TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2022/
KARAR NO: 2024/
HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...
DAVACI :
VEKİLLERİ: Av.
Av.
Av.
DAVALI :
VEKİLİ : Av.
DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 30/12/2021
KARAR TARİHİ : 05/09/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 05/09/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekili 30/12/2021 tarihli dilekçesinde özetle; Davalı/borçlu ... Listesinde yer alan ve 22-25 Ağustos 2019 tarihleri arasında .../...’da düzenlenmiş olan ... 2019 Fuarı’na katıldığnı, bu sebeple davalı firmaya ... Bakanlığı’nın 2017/ sayılı yurt dışında gerçekleştirilen fuar katılımlarının desteklenmesine ilişkin karar’ı kapsamında fuar destek ödemesi yapıldığını, davalı firmanın 23.09.2019 tarihli “taahhütname” ve aynı tarihli “beyanname” ile 2017/ sayılı karar çerçevesinde destekleme ve fiyat istikrar fonu’ndan kendilerine herhangi bir sebeple haksız ve fazla ödeme yapılması halinde, haksız yere yapılan destekleme ödemelerini faiziyle birlikte iade edeceklerini kayıtsız ve şartsız olarak kabul etmiş olduğunu, ... Bakanlığının 24.08.2020 tarihli -E- sayılı yazısında 2017/ sayılı Tebliğe İlişkin Uygulama Usul ve Esasları genelgesi çerçevesinde, ... Birlikleri Genel Sekreterliklerinin firmalardan başvuruya ilişkin gerekirse ilave bilgi ve belge talep ederek fuar katılım ödemelerinin Genelgede belirtilen ödeme usullerine uygunluğunun incelenmesi, Genelge’nin 10.maddesine aykırı şekilde ödeme biçimleri barındıran destek başvuruları olan firmalara destek ödemesi gerçekleştirilmiş olunması halinde, haksız ödemelerin 10.12.2014 tarih ve sayılı ... talimatında belirtilen usuller takip edilerek geri alınması gerektiği belirtilmiş olduğunu, stant kira bedelinin katılımcı adına yetkili organizatör hesabına veya faturada açıkça belirtilen hesaba ödendiğini gösterir banka onaylı ödeme belgelerinin davalı şirketi temsil ve ilzama yetkili kişiler tarafından Elektronik İmza Kanunu standartlarına uygun şekilde tarafına iletilmesi gerektiği, ayrıca belirtilen şekilde belgelerin gönderilmemesi durumunda bahse konu fuar hak edişine ilişkin AATUHK hükümleri uyarınca geri alma işlemi uygulanacağı belirtildiğini, borçlu firmaya; 26.08.2020 tarihli yazısına yönelik muteber belge ibrazı gerçekleştirilemediğinden bahisle AATUHK hükümleri uyarınca geri alma işlemi uygulanacağını ve bu sebeple davalıya ödeme yapıldığı 08.01.2020 tarihinden itibaren hesaplanan yasal faiz ile birlikte 121.895,90 TL’nin ... Bankası ... Şubesi’ndeki ... hesabına en geç 7 gün içinde yatırması gerekliliğini bildirildiğini, Müvekkil Birlik vermiş olduğu destek bedelini davalıdan talep etmesine rağmen bu tutar davalı tarafından ödenmediği için ... 18. İcra Müdürlüğünün 2021/ E. sayılı icra dosyası ile 26.07.2021 tarihinde takibe başlandığını, akabinde dosya yetki itirazı nedeniyle yetkili adliyeye gönderilmiş ve ... İcra Müdürlüğünün 2021/... E. sayılı dosyası üzerinden görülmeye başlandığını, borçlu/davalı icra takibine haksız ve kötü niyetli olarak itiraz etmiş ve takip durdurduğunu, ara buluculuğa başvurulmuşsa da, yapılan arabuluculuk görüşmesinde de borçlu tarafla anlaşılamadığını, bu nedenlerle fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla; ... İcra Müdürlüğü 2021/ E. sayılı dosyasına vaki itirazın iptali ile takibin devamına, takip konusu alacağın takip öncesi işlemiş faizi ve takip tarihinden itibaren fiili ödeme tarihine kadar işleyecek 6183 Sayılı Kanun gereği kamu alacaklarına uygulanan en yüksek faiziyle birlikte davalıdan tahsiline,Davalının takibe haksız ve kötü niyetli olarak itiraz etmiş olması sebebi ile %20'den az olmamak kaydı ile davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;“ Usul yönünden itirazlarının olduğunu, esas yönünden fuarı düzenleyen ... isimli firma sudanlı olduğunu, ... ...'da bir ülke olduğunu, bankacılık faaliyetleri olmadığını, iç savaşı olduğnu, ambargo konulduğunu, belirtilen tarihlerde olmak üzere banka giriş çıkışı yasaklı hale geldiğini, ...'de ortak bir bankacılık işlemlerinin bulunmadığını, bankacılık yoluyla ödeme yapılmasının mümkün olmadığını, söz konusu durumun müvekkili veya yer kiralama organizatör şirketi olan ... şirketle hiçbir para kaçırma vs gibi kötü niyet kapsamında olmadığını, tamamen bankacılık sisteminin olmamasından kaynaklanığını, beyanla davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER:
Dava ve cevap dilekçeleri, ... Bakanlığı ... Genel Müdürlüğü'nün yazı cevabı, ... ... Meclisi 18/05/2022 tarihli yazı cevabı, ... Kurumu'nun 24/05/2022 tarihli yazı cevabı, ... ... ve ... Odası'nın 23/11/2022 tarihli yazı cevabı, ... ... Odası 01/12/2022 tarihli yazı cevabı, ... ... Bankası 22/03/2023 tarihli yazı cevabı, Bilirkişi ...'ın 14/09/2023 tarihli bilirkişi raporu, Bilirkişi ...'ın 17/08/2023 tarihli bilirkişi raporu, 14/09/2023 tarihli bilirkişi raporu, dosyamız içerisine alınmıştır.
KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME :
Dava, İtirazın İptali ( Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan ) davasıdır. ... ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 31/12/2021 tarih 2021/ Esas- 2021/ Karar sayılı görevsizlik kararı ile gönderilen dosyanın yargılamasına mahkememizde devam edilmiştir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) hükümlerine göre: Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir. (HMK 222/1) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK 222/2). Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması ve defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiği ise üçüncü fıkrada düzenlenmiştir. Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur (HMK 222/4). Ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması gerekir. Karşı taraf defterleri incelenmediği takdirde dayanan tarafın kendi defterindeki kayıtların lehe delil olması mümkün değildir. Karşı taraf ticari defterlerini sunmadığı takdirde ise bu davranışı ile kendi ticari defterlerinin davacı defterleri ile uyumlu olup olmadığının incelenmesine engel olduğundan, engel olduğu sonucun varlığını kabul etmiş sayılmalıdır. Tacir olup ticari defter tutmak zorunda olan davalı taraf, ticari defterleri bulunmadığını ileri süremeyeceğinden verilen kesin süreye rağmen ticari defterini ibraz etmediğinden HMK 220/3. madde gereğince sunmaktan kaçındığı belgelerdeki (ticari defterlerindeki) kayıtların, karşı taraf defterindeki kayıtlara uygunluğu kabul edilmiştir.Yapılan fuar destek ödemelerinin geri istenip istenilmeyeceği tespiti amacıyla yurtdışı fuar organizasyonu konusunda uzman bilirkişiye dosyanın tevdi edilerek rapor tanzim edilmiştir. Düzenlenen 17/08/2023 tarihli raporda "Davalının 2020 ve 2021 yılları defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin T.T.K'nun 69. ile 213. sayılı V.U.K.'nun 220. ve 222.inci maddelerinde öngörülmüş olan esaslara uygun olarak yaptırılmış olduğu, kayıtlama sistemi olarak Tek Düzen Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği'ne ve Muhasebe İlke ve Kurallarına uygun olarak tutulduğu, tutulması zorunlu defterlerin birbirlerini doğruladığı, Davalı ticari defterlerinde davacı adına bir hesap bulunmadığı, ancak davaya konu Fuar destek ödemesi olan 107.000,00 TL'nin ... Bankası A.Ş. hesabına geldiği, ticari deftere 09.01.2020 tarih ve yevmiye no ile kaydedildiği, Davacı tarafından ilgili mevzuat gereği fuar organizasyonu yapan firmaya yapılan banka ödeme dekontu istenildiği, Davalının Fuar organizasyonu yapan firmaya ödemeyi savaş hali ve ambargolar nedeniyle banka kanalıyla yapamadığı, elden yaptığına dair sayfa 5'teki belgeyi sunduğu, ancak ilgili belgenin İngilizce yazılı olması nedeniyle incelenemediği, Sayın Mahkemece davalı tarafından sunulan belgelerin geçerli olmadığına karar verilmesi halinde davacının talep edebileceği alacak tutarının 107.000,00 TL olduğu, söz konusu paranın davalı hesabına yatırıldığı 09.01.2020 tarihinden takip tarihine (26.07.2021) kadar 6183 sayılı yasaya göre hesaplanan faizin 30.632,92 TL olacağı" tespit edilmiştir. Talimat mahkemesi aracılığıyla alınan raporda "Davacı ile davalı arasında ticari ilişkinin bulunmadığı, bu nedenle davalı muhasebe cari hesaplarının olmadığı, 541.01.01.001 Yasal Yedekler Hesabında 22/04/2021 Tarih ve Nolu belge ile “... İADE 2017/ — ... ” Açıklaması ile, 132.396,45 TL İşlem yapıldığı, Davacının ... 22/04/2021 tarih ve ... Sorgu no ile ... ... Hesabına 132.396,45 TL ödeme yaptığı, ... Tarafında Sayın Mahkemenin talebi üzerine verilen 22/03/2023 Tarihli Yazıda, davalı tarafından ... hesabına yapılmış bir ödemenin mevcut olmadığı, Davacı tarafından Ekonomi Bakanlığı ve Maliye Bakanlığına verilen taahhütlerde, 6183 Sayılı AATUHK maddelerinde belirtilen gecikme zammı hükümleri dikkate alınarak fazla alınan ödemenin yapıldığı tarihten itibaren hesaplanan kanuni faizi ile geri ödeyeceği hususu kabul edilmiştir. Davalının davacıya 107.000,00 TL Ana Para borcu olduğu, ¸¸ şeklinde rapor tanzim etmiştir. Mahkememizce alınan ek raporda "17/08/2023 tarihli ... Tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda FAİZ HESABI yapıldığı, hesaplamanın taahhütname koşullarına uygun olmadığı (2. Bilirkişi Raporu) Taahhütnamelerde 6183 Sayılı AATUHK maddelerinde belirtilen GECİKME ZAMMI imleri dikkate alınarak fazla alınan ödemenin yapıldığı tarihten itibaren hesaplanan kanuni faizi ile geri ödeyeceği hususu kabul edilmiştir. Hesaplama da bu doğrultuda yapılmıştır. KÖK Raporda hatalı bir tespit yapılmamış olup, raporda düzeltmeyi gerektirecek bir husus olmadığı," şeklinde rapor tanzim etmiştir. O halde yapılan yargılama ve toplanan delillerden; ... Bakanlığının 24.08.2020 tarihli ... sayılı yazısında 2017/ sayılı Tebliğe İlişkin Uygulama Usul ve Esasları genelgesi çerçevesinde, ... Birlikleri Genel Sekreterliklerinin firmalardan başvuruya ilişkin gerekirse ilave bilgi ve belge talep ederek fuar katılım ödemelerinin Genelgede belirtilen ödeme usullerine uygunluğunun incelenmesi, Genelgenin 10.maddesine aykırı şekilde ödeme biçimleri barındıran destek başvuruları olan firmalara destek ödemesi gerçekleştirilmiş olunması halinde, haksız ödemelerin 10.12.2014 tarih ve sayılı ... talimatında belirtilen usuller takip edilerek geri alınması gerektiğinin belirtiği, bu çerçevede stant kira bedelinin katılımcı adına yetkili organizatör hesabına veya faturada açıkça belirtilen hesaba ödendiğini gösterir banka onaylı ödeme belgelerinin firmaların şirketi temsil ve ilzama yetkili kişiler tarafından Elektronik İmza Kanunu standartlarına uygun şekilde tarafına iletilmesi gerektiği, ayrıca belirtilen şekilde belgelerin gönderilmemesi durumunda bahse konu fuar hak edişine ilişkin AATUHK hükümleri uyarınca geri alma işlemi uygulanacağı belirtildiği,Davalının 22-25 Ağustos 2019 tarihleri arasında .../...’da düzenlenmiş olan ... 2019 Fuarı’na katıldığı, katılım nedeniyle davalıya ... Bakanlığı’nın 2017/ sayılı Yurt Dışında Gerçekleştirilen Fuar Katılımlarının Desteklenmesine İlişkin Karar kapsamında 107.000 TL olmak üzere fuar destek ödemesi yapıldığının alınan bilirkişi raporu ile sabit olduğu, Davalı firmanın 23.09.2019 tarihli “Taahhütname” ve aynı tarihli “Beyanname” ile 2017/ sayılı karar çerçevesinde Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonundan kendilerine herhangi bir sebeple haksız ve fazla ödeme yapılması halinde, haksız yere yapılan destekleme ödemelerini faiziyle birlikte iade edeceklerini kayıtsız ve şartsız olarak kabul etmiş olduğu, ... Bakanlığının yazısına istinaden ödenen Fuar Katılım Ödemelerinin Genelgedeki usullere göre yapıldığının denetimi için davacı ... Birlikleri Genel Sekreterliğinin davalıdan stant kira bedelinin katılım adına yetkili organizatör hesabına veya faturadaki hesaba ödediğini gösterir banka onaylı belge istediği, 26.08.2020 yazısına yönelik muteber belge ibrazı gerçekleştirilemediğinden bahisle AATUHK hükümleri uyarınca geri alma işlemi uygulanacağını ve bu sebeple davalıya ödeme yapıldığı 08.01.2020 tarihinden itibaren hesaplanan yasal faiz ile birlikte 121.895,90 TL’nin ... Bankası ... Şubesi’ndeki ... hesabına en geç 7 gün içinde yatırması gerekliliğini bildirildiğini, Müvekkil Birlik vermiş olduğu destek bedelini davalıdan talep ettiği, Davalının ise, stant kira bedelinin katılım adına yetkili organizatör hesabına veya faturadaki hesaba ödediğini gösterir banka onaylı belge herhangi bir sunmadığı ve belirtilen tutarı ödemediği, bu sebeple ... 18. İcra Müdürlüğünün 2021/ E. sayılı icra dosyası ile 26.07.2021 tarihinde takibe başlandığı, dosya yetki itirazı nedeniyle takibin ... İcra Müdürlüğünün 2021/ E. sayılı dosyası üzerinden devam ettiği, Davalının cevap ve savunmalarında stant kira bedelinin katılım adına yetkili organizatör hesabına veya faturadaki hesaba ödediğini gösterir banka onaylı belge sunamamasının gerekçesi olarak bu hizmeti ... menşeili ... şirketinden aldığı, şirketin bağlı bulunduğu ülkenin durumu nedeniyle bankacılık sistemi üzerinden işlem yapamadığını, elden ödeme yaptığını ileri sürdüğü, Dolayısıyla davalının da kayıtsız şartsız olarak kabul ettiği 23.09.2019 tarihli “Taahhütname” ve aynı tarihli “Beyanname” ile ... Bakanlığının 24.08.2020 tarihli -E- sayılı yazısına rağmen davalının stant kira bedelinin katılımcı adına yetkili organizatör hesabına veya faturada açıkça belirtilen hesaba ödendiğini gösterir banka onaylı ödeme belgelerinin firmaların şirketi temsil ve ilzama yetkili kişiler tarafından Elektronik İmza Kanunu standartlarına uygun şekilde sunmadığı gibi elden yaptığını iddia ettiği ödemeleri de ispatlayamadığı, dolayısıyla ... Bakanlığının Genelgesi gereği davacının davalıdan 107.000,00 TL ve 6163 sayılı kanuna göre faiz talep edebileceği anlaşılmakla Davanın kabulü ile ... İcra Müdürlüğünün 2021/ esas sayılı icra takip dosyasına yapılan itirazın iptaline, takibin davalı bakımından kaldığı yerden devamına, alacak likit olduğundan İİK 67 maddesi gereğince icra inkar tazminatının koşulları oluştuğu anlaşıldığından dava konu tutarın %20'si olan 20.400,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın KABULÜ ile, Davalının ... İcra Müdürlüğünün 2021/ esas sayılı icra takip dosyasına yapılan itirazın iptaline, takibin devamına,
2-İİK 67 maddesi gereğince icra inkar tazminatının koşulları oluştuğu anlaşıldığından davaya konu tutarın %20'si olan 20.400,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Davacının bu dava sebebiyle yaptığı toplam yargılama gideri 3.115,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Alınması gereken 7.309,17 TL karar harcından peşin alınan 1.138,86 TL'nin mahsubu ile bakiye 6.170,31 TL'nin davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
5-Peşin harç 1.138,86 TL ve 59,30 TL başvuru harcı olmak üzere toplam 1.198,16 TL'nin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,
7-Arabuluculuk Ücret Tarifesi kapsamında Hazinesinden karşılanan arabuluculuk ücreti olan 1.320,00 TL'nin davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
8-Taraflarca yatırılan gider avansının bakiye kısmının karar kesinleştiğinde 6100 sayılı HMK'nun 333 maddesi uyarınca taraflara iadesine,
Dair, davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMKnın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 05/09/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır