinde öngörülmüş olan esaslara uygun olarak yaptırılmış olduğu, defterlerin kayıtlama sistemi olarak Tek Düzen Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’ne ve Muhasebe İlke ve Kurallarına uygun olarak tutulmuş olduğu, tutulması zorunlu diğer defterlerin birbirlerini doğruladığı, 5. Davalı ... Turizm Gıda Sağlık Hizmetleri İnşaat San. Tic. A.Ş. ticari defter ve kayıtlarına göre yapılan incelemede; takip tarihi olan ( 25.03.2022 ) tarihi itibariyle bakiyenin 6.612,28 TL. (B) olarak görüldüğü, 6. Taraflar arası takip tarihindeki (26.361,72 + 6.612,28 ) 32.974,00 TL.lik muavin tutarsızlığının davacı ticari defterlerinde bulunan 39.400,00 TL.lik senet iadesi ve 6.426,00 TL.lik tahsilat kaydının (39.400,00 – 6.426,00 = 32.974,00 ) davalı ticari defter kayıtlarında olmamasından kaynaklandığı, 7. Davacının Davalıdan takip tarihi itibariyle senet iadesinden kaynaklanan 32.974,00 TL. alacağının olabileceği kanaatimdir." şeklindedir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ, HUKUKİ KABUL VE GEREKÇE
Dava, ticari satıma konu faturalardan kaynaklı alacağın tahsili istemine yönelik başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davacı tarafın başlattığı takibe bakıldığında takibe dayanak olarak 13 ayrı faturanın takibe konu edildiği görülmektedir. Takip talebinde bu faturalar ayrı ayrı bedelleri ile birlikte gösterilmiştir.
Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi 2022/1579 Esas ve 2023/1595 Karar sayılı ilamında aynen,
"İtirazın iptali davası, itirazın hükümden düşürülmesi ana başlığı altında düzenlenmekle takip hukuku içinde ve takip talebiyle sıkı sıkıya bağlantılı ele alınması gereken, sonucuyla takibin devamına etkili bir dava türü olarak karşımıza çıkmaktadır ve takip talepnamesinde dayanılan borç ve borcun sebebi ile bağlılık asıldır. Öyle ki, genel hükümlere göre harca tabi olan itirazın iptali davasında alacaklı taraf isterse takip talebinde bulunurken yatırmış olduğu binde beş harcı geri alabilir ve itirazın iptali davası harcına mahsubunu isteyebilir (492 sayılı Harçlar Kanunu m. 28/a, 29/I, III)." şeklinde takibe konu edilen borç ve borcun sebebine sıkı sıkıya bağlı kalındığı vurgulanmıştır.
Eldeki davaya dayanak takipte davacı alacaklı açık hesap bakiyesini talep etmemiş, takip talebinde sıralanan 13 ayrı faturanın bedelini istemiştir.
Davacının öncelikle bu 13 faturadaki malları davalıya teslim ettiğini ispatlaması gerekmektedir. Mahkememizce tarafların ticari defterleri incelenmiş ve davacının 13 faturasının davalının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu görülmüştür. Basiretli bir tacir teslim almadığı mallara ilişkin faturayı defterine kaydetmeyeceğinden davacı tarafından faturaya konu malların teslim edildiğinin ispatlandığı mahkememizce kabul edilmiştir.
Ne var ki gerek davacının defterinde ve gerekse davalının defterinde takibe konu faturalardan sonra bir kısım ödemelerin olduğu, hatta takibe konu edilen 02/12/2021 tarihli son faturadan sonra dahi 2022 yılında taraflar arasında ticari ilişkinin devam ettiği görülmektedir. Esasında taraflar arasında bir açık hesap ilişkisi olmasına rağmen alacaklı açık hesap bakiyesini talep etmek yerine faturalardaki alacağını talep ettiğinden mahkememizce bu faturalara ilişkin ödeme olup olmadığı mahkememizce irdelenmiştir.
Davacının ve davalının defterinde kayıtlı olan ödemelere bakıldığında; davacının takibe konu ettiği ilk 4 faturasından hemen sonra davalı tarafından 39.400,00 TL'lik bir ödeme yapılmıştır. Bu ödemeden sonra davacı tarafından 8 fatura daha kesilmiş ve bu faturalardan sonra da davalı tarafından 19.700,00 TL'lik bir ödeme daha yapılmıştır. Bu ödemeden sonra davacı tarafından takibe konu edilen son 2.700,00 TL'lik fatura kesilmiş ve faturadan sonra da davalı tarafından 9.700,00 TL'lik ödeme yapılmıştır. Davalı tarafından yapılan bu son ödeme ile tarafların ortak defter kayıtlarına göre; takibe konu olan faturalardan önceki faturalar da dikkate alınarak; davalının davacıdan 13.038,28 TL alacaklı duruma geldiği görülmüştür. Tekrardan belirtmekte fayda vardır ki takip, açık hesap bakiyesine dayanmadığından sadece takibe konu faturaların ödenip ödenmediği mahkememizce irdelenmiştir.
Davalı tarafından yapılan ödemeler ile ilgili TBK m.100, 101 ve 102 hükümlerine değinmekte fayda vardır. İlgili Kanun maddelerinde aynen,
"II. Mahsup
1. Kısmen ödemede
MADDE 100- Borçlu, faiz veya giderleri ödemede gecikmemiş ise, kısmen yaptığı ödemeyi ana borçtan düşme hakkına sahiptir. Aksine anlaşma yapılamaz.
Alacaklı, alacağın bir kısmı için kefalet, rehin veya başka bir güvence almış ise, borçlu kısmen yaptığı ödemeyi, güvence altına alınan veya güvencesi daha iyi olan kısma mahsup etme hakkına sahip değildir.
2. Birden çok borçta
a. Borçlu ve alacaklının bildirimine göre
MADDE 101- Birden çok borcu bulunan borçlu, ödeme gününde bu borçlardan hangisini ödemek istediğini alacaklıya bildirebilir.
Borçlu bildirimde bulunmazsa, yapılan ödeme, kendisi tarafından derhâl itiraz edilmiş olmadıkça, alacaklının makbuzda gösterdiği borç için yapılmış sayılır.
b. Kanuna göre
MADDE 102- Kanunen geçerli bir açıklama yapılmadığı veya makbuzda bir açıklık bulunmadığı durumda ödeme, muaccel borç için yapılmış sayılır. Birden çok borç muaccel ise ödemenin, borçluya karşı ilk olarak takip edilen borç için yapılmış olduğu kabul edilir. Takip yapılmamış ise ödeme, vadesi ilk önce gelmiş olan borç için yapılmış olur.
Birden çok borcun vadesi aynı zamanda gelmişse, mahsup orantılı olarak; borçlardan hiçbirinin vadesi gelmemişse ödeme, güvencesi en az olan borç için yapılmış sayılır." hükümleri öngörülmüştür.
Mahkememiz dosyası ile aynı uyuşmazlığı içerir Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesinin 2019/1687 Esas ve 2022/161 Karar sayılı ilamında aynen,
"Genel açıklamalar karşısında somut dava bakımından; davacı ve davalı kayıtlarında hizmetin verildiğinin sabit olduğu, her iki tarafın ticari kayıtlarında da bu faturanın kayıtlı olduğu, ödendiğinin ispat yükü davalıda olmasına rağmen davacı ticari defterine göre faturanın düzenlediği tarihten sonra 37.000,00-TL ödeme kaydının bulunduğu, davalı tarafça belirtilen miktarda ödemenin yapıldığı, davalı ödemesinin açıkça delillendirilip takibe konu faturadan dolayı davalı tarafın bu açıdan borçlu bulunmadığı, 6098 sayılı TBK. 101/2 maddesi gereğince borçlu ödeme sebebini bildirmezse yapılan ödeme itiraz olunmadıkça alacaklının göstermiş olduğu borç için yapılmış sayılacağı, aynı kanunun 102.maddesi gereğince de ödeme belgesinde açıkça bir izahat bulunmadıkça ödemenin muaccel bir borç için yapılmış olduğunun kabul edilmesi gerektiği, davalı tarafça yapılan ödemelerin 6098 sayılı TBK. 101.ve 102.maddeleri gereğince davanın konusunu oluşturan ve davacı tarafça başlatılan takipten dolayı muaccel hale gelmiş ve takibe konu edilmiş borç için yapılmış sayılacağı, davalı tarafın bu takipten dolayı borç bakiyesinin bulunmadığı, aksi hususun davacı tarafça ispat edilemediği tüm dosya kapsamından anlaşılmakla davacı tarafın istinaf isteminin 6100 sayılı HMK. 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir." şeklinde, faturaya dayanılması halinde sadece bu faturanın teslimi ve ödemesi ile sınırlı şekilde yargılama yapılması gerektiği belirtilmiştir.
Tüm bu açıklamalar ışığında; davalı tarafından yapılan ödemeler; aksi kararlaştırılmadıkça, borcu ödenmemiş fatura bedellerinden düşülür. Davalının takibe konu faturalardan sonra yaptığı 3 ayrı ödeme sonrasında davalının takibe konu olan faturalardan kaynaklı bir borcu olmadığı anlaşılmıştır. Davacının takibe konu faturaların ödemelerinin olmadığına ilişkin iddiasını ise defter kayıtları karşısında yazılı delille ispat etmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle; takipteki borcun dayanağı olan belgelere sıkı sıkıya bağlılık kuralı gereğince takibe konu edilen 13 faturanın ödemesi yapıldığından ve hatta son tarihli faturadan sonra yapılan ödeme ile davalı alacaklı duruma geçtiğinden; takibe konu faturalardan kaynaklı davalının borçlu olmadığı kanaati ile itirazın iptali talebinin reddine karar vermek gerekmiştir. Davacının takibinde haksız ve kötü niyetli olduğu sübut bulmadığından davalının da kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntısı ve yasal gerekçesi izah edildiği üzere;
1-Davanın reddine,
2-Davacının takibinde haksız ve kötü niyetli olduğu sübut bulmadığından davalının kötü niyet tazminatı talebinin reddine,
3-Hüküm tarihi itibariyle alınması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcından; 197,55 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 230,05 TL karar ve ilam harcının davacıdan alınarak, hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yapılan herhangi bir yargılama gideri olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-6325 sayılı Kanunun 18/A maddesinin 12 ve 13. Fıkralarına göre; suç üstü ödeneğinden zorunlu arabulucuya ödenen 1.560,00 TL'nin davacıdan alınarak, hazineye irat kaydına,
7-HMK m.333 gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
8-Gerekçeli kararın talep halinde taraflara tebliği ile tebliğ giderinin eksik olması halinde giderin talepte bulunandan alınmasına,
Dair; reddedilen miktarın istinaf sınırının altında kalması sebebiyle HMK m.341 gereğince kesin olmak üzere karar verildi. 22/02/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır