T.C. BURSA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
BAŞKANLIĞI GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/1476 Esas
KARAR NO: 2023/1202
BAŞKAN: ... ...
ÜYE: ... ...
ÜYE: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI / KARŞI DAVALI : ... - ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI / KARŞI DAVACI : ... - ... Işıktepeosb Mahallesi Kırmızı Cad. No: 1 Nilüfer/ BURSA
VEKİLİ: Av. ...
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 27/12/2022
KARŞI DAVA TARİHİ: 22/02/2023
KARAR TARİHİ: 18/10/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 08/11/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde ;Davacının taraf ile yaptığı ticaret karşılığı ödenmesi gerekli fatura ve cari hesap bedelinin tahsili için Bursa 17. İcra Müdürlüğü'nün 2022/... Esas Sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalı borçlunun vekili aracılığı ile borcun tamamına haksız itirazı nedeni ile takip durdurulduğunu, Davalı borçlunun itirazı yersiz olduğunu, davacı şirket ile davalı arasında cari hesap ilişkisi mevcut olduğunu, takip tutarı kadar bakiyesini ödenmediğini, alacağın ödenmesi için yapılan tüm uyarılara rağmen ödeme yapılmamasından dolayı icra takibi yapıldığını, davalı borçlu borcu ödemek yerine inkar ederek takibin durmasına sebebiyet verdiğini ileri sürerek borçlunun itirazının iptali ile takibin devamı ve borçlunun haksız itirazı sonucu alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere inkâr tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmişlerdir.
Davalı-karşı davacı vekili karşı dava ve cevap dilekçesinde özetle ; Davacının, davalı şirket aleyhine Bursa 17. İcra Müdürlüğü'nün 2022/... Esas Sayılı dosyası ile 1.080.686,30 TL tutarında cari hesap alacağının varlığından bahisle ilamsız icra takibi başlattığını, bu kapsamda, borca, faize ve yetkiye süresi içerisinde davalı tarafça itiraz edildiğini, 18/11/2022 tarihinde takibin durduğunu, davacının ödeme emrinde ve dava dilekçesi ekinde iddia ettiği alacağın varlığına dair hiçbir dayanak belge sunmadığını, iddialarını somutlaştıramadığını, davacının alacak taleplerinin zamanaşımına uğradığını, davalının davacı tarafa herhangi bir borcununu bulunmadığını, davacının söz konusu ürünleri davalı şirkete teslim etmediğini, bu nedenle teslim edilmeyen ürünlerin faturalarının davalı şirket tarafından kabul edilmeyerek davacıya iade edildiğini, davacı tarafından teslim edilen ürünlerin de ayıplı olarak teslim edildiğini, bu nedenle davalı şirketin zarara uğradığını, icra takip dosyası kapsamında ticari temerrüt faizi uygulanmasının haksız ve hukuka aykırı olduğunu, icra inkar tazminatı talebinin reddinin gerektiğini, davacının davaya konu icra takibini haksız ve kötüniyetli olarak başlattığını ileri sürmüş olup karşı dava yönünden; taraflar arasında 27/03/2020 tarihinde ürün tedariki amacıyla satın alma sözleşmesinin akdedildiğini, sözleşmeye göre davacı-karşı davalının sözleşmede öngörülen şartlara, kalite ve temin gereklilikleri şartnamesine ve siparişlerde belirtilecek teslim tarihi ve sair özel şartlara harfiyen uymak koşuluyla her türlü ayıptan ari şekilde ürünleri üretmek ve davalı-karşı davacıya teslim etmekle yükümlü olduğunu, bu sözleşme kapsamında davacı-karşı davalının çeşitli siparişlere binaen sözleşme çerçevesinde edimlerini yerine getirdiğini ve bunun karşılığında da davalı-karşı davacı tarafça ödemelerin usulü uygun şekilde gerçekleştirildiğini, 2022 yılı itibariyle davacı-karşı davalının ürün siparişlerini hiç veya zamanında ifa etmemeye başladığını ya da süresinden sonra geç teslim ettiğini, bu halde de ürünlerin ayıplı, kalitesiz ve hatalı olduğunu, bunlar nedeniyle davalı-karşı davacının çeşitli maddi zararlara uğradığını, bu zararları davacı-karşı davalının alacaklarından takas-mahsup etme hakkını kullandığını ileri sürerek davalı-karşı davacının 1.084.705,41 TL tutarında olan alacaklarına ilişkin olarak takas-mahsup hakkını kullandığını, takas-mahsup edilen bakiyeye ilave olarak davalı-karşı davacının davacı-karşı davalıdan 34.919,28 TL alacağının bulunduğunu, ilgili tutarların davacı-karşı davalıdan talep edildiğini ancak karşı tarafça bunun kabul edilmediğini ileri sürerek asıl dava yönünden davalı-karşı davacının 1.084.705,41 TL tutarında olan alacaklarına ilişkin olarak takas-mahsup hakkını kullandıkları gerekçesi ile davanın zamanaşımı nedeniyle usulden reddine, davacı-karşı davalı aleyhine hükmolunacak meblağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, karşı dava yönünden şimdilik 34.919,28 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davacı-karşı davalıdan tahsil edilerek davalı-karşı davacıya ödenmesine, davalı-karşı davacının toplam 1.084.705,41 TL tutarında olan alacaklarına ilişkin olarak takas-mahsup hakkını kullandığının kabulünü talep ve dava etmişlerdir.
Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe:
Ana dava Bursa 17. İcra Müdürlüğünün 2022/... takip sayılı dosyasında itirazın iptali istemine ilişkin olup, karşı dava alacak istemine ilişkindir.
Ana davada davacı taraf davalı tarafından başlatılan Bursa 17. İcra Müdürlüğünün 2022/... takip sayılı dosyasında taraflar arasında devam eden ticari ilişki kapsamında takip tarihi itibariyle takibe konu tutar kadar alacaklı olduğunu, takipte gösterilen tutar kadar alacak bakiyesinin ödenmediğini ileri sürerek tarafların ticari defter ve belgelerine delil olarak dayanmıştır.
Karşı davada ise karşı davacı takipte davalıya borçlu olmadığı gibi ticari ilişki neticesinde karşı davacının karşı davalıdan alacaklı olduğunu ileri sürmüştür.
Taraflar arasındaki ilişkide 27/03/2020 tarihli sözleşme imzalanmış, bu sözleşme kapsamında davalı davacıya bir kısım kalıplar ürettirmiştir. Davacı tarafça üretilen kalıpların faturaları düzenlenmiş ve bir kısım mallar davalıya teslim edilmiştir.
Davalı taraf üretilen kalıplarda bir kısım ayıplar bulunduğunu, bazı kalıplarda üretilip teslim edilmediği halde davacı tarafça fatura düzenlenerek gönderildiğini, bu faturaların davacıya iade edildiğini ileri sürmüştür.
Çözülmesi gereken uyuşmazlık taraflar arasındaki kalıp üretimine dair ticari ilişkide davacının ne miktarda kalıp ürettiği ve davalıya teslim ettiği, bu kalıplarda ayıp bulunup bulunmadığı, davacı tarafça fatura edilen kalıpların tamamının davalıya tesliminin gerçekleşip gerçekleşmediği, ticari ilişkinin sonucunda tarafların birbirinden alacaklı mı yoksa borçlu mu olduklarının belirlenmesi noktasındadır.
Taraflar tacir olduğundan tarafların ticari defter ve belgeleri incelenmiş, yapılan inceleme sonucunda 31/12/2022 itibariyle davacının davalıya 91.563,43 TL borçlu olduğu, davalı ticari defterlerine göre ise 31/12/2022 itibariyle 34.919,28 TL davalının davacıdan alacaklı olduğu belirlenmiştir. Davacının takibi 04/11/2022 tarihinde başlattığı anlaşılmaktadır.
Ticari defter kayıtlarının detaylı tetkikinde davacı tarafça davalıya ticari ilişki kapsamında takip tarihi itibariyle 15.105.583,55 TL tutarında fatura düzenlendiği, bu faturaların tamamının davalı defterlerinde kayıtlı olduğu, davalı tarafça davacıya 8.672.606,03 TL tutarında ödeme yapıldığı, bu ödemelerin de davacı defterlerinde kayıtlı olduğu, davalı tarafça ticari ilişkinin devamı sırasında iddia edilen ayıplı üretime ilişkin olarak bir kısım iade faturaların düzenlendiği, iade faturalarının da davacı defter ve kayıtlarında mevcut olduğu, davalının davacıya ürettirerek müşterilerine sattığı mallardan dolayı 3. Kişi müşterilerince davalıya 905.610,80 TL tutarında yansıtma faturası düzenlendiği, davalı tarafça davacıya bu kapsamda düzenlenen yansıtma faturasının toplamının ise 917.076,00 TL olduğu, sonuç itibariyle davacının takip tarihi itibariyle davalıdan alacaklı olmadığı gibi aksine borçlu olduğu, bu durumun kendi defter ve kayıtları ile de sabit olduğu, davalının ticari defter ve kayıtlarına göre davacının davalıdan 34.919,28 TL alacaklı olduğu, eldeki karşı davada da talebin bu miktarda olduğu anlaşılmıştır.
Davalı tarafça bir kısım yansıtma faturalarının 2023 yılı içerisinde düzenlendiği, davacının incelemeye 2023 yılı defterlerini sunmadığı, davalının ise sunduğu, yansıtma faturalarının davacı defterlerinde kayıtlı olup olmadığının incelenemediği görülmüşse de; her dava açıldığı tarihteki koşullara göre dikkate alınacağından ana davada davacının takip tarihi itibariyle alacaklı olup olmadığı, takipte alacak-borçluluk durumunu belirleyecektir.
Davacının kendi defter kayıtlarına göre dahi takip tarihi itibariyle davalıdan alacaklı olmadığı aksine davalıya borçlu olduğu sabittir. Ana davada davanın reddine karar verilmesi gerekmektedir. Davacı takip tutarında davalıdan alacaklı olmadığını kendi defter kayıtlarına göre dahi bildiği halde davalı hakkında takip başlatmıştır. Bu sebeple davacı aleyhine %20 kötü niyet tazminatı hükmolunmuştur.
Karşı davada davacının talebi alacaktır ve kendi defter ve kayıtlarında görülen 34.919,28 TL'yi talep etmiştir. 2023 yılındaki iade faturalarının davacıda kayıtlı olup olmadığının araştırılmasının sonuca etkisi bulunmadığı gibi ana dava bakımından her dava açıldığı tarihteki koşullara göre belirlenir ve itirazın iptali davalarının takiple sıkı sıkıya bağlı oluşu kuralı dikkate alındığında defter ve kayıtlarda davacının takip tarihi itibariyle alacaklı olup olmadığının belirlenmesi yeterli olacağından 2023 yılı defter ve kayıtlarının incelenmesi gerekli değildir. 2023 yılında da iade faturaların düzenlenmeye devam edildiği davacı tarafça rapora itiraz sebebi olarak ileri sürülmüşse de; 2023 yılındaki iade faturalarının davacı defterlerinde kayıtlı olması ana davada davacının alacağını ortaya çıkarmayacaktır, zira iade faturası davacıyı alacaklı değil borçlu kılmaktadır. Bu karşı dava bakımından dikkate alınabilecekse de; karşı davacı taraf karşı dava dilekçesindeki talep doğrultusunda karar verilmesini rapora karşı beyanlarında talep etmiş olmakla defterlerinde görülen 34.919,28 TL alacak miktarı bakımından karşı davanın kabulüne karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1-Davacı ... Lastik Ltd Şti 'nin davasının REDDİNE,
2-Takip konusu edilen 1.080.686,30 TL'nni %20'si tutarındaki kötüniyet tazminatının davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine ,
3-Karşı davanın KABULÜ ile 34.919,28 TL alacağın karşı davalı ... Lastik Ltd Şti'den dava tarihinden (karşı dava) itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili ile karşı davacıya ödenmesine,
4- Ana dava yönünden harçlar Yasası gereğince alınması gerekli 269,85 TL harcın başlangıçta alınan 13.052,00 TL peşin hartan mahsubu ile artan 12.782,15 TL'nin karar kesinleştiğinde talep halinde davacı- karşı davalıya iadesine,
5-Davalı - karşı davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 148.875,49 TL nispi vekalet ücretinin davacı- karşı davalıdan tahsili ile davalı -karşı davacıya ödenmesine,
6-Ana dava yönünden yapılan masrafların davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Karşı dava yönünden harçlar Yasası gereğince alınması gerekli 2.385,34 TL harçtan başlangıçta alınan 596,35 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 1.788,99 TL harcın davalı- karşı davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
8-Davacı tarafça yapılan 596,35 TL peşin harç, 179,90 TL başvuru harcı ve 2.000,00 TL yargılama gideri toplam 2.776,25 TL'nin davacı- karşı davalıdan tahsili ile davalı karşı davacıya ödenmesine,
9-Davalı - karşı davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 17.900,00 TL maktu vekalet ücretinin davacı- karşı davalıdan tahsili ile davalı -karşı davacıya ödenmesine,
Kesinleşme süreci tamamlana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,
Dair davacı- karşı davalı vekili ile davalı karşı davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 18/10/2023
Başkan ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Katip ...
e-imza